XXVII Ca 425/24

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2025-02-19
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
prawa pasażerówrozporządzenie 261/2004umowa turystycznaopóźnienie lotuodszkodowanieTSUErezerwacjapostępowanie uproszczone

Sąd Okręgowy oddalił apelację powodów w sprawie o zapłatę odszkodowania za opóźniony lot, uznając, że umowa turystyczna nie zawierała potwierdzonej rezerwacji lotu w rozumieniu przepisów UE.

Powodowie domagali się zapłaty odszkodowania za opóźniony lot, powołując się na przepisy UE dotyczące praw pasażerów. Sąd Okręgowy oddalił ich apelację, podzielając ustalenia Sądu Rejonowego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że umowa o świadczenie usług turystycznych nie zawierała potwierdzonej rezerwacji lotu w rozumieniu art. 2 lit. g Rozporządzenia (WE) nr 261/2004, a jedynie ogólną informację o planowanych godzinach, które mogły ulec zmianie. W związku z tym, opóźnienie lotu nie stanowiło podstawy do zasądzenia odszkodowania.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa A. M., S. M. i A. Ś. przeciwko (...) sp. z o.o. o zapłatę, dotyczącą odszkodowania za opóźniony lot. Sąd odwoławczy oddalił apelację powodów od wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy, który również oddalił ich powództwo. Uzasadnienie wyroku zostało ograniczone do wyjaśnienia podstawy prawnej, zgodnie z art. 505¹³ § 2 k.p.c., ze względu na rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym i brak przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd odwoławczy. Sąd Okręgowy w pełni podzielił ustalenia faktyczne i wnioski prawne Sądu I instancji. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że powodowie nie wykazali, aby przedmiotowy lot faktycznie uległ opóźnieniu o ponad 3 godziny, co byłoby podstawą do roszczenia. Umowa o świadczenie usług turystycznych zawarta przez powodów zawierała jedynie przybliżone godziny przelotu, z zastrzeżeniem możliwości ich modyfikacji, co jest zgodne z art. 42 ust. 11 ustawy o imprezach turystycznych. Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE, wskazując, że tymczasowy charakter informacji o godzinach lotów nie stanowi rezerwacji w rozumieniu art. 2 lit. g Rozporządzenia (WE) nr 261/2004. W związku z brakiem potwierdzonej rezerwacji, rozporządzenie to nie miało zastosowania, a tym samym nie można było mówić o opóźnieniu w wykonaniu przelotu w rozumieniu jego przepisów. Sąd uznał również za niezasadny zarzut naruszenia art. 6 k.c., wskazując, że dotyczył on subsumpcji, a nie kwestii dowodowych. W konsekwencji, apelacja została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c., a powodowie zostali obciążeni kosztami postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, taka umowa nie stanowi potwierdzonej rezerwacji w rozumieniu art. 2 lit. g Rozporządzenia (WE) nr 261/2004, a jedynie ogólną informację o planowanych godzinach przelotu.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do przepisów ustawy o imprezach turystycznych oraz orzecznictwa TSUE, wskazując, że tymczasowy charakter informacji o godzinach lotów nie jest wiążący dla przewoźnika ani biura podróży i nie stanowi rezerwacji w rozumieniu przepisów o prawach pasażerów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

(...) sp. z o.o.

Strony

NazwaTypRola
A. M.osoba_fizycznapowód
S. M.osoba_fizycznapowód
A. Ś.osoba_fizycznapowód
(...) sp. z o.o.spółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 art. 2 § lit. g

Definicja rezerwacji w kontekście praw pasażerów lotniczych.

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 art. 3 § ust. 2 lit. a

Zakres zastosowania rozporządzenia do lotów odlatujących z terytorium UE.

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 art. 6

Definicja opóźnienia lotu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 505¹³ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku w postępowaniu uproszczonym ogranicza się do wyjaśnienia podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa, jeśli sąd odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Granice swobody oceny dowodów przez sąd.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Rozkład ciężaru dowodowego.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. § 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1

Stawki minimalne opłat za radców prawnych w postępowaniu odwoławczym.

u.i.t. art. 42 § ust. 11

Ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych

Obowiązki organizatora imprezy turystycznej dotyczące informowania o czasie podróży.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa o świadczenie usług turystycznych nie zawierała potwierdzonej rezerwacji lotu w rozumieniu Rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Informacje o godzinach lotu w umowie miały charakter tymczasowy i mogły ulec zmianie, co wykluczało uznanie ich za wiążącą rezerwację. Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa.

Odrzucone argumenty

Lot uległ opóźnieniu o ponad 3 godziny, co uzasadniało zasądzenie odszkodowania na podstawie Rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Zastosowanie art. 6 k.c. w kontekście dowodzenia opóźnienia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd odwoławczy w całości podzielił ustalenia faktyczne, dokonane w sprawie przez Sąd Rejonowy, czyniąc je jednocześnie podstawą swojego rozstrzygnięcia. Tymczasowy charakter informacji o godzinach lotów nie stanowił rezerwacji przelotu, a ogólną informację o planowanych godzinach przelotu. W tych okolicznościach Sąd Okręgowy oddalił apelację.

Skład orzekający

Maja Smoderek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'potwierdzona rezerwacja' w kontekście praw pasażerów lotniczych i umów turystycznych, zastosowanie Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w przypadkach, gdy umowa zawiera jedynie przybliżone godziny lotu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której umowa turystyczna zawierała klauzulę o możliwości zmiany godzin lotu. Orzeczenie opiera się na utrwalonym orzecznictwie TSUE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opóźnionych lotów i praw pasażerów, a rozstrzygnięcie opiera się na subtelnej, ale kluczowej interpretacji przepisów unijnych dotyczących rezerwacji.

Twój lot się opóźnił, ale czy na pewno masz prawo do odszkodowania? Kluczowa jest jedna rzecz w umowie!

0

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XXVII Ca 425/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny - Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Maja Smoderek po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa A. M. , S. M. i A. Ś. przeciwko (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. o zapłatę na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w W. z dnia 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt II C 1089/23 1. oddala apelację; 2. zasądza od A. M. , S. M. i A. Ś. na rzecz (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w instancji odwoławczej. Sygn. akt XXVII Ca 425/24 UZASADNIENIE Z uwagi na to, że niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu uproszczonym i Sąd odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego, stosownie do art. 505 13 § 2 k.p.c. ograniczono uzasadnienie wyroku do wyjaśnienia jego podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja wywiedziona przez powodów jako bezzasadna podlegała oddaleniu, albowiem wydany wyrok w pełni odpowiada prawu. Na wstępie wskazać należy, iż Sąd Okręgowy w całości podzielił ustalenia faktyczne, dokonane w sprawie przez Sąd Rejonowy, czyniąc je jednocześnie podstawą swojego rozstrzygnięcia. Sąd I instancji, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, ustalił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, które znajdowały odzwierciedlenie w całokształcie zaoferowanego przez strony materiału dowodowego. Jednocześnie na podstawie tak przeprowadzonego postępowania dowodowego i zgromadzonych dowodów, Sąd I instancji wywiódł trafne wnioski i oceny prawne, które Sąd Okręgowy w całości podziela. Nie budzi wątpliwości Sądu Okręgowego, iż oceniając materiał dowodowy Sąd Rejonowy nie przekroczył granic swobody zakreślonych treścią art. 233 § 1 k.p.c. , w sposób kompleksowy poddał analizie zebrany w sprawie materiał dowodowy, a prawidłowość oceny dowodów nie została przez skarżącego skutecznie podważona. Samo przedstawienie przez stronę odmiennych wniosków niż wynikają z dokonanej oceny nie świadczy jeszcze o przekroczeniu swobodnej oceny dowodów (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 1998 r., III CKN 4/98). W ocenie skarżących opóźnienie lotu z W. w do A. wynosiło w sprawie ponad 3 godzin. Na powyższą okoliczność powódka przedłożyła kserokopię umowy o świadczenie usług turystycznych, zawartej przez powodów z biurem (...) . Mając na uwadze powyższe okoliczności, w ocenie Sądu Okręgowego zaskarżone rozstrzygnięcie należało uznać za właściwe, bowiem powodowie nie wykazali aby przedmiotowy lot faktycznie uległ opóźnieniu o ponad 3 godziny. Wskazać należy, że w ustawie z 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych przewidziane są sytuacje, w których umowa z klientem nie będzie podawać precyzyjnych godzin przejazdów, a jedynie przybliżone. Jeżeli organizator imprezy turystycznej podał w umowie godziny przelotów, na ogół może dokonać ich modyfikacji. Świadczy o tym treść art. 42 ust. 11 ww. ustawy; przepis ten stanowi, że organizator informuje o planowanym czasie wyjazdu, terminie odprawy oraz o planowanych godzinach przystanków pośrednich, połączeń transportowych i przyjazdu. Stąd należało stwierdzić, że wskazane w rezerwacji godziny przelotu mogą ulec zmianie. Linie lotnicze modyfikują siatkę swoich połączeń na bieżąco, zależnie od aktualnej sytuacji. Umowy z biurem podróży zawierane są natomiast zazwyczaj ze znacznym wyprzedzeniem od mającej się odbyć imprezy turystycznej. Z tych względów biura podróży zastrzegają w umowach możliwość modyfikacji godzin wylotu. Z powyższego Sąd Rejonowy prawidłowo wywnioskował, że lot obsługiwany przez pozwanego nie był opóźniony w rozumieniu art. 6 rozporządzenie 261/2004. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 lit. g Rozporządzenia (WE) nr 261/2004, rezerwacja oznacza fakt posiadania przez pasażera biletu lub innego dowodu potwierdzającego, że rezerwacja została przyjęta i zarejestrowana przez przewoźnika lotniczego lub organizatora wycieczek. Przepis ten odnosi się do wydawanego zaświadczenia przez przewoźnika lub organizatora wycieczki wskazującego, że przelot będzie miał miejsce w dacie wskazanej w rezerwacji. Niemniej zawarta przez powodów umowa o udziale w imprezie turystycznej takiej informacji nie zawiera, a zatem nie jest prawidłowy wniosek strony powodowej, że przewoźnik dopuścił się opóźnienia w wykonaniu przelotu. Jak już zostało powyżej wskazane zawarta umowa posiadała adnotację, że przelot pomiędzy lotniskiem w W. a A. , choć odbędzie się 3 lipca 2022 r., to same godziny przelotu mogą ulec zmianie. W świetle zatem art. 2 lit. g rozporządzenia 261/2004, a także orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości uznać należy, że tymczasowy charakter informacji o godzinach lotów nie stanowił rezerwacji przelotu, a ogólną informację o planowanych godzinach przelotu (por. wyrok TSUE w połączonych sprawach C-146/20, C-188/20 i C-270/20 z 21 grudnia 2021 r.). Umowa o udziale w imprezie turystycznej wskazywała bowiem, że planowany czas podróży może ulec zmianie i nie była ani dla przewoźnika, ani biura turystycznego wiążąca. Wobec powyższego za niezasadny Sąd Okręgowy uznaje zarzut naruszenia art. 3 ust. 2 lit. a w zw. z art. 2 lit. g rozporządzenia 261/2004. Zgodnie z tymi normami rozporządzenie ma zastosowanie m.in. do pasażerów odlatujących z lotniska znajdującego się na terytorium Państwa Członkowskiego, do którego ma zastosowanie Traktat pod warunkiem, że pasażerowie posiadają potwierdzoną rezerwację na dany lot i stawią się na odprawę pasażerów. W niniejszej zaś sprawie pasażerowie nie mieli potwierdzonej rezerwacji. Skoro bowiem umowa o udział w imprezie turystycznej nie przewidywała konkretnych godzin odlotu to nie stanowiła rezerwacji w świetle przepisów powołanego rozporządzenia, a przylot na lotnisko w A. nie był opóźniony względem zaplanowanego przylotu. Zaplanowany przylot nie został przewidziany bowiem w umowie o udział w imprezie turystycznej W tym stanie rzeczy niezasadnie również podnosi strona powodowa zarzut naruszenia art. 6 k.c. W ocenie Sądu odwoławczego zarzut ten został bowiem źle postawiony. Powołany przepis przewiduje rozkład ciężaru dowodowego. Zgodnie z nim ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Strona powodowa zarzucając zaś naruszenie tego przepisu w istocie odnosiła się do oceny prawnej przepisów prawnych poprzez uznanie, że lot nie został opóźniony. Z treści zgromadzonego materiału faktycznie wynika bowiem, że godziny odlotu pasażerów zostały faktycznie zmienione, jednak opóźnienie to nie stanowiło podstawy do zasądzenia na rzecz strony powodowej kwoty po 400 euro. Mając zatem na uwadze, że zarzut strony dotyczył subsumpcji, a nie kwestii związanych z dowodzeniem roszczenia, zarzut ten nie mógł się ostać. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu odwoławczego dowody załączone do akt sprawy na okoliczność wystąpienia tak znacznego opóźnienia lotu nie wystarczały do uwzględnienia powództwa. Sąd Okręgowy podziela stwierdzenie, że przewoźnik lotniczy nie może ponosić odpowiedzialności za informacje przekazywane przez biuro podróży. W tych okolicznościach Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach procesu w instancji odwoławczej orzeczono, w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. , zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, w związku z § 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za radców prawnych. O odsetkach od zasądzonych kosztów orzeczono z urzędu na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI