C-784/23

Trybunał Sprawiedliwości2025-08-01
cjeuochrona_srodowiskaochrona dzikiego ptactwa, gospodarka leśnaWysokatrybunal
ochrona przyrodydyrektywa ptasiawycinka lasuokres lęgowyochrona siedliskTSUEprawo UEgospodarka leśnaptaki

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że zakazy dotyczące niszczenia gniazd ptaków i płoszenia ich w okresie lęgowym, wynikające z dyrektywy ptasiej, mają zastosowanie nawet do wycinki lasów, jeśli istnieje ryzyko istotnego oddziaływania na populacje ptaków, niezależnie od ich statusu ochronnego.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy ptasiej w kontekście estońskich przepisów zezwalających na wycinkę lasów w okresie lęgowym ptaków. Sądy estońskie miały wątpliwości, czy zakazy dotyczące niszczenia gniazd i płoszenia ptaków mają zastosowanie, gdy celem wycinki nie jest bezpośrednie szkodzenie ptakom, a także czy zakazy te dotyczą wszystkich gatunków ptaków, czy tylko tych o niewłaściwym stanie ochrony. Trybunał orzekł, że zakazy te mają zastosowanie, jeśli istnieje ryzyko istotnego oddziaływania na populacje ptaków, a nie tylko w przypadku gatunków zagrożonych. Zakazy te obejmują również działania, które mogą prowadzić do śmierci ptaków lub niszczenia ich gniazd, nawet jeśli nie jest to bezpośredni cel działań.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez estoński sąd najwyższy w związku ze sporami dotyczącymi wstrzymania wycinki lasów przez estoński urząd ds. środowiska w celu ochrony ptasich gniazd. Sądy estońskie miały wątpliwości co do wykładni art. 5 dyrektywy ptasiej, w szczególności pojęcia „umyślności” w kontekście zakazów zabijania, chwytania, niszczenia gniazd i płoszenia ptaków. Pytano, czy zakazy te mają zastosowanie, gdy celem wycinki nie jest bezpośrednie szkodzenie ptakom, a jedynie pośrednie, oraz czy dotyczą one wszystkich gatunków ptaków, czy tylko tych o niewłaściwym stanie ochrony. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, analizując przepisy dyrektywy ptasiej i dyrektywy siedliskowej, orzekł, że pojęcie „umyślności” należy interpretować szeroko, obejmując również godzenie się na możliwość szkodzenia ptakom lub ich gniazdom. Zakazy dotyczące niszczenia gniazd i jaj oraz płoszenia ptaków mają zastosowanie, jeśli istnieje ryzyko istotnego oddziaływania na populacje ptaków, niezależnie od ich statusu ochronnego. Natomiast zakazy dotyczące zabijania lub chwytania ptaków nie są uzależnione od takiego warunku. Trybunał uznał również, że pytania dotyczące możliwości odstępstw od tych zakazów w celu zapobiegania szkodom w lasach jako przedmiocie prawa własności są niedopuszczalne z uwagi na ich hipotetyczny charakter.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Pojęcie „umyślności” w art. 5 lit. a), b) i d) dyrektywy ptasiej należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono nie tylko działania, których celem jest zabicie, chwytanie, płoszenie ptaków lub niszczenie ich gniazd/jaj, ale także działania, w których podmiot godzi się na możliwość wystąpienia takich zdarzeń.

Uzasadnienie

Trybunał oparł się na utrwalonym orzecznictwie dotyczącym podobnych przepisów (art. 12 dyrektywy siedliskowej) oraz na kontekście i celu dyrektywy ptasiej, wskazując na potrzebę jednolitości prawa UE. Prawodawca unijny, nie wprowadzając dodatkowych wyjaśnień, zamierzał nadać temu pojęciu takie samo znaczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
OÜ Voore Metsspolkaskarżący
AS Lemeks Põlvaspolkaskarżący
Keskkonnaametorgan_krajowypozwany
Rząd estońskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd fińskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd szwedzkiorgan_krajowyinterwenient
Parlament Europejskiinstytucja_ueinterwenient
Rada Unii Europejskiejinstytucja_ueinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (14)

Główne

dyrektywa ptasia art. 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa

Cel dyrektywy - zachowanie populacji ptaków na poziomie odpowiadającym wymogom ekologicznym, naukowym i kulturowym, z uwzględnieniem wymogów ekonomicznych i rekreacyjnych.

dyrektywa ptasia art. 5

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa

Zakazy umyślnego zabijania, chwytania, niszczenia gniazd i jaj, usuwania gniazd, umyślnego płoszenia ptaków w okresie lęgowym i wychowu młodych.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

Pomocnicze

dyrektywa ptasia art. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa

dyrektywa ptasia art. 9

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa

Możliwość odstępstw od zakazów w celu zapobiegania poważnym szkodom w odniesieniu do lasów.

Karta art. 16

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta art. 17

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

dyrektywa siedliskowa art. 12

Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory

Analogiczne zakazy dotyczące ochrony gatunków zwierząt, w tym pojęcie umyślności.

TFUE art. 191

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zasada ostrożności w polityce ochrony środowiska.

MS art. 28 ust. 7

Ustawa o lasach (Estonia)

MS art. 29 ust. 1

Ustawa o lasach (Estonia)

MS art. 40 ust. 10

Ustawa o lasach (Estonia)

LoKS art. 7 ust. 1 pkt 3

Ustawa o ochronie zwierząt (Estonia)

LKS art. 55 ust. 6(1)

Ustawa o ochronie przyrody (Estonia)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakazy ochrony ptaków w okresie lęgowym mają zastosowanie, jeśli istnieje ryzyko istotnego oddziaływania na populacje ptaków, niezależnie od ich statusu ochronnego. Pojęcie 'umyślności' w kontekście ochrony ptaków obejmuje również godzenie się na możliwość szkodzenia ptakom lub ich gniazdom. Zakazy ochrony ptaków dotyczą wszystkich gatunków, a nie tylko tych o niewłaściwym stanie ochrony.

Odrzucone argumenty

Pytania dotyczące możliwości odstępstw od zakazów ochrony ptaków w celu zapobiegania szkodom w lasach jako przedmiocie prawa własności były hipotetyczne i niedopuszczalne.

Godne uwagi sformułowania

godzenie się na możliwość takiego chwytania, zabijania, płoszenia lub niszczenia jeśli mogłoby to mieć znaczenie w odniesieniu do celów niniejszej dyrektywy niekoniecznie przekracza próg, od którego należy uznać, iż użytkownik lasów godził się na to nie wydaje się nieuzasadnione oparcie stwierdzenia, że trwał lęg pewnej liczby par ptaków na hektar, na danych naukowych i obserwacjach poszczególnych ptaków

Skład orzekający

M.L. Arastey Sahún

prezeska izby

D. Gratsias

sędzia

E. Regan

sędzia

J. Passer

sprawozdawca

B. Smulders

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy ptasiej dotyczących ochrony ptaków w okresie lęgowym, w szczególności pojęcia umyślności oraz zakresu zastosowania zakazów w kontekście działalności gospodarczej (np. wycinka lasu)."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów UE i ich wykładni, a jego bezpośrednie zastosowanie może zależeć od przepisów krajowych i konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między ochroną przyrody a działalnością gospodarczą (wycinka lasu) w kluczowym okresie lęgowym ptaków. Wykładnia pojęcia 'umyślności' i zakresu ochrony ma istotne znaczenie praktyczne dla właścicieli lasów i firm.

Wycinka lasu w okresie lęgowym ptaków: czy można było przewidzieć szkodę?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI