XXVII Ca 495/16

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2016-04-06
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
pozbawienie wykonalnościtytuł wykonawczywyrok zaocznysprzeciwapelacjakpcterminy procesoweprawomocność

Podsumowanie

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając, że nie wykazał on podstaw do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, mimo późniejszego uchylenia pierwotnego wyroku.

Powód R. G. domagał się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci wyroku zaocznego. Sąd Rejonowy oddalił jego powództwo, uznając, że zarzut utraty mocy prawnej tytułu wykonawczego jest bezzasadny, ponieważ sprzeciw od wyroku zaocznego został złożony po terminie, a późniejsze uchylenie wyroku nie miało znaczenia dla oceny zasadności powództwa przeciwegzekucyjnego. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji.

Powód R. G. wniósł pozew o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego – wyroku zaocznego Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa z dnia 1 lipca 2003 r. (sygn. akt I C 1070/01). Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza wyrokiem z dnia 30 stycznia 2015 r. oddalił to powództwo. Sąd pierwszej instancji ustalił, że powód złożył sprzeciw od wyroku zaocznego w dniu 16 marca 2013 r., co oznacza, że wyrok ten nie stał się prawomocny. Mimo to, sąd uznał, że okoliczności takie jak złożenie sprzeciwu czy późniejsze uchylenie wyroku zaocznego przez inny skład sądu, nie stanowiły podstaw do pozbawienia wykonalności w rozumieniu art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd Rejonowy uznał, że powód nie wykazał zaistnienia zdarzenia uzasadniającego pozbawienie wykonalności. Apelację od tego wyroku złożył powód, zarzucając naruszenie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając apelację, oddalił ją. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, że okoliczności formalne, takie jak złożenie sprzeciwu czy zawieszenie rygoru natychmiastowej wykonalności, nie miały znaczenia dla oceny zasadności powództwa przeciwegzekucyjnego. Sąd Okręgowy podkreślił, że obrona merytoryczna polega na zwalczaniu zasadności egzekucji, a powód nie wykazał zaistnienia zdarzenia z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. Co więcej, sąd odwoławczy zauważył, że wyrokiem z dnia 9 stycznia 2015 r. (sygn. akt V Ca 782/14) uchylono pierwotny wyrok Sądu Rejonowego z dnia 21 lipca 2013 r. i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, co oznaczało, że w chwili zamknięcia rozprawy apelacyjnej nie istniał tytuł wykonawczy uprawniający do egzekucji.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, złożenie sprzeciwu od wyroku zaocznego i późniejsze uchylenie tego wyroku nie stanowią podstawy do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w rozumieniu art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., gdyż są to zdarzenia formalne, a nie merytoryczne podstawy do zwalczania zasadności egzekucji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powód nie wykazał zaistnienia zdarzenia mającego charakter określony w art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. Podkreślono różnicę między obroną formalną (środki zaskarżenia) a obroną merytoryczną (powództwo przeciwegzekucyjne). Złożenie sprzeciwu i uchylenie wyroku zaocznego są zdarzeniami formalnymi, które nie wpływają na zasadność egzekucji w kontekście powództwa przeciwegzekucyjnego. Dodatkowo, sąd odwoławczy zauważył, że w momencie zamknięcia rozprawy apelacyjnej pierwotny tytuł wykonawczy nie istniał z uwagi na uchylenie wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala apelację

Strona wygrywająca

Agencja Mienia Wojskowego

Strony

NazwaTypRola
R. G.osoba_fizycznapowód
Agencja Mienia Wojskowegoinstytucjapozwany
Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział (...)instytucjapozwany
P. G. (1)osoba_fizycznapozwany w pierwotnej sprawie
P. G. (2)osoba_fizycznapozwany w pierwotnej sprawie

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, gdy po powstaniu tytułu nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

Pomocnicze

k.c. art. 125 § § 1

Kodeks cywilny

Określa skutki prawomocnego orzeczenia sądu, w tym bieg przedawnienia.

k.p.c. art. 316 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek sądu uwzględnienia stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Złożenie sprzeciwu od wyroku zaocznego i późniejsze uchylenie wyroku nie są zdarzeniami uzasadniającymi pozbawienie wykonalności w rozumieniu art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. Powód nie wykazał zaistnienia zdarzenia, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane. W momencie zamknięcia rozprawy apelacyjnej nie istniał tytuł wykonawczy uprawniający do egzekucji z uwagi na uchylenie pierwotnego wyroku.

Odrzucone argumenty

Zarzut utraty mocy prawnej tytułu wykonawczego z uwagi na złożenie sprzeciwu od wyroku zaocznego.

Godne uwagi sformułowania

Obrona formalna zmierza zaś do eliminacji naruszeń przepisów procesowych i zapewnienia zgodnego z prawem przebiegu egzekucji. Obrona merytoryczna, na którą powinien powołać się powód, polega natomiast na zwalczaniu zasadności lub dopuszczalności egzekucji i wyraża się w przyznaniu stronie (osobie trzeciej) uprawnienia do wniesienia powództwa przeciwegzekucyjnego. mają one charakter zdarzeń formalnych

Skład orzekający

Ewa Cylc

przewodniczący-sprawozdawca

Piotr Wojtysiak

sędzia

Katarzyna Małysa

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. w kontekście powództwa przeciwegzekucyjnego, rozróżnienie obrony formalnej od merytorycznej, znaczenie prawomocności wyroku dla skuteczności zarzutów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie pierwotny tytuł wykonawczy został ostatecznie uchylony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność postępowania przeciwegzekucyjnego i rozróżnienie między formalnymi a merytorycznymi podstawami jego wniesienia, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy sprzeciw od wyroku zaocznego nie wystarczy, by zatrzymać eksmisję? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt XXVII Ca 495/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny-Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Cylc (spr.) Sędziowie: SO Piotr Wojtysiak SR del. Katarzyna Małysa Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Arczewska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2016r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa R. G. przeciwko Agencji Mienia Wojskowego o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy - Żoliborza w Warszawie z dnia 30 stycznia 2015 r., sygn. akt II C 1785/13 oddala apelację Sygn. akt XXVII Ca 495/15 UZASADNIENIE R. G. wniósł przeciwko Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział (...) w W. POZEW o pozbawienie w całości wykonalności tytułu wykonawczego – wyroku zaocznego Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie I Wydział Cywilny z dnia 1 lipca 2003 r., sygn. akt I C 1070/01. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2015 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie oddalił powództwo i orzekł o kosztach procesu. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: Wyrokiem zaocznym z dnia 1 lipca 2003 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie I Wydział Cywilny (sygn. akt I C 1070/01) w sprawie z powództwa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział (...) w W. nakazał R. G. , P. G. (1) oraz P. G. (2) opróżnienie lokalu położonego w W. przy ul. (...) . W dniu 16 marca 2013 roku powód złożył skutecznie sprzeciw od wyroku zaocznego wydanego przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie I Wydział Cywilny, sygn. akt I C 1070/01, jednocześnie Sąd postanowieniem oddalił zawarty w sprzeciwie wniosek o zawieszenie rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokowi zaocznemu z dnia 1 lipca 2003 r. Komornik Sądowy M. W. , działający przy Sądzie Rejonowym Warszawa-Żoliborz pismem z dnia 14 maja 2013 roku wezwał powoda do dobrowolnego opuszczenia lokalu wyznaczając termin eksmisji na dzień 26 czerwca 2013 roku. Wyrokiem z dnia 31 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa I Wydział Cywilny uchylił wyrok zaoczny wydany w dniu 1 lipca 2003 r. sygn. I C 1070/01 w stosunku do R. G. i oddalił powództwo. Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 9 stycznia 2015 r. (sygn. akt V Ca 782/14) na skutek apelacji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział (...) w W. , uchylił wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa I Wydział Cywilny z dnia 31 lipca 2013 r., (sygn. akt I C1070/01), zniósł postępowanie od rozprawy z dnia 25 lipca 2013 r. przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie. Sąd Rejonowy wskazując na treść art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. , podniósł, że zarzut utraty mocy prawnej tytułu wykonawczego, zgłoszony przez powoda, jest bezzasadny. Sąd I instancji przyjął, że w istocie był to zarzut przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym w postaci wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa w Warszawie z dnia 1 lipca 2003 roku. Wskazując na brzmienie art. 125 § 1 k.c. , Sąd meriti wskazał, że skoro powód złożył od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa w Warszawie z dnia 1 lipca 2003 roku sprzeciw w dniu 16 marca 2013 roku, wymieniony wyrok nie stał się prawomocny. Sąd Rejonowy zauważył, że poza kwestią prawomocności wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie z dnia 01 lipca 2003 roku, okoliczności, iż w dniu 16 marca 2013 roku powód skutecznie złożył sprzeciw od wyroku zaocznego z dnia 1 lipca 2003 r. (sygn. akt I C 1070/01), w następstwie czego Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa I Wydział Cywilny wydał wyrok uchylający wyrok zaoczny z dnia 01 lipca 2003 roku w stosunku do powoda i oddalił powództwo (sygn. akt. I C 1070/01), oraz wydanie przez Sąd postanowienia z dnia 26 czerwca 2013 r. o zawieszeniu rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokowi zaocznemu z dnia 1 lipca 2013 r. są z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 840 §1 pkt 2, a co za tym idzie niniejszego postępowania, nieistotne. Reasumując, Sąd I instancji podniósł, że powód nie wykazał, iż doszło do zaistnienia zdarzenia mającego charakter określony w art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku złożył powód zaskarżając go w części, tj. w pkt 1, zarzucając mu naruszenie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. Wskazując na powyższy zarzut apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku. Rozpoznając sprawę w granicach apelacji Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja powoda nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy wydając powyższy wyrok nie dopuścił się żadnego uchybienia, a kwestionowane rozstrzygnięcie – zarówno w sferze jego podstawy faktycznej jak i prawnej – jest w ocenie Sądu odwoławczego trafne i w pełni odpowiadające prawu. Sąd Rejonowy pełni trafnie przyjął, w odniesieniu do właściwej analizy ujawnionego materiałów niniejszej sprawy, że okoliczności, iż powód złożył skutecznie sprzeciw od wyroku zaocznego z dnia 1 lipca 2003 r. oraz że Sąd Rejonowy wydał postanowienie z dnia 26 czerwca 2013 r. o zawieszeniu rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokowi zaocznemu z dnia 1 lipca 2013 r. z punktu widzenia przesłanek wskazanych w art. 840 § 1 k.p.c. pkt 2 – nieistotne, albowiem maja one charakter zdarzeń formalnych. Obrona formalna zmierza zaś do eliminacji naruszeń przepisów procesowych i zapewnienia zgodnego z prawem przebiegu egzekucji i jest realizowana m.in. w drodze zastosowania środków zaskarżenia przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym (zażalenie na postanowienie sądu o nadaniu klauzuli wykonalności, skarga na czynności komornika, zażalenie na postanowienie sądu, zarzuty wobec planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji itd. - por. uwagi do art. 767). Obrona merytoryczna, na którą powinien powołać się powód, polega natomiast na zwalczaniu zasadności lub dopuszczalności egzekucji i wyraża się w przyznaniu stronie (osobie trzeciej) uprawnienia do wniesienia powództwa przeciwegzekucyjnego. Odnosząc się do zarzutu powoda utraty mocy prawnej tytułu wykonawczego, prawidłowo uznanego przez Sąd Rejonowy za zarzut przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym w postaci wyroku Sądu Rejonowego z dnia 1 lipca 2003 r., podkreślić jeszcze raz, że zarzut byłby skuteczny – w świetle art. 125 § 1 k.c. – gdyby kwestionowany wyrok był prawomocny. Jak wynika z ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego, powód skutecznie wniósł od niego sprzeciw. Apelujący nie przedstawia żadnych kontrargumentów wobec ustaleń i wskazań Sądu Rejonowego wypowiedzianych w przedmiocie uznania, że powód nie wykazał, iż doszło do zaistnienia jednego ze zdarzeń wynikających z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. i nie wykazują żadnych błędów w rozumowaniu tego Sądu. Niezależnie jednak od w/w prawidłowych rozważań Sądu Rejonowego, Sąd Okręgowy wydając wyrok również ma obowiązek – z uwagi treść przepisu art. 316 § 1 k.p.c. – wziąć pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy apelacyjnej. Jak wynika natomiast z ustalonego na datę zamknięcia niniejszej rozprawy stanu faktycznego nie istnieje tytuł wykonawczy, który uprawniałby wierzyciela do wszczęcia egzekucji, a tylko w takiej sytuacji można żądać pozbawienia wykonalności. Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie V Ca 782/14 uchylił bowiem wyrok Sądu Rejonowego z dnia 21 lipca 2013 r., sygn. akt I C 1070/01 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie . Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę