C-661/20
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że Słowacja uchybiła zobowiązaniom UE dotyczącym ochrony siedlisk przyrodniczych i dzikiego ptactwa, dopuszczając nadmierną eksploatację lasów na obszarach Natura 2000, co negatywnie wpłynęło na populację głuszca zwyczajnego.
Komisja Europejska wniosła skargę przeciwko Słowacji, zarzucając naruszenie dyrektyw siedliskowej i ptasiej w związku z nadmierną eksploatacją lasów na obszarach Natura 2000, co negatywnie wpłynęło na populację głuszca zwyczajnego. Trybunał Sprawiedliwości uznał, że Słowacja uchybiła zobowiązaniom, nie zapewniając odpowiedniej oceny oddziaływania planów urządzenia lasu, cięć sanitarnych i innych działań leśnych na obszary chronione, a także nie podejmując wystarczających środków zapobiegających pogorszeniu stanu siedlisk i niepokojeniu gatunków. W konsekwencji Słowacja została obciążona kosztami postępowania.
Skarga Komisji Europejskiej przeciwko Republice Słowackiej dotyczyła uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wynikającym z dyrektywy siedliskowej (ochrona siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory) oraz dyrektywy ptasiej (ochrona dzikiego ptactwa). Komisja zarzuciła Słowacji, że nie poddaje planów urządzenia lasu (PUL), cięć sanitarnych oraz działań zapobiegających zagrożeniom dla lasów i usuwających skutki szkód odpowiedniej ocenie oddziaływania, mimo że mogą one znacząco wpływać na obszary Natura 2000. Ponadto zarzucono brak podjęcia odpowiednich działań zapobiegających pogorszeniu stanu siedlisk i niepokojeniu gatunków, w szczególności głuszca zwyczajnego (Tetrao urogallus), na obszarach specjalnej ochrony (OSO) wyznaczonych dla tego gatunku. Trybunał Sprawiedliwości, analizując stan prawny obowiązujący w chwili upływu terminu wyznaczonego w uzasadnionej opinii, uznał zarzuty za zasadne. Stwierdzono, że Słowacja uchybiła zobowiązaniom, ponieważ przepisy krajowe nie zapewniały odpowiedniej oceny oddziaływania planów i działań leśnych na obszary Natura 2000, a także nie podjęto systemowych i wystarczających środków ochronnych dla głuszca zwyczajnego. W rezultacie Republika Słowacka została obciążona kosztami postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, Republika Słowacka uchybiła zobowiązaniom, ponieważ przepisy krajowe nie zapewniały odpowiedniej oceny oddziaływania planów i działań leśnych na obszary Natura 2000.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że przepisy słowackie przed zmianami z 2020 r. nie wymagały odpowiedniej oceny oddziaływania planów urządzenia lasu, cięć sanitarnych i działań zapobiegawczych na obszary Natura 2000, co narusza art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej. Nawet po zmianach, przepisy przejściowe nie gwarantowały pełnej zgodności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_uchybienie
Strona wygrywająca
Komisja Europejska
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Komisja Europejska | instytucja_ue | skarżący |
| Republika Słowacka | panstwo_czlonkowskie | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
dyrektywa siedliskowa art. 6 § 2
Dyrektywa Rady 92/43/EWG
Państwa członkowskie podejmują odpowiednie działania w celu uniknięcia na specjalnych obszarach ochrony pogorszenia stanu siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków, jak również w celu uniknięcia niepokojenia gatunków, dla których zostały wyznaczone takie obszary, o ile to niepokojenie może mieć znaczenie w stosunku do celów niniejszej dyrektywy.
dyrektywa siedliskowa art. 6 § 3
Dyrektywa Rady 92/43/EWG
Każdy plan lub przedsięwzięcie, które nie jest bezpośrednio związane lub konieczne do zagospodarowania terenu, ale które może na nie w istotny sposób oddziaływać, podlega odpowiedniej ocenie jego skutków dla danego terenu z punktu widzenia założeń jego ochrony.
dyrektywa ptasia art. 4 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE
Gatunki wymienione w załączniku I podlegają specjalnym środkom ochrony dotyczącym ich naturalnego siedliska w celu zapewnienia im przetrwania oraz reprodukcji na obszarze ich występowania.
Pomocnicze
dyrektywa siedliskowa art. 7
Dyrektywa Rady 92/43/EWG
Obowiązki wynikające z art. 6 ust. 2, 3 i 4 dyrektywy siedliskowej zastępują wszelkie obowiązki wynikające z art. 4 ust. 4 zdanie pierwsze dyrektywy 79/409/EWG w odniesieniu do obszarów sklasyfikowanych zgodnie z art. 4 ust. 1 tej dyrektywy.
ustawa o ochronie przyrody art. 28 § 4
Ustawa o ochronie przyrody
Przepis dotyczący sporządzania ekspertyzy dotyczącej projektu planu lub przedsięwzięcia odnośnie do możliwości istotnego oddziaływania na obszar należący do sieci obszarów chronionych.
ustawa o ochronie przyrody art. 26 § 5
Ustawa o ochronie przyrody
Na obszarze ochrony ptactwa zakazuje się działalności, które mogą mieć negatywny wpływ na gatunki objęte środkami ochronnymi dla tego obszaru.
ustawa o lasach art. 23 § 9
Ustawa o lasach
Reguluje możliwość pozyskania drewna przekraczającego całkowity etat drewna do pozyskania w ramach planu urządzenia lasu.
ustawa o ochronie przyrody art. 85 § 4
Ustawa o ochronie przyrody
Domniemanie zgody organu ochrony przyrody, jeżeli nie wydał on decyzji w określonym terminie.
ustawa o ochronie przyrody art. 104g § 4
Ustawa o ochronie przyrody
Zakazy nie mają zastosowania do działalności realizowanej w ramach planów urządzania lasu, dla których przed dniem 31 grudnia 2019 r. został sporządzony protokół.
ustawa o ochronie przyrody art. 104g § 11
Ustawa o ochronie przyrody
Obowiązek oceny oddziaływania ścinek przewidzianych w planach urządzania lasu na obszary sieci Natura 2000.
ustawa o lasach art. 14 § 2
Ustawa o lasach
Określa rodzaje lasów, które mogą zostać uznane za lasy specjalnego przeznaczenia, w tym lasy na obszarach chronionych.
ustawa o lasach art. 28 § 1
Ustawa o lasach
Obowiązek zarządcy lasu do podejmowania działań zapobiegawczych w celu zapobiegania powstawaniu szkód w lasach.
ustawa o lasach art. 41 § 13
Ustawa o lasach
Procedura zatwierdzania planu urządzenia lasu, w tym ocena wpływu na obszary chronione.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczająca ocena oddziaływania planów urządzenia lasu, cięć sanitarnych i innych działań leśnych na obszary Natura 2000. Brak systemowych i odpowiednich środków ochrony siedlisk i gatunków (głuszec zwyczajny) na obszarach specjalnej ochrony. Niewdrożenie specjalnych środków ochrony siedliska głuszca zwyczajnego na wyznaczonych obszarach.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Republiki Słowackiej dotycząca zgodności z prawem UE po zmianach legislacyjnych z 2020 r. (częściowo odrzucona ze względu na niedopuszczalność rozszerzenia zarzutu). Argumentacja Słowacji dotycząca środków podjętych w latach 2018-2020 (uznana za niewystarczającą, ponieważ były to głównie projekty lub środki tymczasowe).
Godne uwagi sformułowania
"(...) należy przypomnieć, że art. 6 dyrektywy siedliskowej nakłada na państwa członkowskie szereg obowiązków i zobowiązuje do stosowania specjalnych procedur, które mają zagwarantować (...) zachowanie lub, w danym wypadku, odtworzenie, we właściwym stanie ochrony, siedlisk przyrodniczych oraz gatunków dzikiej fauny i flory będących przedmiotem zainteresowania Unii Europejskiej." "(...) jeśli plan lub przedsięwzięcie, które nie są bezpośrednio związane lub konieczne do zagospodarowania terenu, niosą ze sobą ryzyko naruszenia celów ochrony tego terenu, należy uznać, że mogą one oddziaływać na ten teren w sposób istotny." "(...) ochrona OSO nie może ograniczać się do działań zmierzających do zapobiegania powodowanym przez człowieka zewnętrznym szkodliwym oddziaływaniom i niepokojeniu, lecz musi, w zależności od sytuacji, obejmować również działania pozytywne, mające na celu zachowanie lub polepszenie stanu danego terenu." "(...) dla stwierdzenia naruszenia art. 6 ust. 2 dyrektywy siedliskowej, Komisja nie musi udowodnić istnienia związku przyczynowo skutkowego między działalnością w zakresie gospodarki leśnej a istotnym niepokojeniem głuszca zwyczajnego (Tetrao urogallus). Ponieważ art. 6 ust. 2 i 3 dyrektywy siedliskowej mają na celu zapewnienie takiego samego stopnia ochrony, wystarczy, że Komisja wykaże istnienie możliwości lub ryzyka, że działalność ta powoduje poważne niepokojenie tego gatunku."
Skład orzekający
I. Ziemele
prezes_izby
A. Arabadjiev
sprawozdawca
P.G. Xuereb
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie dyrektyw siedliskowej i ptasiej w kontekście gospodarki leśnej, oceny oddziaływania na środowisko oraz ochrony gatunków chronionych (szczególnie głuszca zwyczajnego). Podkreśla obowiązek państw członkowskich do podejmowania aktywnych i systemowych działań ochronnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki prawa UE i jego implementacji w prawie krajowym (Słowacja), ale stanowi ważny precedens dla wszystkich państw członkowskich UE w zakresie ochrony przyrody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ochrony rzadkiego gatunku ptaka (głuszca) i jego siedlisk leśnych, co jest ważnym tematem ekologicznym. Pokazuje, jak przepisy UE dotyczące ochrony środowiska są egzekwowane wobec państw członkowskich i jakie mogą być tego konsekwencje.
“UE kontra Słowacja: Lasy chronione czy drewno na sprzedaż? Trybunał rozstrzyga los głuszca.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI