XXVII Ca 1448/20

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2020-12-07
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
postępowanie cywilneapelacjanieważność postępowaniarozprawaposiedzenie niejawneprawo procesowe cywilnesąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego z powodu nieważności postępowania, spowodowanej wydaniem wyroku na posiedzeniu niejawnym mimo wniosku o przeprowadzenie rozprawy, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Powód D. J. domagał się zapłaty 250 euro od (...) spółki akcyjnej. Sąd Rejonowy oddalił powództwo wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2020 r., wydanym na posiedzeniu niejawnym. Powód zaskarżył ten wyrok, zarzucając m.in. nieważność postępowania. Sąd Okręgowy uwzględnił apelację, stwierdzając nieważność postępowania z powodu naruszenia art. 148¹ § 3 k.p.c. – wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym pomimo wniosku pozwanego o przeprowadzenie rozprawy, co pozbawiło stronę możności obrony praw.

Powód D. J. wniósł pozew o zapłatę 250 euro wraz z odsetkami od (...) spółki akcyjnej. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2020 r. (sygn. akt I C 5154/19) oddalił powództwo. Powód złożył apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa procesowego skutkujące nieważnością postępowania. Sąd Okręgowy w Warszawie (sygn. akt XXVII Ca 1448/20) uchylił zaskarżony wyrok w całości, zniósł postępowanie od dnia 7 kwietnia 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Sąd Okręgowy uznał, że postępowanie przed sądem pierwszej instancji było dotknięte nieważnością z powodu naruszenia art. 148¹ § 3 k.p.c. Sąd Rejonowy wydał wyrok na posiedzeniu niejawnym, mimo że pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o przeprowadzenie rozprawy. Zgodnie z przepisami, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest niedopuszczalne, jeżeli strona wniosła o przeprowadzenie rozprawy, chyba że pozwany uznał powództwo. W tej sytuacji wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym stanowi pozbawienie strony możności obrony jej praw, co skutkuje nieważnością postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c. Sąd Okręgowy podkreślił, że nieważność postępowania sąd drugiej instancji bierze pod uwagę z urzędu, nawet jeśli nie została podniesiona w apelacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym, w sytuacji gdy strona wniosła o przeprowadzenie rozprawy, stanowi nieważność postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c., ponieważ pozbawia stronę możności obrony jej praw.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołując się na art. 148¹ § 3 k.p.c. oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego (V CZ 85/18) wskazał, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest niedopuszczalne, jeśli strona wniosła o przeprowadzenie rozprawy, chyba że pozwany uznał powództwo. Naruszenie tej zasady skutkuje nieważnością postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
D. J.osoba_fizycznapowód
(...) spółka akcyjnaspółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji, ale bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania zachodzi między innymi wtedy, gdy strona została pozbawiona możności obrony swych praw.

k.p.c. art. 148¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest niedopuszczalne, jeżeli strona w pierwszym piśmie procesowym złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy, chyba że pozwany uznał powództwo.

k.p.c. art. 386 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W razie stwierdzenia nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji, sąd drugiej instancji uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie w zakresie objętym nieważnością i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 148¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wyjątek od zasady, że wyrok zapada po przeprowadzeniu rozprawy.

k.p.c. art. 316 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wyrok zapada po przeprowadzeniu rozprawy.

k.p.c. art. 368 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia tego przepisu został podniesiony w apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 148¹ § 3 k.p.c. poprzez wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym mimo wniosku o przeprowadzenie rozprawy, co skutkuje nieważnością postępowania.

Godne uwagi sformułowania

sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Nieważność postępowania zachodzi zaś między innymi wtedy, gdy strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Pojawienie się któregokolwiek z nich musi doprowadzić do stwierdzenia, nawet z urzędu, nieważności postępowania przeprowadzonego przez sąd pierwszej instancji. wydanie wyroku przez sąd pierwszej instancji z naruszeniem art. 148 1 § 3 k.p.c. skutkuje pozbawieniem strony możliwości obrony praw, a w konsekwencji powoduje nieważność postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c.

Skład orzekający

Katarzyna Małysa

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Nieważność postępowania w przypadku wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym mimo wniosku o przeprowadzenie rozprawy."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy w pierwszym piśmie procesowym i nie uznała powództwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje kluczowy błąd proceduralny, który może prowadzić do uchylenia wyroku i pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie formalnych wymogów postępowania, nawet w sprawach o niższej wartości przedmiotu sporu.

Wyrok wydany na posiedzeniu niejawnym mimo wniosku o rozprawę? To nieważność postępowania!

Dane finansowe

WPS: 250 EUR

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XXVII Ca 1448/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2020 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia ( del) Katarzyna Małysa po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2020 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa D. J. przeciwko (...) spółce akcyjnej z siedzibą w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2020 r., sygn. akt I C 5154/19 uchyla zaskarżony wyrok w całości, znosi postępowanie w sprawie od dnia 7 kwietnia 2020 roku i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla m.st. Warszawy w Warszawie, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Katarzyna Małysa Sygn. akt: XXVII Ca 1448/20 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 30 września 2019 r. D. J. wniósł o zasądzenie od (...) spółka akcyjna z siedzibą w W. 250 euro wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 3 marca 2019 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie na swoją rzecz od pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2020 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie w W. w sprawie I C 5154/19 oddalił powództwo i orzekł o kosztach procesu. Powyższy wyrok zaskarżył w całości powód zarzucając naruszenie mu między innymi art. 368 § 1 pkt. 2 k.p.c. skutkujące nieważnością postępowania oraz naruszenie przepisów prawa procesowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja strony powodowej zasługiwała na uwzględnienie, ale z innej przyczyny niż podana w apelacji. Na wstępie Sąd Okręgowy wskazuje, że zgodnie z art. 378 § 1 k.p.c. sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Nieważność postępowania zachodzi zaś między innymi wtedy, gdy strona została pozbawiona możności obrony swych praw ( art. 379 pkt 5 k.p.c. ). Określając uchybienia procesowe, które sprawiają, że postępowanie jest dotknięte nieważnością, ustawodawca uwzględnił ich znaczny ciężar gatunkowy. Sąd drugiej instancji tych szczególnych uchybień nie może pominąć. Pojawienie się któregokolwiek z nich musi doprowadzić do stwierdzenia, nawet z urzędu, nieważności postępowania przeprowadzonego przez sąd pierwszej instancji. Bez znaczenia jest zatem to, czy uchybienie procesowe skutkujące nieważnością postępowania objęte zostało zarzutem apelacyjnym oraz czy między zaistniałym uchybieniem a wynikiem sprawy zachodzi związek przyczynowy. ( tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2011 r. wydany w sprawie I UK 133/11 ). Jest to niezbędne z uwagi na konieczność uniknięcia ewentualnej skargi o wznowienie postępowania ( III CZP 88/13 ). Pierwszoplanowe znaczenie dla kierunku rozstrzygnięcia niniejszej sprawy posiadała ocena dopuszczalności wydania przez Sąd Rejonowy zaskarżonego wyroku na posiedzeniu niejawnym, w oparciu o dyspozycję art. 148 1 § 1 k.p.c. , stanowiącą wyjątek od zasady wyrażonej w art. 148 § 1 k.p.c. oraz w art. 316 § 1 k.p.c. , że wyrok zapada po przeprowadzeniu rozprawy. Zgodnie z art. 148 1 § 3 k.p.c. rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest niedopuszczalne, jeżeli strona w pierwszym piśmie procesowym złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy, chyba że pozwany uznał powództwo. W takim wypadku sąd rozpozna sprawę na ogólnych zasadach na rozprawie. Mimo takiego żądania sąd będzie mógł rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, tylko jeżeli pozwany uznał powództwo. W niniejszej sprawie pozwany we wnioskach zawartych w pierwszym piśmie procesowym tj. w odpowiedzi na pozew z dnia 17 lutego 2020 r. w punkcie I wniósł rozpoznanie sprawy pod nieobecność pozwanych, zaś w punkcie V wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Nie pozostawia więc jakiejkolwiek wątpliwości, że pozwany domagał się przeprowadzenia rozprawy. Wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym, w sytuacji gdy strona wniosła o przeprowadzenie rozprawy, stanowi niewątpliwie pozbawienie jej możliwości działania i obrony swych praw w procesie. Jak wskazuje Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 grudnia 2018 r., V CZ 85/18 „ wydanie wyroku przez sąd pierwszej instancji z naruszeniem art. 148 1 § 3 k.p.c. skutkuje pozbawieniem strony możliwości obrony praw, a w konsekwencji powoduje nieważność postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. ” Na marginesie wskazać należy, iż nie ma przy tym znaczenia, że Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie oddalił powództwo, bowiem z uwagi na powyższy wniosek Sąd był zobowiązany przeprowadzić rozprawę. W konsekwencji Sąd Okręgowy uznał, że przedmiotowy wyrok wydany został w warunkach nieważności postępowania. Z tej też przyczyny konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku, zniesienie postępowania w zakresie objętym nieważnością i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, w oparciu o przepis art. 386 § 2 k.p.c. Sędzia Katarzyna Małysa

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI