XXVII Ca 2844/22

Sygn. akt XXVII Ca 2844/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lutego 2024 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Fronczak Protokolant: sekr. sądowy Anastazja Gosz po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2024r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. z siedzibą we W. przeciwko (...) Bankowi (...) S.A. w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 31 maja 2022 r., sygn. akt XVI C 2682/21 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że powództwo oddala oraz zasądza od (...) Sp. z o.o. z siedzibą we W. na rzecz (...) Banku (...) S.A. w W. kwotę 917 (dziewięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu; 2. zasądza od (...) Sp. z o.o. z siedzibą we W. na rzecz (...) Banku (...) S.A. w W. kwotę 650 (sześćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów instancji odwoławczej, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty. Sygn. akt XXVII Ca 2844/22 UZASADNIENIE Z uwagi na to, że niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu uproszczonym i Sąd odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego, stosownie do art. 505 13 § 2 k.p.c. ograniczono uzasadnienie wyroku do wyjaśnienia jego podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanego okazała się zasadna, doprowadzając do zmiany kwestionowanego orzeczenia i oddalenia powództwa w całości. Oceniając zebrany materiał dowodowy Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że podniesione w apelacji zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. w szczególności art. 233 § 1 k.p.c. trafnie wykazały wadliwość rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Sąd Okręgowy w pełni podzielił argumentację omawianej apelacji i stanął na stanowisku, że na podstawie umowy przelewu wierzytelności nr (...) z dnia 20 marca 2020 r. (k.17) powodowi (...) Spółce z o.o. nie przysługuje legitymacja czynna do dochodzenia roszczeń o zwrot kosztów pożyczki udzielonej przez pozwanego A. B. . Zgodnie z § 1 powyższej umowy cedent oświadcza, że przelewa w rozumieniu art. 509 i nast. Kodeksu cywilnego za wynagrodzeniem określonym niniejszą umową na rzecz cesjonariusza wierzytelność pieniężną wynikłą z kredytu konsumenckiego nr (...) z dnia 16 kwietnia 2014 r. udzielonego przez (...) Bank (...) S.A. przysługującą mu w stosunku do kredytodawcy udzielającego kredytu, obejmującą w szczególności wierzytelność o zwrot wszelkich nienależnie pobranych opłat i kosztów oraz o zwrot kosztów w związku z wcześniejsza spłatą ww. kredytu konsumenckiego oraz ze wszystkimi związanymi z tymi wierzytelnościami prawami (m.in. odsetkami za zwłokę i opóźnienie), zaś cesjonariusz przelew wierzytelności przyjmuje. W § 2 ust. 1 umowy przelewu wskazano, że wierzytelność istnieje co do zasady. Cesja wierzytelności jakkolwiek jest związana z konkretną umową kredytu, jednak niewątpliwie nie dotyczy i nie określa jakiejkolwiek wierzytelności przyszłej. Sąd I instancji analizując treść zwartej umowy przelewu wierzytelności błędnie zinterpretował kluczową dla niniejszej sprawy okoliczność, mianowicie to, że z umowy nie wynika, aby cedent - kredytobiorca przelał na cesjonariusza wierzytelności, które ewentualnie mogłyby powstać na skutek złożenia przez kredytobiorcę oświadczenia z art. 45 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715). Z treści zapisu umowy nie wynika, by mogło tu chodzić o jakiekolwiek wierzytelności przyszłe. Ustalenia Sądu Rejonowego, że strona powodowa nabyła wszystkie wierzytelności jakie pożyczkobiorcy mogą przysługiwać z umowy pożyczki, w tym te stanowiące rezultat złożenia po zawarciu cesji oświadczenia, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim są zatem sprzeczne z treścią umowy i wykraczają poza jej literalny zapis. Podkreślić należy, że skutki związane z sankcją kredytu darmowego powstają dopiero po złożeniu oświadczenia, zatem w dacie zawarcia umowy przelewu nie istniały wierzytelności kredytobiorcy wobec banku o zwrot uiszczonych odsetek i prowizji (w zakresie szerszym niż by to wynikało z art. 49 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim). Tymczasem oświadczenie w trybie art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim zostało złożone przez nabywcę wierzytelności w 2021 roku, tj. po upływie ponad roku od zawarcia umowy cesji. Złożenie tego oświadczenia nie mogło zatem z datą wsteczną modyfikować/rozszerzać uprawnień cesjonariusza wynikających treści zawartej umowy cesji. Dopiero bowiem wykonanie przez konsumenta uprawnienia określonego w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim powoduje zmianę treści stosunku kredytu konsumenckiego (wygasają roszczenia pożyczkodawcy wobec konsumenta o zapłatę odsetek i innych kosztów z tytułu kredytu konsumenckiego). Skutek ten nie następuje z mocy samego prawa. Wobec powyższego nie budzi wątpliwości Sądu Okręgowego, że umowa cesji nie obejmowała przelewu wierzytelności związanych ze skorzystaniem z tzw. „sankcji kredytu darmowego” i z tej przyczyny nie mogła stanowić podstawy do dochodzenia przez powoda jakichkolwiek należności wobec pozwanego. Powód nie wykazał legitymacji czynnej w niniejszej sprawie, a zatem nie zaistniały przesłanki do udzielenia mu ochrony prawnej w tym postępowaniu. W świetle powyższego, bez znaczenia pozostawała treść i zakres pełnomocnictwa z dnia 19 marca 2021 r. przedłożonego przez powoda. Okoliczność ustalania zakresu umocowania (...) Sp. z o.o. przez A. B. do złożenia oświadczenia wynikającego z art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim, przewidującego sankcje tzw. kredytu darmowego oraz do jego dalszego wykorzystania w kontaktach z właściwymi podmiotami zarówno w postepowaniu przedsądowym, jak i postępowaniu sądowym, w szczególności poprzez przesłanie złożonego oświadczenia do kredytodawcy, była wtórna wobec przesądzenia o braku legitymacji czynnej powoda. W konsekwencji powyższego brak było podstaw do czynienia ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, które mogłoby prowadzić do skutecznego złożenia oświadczenia powołującego się na sankcję tzw. kredytu darmowego. Sąd Okręgowy nie podzielił zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. art. 509 k.c. w zw. z art. 45 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715), uznając że wierzytelność, która powstała w ramach stosunku prawnego między konsumentem a pozwanym bankiem, jest zbywalna w świetle art. 57 § 1 k.c. i może być przeniesiona na osobę trzecią. Nie sprzeciwia się temu właściwość zobowiązania wynikająca z umowy pożyczki, ustawa ani postanowienia analizowanej umowy. Przedmiotowa wierzytelność nie jest ściśle związana z osobą uprawnionego, co oznacza, że może być wskutek czynności prawnej przeniesiona na inną osobę i czynność ta jest prawnie skuteczna. Z punktu widzenia dłużnika obojętne jest, wobec kogo spełni on świadczenie – na rzecz konsumenta czy nabywcy wierzytelności. Jednocześnie cesja wierzytelności nie zagraża interesom dłużnika, dlatego nie ma podstaw by uznać ja za niedopuszczalną. Powyższe nie zmienia jednak wniosku o braku legitymacji czynnej powoda, co wyklucza możliwość uwzględnienia powództwa. Uznając zatem zasadność apelacji, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że powództwo oddalił. Zmiana wyroku skutkowała również zmianą rozstrzygnięcia o kosztach procesu przed Sądem I instancji, o których Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. – stosownie do zasady odpowiedzialności za wynik postępowania. Na koszty należne pozwanemu złożyły się: opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 900 zł według stawek minimalnych pełnomocnika strony pozwanej, tj. § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Na koszty postępowania należne pozwanemu od powoda przed Sądem II instancji złożyła się natomiast opłata od apelacji w wysokości 200 zł oraz koszty zastępstwa procesowego zgodnie z § 2 pkt 3 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych wraz z odsetkami należnymi za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty ( art. 98 § 1 1 zd. 1 k.p.c. ).