C-538/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-10-06
cjeuprawo_ue_ogolnekoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegoWysokatrybunal
zabezpieczenie społeczneubezpieczenie zdrowotneleczenie transgraniczneswoboda świadczenia usługTFUETSUEzezwolenie na leczenieopinie lekarskiezwrot kosztów

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że ubezpieczony ma prawo do pełnego zwrotu kosztów leczenia przeprowadzonego w innym państwie członkowskim, jeśli nie mógł uzyskać zezwolenia na nie z powodu krajowych przepisów ograniczających uwzględnianie zagranicznych opinii lekarskich.

Sprawa dotyczyła odmowy pełnego zwrotu kosztów leczenia onkologicznego przeprowadzonego w Austrii dla obywatela Rumunii, który uzyskał tam drugą opinię lekarską, zalecającą mniej inwazyjną metodę leczenia. Krajowe przepisy rumuńskie wymagały opinii lekarza z publicznego systemu ubezpieczenia zdrowotnego w Rumunii, co uniemożliwiło uzyskanie zezwolenia na leczenie zagraniczne. Trybunał uznał, że takie wymogi stanowią nieproporcjonalne ograniczenie swobody świadczenia usług i że ubezpieczony ma prawo do pełnego zwrotu kosztów, jeśli spełnione są przesłanki medyczne, a odmowa zezwolenia wynikała z wadliwej procedury krajowej.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 56 TFUE i art. 20 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Sprawa dotyczyła spadkobierców ZY, obywatela Rumunii, któremu zdiagnozowano raka języka. Po otrzymaniu zalecenia pilnego leczenia chirurgicznego w Rumunii, ZY udał się do Austrii, gdzie uzyskał drugą opinię lekarską, która zaleciła alternatywne leczenie (radioterapia, chemioterapia, immunoterapia) jako równie skuteczne, ale mniej inwazyjne. ZY poddał się temu leczeniu w Austrii, ale rumuńskie kasy chorych odmówiły pełnego zwrotu kosztów, powołując się na krajowe przepisy, które wymagały, aby wniosek o zezwolenie na leczenie zagraniczne był poparty zaświadczeniem lekarza z rumuńskiego publicznego systemu ubezpieczenia zdrowotnego. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że takie wymogi krajowe stanowią nieproporcjonalne ograniczenie swobody świadczenia usług (art. 56 TFUE) i naruszają art. 20 rozporządzenia nr 883/2004. Trybunał podkreślił, że ubezpieczony ma prawo do pełnego zwrotu kosztów leczenia przeprowadzonego w innym państwie członkowskim, jeśli nie mógł uzyskać zezwolenia z powodu wadliwej procedury krajowej, która nie gwarantuje uwzględnienia zagranicznych opinii lekarskich. W sytuacji, gdy lekarz krajowy potwierdził diagnozę i potrzebę pilnego leczenia, ale zalecił inną metodę, a pacjent wybrał alternatywne leczenie (równie skuteczne, ale mniej inwazyjne) na podstawie drugiej opinii lekarskiej z innego państwa członkowskiego, odmowa pełnego zwrotu kosztów jest nieuzasadniona, jeśli wynika z braku możliwości uwzględnienia tej drugiej opinii przez instytucję właściwą.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, takie wymogi stanowią nieproporcjonalne ograniczenie swobody świadczenia usług i naruszają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Uzasadnienie

Krajowe przepisy wymagające zaświadczenia od lekarza z kraju zamieszkania, bez gwarancji uwzględnienia drugiej opinii lekarskiej z innego państwa członkowskiego, zniechęcają do korzystania z transgranicznej opieki zdrowotnej i są nieproporcjonalne. Cel zapewnienia równowagi finansowej i kontroli kosztów można osiągnąć mniej restrykcyjnymi środkami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (spadkobiercy ZY)

Strony

NazwaTypRola
TS, UT, VUosoba_fizycznaskarżący
Casa Naţională de Asigurări de Sănătateorgan_krajowypozwany
Casa de Asigurări de Sănătate Constanţaorgan_krajowypozwany
Rząd rumuńskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

TFUE art. 56

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Ograniczenia swobody świadczenia usług są dopuszczalne tylko, jeśli są uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego, stosowane w sposób niedyskryminacyjny i proporcjonalny.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 20 § 1 i 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Ubezpieczony udający się do innego państwa członkowskiego w celu uzyskania świadczeń rzeczowych powinien ubiegać się o zezwolenie właściwej instytucji. Zezwolenie powinno zostać wydane, jeżeli leczenie należy do świadczeń przewidzianych przez ustawodawstwo państwa zamieszkania i nie można go uzyskać w terminie uzasadnionym medycznie.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 987/2009 art. 26 § 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009

Instytucja właściwa zachowuje prawo do zlecenia zbadania ubezpieczonego przez wybranego przez siebie lekarza w państwie członkowskim miejsca pobytu lub zamieszkania.

Zarządzenie prezesa krajowej kasy ubezpieczenia zdrowotnego nr 592/2008 (Rumunia) art. 40 ust. 1 lit. b) i ust. 3

Formularz E 112 (zezwalający na leczenie w innym państwie) jest przeznaczony dla osób posiadających zezwolenie właściwej instytucji. Instytucja nie może odmówić wydania formularza, jeśli leczenie należy do świadczeń przewidzianych i nie może być wdrożone w terminie.

Zarządzenie prezesa krajowej kasy ubezpieczenia zdrowotnego nr 592/2008 (Rumunia) art. 45 ust. 1 lit. b) i ust. 4

Do wniosku o zezwolenie należy dołączyć akta medyczne, w tym zaświadczenie lekarskie wydane przez lekarza z rumuńskiego systemu ubezpieczenia zdrowotnego.

Zarządzenie prezesa krajowej kasy ubezpieczenia zdrowotnego nr 729/2009 (Rumunia) art. 8 ust. 1, 2 i 6

W przypadku leczenia bez uprzedniego zezwolenia, koszty są zwracane zgodnie z rumuńskimi stawkami, o ile usługi medyczne stanowią część podstawowego pakietu usług rumuńskiego systemu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Krajowe przepisy rumuńskie wymagające zaświadczenia od lekarza z kraju zamieszkania, bez uwzględnienia zagranicznych opinii lekarskich, stanowią nieproporcjonalne ograniczenie swobody świadczenia usług. Cel zapewnienia równowagi finansowej i kontroli kosztów można osiągnąć mniej restrykcyjnymi środkami. Ubezpieczony ma prawo do pełnego zwrotu kosztów leczenia, jeśli odmowa zezwolenia wynikała z wadliwej procedury krajowej, a przesłanki medyczne były spełnione.

Odrzucone argumenty

Odmowa zwrotu kosztów leczenia przeprowadzonego w Austrii z powodu braku uprzedniego zezwolenia wydanego na podstawie opinii lekarza krajowego. Konieczność przestrzegania krajowych procedur dotyczących wydawania zezwoleń na leczenie zagraniczne.

Godne uwagi sformułowania

leczenie, którego zaletą jest to, że nie powoduje niepełnosprawności nieproporcjonalne ograniczenie swobody świadczenia usług nie można uzyskać takiego leczenia w terminie uzasadnionym z medycznego punktu widzenia brak gwarancji, że druga opinia lekarska zostanie uwzględniona

Skład orzekający

M. Vilaras

prezes izby

N. Piçarra

sprawozdawca

D. Šváby

sędzia

S. Rodin

sędzia

K. Jürimäe

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do pełnego zwrotu kosztów leczenia transgranicznego w przypadkach, gdy krajowe procedury administracyjne ograniczają dostęp do tego prawa, szczególnie w kontekście uwzględniania zagranicznych opinii medycznych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy odmowa zezwolenia na leczenie transgraniczne wynika z wadliwej procedury krajowej, a nie z braku spełnienia merytorycznych przesłanek medycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu swobód unijnych w kontekście dostępu do opieki zdrowotnej i potencjalnych barier administracyjnych, co jest istotne dla obywateli i prawników.

Czy polskie przepisy blokują dostęp do leczenia za granicą? TSUE wyjaśnia, kiedy można liczyć na pełny zwrot kosztów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI