XXVII Ca 3376/22

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2024-11-15
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia rodzinneŚredniaokręgowy
ZUSświadczenia rodzinnezasiłek pielęgnacyjnyodpowiedzialność odszkodowawczabezprawnośćszkodazwiązek przyczynowyapelacja

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając, że mimo zaniechania ZUS w poinformowaniu o zmianie organu właściwego do wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego, nie powstała szkoda po stronie powoda, gdyż zasiłek nadal mu przysługiwał.

Powód J. B. domagał się od ZUS zapłaty 23.562 zł tytułem odszkodowania za brak informacji o zmianie organu wypłacającego zasiłek pielęgnacyjny. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, co zostało utrzymane w mocy przez Sąd Okręgowy w wyniku apelacji. Sąd Okręgowy uznał, że mimo bezprawnego i zawinionego zaniechania ZUS, nie powstała szkoda po stronie powoda, ponieważ zasiłek pielęgnacyjny nadal mu przysługiwał, choć wypłacany przez Prezydenta miasta.

Powód J. B. wniósł pozew o zasądzenie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwoty 23.562 zł wraz z odsetkami, tytułem odszkodowania za brak informacji o zmianie organu właściwego do wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego. W toku postępowania wezwano do udziału w sprawie Prezydenta miasta jako kolejnego pozwanego. Sąd Rejonowy oddalił powództwo wobec ZUS, umorzył postępowanie wobec Prezydenta miasta i nie obciążył powoda kosztami. Powód złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy uznał, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. był błędnie postawiony, a naruszenie art. 327 1 § 1 k.p.c. nie miało wpływu na wynik sprawy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że mimo bezprawnego i zawinionego zaniechania ZUS w poinformowaniu powoda o zmianie organu wypłacającego zasiłek pielęgnacyjny (od 1 września 2005 r. Prezydent miasta zamiast ZUS), nie powstała szkoda po stronie powoda. Zasiłek pielęgnacyjny nadal mu przysługiwał na mocy wcześniejszej decyzji ZUS, a jego brak wypłaty przez Prezydenta miasta nie oznaczał utraty prawa do świadczenia. Zasądzenie odszkodowania od ZUS oznaczałoby przyznanie powodowi podwójnego świadczenia, co jest niedopuszczalne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, mimo bezprawnego i zawinionego zaniechania ZUS, nie powstała szkoda po stronie powoda, gdyż zasiłek pielęgnacyjny nadal mu przysługiwał na mocy wcześniejszej decyzji, a jego brak wypłaty przez nowy organ nie oznaczał utraty prawa do świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nawet jeśli ZUS naruszył obowiązek informacyjny, to powód nie poniósł szkody, ponieważ prawo do zasiłku pielęgnacyjnego zostało mu przyznane na stałe decyzją ZUS i nadal mu przysługiwało, mimo zmiany organu wypłacającego. Brak wypłaty przez Prezydenta miasta nie skutkował wygaśnięciem prawa, a zasądzenie odszkodowania od ZUS oznaczałoby podwójne świadczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
J. B.osoba_fizycznapowód
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjapozwany
Prezydent (...)organ_państwowypozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

u.ś.r. art. 50 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

k.c. art. 417

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 327 § 1 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.ś.r. art. 49 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 24 § ust. 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

k.p.c. art. 194 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak szkody po stronie powoda pomimo zaniechania ZUS. Zasiłek pielęgnacyjny nadal przysługiwał powodowi na mocy wcześniejszej decyzji. Zasądzenie odszkodowania od ZUS oznaczałoby podwójne świadczenie.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez błędną ocenę prawną ustaleń faktycznych. Naruszenie art. 327 1 § 1 k.p.c. przez niepełne uzasadnienie w zakresie przedawnienia. Naruszenie art. 415 k.c. i art. 50 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez niezasądzenie odszkodowania.

Godne uwagi sformułowania

Prawidłowo powód powinien podnieść zarzut naruszenia prawa materialnego. To uchybienie nie miało znaczenia dla orzekania w sprawie. W niniejszej sprawie zachowanie ZUS było nie tylko bezprawne, ale również zawinione. Przez to zawinione zaniechanie ZUS nie doszło do szkody po stronie powoda, koniecznej do zastosowania art. 417 k.c. Przyznanie powodowi odszkodowania od ZUS w wysokości zasiłku pielęgnacyjnego oznaczałoby de facto , że J. B. byłby uprawniony do wypłaty dwóch zasiłków pielęgnacyjnych za żądany okres – od ZUS i od Prezydenta (...) , co byłby niedopuszczalne.

Skład orzekający

Paweł Błasiak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności odszkodowawczej za zaniechania organów publicznych, w szczególności wymóg wykazania szkody jako przesłanki odpowiedzialności."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zasiłkiem pielęgnacyjnym i zmianą organu wypłacającego, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i administracyjnym ze względu na analizę przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej organów publicznych i wymogu wykazania szkody.

Czy zaniechanie ZUS zawsze oznacza odszkodowanie? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek.

Dane finansowe

WPS: 23 562 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XXVII Ca 3376/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2024 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Paweł Błasiak (del.) Protokolant: Natalia Łuczak po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2024 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa J. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych i Prezydentowi (...) o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt II C 1446/19 oddala apelację. Sygn. akt XXVII Ca 3376/22 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 9 maja 2019r. powód J. B. wniósł o zasądzenie od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 23.562 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 21 marca 2019r. do dnia zapłaty. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2021r. na mocy art. 194 § 1 k.p.c. wezwano do udziału w sprawie jako pozwanego Prezydenta (...) Pozwany Prezydent (...) wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2022 roku sygn. akt II C 1446/19 Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie: I. oddalił powództwo wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, II. nie obciążył J. B. kosztami należnymi na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, III. umorzył postępowanie wobec Prezydenta (...) , IV. nie obciążył J. B. kosztami należnymi na rzecz Prezydenta (...) . Apelację od powyższego wyroku wywiódł powód, zaskarżając rozstrzygniecie Sądu Rejonowego w części tj. co do punktu I. Orzeczeniu Sądu I instancji zarzucił naruszenie: art. 233 § 1 k.p.c. , art. 327 1 § 1 k.p.c. , art. 415 k.c. i art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych . Powód wniósł o zmianę w zaskarżonej części wyroku i uwzględnienie powództwa w całości wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania, ewentualnie uchylenie w zaskarżonej części wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji. Pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy i przyjmuje za własne. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. został błędnie postawiony, gdyż za jego pomocą skarżący kwestionuje, nie ustalenia faktyczne Sądu I Instancji, lecz ich ocenę prawną. Prawidłowo powód powinien podnieść zarzut naruszenia prawa materialnego. Stąd zarzut ten zostanie omówiony w ramach naruszenia przepisów prawa materialnego. Nie okazał się skuteczny zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy naruszenia art. 327 1 § 1 k.p.c. Faktem jest, że tenże sąd w uzasadnieniu wyroku nie dokończył swych rozważań odnośnie zarzutu przedawnienia roszczenia, stąd nie wiadomo, czy uznał ten zarzut za skuteczny. Jednak to uchybienie nie miało znaczenia dla orzekania w sprawie, skoro Sąd I Instancji, prawidłowo oddalił powództwo z uwagi na nieudowodnienie wszystkich przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a nie z uwagi na przedawnienie roszczenia powoda. Jeśli chodzi o zarzuty naruszenia prawa materialnego, to okazały się one nieuzasadnione. Wbrew zarzutom powoda, Sąd I Instancji nie oddalił powództwa z uwagi na brak zawinienia po stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, lecz wskutek braku szkody po stronie powoda i w konsekwencji braku związku przyczynowego między brakiem informacji ze strony ZUS o zmianie organu właściwego do wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego a powstaniem szkody. Taka ocena Sądu Rejonowego nie narusza art. 417 k.c. Uzupełnienia wymaga jedynie, że stwierdzenie winy przy wykonywaniu władzy publicznej w świetle art. 417 k.c. jest niekonieczne, wystarczające jest stwierdzenie samej bezprawności. W niniejszej sprawie zachowanie ZUS było nie tylko bezprawne, ale również zawinione. ZUS nie kwestionował faktu, że naruszył art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych . ZUS bowiem nie poinformował powoda J. B. o zmianie podmiotu realizującego zasiłek pielęgnacyjny tj., że od 1 września 2005r. to świadczenie nie będzie realizował już ZUS, a Prezydent (...) . Zmiana ta miała swą podstawę prawną w treści art. 49 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy. Należy podkreślić, że J. B. na mocy decyzji ZUS z 8 kwietnia 2004r. przysługiwał na stałe zasiłek pielęgnacyjny do renty socjalnej. Jednak przez to zawinione zaniechanie ZUS nie doszło do szkody po stronie powoda, koniecznej do zastosowania art. 417 k.c. gdyż zasiłek pielęgnacyjny nadal mu przysługiwał także po 31 sierpnia 2005r. i nadal mu przysługuje, z tą tylko różnicą że wypłacany przez Prezydenta (...) , a nie ZUS. J. B. nie miał obowiązku składania wniosku o przyznanie prawa do tego zasiłku do Prezydenta (...) , gdyż prawo to już posiadał na mocy decyzji ZUS z 8 kwietnia 2004r. Jego wniosek powinien być potraktowany jako żądanie wypłaty przysługującego mu już, lecz nie wypłaconego zasiłku, a nie wniosek o przyznanie mu prawa do zasiłku. Zgodzić należy się z Sądem I Instancji, że przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych nie przewidują w takim przypadku wygaśnięcia dotychczas przyznanych świadczeń, a art. 24 ust. 2 tej ustawy nie ma zastosowania. Zatem zasiłek pielęgnacyjny powinien zostać wypłacony J. B. przez Prezydenta (...) za okres od 1 września 2005r., a nie od dnia złożenia przez niego wniosku do tego organu, który jak już wyżej wskazano był w ogóle nie wymagany. Powyższej oceny nie może zmienić fakt, że brak wypłaty przez Prezydenta (...) zasiłku pielęgnacyjnego nastąpił z winy ZUS. ZUS bowiem od dnia 1 września 2005r. nie jest już uprawniony do wypłaty tego zasiłku i nie może go wypłacić, nawet gdy nie został on wypłacony przez Prezydenta (...) z winy ZUS. Przyznanie powodowi odszkodowania od ZUS w wysokości zasiłku pielęgnacyjnego oznaczałoby de facto , że J. B. byłby uprawniony do wypłaty dwóch zasiłków pielęgnacyjnych za żądany okres – od ZUS i od Prezydenta (...) , co byłby niedopuszczalne.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI