XXVII Ca 2347/24

Sygn. akt XXVII Ca 2347/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 czerwca 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Edyta Bronowicka Protokolant: Sebastian Sosnowski po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2025r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa P. J. i D. J. przeciwko (...) z siedzibą w W. o zapłatę na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 25 maja 2024 r., sygn. akt XVI C 1140/23 1. 
        oddala apelację, 2. 
        prostuje oczywistą omyłkę pisarską w treści wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 25 maja 2024 r., sygn. akt XVI C 1140/23 w ten sposób, że w miejsce słów (...) z siedzibą w W. ”, wpisać „ (...) z siedzibą w W. ”; 3. 
        zasądza od P. J. i D. J. na rzecz (...) z siedzibą w W. kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi za czas od daty uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Sygn. akt XXVII Ca 2347/24 UZASADNIENIE Pozwem z 26 kwietnia 2023 powodowie D. J. i P. J. domagali się zasądzenia od pozwanego (...) Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. łącznie kwoty 10 207,58 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 24 lutego 2023 do dnia zapłaty oraz zasądzenia od pozwanego na ich rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powodowie wskazali, że 19 lipca 2022 zawarli z pozwanym umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży. Na jej podstawie strony ustanowiły odrębną własność lokalu mieszkalnego oznaczanego nr (...) w budynku przy ul. (...) w W. . Zgodnie z umową lokal miał mieć powierzchnię użytkową 61,88 m 2 . Podnieśli, że sprzedany lokal nie ma tych właściwości, co do których istnienia pozwany zapewniał powodów, a mianowicie powierzchnia lokalu wynosi 63,92 m 2 , a więc jest niższa o 1,27 m 2 . Jako podstawę prawną powództwa powodowie wskazali art. 410 k.c. ewentualnie art. 556 k.c. W odpowiedzi na pozew pozwany (...) z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powodów na jego rzecz zwrot kosztów procesu. Uzasadniając swoje stanowisko pozwany wskazał, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające żądanie obniżenia ceny – lokal nie jest dotknięty wadą fizyczną w postaci mniejszej powierzchni użytkowej, niż wynikająca z umowy sprzedaży, bowiem obmiar i obliczenia powierzchni użytkowej lokalu został dokonany w sposób prawidłowy z uwzględnieniem powierzchni pod ściankami działowymi. Ponadto, cena sprzedaży została przez strony określona w odniesieniu do całego przedmiotu umowy, tj. nie tylko lokalu, ale również praw związanych z jego własnością i wbrew twierdzeniom powodów - nie została skalkulowana jako iloczyn powierzchni i stawki jednostkowej za 1 m 2 w kwocie 8 037,71 zł. Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 25 maja 2024 r., pod sygnaturą akt XVI C 1140/23: 1. oddalił powództwo; 2. nie obciążył powodów P. J. i D. J. obowiązkiem zwrotu kosztów procesu. Powyższe orzeczenie Sąd Rejonowy wydał na podstawie ustalonego stanu faktycznego, oraz rozważań prawnych: P. J. i D. J. 28 grudnia 2020 zawarli z (...) Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. (dalej, jako Deweloper ) umowę rezerwacyjną nr (...) , na podstawie której zarezerwowali lokal o numerze roboczym (...) . Do umowy był załączony Prospekt informacyjny prowadzonej inwestycji, w którym wskazano, iż sposób pomiaru powierzchni lokalu mieszkalnego nastąpi zgodnie z normą PN – ISO 9836:1997, a cena jednego metra kwadratowego lokalu mieszkalnego została określona na 8 467,65 zł/m 2 . Na dołączonych do Prospektu rzutach lokalu mieszkalnego o oznaczeniu (...) wskazano, iż według normy PN – ISO 9836:1997 powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 61,88 m 2 , a powierzchnia loggii wynosi 3,09 m 2 . Na rzucie zaznaczono również usytuowanie ścianek działowych nadających się do demontażu, którymi były ściany oddzielające poszczególne pomieszczenia w lokalu. W standardzie wykończenia wskazano, iż działki działowe będą wykonane przy użyciu bloczków gipsowych. W treści umowy rezerwacyjnej P. J. i D. J. oświadczyli, iż zapoznali się z Prospektem informacyjnym i nie wnoszą do niego uwag. W dniu 12 stycznia 2021 P. J. i D. J. zawarli z Deweloperem umowę zobowiązującą do wybudowania na części nieruchomości budynku, opisanego w § 2 ust. 1 pkt. 3 aktu, oraz do ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego, opisanego w § 4 ust. 1 aktu, oraz do przeniesienia własności tego lokalu. Sąd Rejonowy ustalił, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt. 3 umowy Deweloper zobowiązał się wybudować budynek mieszkalny wielorodzinny oznaczony w procesie budowalnym symbolem Etap1, o planowanej powierzchni użytkowej budynku (...) m (
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    2) , który to budynek będzie posiadać 8 kondygnacji nadziemnych i 1 kondygnację podziemną i planowane jest w nim wybudowanie do 147 lokali mieszkalnych i do 7 lokali usługowych. Zgodnie z § 4 ust. 1 umowy w budynku na 4 piętrze – 6 kondygnacji budynku, znajdować się miał lokal mieszkalny roboczo oznaczony numerem (...) , składający się z salonu z aneksem kuchennym, 3 pokoi, łazienki i holu, o projektowanej powierzchni użytkowej 61,88 m (
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    2) , do którego lokalu przynależeć będzie 1 pomieszczenie rowerowe oznaczone tymczasowo numerem (...) , o projektowanej powierzchni użytkowej 3,31 m (
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    2) , usytuowane na 1 kondygnacji podziemnej budynku, z własnością którego do lokalu związany będzie odpowiedni udział nieruchomości wspólnej. Umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży miała zostać zawarta po oddaniu budynku do użytkowania (po uzyskaniu ostatecznej decyzji zezwalającej na użytkowanie budynku), jednakże nie później niż w terminie do 31 grudnia 2021 (§ 3 ust. 2 umowy). Zgodnie z § 7 ust. 1 umowy cena lokalu wraz z pomieszczeniem przynależnym wraz ze stosownym udziałem w nieruchomości wspólnej, z zastrzeżeniem ust. 8, wynosi 523 978 zł. Deweloper oświadczył, że nabywca zapłacił mu przelewem przed podpisaniem umowy 10 000 zł stanowiącą opłatę rezerwacyjną. Nabywca oświadczył Deweloperowi, że zobowiązuje się zapłacić resztę ceny – po zakończeniu kolejnych etapów zadania inwestycyjnego – na indywidualny rachunek powierzającego nadany do otwartego mieszkaniowego rachunku powierniczego spółki pod firmą (...) Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. , w następujący sposób: 1) II część ceny w kwocie 94 795,60 zł – w terminie 21 dni od dnia zawarcia niniejszej umowy deweloperskiej, to jest w terminie do 2 lutego 2021 r.; 2) III część ceny w kwocie 26 198,90 zł – w terminie 90 od dnia zawarcia umowy deweloperskiej, to jest w terminie do dnia 12 kwietnia 2021 r., jednak nie później niż po zgłoszeniu nabywcy gotowości do odbioru technicznego lokalu; 3) IV część ceny w kwocie 392 983,50 zł – po zgłoszeniu nabywcy gotowości do odbioru technicznego lokalu (§ 7 ust.3 umowy). W § 7 ust. 9 pkt. 5 wskazano, iż w przypadku, gdy ostateczna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego ustalona w oparciu o pomiary powykonawcze będzie różnić się od projektowanej powierzchni użytkowej lokalu strony dokonają stosownej korekty ceny przyjmując dla potrzeb tej korekty cenę jednego metra kwadratowego lokalu mieszkalnego określoną w prospekcie informacyjnym. W § 1 ust. 4 pkt. 12 umowy wskazano, że pomiaru powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego dokonuje się w oparciu o normę PN – ISO 9836:1997, przy czym pomiaru dokonuje się na poziomie podłogi, z dokładnością do 0,01 m (
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    2) , w mieszkaniu w stanie całkowicie wykończonym, a więc z tynkami; do powierzchni wliczane są ścianki działowe nadające się do demontażu. Techniczny odbiór lokalu celem wykonania robót wykończeniowych nastąpił 22 października 2021. Odbiór lokalu nastąpił 13 stycznia 2022 r. Sąd Rejonowy wskazał, że aktem notarialnym Rep (...) z 19 lipca 2022 Deweloper ustanowił odrębną własność lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w budynku mieszkalnym przy (...) w W. , zawierającego 61,88 m (
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    2) powierzchni użytkowej składającego się z salonu z aneksem kuchennym, 3 pokoi, łazienki i holu, do którego przynależy komórka lokatorska – pomieszczenie rowerowe numer (...) o powierzchni 3,31 m (
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    2) , to jest o łącznej powierzchni użytkowej lokalu wraz z pomieszczeniem przynależnym wynoszącej 65,19 m (
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    2) , z własnością którego związany jest udział (...) części w nieruchomości wspólnej i sprzedała P. i D. małżonkom J. za cenę brutto 523 978 zł wraz ze związanym udziałem w nieruchomości wspólnej, a powodowie lokal ten z prawami związanymi za podaną cenę kupują, a nabycie dokonują do majątku wspólnego, na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Do aktu dołączony był schemat lokalu nr (...) gdzie wskazano, że inwentaryzację wykonano na podstawie PN – ISO 9863/1997 i do powierzchni lokalu wliczono ścianki działowe nadające się do demontażu. Dla lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w budynku przy ul. (...) w W. Sąd Rejonowy dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie prowadzi księgę wieczystą nr (...) , w której ujawniono powierzchnię użytkową lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych równą 65,19 m (
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    2) . Pismem z 10 lutego 2023 r. D. J. i P. J. , działając za pośrednictwem swego pełnomocnika, wezwali Dewelopera do zapłaty 10 207,58 zł w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma z powodu podwyższenia w umowie sprzedaży lokalu powierzchni użytkowej lokalu o 1,27 m (
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    2) . Wezwanie zostało doręczone 16 lutego 2022. Sąd Rejonowy wskazał, że zgodnie z treścią umowy zobowiązującej do wybudowania budynku mieszkalnego i jego sprzedaży jej przedmiotem był lokal mieszkalny o łącznej powierzchni użytkowej 65,19 m 2 (§ 4 ust. 1 umowy). Pomiar tej powierzchni miał być dokonany w oparciu o normę PN – ISO 9836:1997, przy czym do powierzchni miały zostać wliczone ścianki działowe nadające się do demontażu (§ 1 ust. 4 pkt. 12 umowy). W przypadku, gdy ostateczna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego ustalona w oparciu o pomiary powykonawcze będzie różnić się od projektowanej powierzchni użytkowej lokalu strony umowy miały dokonać stosownej korekty ceny przyjmując dla potrzeb tej korekty cenę jednego metra kwadratowego lokalu mieszkalnego określoną w prospekcie informacyjnym (§ 7 ust. 9 pkt. 5 umowy). W umowie ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia prawa własności do lokalu, jako jego powierzchnię łączną wskazano 65,19 m 2 . Zgodnie z pkt. 5.1.7 normy PN – ISO 9836:1997 powierzchnia użytkowa jest to część powierzchni kondygnacji netto, która odpowiada celom i przeznaczeniu budynku. Powierzchnia użytkowa określana jest oddzielnie dla każdej kondygnacji i dodatkowo dzielona zgodnie z 5.1.3.1. Powierzchnie użytkowe klasyfikowane są zgodnie z celem i przeznaczeniem budynków, dla których są one wznoszone. Dzieli się je zwykle na powierzchnie użytkowe podstawowe i powierzchnie użytkowe pomocnicze. Według z pkt. 5.1.5 normy PN – ISO 9836:1997 powierzchnia kondygnacji netto jest powierzchnią ograniczoną przez elementy zamykające. Powierzchnia kondygnacji netto jest określana oddzielnie dla każdej kondygnacji i dalszy jej podział określony jest zgodnie z 5.1.3.1 jest ona obliczana dla wymiarów budynku w stanie wykończonym, na poziomie podłogi nie licząc listew przypodłogowych. Przykryte powierzchnie kondygnacji, które nie są zamknięte lub są tylko częściowo zamknięte i nie mają elementów zamykających (powierzchnie wg. 5.1.3.1 b) są obliczane z rzutu pionowego obrysu przykrycia. Powierzchnie w obrębie kondygnacji o zróżnicowanej wysokości (np. duże dole, audytoria) są także obliczane oddzielnie. Sąd Rejonowy wskazał, że do powierzchni kondygnacji netto wliczane są także elementy nadające się do demontażu takie jak: ścianki działowe, rury, kanały. Do powierzchni kondygnacji netto nie są wliczane powierzchnie otworów na drzwi i okna oraz nisze w elementach zamykających. Powierzchnia kondygnacji netto dzieli się na: powierzchnię użytkową (5.1.7), powierzchnię usługową (5.1.8) i powierzchnię ruchu (5.1.9). Zgodnie z przywołanymi wyżej zapisami normy PN – ISO 9836:1997 do powierzchni kondygnacji netto wliczane są także elementy nadające się do demontażu takie jak ścianki działowe. W tym miejscu należy podkreślić, iż norma ta nie precyzuje czymże są te ściany działowe, ani z jakiego materiału winny być skonstruowane, aby zostały zaliczone do nadających się demontażu. Zgodnie z normą powierzchnia kondygnacji netto nie jest jedyną powierzchnią danej kondygnacji, ponieważ powierzchnia całkowita kondygnacji składa się z powierzchni netto i powierzchni konstrukcji (pkt 5.1.3.5). Zdaniem Sądu Rejonowego ustalenie które ściany w danej kondygnacji są zewnętrzne oraz wewnętrzne nośne zwykle nie będzie budziło wątpliwości, ale już wskazanie które ściany działowe nadają się do demontażu i są częścią powierzchni kondygnacji netto, a w jej ramach - powierzchni użytkowej, czy też nie nadają się do demontażu i wchodzą w skład powierzchni konstrukcji, napotyka trudności. Wykładni nie ułatwia treść punktu 5.1.4.3. normy, zgodnie z którym powierzchnia wewnętrzna kondygnacji składa się z powierzchni netto oraz – niezdefiniowanej nigdzie - powierzchni przegród wewnętrznych. Wykładnia normy w spornym zakresie nie jest możliwa przy pomocy biegłego architekta lub inżyniera budownictwa lądowego, który miałby określić rozmiar prac potrzebnych do przebudowy budynku, polegającej na usunięciu ścian działowych, a w szczególności czy będą to prace rozbiórkowe czy tylko demontaż. Prawo budowlane nie operuje bowiem pojęciem rozbiórka w odniesieniu do wyburzenia ścian działowych, ponieważ jest to taki rodzaj przebudowy, która nie podpada pod reżim przepisów prawa budowlanego . Rozbiórka odnosi się zaś do obiektu budowlanego. Wszystkie ściany działowe w budynku można zdemontować, a synonimami tego czasownika będą również czasowniki „wyburzyć”, „rozebrać”, czy „usunąć”. Nie ma przy tym znaczenia z jakiego materiały zostały wykonane i jaki zakres prac budowlanych jest konieczny do usunięcia danej ściany działowej. Czasownik „demontować” nie oznacza czynności usunięcia czegoś w sposób umożliwiający ponowny montaż. Demontaż to po prostu pozbycie się czegoś. Nienośne ściany wewnętrzne, które służą wydzieleniu lokalu od innych lokali i części wspólnych budynku, są właśnie tymi, których nie może zdemontować ani właściciel mieszkania, ani właściciele lokali. Wszystkie ściany działowe wewnątrz lokalu jego właściciel może zdemontować, ponieważ nie ma regulacji, określających czy i w jaki sposób mają być wydzielone pomieszczenia w mieszkaniu, a w szczególności, że muszą to być ściany o określonych parametrach. Sąd Rejonowy wskazał, że żadna ze ścian działowych w lokalu powodów nie zalicza się do powierzchni konstrukcji, a zatem wchodzi w skład powierzchni netto kondygnacji i może być zdemontowana bez jakiejkolwiek ingerencji przepisów prawa cywilnego lub budowlanego. Strony w treści łączącej jej umowy określiły sposób obliczenia powierzchni użytkowej lokalu. W § 1 ust. 4 pkt. 12 umowy deweloperskiej wskazano bowiem, że pomiar ten nastąpi w oparciu o normę PN – ISO 9836:1997, przy czym pomiar będzie dokonany na poziomie podłogi, z dokładnością do 0,01 m 2 , w mieszkaniu w stanie całkowicie wykończonym, a więc z tynkami, do której powierzchni wliczane zostaną ścianki działowe nadające się do demontażu. Sąd Rejonowy podkreślił że w treści umowy rezerwacyjnej powodowie oświadczyli, że znają i akceptują treść Prospektu informacyjnego. Do tego dokumentu został załączony m.in. schemat lokalu powodów, na którym wprost oznaczono ściany działowe nadające się demontażu (k. 62). Skoro same zapisy łączącej strony umowy określały zasady obliczenia powierzchni lokalu, winny być one stosowane w tym konkretnym stosunku prawnym. Treść umowy nie budzi zaś wątpliwości, pozwalając jednoznacznie uznać, iż powierzchnia użytkowa obejmuje także powierzchnię zajmowaną przez elementy podlegające demontażowi, w tym też ścianki działowe. W świetle powyższych uwag, Sąd Rejonowy stwierdził, że nie ma podstaw do uznania, iż zapłacona przez powodów cena za lokal mieszkalny w jakiejkolwiek części stanowi świadczenie nienależne w rozumieniu art. 410 k.c. , ponieważ nie ziściła się żadna z przesłanek określonych w § 2 art. 410 k.c. Lokal ten nie ma też żadnej wady, uprawniającej powoda do żądania obniżenia ceny. Uzasadniało to oddalenie powództwa w całości. O kosztach procesu Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. według którego w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przepis ten odnosi się do szeroko pojętej zasady słuszności. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem judykatury przesłanki, których zaistnienie warunkuje możliwość obciążenia strony przegrywającej jedynie częścią kosztów albo nieobciążania jej w ogóle tymi kosztami, obejmują wystąpienie w sprawie wypadków szczególnie uzasadnionych, które powodują, że zasądzenie kosztów na rzecz wygrywającego przeciwnika w całości, a nawet w części, byłoby sprzeczne z powszechnym odczuciem sprawiedliwości oraz zasadami współżycia społecznego. Przy tym zakwalifikowanie konkretnego przypadku jako „szczególnie uzasadnionego” wymaga rozważenia całokształtu okoliczności sprawy łączących się z charakterem żądania poddanego pod osąd, przy uwzględnieniu zasad współżycia społecznego (tak m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 2013 r., sygn. V CZ 132/12, postanowienie Sądu Najwyższego z 19 września 2013 r., sygn. I CZ 183/12). Do kręgu okoliczności branych przez sąd pod uwagę przy ocenie przesłanek z art. 102 k.p.c. należą zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu, jak i będące „na zewnątrz” procesu, które powinny być oceniane z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1974, sygn. II Cz 223/73). Do pierwszych zalicza się np. charakter żądania poddanego rozstrzygnięciu, jego znaczenie dla strony, subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczeń, przedawnienie, do drugich sytuację majątkową i życiową strony. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy uwzględnił subiektywne przekonanie powodów o zasadności ich roszczeń w świetle problemów interpretacyjnych normy budowlanej, którą strony inkorporowały do łączącego ich stosunku prawnego, oraz brak odpowiedzi pozwanego na wezwanie do zapłaty. Od powyższego wyroku apelację złożyli powodowie zaskarżający wyrok w całości. Naruszenie przepisów postępowania procesowego tj. 1. art. 233 § 1 k.p.c , poprzez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie: a. przyjęcie, że słowa „wyburzyć", „rozebrać” czy „usunąć" są synonimami słowa „demontować”, w sytuacji gdy są to słowa o odmiennym zakresie znaczeniowym; b. nieuwzględnienie, że pojęcia „elementu nadającego się do demontażu” należy odnosić nie tylko do technicznych aspektów demontażu, ale także do aspektów funkcjonalnych; c. nieuwzględnienie, że ściany wykonane z bloczków gipsowych, malowane na kolor biały (z takiego materiału wykonano ściany działowe w lokalu Powodów) nie są możliwe do demontażu, ale konieczne jest przeprowadzenie prac rozbiórkowych, tj. prac o większym stopniu inwazyjności od demontażu; d. nieuwzględnienie, że zakres znaczeniowy demontażu i rozbiórki jest rozłączny; e. nieuwzględnienie, że ściany działowe znajdujące się w lokalu Powodów nie nadają się do demontażu, a co za tym idzie nie powinny być wliczane do powierzchni użytkowej lokalu; f. nierozróżnienie pojęć „ścianek działowych" od „ścian działowych”; g. uznanie, że „żadna ze ścian działowych w lokalu Powodów nie zaliczała się do powierzchni konstrukcji”, w sytuacji gdy ściany działowe stanowią składnik „powierzchni konstrukcyjnej"; h. uznanie, że „wszystkie ściany działowe wewnątrz lokalu jego właściciel może zdemontować, ponieważ nie ma regulacji, określających czy i w jaki sposób mają być wydzielone pomieszczenia w mieszkaniu, a w szczególności, że muszą to być ściany o określonych parametrach”, w sytuacji gdy regulacją pozwalającą wyróżnić określone ściany działowe od ścianek działowych (nadających się do demontażu) jest norma PN-ISO 9836:1997; i. zaliczenie ścian działowych (a nie ścianek działowych nadających się do demontażu) do powierzchni użytkowej lokalu; j. uznanie, że o możliwości demontażu decydowało w zasadzie tylko to czy dana ściana znajduje się wewnątrz lokalu, w sytuacji gdy wewnątrz lokalu mogą znajdować się zarówno ściany działowe (nie nadające się do demontażu), jak i ścianki działowe nadające się do demontażu; 2. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c , poprzez uznanie, że wykładnia językowa pojęcia „demontaż” nie wymagała wiadomości specjalnych, w sytuacji gdy wiadomości specjalne byłyby przydatne do ustalenia na ile skomplikowane (inwazyjne) prace trzeba wykonać celem usunięcia ścian w lokalu Powodów, a co mogłoby mieć wpływ na wykładnię ww. pojęcia; Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. 1. art. 65 § 1 i 2 k.c. poprzez dokonanie wadliwej wykładni oświadczeń woli stron oraz wadliwej wykładni treści zawartej przez strony umowy, w tym normy PN-ISO 9836:1997, do której odnosiły się zawarte przez strony umowy (umowa o ustanowieniu odrębnej wartości lokalu oraz umowa deweloperska), w szczególności poprzez: a. przejęcie, że słowa „wyburzyć", „rozebrać” czy „usunąć” są synonimami słowa „demontować”, w sytuacji gdy są to słowa o odmiennym zakresie znaczeniowym; b. nieuwzględnienie, że pojęcia „elementu nadającego się do demontażu” należy odnosić nie tylko do technicznych aspektów demontażu, ale także do aspektów funkcjonalnych; c. nieuwzględnienie, że zakres znaczeniowy demontażu i rozbiórki jest rozłączny; d. nieuwzględnienie, że Norma rozróżnia pojęcie „ścianek działowych” od „ścian działowych"; e. stwierdzenie, że „żadna ze ścian działowych w lokalu Powodów nie zaliczała się do powierzchni konstrukcji” gdy jest to stwierdzenie sprzeczne z definicją „powierzchni zajętej przez konstrukcję", zawartej w Normie, gdyż ściany działowe stanowią składnik „powierzchni konstrukcyjnej"; f. stwierdzenie, że „wszystkie ściany działowe wewnątrz lokalu jego właściciel może zdemontować, ponieważ nie ma regulacji, określających czy i w jaki sposób mają być wydzielone pomieszczenia w mieszkaniu, a w szczególności, że muszą to być ściany o określonych parametrach”, w sytuacji gdy regulacją pozwalającą wyróżnić określone ściany działowe od ścianek działowych (nadających się do demontażu) jest właśnie Norma; g. zaliczenie ścian działowych (a nie ścianek działowych nadających się do demontażu) do powierzchni użytkowej lokalu; h. uznanie, że o możliwości demontażu decydowało w zasadzie tylko to czy dana ściana znajduje się wewnątrz lokalu, w sytuacji gdy wewnątrz lokalu mogą znajdować się zarówno ściany działowe (nie nadające się do demontażu), jak i ścianki działowe nadające się do demontażu; 2. art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane poprzez nieuwzględnienie, że zakres znaczeniowy demontażu i rozbiórki jest rozłączny; 3. art. 385 § 2 k.c. poprzez nie uwzględnienie, że wzorzec umowny nie został sformułowany jednoznacznie i w sposób zrozumiały, albowiem z jednej strony umowa odnosiła się do treści Normy, zaś z drugiej strony ustalała powierzchnię użytkową lokalu niezgodnie z celem i brzmieniem Normy; 4. art. 385 1 § 1 i 2 k.c. poprzez nieuwzględnienie, że postanowienia umowne nie pozwalające na rozróżnienie ścian działowych i ścianek działowych (nadających się do demontażu) stanowiłyby klauzule abuzywne, albowiem w każdym przypadku powierzchnia pod wszelkimi ścianami działowymi byłaby wliczana do powierzchni użytkowej lokalu, prowadząc do jej zawyżenia, a tym samym do podniesienia ceny, jaką musiałby zapłacić nabywca, mimo iż Norma wprost przewiduje konieczność rozróżnienia ww. rodzajów ścian; 5. art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. poprzez uznanie, że brak jest podstaw do uznania, iż jakakolwiek część ceny zapłaconej za lokal stanowi świadczenie nienależne, w sytuacji, gdy z uwagi na zawyżenie powierzchni użytkowej lokalu o 1,27 m2 cena lokalu została zawyżona o 10 207,58 zł; 6. art. 556 k.c. w zw. z art. 556 1 § 1 k.c. w zw. z art. 560 § 1 k.c. poprzez nieuwzględnienie, że lokal jest dotknięty wadą, zaś wezwanie do zapłaty z dnia 10.02.2023 r. należy traktować jako oświadczenie o obniżeniu ceny, zaś dochodzona kwota jest proporcjonalna do różnicy między wysokością ceny wynikającej z umowy, a wysokością ceny jaka powinna być ustalona, gdyby rzecz byłaby pozbawiona wad. Wskazując na powyższe zarzuty powodowie wnieśli na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonym zakresie, a tym samym o zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powodów, łącznie jako małżonków, kwoty 10.207,58 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 24.02.2023 r. do dnia zapłaty, oraz zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powodów, łącznie jako małżonków, kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, oraz zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powodów, łącznie jako małżonków, kosztów procesu za II instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Powodowie również na podstawie art. 162 § 1 k.p.c. zgłosili zastrzeżenie wobec oddalenia wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego ds. architektury i budownictwa specjalizacja: obliczanie powierzchni użytkowej!, postanowieniem z dnia 24 maja 2024 r., w konsekwencji na podstawie art. 380 k.p.c. wnosząc o rozpoznanie postanowienia dowodowego z dnia 24 maja 2024 r. i dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego ds. architektury i budownictwa specjalizacja: obliczanie powierzchni użytkowej), na okoliczności wskazane w pozwie oraz w piśmie z dnia 2 października 2023 r. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o oddalenie apelacji, oraz zasądzenie kosztów procesu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu odwoławczego Sąd Rejonowy w sposób poprawny przeprowadził w sprawie postępowanie dowodowe i na jego podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd Okręgowy przyjmuje za własną podstawę rozstrzygnięcia. Również w zakresie rozważań prawnych Sądu I instancji, analizowanych przez pryzmat zarzutów stawianych w apelacji pozwanej, Sąd odwoławczy nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby skutkować podważeniem wyroku pierwszoinstancyjnego. Przed przystąpieniem do oceny podniesionych zarzutów apelacji Sąd odwoławczy uznaje za celowe wyjaśnienie istotny postepowania na obecnym etapie. Ustalenia i rozważenia Sądu I instancji zasadniczo nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że roszczenie powodów o obniżenie ceny nie zostało wykazane co do zasady – sporny lokal nie zawierał wad, które uprawniałyby ich do żądania obniżenia ceny na gruncie art. 556 k.c. w zw. art. 560 § 1 k.c. (w brzmieniu przytoczonym przez Sąd I instancji). Sąd I instancji ocenił że powodowie nie sprostali ciężarowi dowodowemu w zakresie wskazanego w pozwie roszczenia. Analiza treści pisemnego uzasadnienia wyroku oraz treści apelacji prowadzi do wniosku, że istota sporu sprowadzała się do oceny dopuszczalności dochodzenia przez powodów roszczenia o obniżenie ceny nabytej rzeczy. Art. 560 § 1 i 3 k.c. w brzmieniu na moment zawarcia przez powodów umowy stanowił, że jeżeli rzecz sprzedana ma wady, kupujący może od umowy odstąpić albo żądać obniżenia ceny. Jednakże kupujący nie może od umowy odstąpić, jeżeli sprzedawca niezwłocznie wymieni rzecz wadliwą na rzecz wolną od wad albo niezwłocznie wady usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniona przez sprzedawcę lub naprawiana, chyba że wady są nieistotne. Jeżeli kupujący żąda obniżenia ceny z powodu wady rzeczy sprzedanej, obniżenie powinno nastąpić w takim stosunku, w jakim wartość rzeczy wolnej od wad pozostaje do jej wartości obliczonej z uwzględnieniem istniejących wad. W literaturze i w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się różne mechanizmy dochodzenia do kwoty, o jaką obniża się cenę umówioną przez strony. W tym miejscu należy przywołać poglądy Sądu Najwyższego wyrażone m.in. w uchwale z dnia 30 grudnia 1988 roku w sprawie o sygn. akt III CZP 48/88 (OSNC 1989, Nr 3, poz. 36) a także w wyroku z dnia 16 grudnia 1998 roku w sprawie o sygn. akt III CKN 74/98. W orzeczeniach tych Sąd Najwyższy wskazywał, że ustawowe sformułowanie § 3 art. 560 k.c. „należy skonkretyzować w tym sensie, że obniżenie ceny towaru powinno uwzględniać koszt nakładów i starań niezbędnych do doprowadzenia rzeczy, poprzez usunięcie wad, do sprawności zgodnej z przeznaczeniem". W nowszym orzecznictwie, w szczególności w powołanych przez Sąd Rejonowy wyrokach z dnia 2 marca 2006 roku w sprawie o sygn. akt I CSK 22/05 i z dnia 14 grudnia 2001 roku w sprawie o sygn. akt V CKN 561/00 Sąd Najwyższy zajął odmienne stanowisko, wyjaśniając, że prawidłowe zastosowanie art. 560 § 3 k.c. wymaga stosunkowego obniżenia ceny, a więc ustalenia proporcji między wartością rzeczy wolnej od wad, a jej wartością rzeczywistą, czyli ustaloną z uwzględnieniem istniejących wad. Następnie tę samą proporcję należy zastosować do ceny przyjętej w umowie, obliczając w ten sposób nową, obniżoną cenę. Powyższe zapatrywanie potwierdza stanowisko literatury, zgodnie z którym redukcja ceny powinna uwzględniać dwie operacje – pierwsza z nich polega na określeniu stosunku wartości rzeczy z wadą do wartości rzeczy bez wady. Decydujące znaczenie ma tu wartość rynkowa rzeczy, a nie treść umowy. Określenie stosownej proporcji będzie zwykle wymagało wiedzy specjalnej. Jeżeli na rynku nie występują rzeczy wolne od wad (także wtedy, gdy rzecz ma „wadę gatunkową”, tzn. żaden z egzemplarzy należących do uzgodnionego przez strony gatunku nie ma stosownej właściwości, odpowiadającej np. zapewnieniom sprzedawcy), to punktem odniesienia dla porównania powinny być rzeczy podobne. Niektórzy przedstawiciele doktryny wskazują, że w sytuacji w której nie występuje rzeczy wolne od wady, jak i w sytuacji gdy nie występują rzeczy podobne, należy ocenić zakres redukcji z uwzględnieniem całokształtu okoliczności (por. art. 322 k.p.c. ; zawyżenie ceny jest rodzajem szeroko rozumianej szkody). W takiej sytuacji – i tylko w takiej – pewną wskazówką może być także wysokość kosztów niezbędnych do doprowadzenia rzeczy do sprawności zgodnej z jej przeznaczeniem. Co do zasady kryterium to jest jednak nieadekwatne wobec przysługującej kupującemu możliwości żądania usunięcia wady (R. Trzaskowski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom IV. Zobowiązania. Część szczegółowa, wyd. II, red. J. Gudowski, Warszawa 2017, art. 560, art. 561 i powołana tam literatura). Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podzielić należało stanowisko Sądu I instancji wskazujące, że powodowie nie sprostali ciężarowi dowodowemu wykazanie zasadności dochodzonego roszczenia. Zdaniem Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy poczynił ustalenia faktyczne w sprawie bez obrazy art. 233 § 1 k.p.c. w oparciu o wszechstronnie przeanalizowany, oceniony zgodnie z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego materiał dowodowy. Skuteczne podniesienie zarzutu poczynienia ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym wymaga wskazania przy użyciu argumentów jurydycznych rażącego naruszenia wyżej powołanych dyrektyw oceny dowodów, czemu skarżący nie sprostał. Jeżeli nadto z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w takim przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 27 września 2002 r. II CKN 817/00, LEX nr 56906).W ramach zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. skarżący wskazał, jedynie błędy w zakresie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego przez Sąd pierwszej instancji, w związku z tym należało uznać, że powyższy zarzut stanowił jedynie polemikę z ustalonym stanem faktycznym, w związku z czym zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. był bezzasadny. Zgodnie z art. 22 1 k.c. za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Również Sąd Okręgowy nie miał w sprawie wątpliwości co do tego, że powodowie w ramach spornego stosunku wpisuje się w powyżej przywołaną definicję ustawową. W niniejszym postępowaniu nie ma znaczenia, że strona powoda zajmuje się działalnością prawniczą. Z tego względu przyjąć należało, że powodowie zawarli sporny kontrakt z profesjonalnym przedsiębiorcą, działając w charakterze konsumentów. Zarzuty co do konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego należy uznać za niezasadne. Skarżący wskazał, że wykładnia językowa pojęcia „demontaż” wymagała wiadomości specjalnych, w sytuacji gdy wiadomości specjalne byłyby przydatne do ustalenia na ile skomplikowane (inwazyjne) prace trzeba wykonać celem usunięcia ścian w lokalu Powodów, a co mogłoby mieć wpływ na wykładnię ww. pojęcia. Przy czym w tym zakresie dla Sądu Okręgowego najważniejszym dokumentem jest umowa deweloperska, oraz umowa sprzedaży. W konsekwencji, jeżeli powód twierdzi, że przedmiotowa nieruchomość posiadała wady, to jego rzeczą było wykazanie, że powierzchnia nieruchomości w rzeczywistości jest inna niż wskazana w akcie notarialnym. Przedmiot sprzedaży nie różnił się w jakikolwiek sposób od opisanego w umowach między stronami w szczególności w umowie przenoszącej własności na powodów. W dniu 19 lipca 2022 r. powodowie zawarli z pozwanym umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży. W załączniku do umowy wskazano, że inwentaryzację wykonano na podstawie normy PN-ISO 9836:1997, oraz wskazano, że do powierzchni lokalu wliczono powierzchnie pod ściankami działowymi nadającymi się do demontażu. Przed zawarciem ww. umowy strony w dniu 12 stycznia 2021 r. zawarły umowę deweloperską w formie aktu notarialnego przed notariuszem – Rep. (...) . W tej umowie wskazano, że pomiaru powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego dokonuje się w oparciu o normę PN-ISO 9836:19997 . Do powierzchni miały być wliczane powierzchnie pod ściankami działowymi nadającymi się do demontażu. Należy zaznaczyć, że w tym zakresie nie rozróżniono na ścianki działowe łatwe do demontażu i ścianki działowe trudne do demontażu. Wszystkie powyższe informacje były przekazane w prospekcie informacyjnym, oraz zrzucie lokalu. Ścianki działowe nadające się do demontażu oznaczono m. in graficznie. Należy też wskazać, że w normie PN-ISO 9836:1997 ścianki działowe wymieniono jako jeden z elementów nadających się (z definicji) do demontażu. Jak już wyżej wspominano – w normie (czy też umowach) nie wprowadzono rozróżnienia na ścianki działowe nadające się i nie nadające się do demontażu, przyjmując że ścianki działowe stanowią element nadający się do demontażu i jako taki podlegający uwzględnieniu przy obliczaniu powierzchni użytkowej lokalu. Mimo twierdzeń powoda, brak jest możliwości na podstawie ww. normy wprowadzenia rozróżnienia między ścianami działowymi, a ściankami działowymi. Również na podstawie przedstawionych umów, oraz norm prawnych istnieje jedynie podział na ściany konstrukcyjne i ściany działowe (k. 63). Powyższe skutkowało uznaniem zarzutu naruszenia art. 65 k.c. , oraz zarzutu art. 3 pkt 7 prawa budowalnego jako bezzasadnych. W świetle powyższego na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego w tym art. 385 § 2 k.c. , oraz art. 385 1 § 1 i 2 k.c. Stosownie do przepisu art. 385 1 k.c. kolejnym kryterium oceny decydującym o uznaniu klauzuli za niedozwoloną jest kształtowanie praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. W piśmiennictwie oraz judykaturze dominuje pogląd, że klauzula dobrych obyczajów, podobnie jak klauzula zasad współżycia społecznego, nakazuje dokonać oceny w świetle norm pozaprawnych, przy czym chodzi o normy moralne i obyczajowe, powszechnie akceptowane albo znajdujące szczególne uznanie w określonej sferze działań, na przykład w obrocie profesjonalnym, w określonej branży, w stosunkach z konsumentem. Szczególne znaczenie mają te oceny zachowań podmiotów w świetle dobrych obyczajów, które odwołują się do takich wartości jak: szacunek wobec partnera, uczciwość, szczerość, zaufanie, lojalność, rzetelność i fachowość. Im powinny odpowiadać zachowania stron stosunku, także w fazie przedumownej. Postanowienia umów, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta nie pozwalając mu na realizację tych wartości, będą uznawane za sprzeczne z dobrymi obyczajami. Tak w szczególności kwalifikowane są wszelkie postanowienia, które zmierzają do naruszenia równorzędności stron stosunku, nierównomiernie rozkładają uprawnienia i obowiązki między partnerami umowy (por. M. Bednarek /w:/ System prawa prywatnego, t. 5, s. 662-663; W. Popiołek /w:/ K. Pietrzykowski, Komentarz t. I, 2005, art. 385 1 , nb 7; K. Zagrobelny /w:/ E. Gniewek, Komentarz, 2008, art. 3851, nb 9). W wyroku z dnia 13 lipca 2005 r., I CK 832/04, Pr. Bank. 2006, nr 3, s. 8, Sąd Najwyższy stwierdził, że „działanie wbrew dobrym obyczajom” w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego wyraża się w tworzeniu przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową tego stosunku. Podobnie w wyroku z 3 lutego 2006 r., I CK 297/05, Wokanda 2006, nr 7-8, s. 18, Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że przepis art. 385 1 § 1 zd. 1 k.c. jest odpowiednikiem art. 3 ust. 1 dyrektywy 93/13/WE, stanowiącym, że klauzulę umowną, która nie została uzgodniona indywidualnie, należy uznać za niedozwoloną, jeżeli naruszając zasadę dobrej wiary, powoduje ona istotną i nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków kontraktowych na niekorzyść konsumenta. Dla uznania klauzuli za niedozwoloną zgodnie z przepisem art. 385 1 § 1 k.c. , poza kształtowaniem praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, koniecznym jest również stwierdzenie rażącego naruszenia interesów konsumenta. Należy przy tym uwzględnić nie tylko interesy o wymiarze ekonomicznym, ale i inne, zasługujące na ochronę dobra konsumenta, jak jego czas, prywatność, poczucie godności osobistej, czy satysfakcja z zawarcia umowy o określonej treści (por. M. Bednarek /w:/ System prawa prywatnego, t. 5, s. 663; E. Łętowska, Prawo umów konsumenckich, s. 341). Przyjmuje się, że postanowienia umowy rażąco naruszają interes konsumenta, jeżeli poważnie, znacząco odbiegają one od sprawiedliwego wyważenia praw i obowiązków stron. Sąd Najwyższy stwierdził, że „rażące naruszenie interesów konsumenta” oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym. Ocena stopnia naruszenia powinna być dokonywana z uwzględnieniem kryteriów przedmiotowych, jak i podmiotowych (wyrok SN z dnia 13.07.2005 r., I CK 832/04, opubl. Lex). W niniejszym postępowaniu ww. umowa deweloperska jak i umowa sprzedaży zawierały jasny wzór liczenia powierzchni netto, jak również różnica wskazywana przez stronę powodową wynika z postawionych ścianek działowych, które mogą zostać usunięte. W związku z czym powyższy zarzut należało uznać za bezzasadny. W zakresie stosowania różnych norm budowalnych przez pozwanego to należy wskazać, że późniejsza norma PN-ISO 9836:2015-12, która stosowana jest od daty wejścia w życie rozporządzenia z dnia 11 września 2020 r. Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowalnego tj. od dnia 19 września 2020 r., odmiennie reguluje sposób wykonywania obmiarów i obliczeń powierzchni użytkowej lokalu niż normy PN-70/B-02365 i PN-ISO 9836:1997, to należy wskazać, że pozwana uzyskała ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę w przedmiotowej inwestycji w dniu 19 listopada 2019 r., a więc przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. stad zastosowanie do niej znajdują przepisy rozporządzenia MTBiGM z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowalnego i norm PN-ISO 9836:1997. Swoją drogą z normy powoływanej przez powodów również nie wynika podział ścian działowych na prostych w demontażu (ścianek działowych) i innych. Konsekwencją powyższe było uznanie zarzutu naruszenia art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. jako bezzasadnym, ponieważ powodowie byli zobowiązani zapłacił dochodzoną kwotę na podstawie umowy sprzedaży lokalu. Podsumowując przedmiotowy lokal nie posiadał wady wskazanych przez stronę powodową w związku z czym zarzut naruszenia art. 556 k.c. w zw. z art. 556 1 § 1 k.c. w zw. z art. 560 § 1 k.c. należało uznać za bezzasadnym. Wobec powyższego Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację. Na podstawie art. 350 § 3 k.p.c. Sąd Okręgowy sprostował oczywistą omyłkę pisarską w treści wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 25 maja 2024 r., sygn. akt XVI C 1140/23 w ten sposób, że w miejsce słów (...) z siedzibą w W. ”, wpisać „ (...) z siedzibą w W. ”. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że w niniejszym postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji istnieją przesłanki do zastosowania art. 102 k.p.c. W niniejszym postępowaniu Sąd Rejonowy słusznie wskazał, że brak odpowiedzi pozwanego na wezwanie do zapłaty spowodowało subiektywne przekonanie powodów o zasadności ich roszczeń w świetle problemów interpretacyjnych normy budowalnej. Powyższe okoliczności po otrzymaniu odpowiedzi na pozew, oraz orzeczeniu Sądu Rejonowego – nie mogły zostać uznane za uzasadnione. W związku z czym należało uznać, że przed postępowaniem drugiej instancji nie można było zastosować art. 102 k.p.c. O kosztach w instancji odwoławczej orzeczono na podstawie art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 5 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, na które złożyły się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 1.800,00 zł. O odsetkach ustawowych za opóźnienie Sąd Okręgowy orzekł z urzędu, stosownie do art. 98 § 1 1 k.p.c.