C-779/18
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich oraz dyrektywy 2008/48/WE w sprawie umów o kredyt konsumencki. Sprawa rozpatrywana była w ramach dwóch sporów między instytucjami finansowymi a konsumentem, dotyczących żądań zapłaty kwot należnych z tytułu umów o kredyt konsumencki. Sąd odsyłający miał wątpliwości co do zgodności polskich przepisów (art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim), które limitują pozaodsetkowe koszty kredytu za pomocą ryczałtowego wzoru, z prawem UE. W szczególności pytał, czy takie wyodrębnienie i ustalanie tych kosztów nie narusza celów dyrektywy 2008/48 (pełna harmonizacja) i czy nie pozwala na ukrycie rzeczywistych kosztów przed konsumentem. Dodatkowo, sąd pytał, czy warunki umowne odzwierciedlające te krajowe limity są wyłączone spod kontroli nieuczciwości na mocy dyrektywy 93/13. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że dyrektywa 2008/48 nie zawiera zharmonizowanych przepisów dotyczących pozaodsetkowych kosztów kredytu, a zatem polskie przepisy limitujące te koszty nie stoją na przeszkodzie prawu UE, pod warunkiem że nie wprowadzają dodatkowych obowiązków informacyjnych ponad te określone w dyrektywie. TSUE wyjaśnił również, że warunek umowny ustalający pozaodsetkowe koszty kredytu z poszanowaniem maksymalnego pułapu przewidzianego w przepisie krajowym nie jest automatycznie wyłączony z zakresu stosowania dyrektywy 93/13, a sąd krajowy powinien zbadać, czy taki warunek nie ma nieuczciwego charakteru.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów UE dotyczących kredytu konsumenckiego, pozaodsetkowych kosztów kredytu oraz kontroli nieuczciwych warunków umownych w kontekście przepisów krajowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce i wykładni konkretnych dyrektyw UE. Konieczność oceny przez sąd krajowy, czy polskie przepisy dotyczące pozaodsetkowych kosztów kredytu nie nakładają dodatkowych obowiązków informacyjnych i czy warunki umowne nie są nieuczciwe.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy dyrektywy 2008/48/WE dotyczące całkowitego kosztu kredytu konsumenckiego stoją na przeszkodzie przepisom krajowym, które ustanawiają metodę obliczania maksymalnej kwoty pozaodsetkowych kosztów kredytu, pod warunkiem że nie wprowadzają dodatkowych obowiązków informacyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie stoją na przeszkodzie, o ile nie wprowadzają dodatkowych obowiązków informacyjnych ponad te określone w art. 10 ust. 2 dyrektywy.
Uzasadnienie
Dyrektywa 2008/48/WE harmonizuje niektóre aspekty umów o kredyt konsumencki, ale nie zawiera przepisów dotyczących pozaodsetkowych kosztów kredytu ani sposobu ich obliczania. Państwa członkowskie mogą regulować te kwestie, o ile nie naruszają zharmonizowanych przepisów i nie wprowadzają dodatkowych obowiązków informacyjnych.
Czy warunek umowny ustalający pozaodsetkowe koszty kredytu z poszanowaniem maksymalnego pułapu przewidzianego w przepisie krajowym jest wyłączony z zakresu stosowania dyrektywy 93/13/EWG?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, z zakresu stosowania dyrektywy 93/13/EWG nie jest wyłączony warunek umowny, w którym ustala się całkowite pozaodsetkowe koszty kredytu z poszanowaniem maksymalnego pułapu przewidzianego w przepisie krajowym, niekoniecznie biorąc przy tym pod uwagę rzeczywiście ponoszone koszty.
Uzasadnienie
Wyłączenie z zakresu stosowania dyrektywy 93/13/EWG na mocy art. 1 ust. 2 wymaga, aby warunek umowny odzwierciedlał bezwzględnie obowiązujący przepis ustawowy lub wykonawczy. Przepis krajowy ustalający jedynie pułap kosztów niekoniecznie odzwierciedla taki przepis w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie wyłącza automatycznie warunku umownego spod kontroli nieuczciwości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Mikrokasa S.A. | spolka | skarżący |
| Revenue Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty | spolka | skarżący |
| XO | osoba_fizyczna | pozwany |
| rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (15)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 1 § 2
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunek umowny odzwierciedlający bezwzględnie obowiązujące przepisy ustawowe lub wykonawcze jest wyłączony z zakresu stosowania dyrektywy. Wyłączenie to podlega wykładni ścisłej i wymaga spełnienia dwóch przesłanek: warunek musi odzwierciedlać przepis ustawowy lub wykonawczy, a przepis ten musi mieć charakter bezwzględnie obowiązujący.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 3
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Określa kryteria nieuczciwego warunku umownego.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Nieuczciwe warunki nie są wiążące dla konsumenta, a umowa pozostaje w mocy w pozostałym zakresie.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Państwa członkowskie zapewnią skuteczne środki zapobiegające dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków.
Dyrektywa 2008/48/WE art. 3 § g)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki
Definicja 'całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta' obejmuje wszystkie koszty, w tym odsetki, podatki i inne opłaty znane kredytodawcy, z wyjątkiem kosztów notarialnych.
Dyrektywa 2008/48/WE art. 10 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki
Umowy o kredyt sporządza się w formie papierowej lub na innym trwałym nośniku.
Dyrektywa 2008/48/WE art. 10 § 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki
Określa informacje, które należy jasno i zwięźle podać w umowie o kredyt, w tym całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta.
Dyrektywa 2008/48/WE art. 22 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki
Państwa członkowskie nie mogą utrzymywać ani wprowadzać przepisów odbiegających od zharmonizowanych przepisów dyrektywy.
u.k.k. art. 36a
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
Wzór obliczania maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu oraz zasady ich ustalania.
Pomocnicze
k.c. art. 359
Kodeks cywilny
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych w umowach z konsumentami.
u.k.k. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
Definicje całkowitego kosztu kredytu, pozaodsetkowych kosztów kredytu, całkowitej kwoty kredytu i całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta.
u.k.k. art. 13
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
Obowiązki informacyjne kredytodawcy lub pośrednika kredytowego przed zawarciem umowy o kredyt konsumencki.
u.k.k. art. 30
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
Elementy, które powinna określać umowa o kredyt konsumencki.
u.k.k. art. 47
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać uprawnień konsumenta przewidzianych w ustawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dyrektywa 2008/48/WE nie harmonizuje pozaodsetkowych kosztów kredytu, co pozwala państwom członkowskim na ich regulowanie. • Przepisy krajowe limitujące pozaodsetkowe koszty kredytu nie naruszają dyrektywy 2008/48/WE, o ile nie wprowadzają dodatkowych obowiązków informacyjnych. • Warunki umowne zgodne z krajowymi limitami pozaodsetkowych kosztów kredytu nie są automatycznie wyłączone spod kontroli nieuczciwości na mocy dyrektywy 93/13/EWG.
Godne uwagi sformułowania
pełna harmonizacja jest niezbędna do zapewnienia wszystkim konsumentom we Wspólnocie wysokiego i równoważnego poziomu ochrony ich interesów • dyrektywa 2008/48 nie zawiera jednak ani pojęcia „pozaodsetkowych kosztów kredytu”, ani przepisów regulujących kwestię ograniczenia kosztów kredytu lub podziału tych kosztów między przedsiębiorcę i konsumenta • wyłączenie z zakresu stosowania dyrektywy 93/13/EWG [...] podlega wykładni ścisłej
Skład orzekający
J.C. Bonichot
prezes izby
M. Safjan
sędzia
L. Bay Larsen
sędzia
C. Toader
sprawozdawczyni
N. Jääskinen
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących kredytu konsumenckiego, pozaodsetkowych kosztów kredytu oraz kontroli nieuczciwych warunków umownych w kontekście przepisów krajowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce i wykładni konkretnych dyrektyw UE. Konieczność oceny przez sąd krajowy, czy polskie przepisy dotyczące pozaodsetkowych kosztów kredytu nie nakładają dodatkowych obowiązków informacyjnych i czy warunki umowne nie są nieuczciwe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (kredyt konsumencki) i budzi wątpliwości dotyczące ochrony konsumentów przed nadmiernymi kosztami, co jest tematem aktualnym i ważnym dla wielu osób.
“Czy polskie limity na koszty kredytu są zgodne z prawem UE? TSUE wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.