C-473/19 i C-474/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-03-04
cjeuochrona_srodowiskaochrona siedlisk przyrodniczych i dzikiego ptactwaWysokatrybunal
ochrona przyrodydyrektywa siedliskowadyrektywa ptasialeśnictwogatunki chronionetereny rozrodustan ochronyTSUEprawo UE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy unijne dotyczące ochrony dzikiego ptactwa i siedlisk przyrodniczych zakazują niszczenia siedlisk gatunków chronionych, niezależnie od ich stanu ochrony.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektyw UE w sprawie ochrony dzikiego ptactwa i siedlisk przyrodniczych w kontekście planowanej wycinki lasu w Szwecji. Sądy krajowe pytały, czy zakazy dotyczące zabijania, płoszenia czy niszczenia siedlisk gatunków chronionych mają zastosowanie, jeśli cel działań jest inny niż bezpośrednie szkody dla gatunków, oraz czy ochrona ustaje, gdy gatunki osiągną właściwy stan ochrony. Trybunał orzekł, że zakazy te obowiązują bezwarunkowo, chroniąc wszystkie gatunki ptactwa i siedliska, niezależnie od ich stanu ochrony czy celu podejmowanych działań.

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez szwedzki sąd ds. nieruchomości i środowiska dotyczyły wykładni art. 5 dyrektywy ptasiej oraz art. 12 dyrektywy siedliskowej w kontekście planowanej wycinki lasu w Szwecji. Spór dotyczył tego, czy szwedzkie przepisy dotyczące ochrony gatunków, które miały transponować te dyrektywy, były stosowane prawidłowo. Sądy krajowe pytały, czy zakazy dotyczące ochrony gatunków i ich siedlisk mają zastosowanie, jeśli cel działań (np. leśnictwo) jest inny niż bezpośrednie szkody dla gatunków, oraz czy ochrona ustaje, gdy gatunki osiągną właściwy stan ochrony. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 5 dyrektywy ptasiej należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on praktyce krajowej ograniczającej ochronę tylko do gatunków z załącznika I, zagrożonych lub o spadającej populacji. Ponadto, Trybunał stwierdził, że art. 12 ust. 1 lit. a)-c) dyrektywy siedliskowej należy interpretować w ten sposób, że zakazy te mają zastosowanie niezależnie od tego, czy cel działalności jest inny niż zabijanie lub niepokojenie gatunków, i że ochrona nie ustaje, gdy gatunki osiągną właściwy stan ochrony. Podobnie, art. 12 ust. 1 lit. d) dyrektywy siedliskowej zakazuje pogarszania stanu lub niszczenia terenów rozrodu lub odpoczynku, niezależnie od ryzyka pogorszenia stanu ochrony gatunku.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zakazy z art. 5 dyrektywy ptasiej dotyczą wszystkich gatunków ptactwa objętych dyrektywą, niezależnie od ich statusu zagrożenia czy trendów populacyjnych.

Uzasadnienie

Brzmienie art. 5 dyrektywy ptasiej, w połączeniu z art. 1 ust. 1 tej dyrektywy, jasno wskazuje, że ochrona obejmuje wszystkie gatunki ptactwa występujące naturalnie na terytorium UE. Cele dyrektywy, w tym wysoki poziom ochrony środowiska i zrównoważony rozwój, potwierdzają szeroki zakres stosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w postępowaniu głównym)

Strony

NazwaTypRola
Föreningen Skydda Skogeninneskarżący
Naturskyddsföreningen i Härrydainneskarżący
Göteborgs Ornitologiska Föreninginneskarżący
Länsstyrelsen i Västra Götalands länorgan_krajowypozwany
B.A.B.innepozwany
U.T.B.innepozwany
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

dyrektywa siedliskowa art. 12 § 1

Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory

Zakazuje celowego chwytania lub zabijania, celowego niepokojenia, celowego niszczenia lub wybierania jaj, a także pogarszania stanu lub niszczenia terenów rozrodu lub odpoczynku gatunków zwierząt wymienionych w załączniku IV lit. a).

dyrektywa ptasia art. 5

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa

Nakłada na państwa członkowskie obowiązek ustanowienia powszechnego systemu ochrony dla wszystkich gatunków ptactwa, zabraniając w szczególności umyślnego zabijania lub chwytania, niszczenia lub uszkadzania gniazd i jaj, wybierania jaj oraz umyślnego płoszenia ptaków.

Pomocnicze

dyrektywa siedliskowa art. 16

Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory

Określa warunki, na jakich można wprowadzić odstępstwa od zakazów ochrony gatunków, pod warunkiem braku zadowalającej alternatywy i braku szkody dla zachowania populacji.

dyrektywa ptasia art. 9

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa

Określa warunki, na jakich można odstąpić od zakazów ochrony ptactwa.

miljöbalken art. 8 § 4

Ustawa ustanawiająca kodeks ochrony środowiska

artskskyddsförordningen art. 4

Dekret w sprawie ochrony gatunków

skogsvårdslagen art. 30

Ustawa o gospodarce leśnej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakazy ochrony gatunków i ich siedlisk mają zastosowanie bezwarunkowo, niezależnie od celu działalności i stanu ochrony gatunku. Ochrona obejmuje wszystkie gatunki ptactwa, a nie tylko te z załącznika I, zagrożone lub o spadającej populacji. Niszczenie lub pogarszanie stanu terenów rozrodu i odpoczynku jest zakazane, nawet jeśli nie ma bezpośredniego ryzyka pogorszenia stanu ochrony gatunku.

Odrzucone argumenty

Praktyka krajowa ograniczająca ochronę do gatunków z załącznika I, zagrożonych lub o spadającej populacji. Stosowanie zakazów ochrony gatunków tylko w przypadku ryzyka negatywnego wpływu na stan ochrony gatunku, gdy cel działalności jest inny. Utrata ochrony gatunków, które osiągnęły właściwy stan ochrony. Zakaz pogarszania stanu siedlisk obowiązuje dopiero od momentu ryzyka pogorszenia stanu ochrony gatunku.

Godne uwagi sformułowania

ochrona wszystkich gatunków ptactwa nie jest uzależnione od ryzyka negatywnego wpływu na stan ochrony danego gatunku ochrona przyznana przez ten przepis nie przestaje obowiązywać w odniesieniu do gatunków, które osiągnęły właściwy stan ochrony zakaz pogarszania stanu lub niszczenia terenów rozrodu lub odpoczynku powszechny system ochrony

Skład orzekający

A. Arabadjiev

prezes izby

K. Lenaerts

prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby

A. Kumin

sędzia

T. von Danwitz

sędzia

P.G. Xuereb

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów UE dotyczących ochrony gatunków chronionych i ich siedlisk, zwłaszcza w kontekście działalności gospodarczej (np. leśnictwo) oraz zasady ścisłej ochrony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów UE (dyrektywa ptasia i siedliskowa), ale zasady interpretacji mają szersze zastosowanie do wykładni prawa ochrony środowiska.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między działalnością gospodarczą (leśnictwo) a ochroną przyrody, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie. Wykładnia przepisów UE w tym zakresie ma istotne znaczenie praktyczne.

Wycinka lasu a ochrona gatunków: TSUE wyjaśnia, kiedy zakazy obowiązują bezwarunkowo.

Sektor

ochrona środowiska

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę