XXVII Ca 3065/22

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2023-10-11
SAOStransportowetransport lotniczyWysokaokręgowy
transport lotniczyprawa pasażerówrozporządzenie 261/2004nadzwyczajne okolicznościodpowiedzialność przewoźnikaopóźnienie lotukoszty procesu

Sąd Okręgowy oddalił apelację przewoźnika lotniczego, uznając, że brak butli tlenowych na pokładzie samolotu nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności zwalniającej z odpowiedzialności za opóźnienie lotu.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał apelację pozwanego przewoźnika lotniczego od wyroku Sądu Rejonowego w sprawie o zapłatę związanej z opóźnionym lotem. Apelacja dotyczyła m.in. naruszenia przepisów o ocenie dowodów i prawa materialnego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że brak odpowiedniej liczby sprawnych butli tlenowych na pokładzie samolotu, wynikający z normalnej eksploatacji, nie jest nadzwyczajną okolicznością w rozumieniu przepisów o prawach pasażerów, a przewoźnik nie podjął wszelkich racjonalnych środków, aby uniknąć opóźnienia.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa M. S. i D. P. przeciwko (...) S.A. o zapłatę, dotyczącą opóźnionego lotu. Sąd Rejonowy wydał wyrok na korzyść powodów, a pozwany przewoźnik złożył apelację. Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę w postępowaniu uproszczonym, ograniczył uzasadnienie do podstawy prawnej. Oddalono apelację pozwanego, uznając ją za bezzasadną. Sąd Okręgowy przyjął ustalenia i wnioski Sądu I instancji za własne, stwierdzając brak uchybień. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. uznano za błędny, wskazując, że ocena opóźnienia lotu z powodu okoliczności nadzwyczajnych jest kwestią prawną. Sąd odniósł się również do kwestii niekompletności materiału dowodowego, wskazując na błąd pełnomocnika pozwanego w oznaczeniu sygnatury pisma. Kluczowe dla rozstrzygnięcia była interpretacja prawa materialnego, w szczególności art. 5 ust. 1 lit. c i art. 7 rozporządzenia nr 261/2004. Sąd uznał, że brak odpowiedniej liczby sprawnych butli tlenowych na pokładzie samolotu, wynikający z zużycia podczas poprzedniego lotu, nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności zwalniającej przewoźnika z odpowiedzialności za opóźnienie. Podkreślono, że takie zdarzenie wpisuje się w normalne ryzyko działalności przewoźnika, a przewoźnik jest zobowiązany do dbałości o kompletność wyposażenia i posiadania planu zaradczego. Mimo podjętych przez pozwanego czynności, nie uznano ich za "wszelkie racjonalne środki", gdyż nie zapobiegły one opóźnieniu przekraczającemu 3 godziny. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powodów zwrot kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, brak odpowiedniej liczby sprawnych butli tlenowych nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności, gdyż wpisuje się w normalne ryzyko działalności przewoźnika i nie pozostaje poza jego skuteczną kontrolą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zużycie butli tlenowych jest częścią normalnego wykonywania działalności przewoźnika. Nadzwyczajne okoliczności muszą być zewnętrzne, nieprzewidywalne i niemożliwe do uniknięcia pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Przewoźnik jest zobowiązany do dbałości o kompletność wyposażenia i posiadania planu zaradczego, a organizacja transportu butli tlenowych powinna być na tyle sprawna, by nie powodować opóźnień.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

M. S. i D. P.

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznapowód
D. P.osoba_fizycznapowód
(...) S.A.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

Rozporządzenie nr 261/2004 art. 5 § ust. 1 lit. c

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 261/2004

Zwolnienie przewoźnika z obowiązku wypłaty odszkodowania w przypadku nadzwyczajnych okoliczności.

Rozporządzenie nr 261/2004 art. 7

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 261/2004

Zwolnienie przewoźnika z obowiązku wypłaty odszkodowania w przypadku nadzwyczajnych okoliczności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 505¹³ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Ograniczenie uzasadnienia wyroku w postępowaniu uproszczonym.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

Rozporządzenie nr 261/2004 § motyw (14)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 261/2004

Wyjaśnienie pojęcia nadzwyczajnych okoliczności.

Dz.U. 2015 poz. 1800 § § 2 pkt. 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Podstawa prawna zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak odpowiedniej liczby sprawnych butli tlenowych nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności. Przewoźnik nie podjął wszelkich racjonalnych środków w celu uniknięcia opóźnienia. Błąd w oznaczeniu sygnatury pisma procesowego przez pełnomocnika pozwanego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów. Niekompletność materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

zużycie butli z tlenem stanowi część normalnego wykonywania działalności przewoźnika lotniczego Nadzwyczajne okoliczności nie mogą bowiem wpisywać się w ramy normalnego funkcjonowania działalności danego przewoźnika lotniczego oraz muszą pozostawać poza skuteczną kontrolą tego przewoźnika ze względu na swój charakter i źródło nie powinien doprowadzić do sytuacji, w której transport butli tlenowych zająłby tak dużo czasu, wskutek czego nastąpiło opóźnienie lotu powyżej 3 godzin

Skład orzekający

Katarzyna Małysa

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nadzwyczajnych okoliczności w kontekście opóźnień lotów i odpowiedzialności przewoźnika na gruncie Rozporządzenia 261/2004, zwłaszcza w sytuacjach związanych z wyposażeniem technicznym i medycznym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego związanego z brakiem butli tlenowych; ocena "wszelkich racjonalnych środków" jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opóźnień lotów i praw pasażerów, a orzeczenie precyzuje, co nie jest uznawane za nadzwyczajną okoliczność zwalniającą przewoźnika z odpowiedzialności.

Czy brak tlenu na pokładzie to "nadzwyczajna okoliczność"? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy przewoźnik lotniczy musi zapłacić za opóźnienie.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 225 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 225 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XXVII Ca 3065/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Katarzyna Małysa Protokolant: sekr. sądowy Kamila Jankowska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2023 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa M. S. i D. P. przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie z dnia 18 lipca 2022 r., sygn. akt I C 838/22 oddala apelację, zasądza od (...) S.A. w W. na rzecz M. S. i D. P. kwoty po 225 (dwieście dwadzieścia pięć) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w tym przedmiocie do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. Sygn. akt XXVII Ca 3065/22 UZASADNIENIE Z uwagi na to, że niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu uproszczonym i Sąd odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego, stosownie do art. 505 13 § 2 k.p.c. ograniczono uzasadnienie wyroku do wyjaśnienia jego podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy w sposób wszechstronny i prawidłowy wyjaśnił okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne i prawne. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie pozwala na stwierdzenie, że Sąd Rejonowy nie dopuścił się uchybień zarzucanych mu w apelacji. Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy przyjmuje stanowisko Sądu I instancji za własne. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów należy wskazać, że zasada swobodnej oceny dowodów wyraża się w ich ocenie według własnego przekonania Sądu, opartego na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. Jej istotną cechą jest bezstronność, brak arbitralności i dowolności, przestrzeganie zasad logicznego rozumowania i zasad doświadczenia życiowego w wyciąganiu wniosków. Niewątpliwie wszechstronne rozważenie zebranego materiału oznacza uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu oraz wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych środków dowodowych, a mających znaczenie dla ich mocy dowodowej i wiarygodności. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać choćby w równym stopniu, na podstawie materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. należy wskazać, jakie kryteria oceny zostały naruszone przez sąd przy analizie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłuszne im taką moc przyznając (vide: postanowienie SN z dnia 23 stycznia 2001 r., IV CKN 970/00; wyrok SN z dnia 6 lipca 2005 r., III CK 3/05, wyrok SN z dnia 16 grudnia 2005 r. III CK 314/05). W niniejszej sprawie zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. został błędnie postawiony, gdyż ocena, czy opóźnienie lotu powodów zostało spowodowane okolicznościami nadzwyczajnymi należy do ocen prawnych, a nie podstawy faktycznej sprawy, która w istocie pozostawała bezsporna. W niniejszej sprawie spór dotyczył w istocie kwestii prawnych, związanych właśnie z organizacją wyposażenia samolotów w sprzęt medyczny przez przewoźnika. Sąd Okręgowy nie podzielił również twierdzeń skarżącego o wystąpieniu w niniejszej sprawie niekompletności zgromadzonego w pierwszej instancji materiału dowodowego, mającej rzutować na prawidłowość rozstrzygnięcia sporu. Zgodzić się wprawdzie należy z apelującym, że w przed wydaniem wyroku Sąd Rejonowy nie zapoznał się z pismem procesowym pozwanego z dnia 13 lipca 2022 r. wraz z załącznikami, jednakże jak słusznie wskazał Sąd I instancji w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nastąpiło to wskutek błędu pełnomocnika skarżącego, który w ww. piśmie wskazał błędną sygnaturę akt postępowania. W wyniku tego błędu w dniu rozpoznania niniejszej sprawy przez Sąd Rejonowy, pismo skarżącego było zarejestrowane pod niewłaściwą sygnaturą. Nie mniej jednak fakt, który skarżący usiłował za pomocą ww. pisma wykazać został już wykazany za pomocą innych dowodów i nie był kwestionowany przez stronę powodową. Ponadto jak już wyżej wskazano, ocena czy brak dostępności butli z tlenem na lotnisku w P. zwalnia pozwanego z odpowiedzialności za opóźniony lot należy do oceny prawnej niniejszej sprawy, która zostanie przeprowadzona w dalszej części niniejszego uzasadnienia. Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, wskazać należy, że opóźnienie lotu nie rodzi po stronie pasażerów prawa do odszkodowania, jeżeli przewoźnik lotniczy jest w stanie dowieść, że odwołanie lub duże opóźnienie lotu było spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego (zob. ETS w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawach połączonych C-402/07 i C 432/07). Zatem, przewoźnik lotniczy jest zwolniony z obowiązku wypłaty pasażerom odszkodowania na podstawie art. 5 ust. 1 lit. c i art. 7 rozporządzenia nr 261/2004, jeżeli dowiedzie, że odwołanie lub opóźnienie lotu jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. W niniejszej sprawie poza osią sporu pozostawał fakt, że przedmiotowy lot został opóźniony wskutek braku odpowiedniej liczby sprawnych butli tlenowych, uprawniającej przewoźnika do odbycia lotu. Przepisy prawa bowiem wymagają od przewoźnika, ażeby na pokładzie samolotu znajdowały się 4 butle tlenowe, z czego 3 muszą pozostawać sprawne. Na skutek zużycia w czasie poprzedniego lotu w rotacji 2 butli tlenowych w związku z koniecznością udzielenia pomocy medycznej dwójce pasażerów, pozwany przewoźnik dysponował tylko jedną butlą tlenową. Zatem Sąd Okręgowy wziął pod rozwagę czy brak możliwości uzupełnienia wyposażenia medycznego samolotu w dwie sprawne butle z tlenem w ciągu 3 godzin od planowanej godziny przylotu stanowiło nadzwyczajną okoliczność, a następnie czy pozwany przewoźnik podjął wszelkich racjonalne środki, ażeby uniknąć tej sytuacji. W tym miejscu wskazać należy na treść motywu (14) rozporządzenia WE nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, zgodnie z którym zobowiązania przewoźników lotniczych powinny być ograniczone lub ich odpowiedzialność wyłączona w przypadku gdy zdarzenie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Okoliczności te mogą, w szczególności, zaistnieć w przypadku destabilizacji politycznej, warunków meteorologicznych uniemożliwiających dany lot, zagrożenia bezpieczeństwa, nieoczekiwanych wad mogących wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajków mających wpływ na działalność przewoźnika. W ocenie Sądu Okręgowego zużycie butli z tlenem stanowi część normalnego wykonywania działalności przewoźnika lotniczego. Nadzwyczajne okoliczności nie mogą bowiem wpisywać się w ramy normalnego funkcjonowania działalności danego przewoźnika lotniczego oraz muszą pozostawać poza skuteczną kontrolą tego przewoźnika ze względu na swój charakter i źródło (wyrok TSUE z dnia 22.12.2008 r., C-549/07, pkt 23). Za nadzwyczajną okoliczność nie można uznać usterki technicznej samolotu, która wynika z jego normalnej eksploatacji (wyrok WSA z 21.08.2014 r., VII SA/Wa 2405/13). Jak słusznie wskazała strona powodowa, o ile wykorzystanie butli tlenowych może pozostawać poza skuteczną kontrolą przewoźnika, to jedynie w rozumieniu możliwości przewidzenia momentu, w którym ich wykorzystanie może być konieczne. Butle tlenowe są bowiem standardowym wyposażeniem samolotu, a potrzeba ich użycia jest bezpośrednio związana z wykonywaniem działalności transportu lotniczego. Pozwany jako przewoźnik lotniczy jest obowiązany do dbałości o kompletność wyposażenia samolotu. W zakresie prowadzenia przez niego działalności leży zorganizowanie części zamiennych w taki sposób, ażeby ich wymiana nie wpływała na opóźnienie lotu. Przewoźnik bowiem powinien opracować plan w celu zaradzenia mogącym się ujawnić usterkom, co należy do standardu działań jakich należy oczekiwać od racjonalnie działającego przewoźnika i ich relacji do ochrony praw pasażera. Pozwany niewątpliwie podjął szereg czynności w celu dostarczenia brakującej butli z tlenem, jednakże w ocenie Sądu Okręgowego nie były to „wszelkie racjonalne środki” w rozumieniu Rozporządzenia (WE) nr 261/2004, albowiem nie powinien doprowadzić do sytuacji, w której transport butli tlenowych zająłby tak dużo czasu, wskutek czego nastąpiło opóźnienie lotu powyżej 3 godzin po pierwotnie przewidzianej godzinie przylotu. Słusznie Sąd I instancji wskazał, że lotnisko w P. jest dużym, całorocznym portem lotniczym, z którego pozwany często korzysta. Zatem skarżący winien wykreować na tym lotnisku mechanizmy pozwalające mu na sprawne uzupełnianie wyposażenia medycznego, ażeby incydenty zaistniałe w czasie wcześniejszych lotów w rotacji nie skutkowały automatycznym wystąpieniem opóźnienia lotów późniejszych. Wobec powyższych rozważań zarzuty podniesione w apelacji pozwanego nie mogły wpłynąć na zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia, dlatego też na podstawie art. 385 k.p.c. oddalono apelację w całości. O kosztach instancji odwoławczej rozstrzygnięto w pkt 2 wyroku zgodnie z wynikiem sporu w oparciu o treść art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z § 2 pkt. 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI