XXVII Ca 3590/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając, że zmiana godzin lotu turystycznego nie stanowiła opóźnienia uzasadniającego roszczenie odszkodowawcze na podstawie Rozporządzenia WE nr 261/2004, gdyż umowa nie zawierała potwierdzonej rezerwacji z konkretnymi godzinami.
Powód domagał się odszkodowania za opóźnienie lotu turystycznego, powołując się na Rozporządzenie WE nr 261/2004. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, a Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy, oddalając apelację. Sąd uznał, że umowa o imprezę turystyczną nie zawierała potwierdzonej rezerwacji z konkretnymi godzinami lotu, a jedynie przybliżone, które mogły ulec zmianie zgodnie z przepisami ustawy o imprezach turystycznych. W związku z tym, zmiana godzin nie stanowiła opóźnienia w rozumieniu przepisów unijnych, a powództwo było bezzasadne.
Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał apelację powoda (...) Spółki Akcyjnej od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa, który oddalił powództwo o zapłatę odszkodowania związanego z opóźnieniem lotu. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji i uznał apelację za bezzasadną. Kluczowym elementem sprawy była interpretacja umowy o udział w imprezie turystycznej oraz Rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Sąd stwierdził, że umowa zawierała jedynie przybliżone godziny lotu, które mogły ulec zmianie, co jest zgodne z ustawą o imprezach turystycznych. W związku z tym, brak było potwierdzonej rezerwacji w rozumieniu art. 2 lit. g rozporządzenia, a zmiana godzin nie stanowiła opóźnienia uzasadniającego roszczenie odszkodowawcze. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 6 k.c., uznając, że dotyczył on subsumpcji, a nie rozkładu ciężaru dowodu. W konsekwencji, apelacja została oddalona, a powód obciążony kosztami postępowania odwoławczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana godzin lotu wskazanych jako przybliżone w umowie o imprezę turystyczną, która nie zawiera potwierdzonej rezerwacji w rozumieniu art. 2 lit. g Rozporządzenia (WE) nr 261/2004, nie stanowi opóźnienia uzasadniającego roszczenie odszkodowawcze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa o imprezę turystyczną zawierała jedynie przybliżone godziny lotu, które mogły ulec zmianie zgodnie z przepisami ustawy o imprezach turystycznych. Brak było potwierdzonej rezerwacji w rozumieniu przepisów unijnych, co wykluczało zastosowanie Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w zakresie opóźnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
(...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki Akcyjnej | spółka | powód |
| (...) Spółki Akcyjnej | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 art. 2 § lit. g
Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
Rezerwacja oznacza fakt posiadania przez pasażera biletu lub innego dowodu potwierdzającego, że rezerwacja została przyjęta i zarejestrowana przez przewoźnika lotniczego lub organizatora wycieczek. Tymczasowy charakter informacji o godzinach lotów nie stanowi rezerwacji.
Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 art. 3 § ust. 2 lit. a
Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
Rozporządzenie ma zastosowanie do pasażerów odlatujących z lotniska na terytorium Państwa Członkowskiego, pod warunkiem posiadania potwierdzonej rezerwacji i stawienia się na odprawę.
Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 art. 6
Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
Przepis dotyczący opóźnienia lotu. W niniejszej sprawie nie stwierdzono opóźnienia w rozumieniu tego przepisu z uwagi na brak potwierdzonej rezerwacji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 505¹³ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku w postępowaniu uproszczonym ogranicza się do wyjaśnienia podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd dokonuje oceny materiału dowodowego w sposób swobodny, uwzględniając zasady logiki i doświadczenia życiowego. Samo przedstawienie odmiennych wniosków nie świadczy o naruszeniu reguł oceny dowodów.
u.i.t. art. 42 § ust. 11
Ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych
Organizator imprezy turystycznej informuje o planowanym czasie wyjazdu, terminie odprawy oraz planowanych godzinach przystanków pośrednich, połączeń transportowych i przyjazdu. Godziny te mogą ulec modyfikacji.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Rozkład ciężaru dowodu. Strona powodowa nie wykazała faktu opóźnienia uzasadniającego roszczenie.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów postępowania.
Dz.U. 2015 poz. 1804 art. § 2 pkt 3 § w zw. z § 10 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r.
Stawka minimalna opłat za zastępstwo procesowe radcy prawnego w postępowaniu apelacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o imprezę turystyczną nie zawierała potwierdzonej rezerwacji w rozumieniu Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 z uwagi na wskazanie przybliżonych godzin lotu, które mogły ulec zmianie. Zmiana przybliżonych godzin lotu nie stanowi opóźnienia w rozumieniu Rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Strona powodowa nie miała interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia o odmowie odrzucenia pozwu, gdyż jej żądanie zostało ostatecznie uwzględnione w wyroku.
Odrzucone argumenty
Lot nr (...) zaplanowany na 18 września 2021 r. nastąpił z opóźnieniem uzasadniającym roszczenie odszkodowawcze przewidziane w Rozporządzeniu (WE) nr 261/2004. Zaskarżenie postanowienia o odmowie odrzucenia pozwu było skuteczne.
Godne uwagi sformułowania
Stronie powodowej nie przysługuje bowiem gravamen do zaskarżenia odmowy odrzucenia pozwu. Interes prawny w zaskarżeniu występuje, gdy następuje pokrzywdzenie polegające na niekorzystnej dla strony różnicy między zgłoszonym przez nią żądaniem a sentencją zaskarżonego orzeczenia. Tymczasowy charakter informacji o godzinach lotów nie stanowił rezerwacji przelotu, a ogólną informację o planowanych godzinach przelotu.
Skład orzekający
Ewa Kiper
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'potwierdzona rezerwacja' w kontekście Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w przypadku umów o imprezy turystyczne z elastycznymi godzinami lotów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umów o imprezy turystyczne, gdzie godziny lotów są przybliżone i mogą ulec zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie lotniczym i ochrony konsumentów, ponieważ precyzuje warunki stosowania przepisów o prawach pasażerów w kontekście umów turystycznych.
“Czy elastyczne godziny lotu w umowie turystycznej pozbawiają Cię prawa do odszkodowania za opóźnienie?”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 450 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XXVII Ca 3590/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 maja 2024 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Ewa Kiper Protokolant: stażysta Natalia Łuczak po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2024r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt II C 2109/22 1. oddala apelację; 2. zasądza od (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 450 zł ( czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Sygn. akt XXVII Ca 3590/22 UZASADNIENIE Z uwagi, że niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu uproszczonym stosownie do art. 505 13 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy ograniczył uzasadnienie wyroku do wyjaśnienia jego podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: apelacja strony powodowej podlegała oddaleniu. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy i przyjmuje je za własne. Strona powodowa składając apelację zaskarżyła wyrok co do całości, włącznie z pkt 1 wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa w Warszawie z 19 października 2022 r. w zakresie odmowy odrzucenia pozwu. Niemniej w ocenie Sądu odwoławczego zaskarżenie postanowienia odnoszącego się do odmowy odrzucenia pozwu było bezskuteczne. Stronie powodowej nie przysługuje bowiem gravamen do zaskarżenia odmowy odrzucenia pozwu. Interes prawny w zaskarżeniu występuje, gdy następuje pokrzywdzenie polegające na niekorzystnej dla strony różnicy między zgłoszonym przez nią żądaniem a sentencją zaskarżonego orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z 15 kwietnia 2019 r., I CSK 525/18). Mając na uwadze, że strona powodowa żądała dopuszczenia pozwu i rozpoznanie istoty sprawy, co nastąpiło na podstawie pkt 1 wyroku, należy uznać za bezskuteczne zaskarżenie tego postanowienia zawartego w wyroku. Zdaniem Sadu Okręgowego zaskarżony wyrok jest wyrazem prawidłowej oceny prawnej, oparty został również na właściwej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Strona powodowa w istocie nie wykazała, aby lot nr (...) zaplanowany na 18 września 2021 r. nastąpił z opóźnieniem uzasadniającym roszczenie odszkodowawcze przewidziane w rozporządzeniu (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że Sąd pierwszej instancji przeprowadził wszystkie dowody niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, a następnie poddał je ocenie, mieszczącej się w ramach wyznaczonych dyspozycją art. 233 § 1 k.p.c. i w oparciu o tak zgromadzony i oceniony materiał dowodowy poczynił w sprawie trafne ustalenia faktyczne, które sąd odwoławczy w pełni aprobuje i przyjmuje za własne. Sąd II instancji nie podzielił zarzutu naruszenia reguł oceny dowodów. Samo przedstawienie przez stronę odmiennych wniosków niż wynikają z dokonanej oceny nie świadczy jeszcze o przekroczeniu wymogów zawartych w art. 233 § 1 k.p.c. (por.: wyrok SN z 6 listopada 1998 r., sygn. akt III CKN 4/98). Sąd dokonuje oceny materiału dowodowego w sposób swobodny. Jest jednak zobowiązany uwzględniać przy tym zasady logiki, doświadczenia życiowego. Jeżeli na podstawie danego materiału dowodowego można wywieść odmienne wnioski niż Sąd, to nie stanowi samodzielnie o naruszeniu reguł postępowania dowodowego. Ocena przeprowadzona przez Sąd musi się ostać, gdy jest logiczna, spójna i ma oparcie w materiale dowodowym. Strona powołująca się na określone twierdzenia w postępowaniu powinna te twierdzenia udowodnić – w innym wypadku powinna liczyć się z możliwością oddalenia jej żądań. Strona powodowa twierdziła, że opóźnienie przedmiotowego lotu wynosiło w sprawie 7 godzin i 35 minut. Na tę okoliczność przedłożyła umowę o udziale w imprezie turystycznej zawartą z (...) sp. z o.o. w W. . Zgodnie z tą umową przybliżone godziny przelotu nastąpić miały od godziny 7.25 do godziny 11.00. W umowie określono również, że podane godziny lotu są przybliżone i mogą one ulec zmianie. W przypadku zmiany biuro miało niezwłocznie poinformować o tej zmianie. Następnie wiadomością e-mail z 4 marca 2022 r. poinformowano, że godziny przylotu z K. do K. miały odbyć się między 15.00 a 18.35. W tych też godzinach lot się odbył. Pozwany w odpowiedzi na pozew podniósł, że przedmiotowy lot nie miał się odbyć o godzinie wskazanej w umowie dotyczącej przelotu, która przekazana została pasażerom przez biuro podróży. To twierdzenie nie budziło zastrzeżeń Sądu Okręgowego rozpoznającego apelację strony powodowej. W ustawie z 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych przewidziane są sytuacje, w których umowa z klientem nie będzie podawać precyzyjnych godzin przejazdów, a jedynie przybliżone. Jeżeli organizator imprezy turystycznej podał w umowie godziny przelotów, na ogół może dokonać ich modyfikacji. Świadczy o tym treść art. 42 ust. 11 ww. ustawy; przepis ten stanowi, że organizator informuje o planowanym czasie wyjazdu, terminie odprawy oraz o planowanych godzinach przystanków pośrednich, połączeń transportowych i przyjazdu. Stąd należało stwierdzić, że wskazane w rezerwacji godziny przelotu mogą ulec zmianie. Linie lotnicze modyfikują siatkę swoich połączeń na bieżąco, zależnie od aktualnej sytuacji. Umowy z biurem podróży zawierane są natomiast zazwyczaj ze znacznym wyprzedzeniem od mającej się odbyć imprezy turystycznej. Z tych względów biura podróży zastrzegają w umowach możliwość modyfikacji godzin wylotu i nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony powodowej o nieważności zastrzeżenia w umowie o możliwości zmiany godzin przelotu. Z powyższego Sąd Rejonowy prawidłowo wywnioskował, że lot (...) obsługiwany przez pozwaną nie był opóźniony w rozumieniu art. 6 rozporządzenie 261/2004, a tym bardziej odwołany w rozumieniu art. 5 ust. 1 tego rozporządzenia, co sugerowała strona powodowa w apelacji. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 lit. g Rozporządzenia (WE) nr 261/2004, rezerwacja oznacza fakt posiadania przez pasażera biletu lub innego dowodu potwierdzającego, że rezerwacja została przyjęta i zarejestrowana przez przewoźnika lotniczego lub organizatora wycieczek. Przepis ten odnosi się do wydawanego zaświadczenia przez przewoźnika lub organizatora wycieczki wskazującego, że przelot będzie miał miejsce w dacie wskazanej w rezerwacji. Niemniej umowa o udziale w imprezie turystycznej z 26 września 2021 r. takiej informacji nie zawiera, a zatem nie jest prawidłowy wniosek strony powodowej, że przewoźnik dopuścił się opóźnienia w wykonaniu przelotu. Jak już zostało powyżej wskazane zawarta umowa posiadała dwukrotnie adnotację, że przelot pomiędzy K. a lotniskiem w K. choć odbędzie się 18 września 2021 r., to same godziny przelotu mogą ulec zmianie. W świetle zatem art. 2 lit. g rozporządzenia 261/2004, a także orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości uznać należy, że tymczasowy charakter informacji o godzinach lotów nie stanowił rezerwacji przelotu, a ogólną informację o planowanych godzinach przelotu (por. wyrok TSUE w połączonych sprawach C-146/20, C-188/20 i C-270/20 z 21 grudnia 2021 r.). Umowa o udziale w imprezie turystycznej wskazywała bowiem, że planowany czas podróży może ulec zmianie i nie była ani dla przewoźnika, ani biura turystycznego wiążąca. Wobec powyższego za niezasadny Sąd Okręgowy uznaje zarzut naruszenia art. 3 ust. 2 lit. a w zw. z art. 2 lit. g rozporządzenia 261/2004. Zgodnie z tymi normami rozporządzenie ma zastosowanie m.in. do pasażerów odlatujących z lotniska znajdującego się na terytorium Państwa Członkowskiego, do którego ma zastosowanie Traktat pod warunkiem, że pasażerowie posiadają potwierdzoną rezerwację na dany lot i stawią się na odprawę pasażerów. W niniejszej zaś sprawie pasażerowie nie mieli potwierdzonej rezerwacji. Skoro bowiem umowa o udział w imprezie turystycznej nie przewidywała konkretnych godzin odlotu, a przez zatem nie stanowiła rezerwacji w świetle przepisów powołanego rozporządzenia, to przylot na lotnisko K. nie był opóźniony względem zaplanowanego przylotu. Zaplanowany przylot nie został bowiem przewidziany w sposób konkretny w umowie o udział w imprezie turystycznej W tym stanie rzeczy niezasadnie również podnosi strona powodowa zarzut naruszenia art. 6 k.c. W ocenie Sądu odwoławczego zarzut ten został bowiem źle postawiony. Powołany przepis przewiduje rozkład ciężaru dowodowego. Zgodnie z nim ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Strona powodowa zarzucając zaś naruszenie tego przepisu w istocie odnosiła się do oceny prawnej przepisów prawnych poprzez uznanie, że lot nie został opóźniony. Z treści zgromadzonego materiału faktycznie wynika bowiem, że godziny odlotu pasażerów zostały faktycznie zmienione, jednak opóźnienie to nie stanowiło podstawy do zasądzenia na rzecz strony powodowej kwoty 400 euro. Mając zatem na uwadze, że zarzut strony dotyczył subsumpcji a nie kwestii związanych z dowodzeniem roszczenia, zarzut ten nie mógł się ostać. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu odwoławczego dowody załączone do akt sprawy na okoliczność wystąpienia tak znacznego opóźnienia lotu nie wystarczały do uwzględnienia powództwa. Sąd Okręgowy podziela stwierdzenie, że przewoźnik lotniczy nie może ponosić odpowiedzialności za informacje przekazywane przez biuro podróży. W tych okolicznościach Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach procesu w instancji odwoławczej orzeczono, w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. , zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, w związku z § 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za radców prawnych. O odsetkach od zasądzonych kosztów orzeczono z urzędu na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI