XXVII Ca 16/23

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2024-09-20
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚredniaokręgowy
hałasmyjnia samochodowanieruchomościdobra osobistenietykalność mieszkaniazadośćuczynienieimmisjezakłócanie spokojuprawo sąsiedzkie

Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił apelacje obu stron w sprawie o zapłatę zadośćuczynienia za immisje hałasu z myjni samochodowej, wzajemnie znosząc koszty postępowania odwoławczego.

Powodowie domagali się od pozwanego zadośćuczynienia za immisje hałasu z myjni samochodowej, które zakłócały korzystanie z ich nieruchomości. Sąd Rejonowy zasądził częściowo dochodzone kwoty. Zarówno powodowie, jak i pozwany wnieśli apelacje. Sąd Okręgowy oddalił obie apelacje, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę dowodów sądu pierwszej instancji, uznając, że hałas z myjni naruszał dobra osobiste powodów. Koszty postępowania odwoławczego zostały wzajemnie zniesione.

Sprawa dotyczyła roszczenia powodów E. Z., K. C., E. C. i P. C. o zasądzenie od pozwanego (...) sp. z o.o. zadośćuczynienia w kwocie 50.000 zł od każdej osoby z tytułu immisji hałasu generowanego przez myjnię samochodową. Sąd Rejonowy w Pruszkowie wyrokiem z dnia 28 września 2022 r. zasądził od pozwanego na rzecz każdego z powodów po 25.000 zł, oddalając powództwo w pozostałym zakresie i rozstrzygając o kosztach procesu. Od tego wyroku apelacje wnieśli zarówno pozwany, jak i powódka E. C. Pozwany kwestionował naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, domagając się oddalenia powództwa w całości lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Powódka E. C. zaskarżyła wyrok w części oddalającej jej powództwo ponad kwotę 25.000 zł, domagając się zasądzenia pełnej kwoty 50.000 zł. Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając apelacje, oddalił je jako bezzasadne. Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia faktyczne i ocenę dowodów Sądu Rejonowego, uznając, że hałas z myjni naruszał dobra osobiste powodów (nietykalność mieszkania) ponad przeciętną miarę, co uzasadniało zasądzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. Sąd odrzucił zarzuty naruszenia przepisów procesowych, w tym art. 233 § 1 k.p.c. dotyczącego oceny dowodów, oraz zarzuty naruszenia prawa materialnego. Przyznane kwoty uznał za adekwatne do doznanej krzywdy. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na zasadzie wzajemnego zniesienia, ponieważ obie strony w równym stopniu przegrały sprawę w instancji odwoławczej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nadmierny hałas generowany przez myjnię, przekraczający normy i zakłócający korzystanie z nieruchomości sąsiedniej ponad przeciętną miarę, może stanowić podstawę do zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, w szczególności nietykalności mieszkania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że hałas z myjni naruszał dobra osobiste powodów ponad przeciętną miarę, nawet jeśli działalność była prowadzona zgodnie z przepisami administracyjnymi. Długotrwałe i uciążliwe zakłócenia korzystania z nieruchomości uzasadniały przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strony

NazwaTypRola
E. Z.osoba_fizycznapowódka
K. C.osoba_fizycznapowódka
E. C.osoba_fizycznapowódka
P. C.osoba_fizycznapowód
(...) sp. z o.o.spółkapozwany

Przepisy (14)

Główne

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Nadmierne zakłócanie korzystania z nieruchomości sąsiedniej przez immisje (w tym hałas) stanowi podstawę odpowiedzialności cywilnej.

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Sąd może przyznać odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę na żądanie osoby, której dobro osobiste zostało naruszone.

Pomocnicze

k.c. art. 24

Kodeks cywilny

k.c. art. 445

Kodeks cywilny

Przepis dotyczy zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w przypadku uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia; nie miał zastosowania w tej sprawie, gdyż nie wykazano tych przesłanek.

k.c. art. 362

Kodeks cywilny

Dotyczy przyczynienia się poszkodowanego do szkody; pozwany podnosił tę kwestię, ale sąd jej nie uwzględnił.

k.p.c. art. 231

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

k.p.c. art. 328 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 278

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Dobrem osobistym jest m.in. nietykalność mieszkania.

k.c. art. 481 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

k.c. art. 442 § 1

Kodeks cywilny

Termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym wynosi trzy lata.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

O kosztach procesu orzeka się według zasady wzajemnego zniesienia, jeśli strony poniosły koszty na rzecz przeciwnika w takim samym stosunku, w jakim przegrały sprawę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Hałas z myjni naruszał dobra osobiste powodów ponad przeciętną miarę. Naruszenie dóbr osobistych (nietykalność mieszkania) uzasadnia zasądzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. Roszczenie nie uległo przedawnieniu, gdyż bieg terminu należy liczyć od ustania immisji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 233 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c.). Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 144 k.c., art. 448 k.c.). Brak podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia z uwagi na brak wykazania uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia (argument pozwanego, odniesienie do art. 445 k.c.). Brak skutecznego zawiadomienia pozwanego o zastrzeżeniach przed wytoczeniem powództwa. Powodowie nie wykazali okresu, w którym myjnia zakłócała korzystanie z nieruchomości. Brak potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Powodowie przyczynili się do powstania szkody (argument pozwanego, odniesienie do art. 362 k.c.).

Godne uwagi sformułowania

hałas generowany przez myjnię, który przekraczał obowiązujące normy o 7,6 dB zachowanie pozwanego wypełniało dyspozycję przepisu art. 144 k.c. nawet prowadzenie działalności w sposób zgodny z przepisami prawa administracyjnego nie wyklucza odpowiedzialności na podstawie przepisów prawa cywilnego naruszenie dóbr osobistych powodów w postaci nietykalności mieszkania (art. 23 k.c.), gdyż nie mogli oni korzystać z niego w sposób swobodny przyznana powodom kwota po 25.000 zł jest adekwatna do doznanej przez nich krzywdy

Skład orzekający

Paweł Błasiak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności za immisje hałasu z działalności gospodarczej, nawet zgodnej z przepisami administracyjnymi, oraz podstawy zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych."

Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące natężenia hałasu i jego wpływu na nieruchomość powodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że nawet legalna działalność gospodarcza może prowadzić do odpowiedzialności cywilnej, jeśli narusza dobra osobiste sąsiadów. Jest to przykład konfliktu między prawem do prowadzenia biznesu a prawem do spokojnego korzystania z własnej nieruchomości.

Czy hałas z Twojej firmy narusza spokój sąsiadów? Sąd Okręgowy wyjaśnia granice immisji.

Dane finansowe

WPS: 200 000 PLN

zadośćuczynienie: 25 000 PLN

zadośćuczynienie: 25 000 PLN

zadośćuczynienie: 25 000 PLN

zadośćuczynienie: 25 000 PLN

Sektor

usługi

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XXVII Ca 16/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 września 2024 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Paweł Błasiak (del.) Protokolant: Sekretarz Sądowy Mikołaj Perz po rozpoznaniu w dniu 20 września 2024 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa E. Z. , K. C. , E. C. i P. C. przeciwko (...) sp. z o.o. o zapłatę na skutek apelacji powódki E. C. i pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 28 września 2022 r., sygn. akt I C 1652/19 I. oddala apelacje, II. wzajemnie znosi koszty procesu w instancji odwoławczej. Sygn. akt XXVII Ca 16/23 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 4 listopada 2019r. powodowie E. C. , K. C. , P. C. i E. Z. wnieśli o zasądzenie od pozwanego (...) sp. z o.o. po 50.000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powodów kosztów procesu. Wyrokiem z dnia 28 września 2022 roku sygn. akt I C 1652/19 Sąd Rejonowy w Pruszkowie: I. zasądził od pozwanego (...) sp. z o.o. na rzecz powódki E. Z. 25.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 28 lutego 2020r. do dnia zapłaty, II. zasądził od pozwanego (...) sp. z o.o. na rzecz powódki K. C. 25.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 28 lutego 2020r. do dnia zapłaty, III. zasądził od pozwanego (...) sp. z o.o. na rzecz powódki E. C. 25.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 28 lutego 2020r. do dnia zapłaty, IV. zasądził od pozwanego (...) sp. z o.o. na rzecz powoda P. C. 25.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 28 lutego 2020r. do dnia zapłaty, V. oddalił powództwo w pozostałym zakresie, VI. zasądził od pozwanego (...) sp. z o.o. na rzecz powódki E. Z. 21 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, VII. zasądził od pozwanego (...) sp. z o.o. na rzecz powódki K. C. 171 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, VIII. zasądził od pozwanego (...) sp. z o.o. na rzecz powódki E. C. 171 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, IX. zasądził od pozwanego (...) sp. z o.o. na rzecz powoda P. C. 171 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, X. nakazał pobrać od pozwanego (...) sp. z o.o. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Pruszkowie 4.669,65 zł tytułem nieopłaconych kosztów sądowych, XI. nie obciążył stron nieopłaconymi kosztami sądowymi w pozostałym zakresie. Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany, zaskarżając rozstrzygniecie Sądu Rejonowego w części tj. co do punktów I-IV i VI-XI. Orzeczeniu Sądu I instancji zarzucił naruszenie: art. 24 k.c. w zw. z art. 144 k.c. w zw. z art. 445 k.c. w zw. z art. 362 k.c. , art. 231 k.p.c. , art. 233 § 1 k.p.c. , art. 328 § 2 k.p.c. i art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z at. 278 k.p.c. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości, przyznanie kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnikowi pozwanego według norm przepisanych za obie instancje, obciążenie koszami procesu za obie instancje strony powodowej, względnie o przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Pruszkowie do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi rozstrzygniecie o kosztach postępowania apelacyjnego. Apelację od wyroku złożyła także powódka E. C. , zaskarżając go w punktach V, VII i VIII i zarzucając naruszenie art. 448 k.c. Powódka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki 50.000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 28 lutego 2020r. do dnia zapłaty. Wniosła także o zasądzenie zwrotu kosztów procesu od pozwanego za obie instancje. Powódka E. C. wniosła o oddalenie apelacji pozwanego i zasądzenie od pozwanego kosztów procesu w instancji odwoławczej według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacje jako bezzasadne podlegały oddaleniu. Chybione okazały się zarzuty naruszenia art. 231 k.p.c. , art. 233 § 1 k.p.c. , art. 328 § 2 k.p.c. i art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z at. 278 k.p.c. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy i przyjmuje za własne. Sąd I instancji należycie przeprowadził postępowanie dowodowe, a ocena przeprowadzonych w sprawie dowodów odpowiada zasadom logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego. Wbrew zarzutom pozwanego słusznie Sąd Rejonowy oparł się na zeznaniach świadków M. B. , A. M. , G. Z. , a także na przesłuchaniu powodów. Ich depozycje były bowiem jasne, korespondowały ze sobą wzajemnie jak i z innymi dowodami uznanymi za wiarygodne, szczególnie z dowodem z oględzin i dokumentami. Należy zauważyć, że z dowodu z oględzin przeprowadzonego już po dokonanych przez pozwanego modyfikacjach myjni skutkujących obniżeniem emitowanego przez nią poziomu hałasu, wynika że na posesji powodów nadal słyszalny jest dźwięk mytych aut, nawet gdy mycie odbywa się tylko na jednym stanowisku. Nadto z dokumentów sporządzonych przez organy ochrony środowiska wynika, że w sierpniu 2018r. stwierdzono hałas generowany przez myjnię, który przekraczał obowiązujące normy o 7,6 dB i taki stan trwał do czerwca 2019r. Sąd I Instancji w należyty sposób uzasadnił w jakim zakresie nie dał wiary dowodom z zeznań świadków W. M. , L. K. i przesłuchaniu pozwanego. Wbrew zarzutom pozowanego ten sąd nie odmówił wiarygodności zeznaniom świadka D. N. , choć należy zauważyć, że jego zeznania miały drugorzędne znaczenie dla ustalenia istotnych dla orzekania w sprawie faktów. Dokonana zatem przez Sąd Rejonowy ocena przeprowadzonych dowodów pozostaje pod ochroną art. 233 § 1 k.p.c. , a zarzuty pozwanego w tym zakresie są zwykłą polemiką. Pozwany spośród przeprowadzonych w sprawie dowodów, wybiera bowiem bezkrytycznie te, z których wynikają dla niego korzystne wnioski, a w sposób gołosłowny deprecjonuje inne dowody (zeznania świadków M. B. , A. M. , G. Z. , przesłuchanie powodów) albo w ogóle je pomija (dowód z oględzin, dokumenty sporządzone przez organy ochrony środowiska). Podnoszona przez pozwanego okoliczność, że powodowie nie zawiadomili skutecznie pozwanego tj. prezesa zarządu pozwanego przed wytoczeniem powództwa o zastrzeżeniach co do funkcjonowania myjni, nie miała znaczenia dla orzekania w sprawie, w tym dla stwierdzenia zakłóceń generowanych przez myjnię. Chybiony jest zarzut pozwanego, że Sąd I Instancji nie ustalił okresu, w którym myjnia zakłócała korzystanie z nieruchomości powodów ponad przeciętną miarę. Bowiem z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że okres te trwał od czasu powstania myjni do chwili zaprzestania naliczania kary z tego tytułu tj. do 26 czerwca 2019r. W sprawie nie było potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność natężenia hałasu generowanego przez myjnie, gdyż dowód ten mógłby co najwyżej określić poziom hałasu na chwilę sporządzania opinii, czyli już po okresie, za który powodowie domagali się zadośćuczynienia i po modyfikacjach dokonanych przez pozwanego w funkcjonowaniu myjni, które obniżyły poziom hałasu. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. poprzez sporządzenie uzasadnienia uniemożlwiającego prześledzenie rozumowania sądu. Pomijając fakt, że przepis ten nie określa elementów uzasadnienia, a czyni to art. 327 § 1 1 k.p.c. , należy zauważyć że uzasadnienie Sądu Rejonowego zawiera wszystkie elementy wskazane przez ten ostatni przepis. Sąd ten wskazał fakty, które uznał za udowodnione i na jakich dowodach się oparł, a jakie pominął, wskazując powody ich pominięcia. Uzasadnienie wyroku zawiera wyczerpujące wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Tak sporządzone uzasadnienie umożliwia prześledzenie toku rozumowania Sądu I Instancji i przez to merytoryczną kontrolę przez Sąd Okręgowy wydanego wyroku. Nieuzasadnione są zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 24 k.c. w zw. z art. 144 k.c. w zw. z art. 445 k.c. w zw. z art. 362 k.c. , podniesione przez pozwanego i art. 448 k.c. zarzucone przez powódkę E. C. . Jak wynika z prawidłowo ustalonego przez Sąd I Instancji stanu faktycznego, hałas generowany przez myjnię prowadzoną przez pozwanego był uciążliwy dla powodów, którzy zamieszkiwali nieruchomość sąsiadującą z myjnią. Nie mogli oni przez to używać ogrodu, a nawet przebywając w domu przy zamkniętych okna i drzwiach hałas był słyszalny. Podkreślić przy tym należy, że myjnia urządzona była na terenie zabudowanym domami jednorodzinnymi i początkowo działała 7 dni w tygodniu przez całą dobę. Hałas generowany przez myjnię, który przekraczał obowiązujące normy o 7,6 dB trwał do czerwca 2019r. Stąd należało uznać, że zachowanie pozwanego wypełniało dyspozycję przepisu art. 144 k.c. Podkreślić należy, że nawet prowadzenie działalności w sposób zgodny z przepisami prawa administracyjnego nie wyklucza odpowiedzialności na podstawie przepisów prawa cywilnego, w tym art. 144 k.c. Naruszenie tego przepisu przez pozwanego, doprowadziło do naruszenia dóbr osobistych powodów w postaci nietykalności mieszkania ( art. 23 k.c. ), gdyż nie mogli oni korzystać z niego w sposób swobodny. Dlatego powodowie na mocy art. 448 k.c. mogli domagać się zadośćuczynienia za naruszenie tego dobra osobistego. Sąd Rejonowy nie mógł naruszyć art. 445 k.c. , gdyż tego przepisu nie zastosował z uwagi na brak wykazania przez powodów uszkodzenia ciała czy rozstroju zdrowia. Przyznana powodom kwota po 25.000 zł jest adekwatna do doznanej przez nich krzywdy. Słusznie Sąd I instancji wziął pod uwagę fakt, że: doszło do naruszenia tylko jednego dobra osobistego powodów, ale mającego charakter podstawowy; naruszenie było długotrwałe i o dużej częstotliwości; pozwany z czasem dokonał czynności, które zmniejszyły hałas (przebudował myjnię, ograniczył czas jej działania); powodowie nie zgodzili się na postawienie przez pozwanego płotu z paneli akustycznych, co też przeczy zarzutowi pozwanego, że Sąd Rejonowy nie wziął pod uwagę przyczynienia się powodów do szkody i naruszył art. 362 k.c. O odsetkach zasadnie Sąd I Instancji rozstrzygnął na mocy art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c. zasądzając je od daty wezwania pozwanego do spełnienia roszczenia, co nastąpiło z chwilą doręczenia mu pozwu. Roszczenie powodów nie uległo przedawnieniu, gdyż dotyczy okresu od 1 października 2015r. do dnia 3 listopada 2019r. Wedle twierdzeń pozwu w tym okresie utrzymywał się stan bezprawnych immisji pozwanego, skutkujących naruszeniem ich dóbr osobistych. Zatem początek biegu przedawnienia z art. 442 1 § 1 k.c. , przewidującego termin 3 lat, należy liczyć od daty ustania tego stanu, będącego źródłem szkody, czyli od 3 listopada 2019r., który w dacie wniesienia pozwu tj. 4 listopada 2019r. nie upłynął. O kosztach postępowania w instancji odwoławczej orzeczono na mocy art. 100 k.p.c. wzajemnie je znosząc, gdyż zarówno pozwany jak i powódka E. C. ponieśli takie same koszty procesu w instancji odwoławczej i w równym zakresie przegrały sprawę (powódka przegrała sprawę w zakresie żądanej dodatkowo kwoty 25.000 zł, a pozwany w zakresie zasądzonej na jej rzecz kwoty 25.000 zł przez Sąd I instancji).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI