XXVII Ca 1187/18

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2018-12-05
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
rozporządzenie 261/2004odszkodowanieopóźniony lotprzewoźnik lotniczycesja wierzytelnościprawo konsumenckiesąd okręgowyapelacja

Sąd Okręgowy częściowo zmienił wyrok Sądu Rejonowego, zasądzając od przewoźnika lotniczego na rzecz cesjonariusza odszkodowanie za opóźniony lot, uznając dopuszczalność cesji wierzytelności z tego tytułu.

Sprawa dotyczyła żądania zapłaty odszkodowania za opóźniony lot na podstawie rozporządzenia WE nr 261/2004, które zostało przelane przez pasażerów na spółkę powoda. Pozwany przewoźnik kwestionował ważność umów cesji oraz dopuszczalność przelewu wierzytelności. Sąd Okręgowy uznał, że cesja jest dopuszczalna, a roszczenie o odszkodowanie nie jest prawem osobistym. Zmienił wyrok Sądu Rejonowego, zasądzając pełną kwotę odszkodowania, uznając, że przepisy Kodeksu cywilnego o miarkowaniu kar umownych nie mają zastosowania.

Powodowa spółka dochodziła zapłaty odszkodowania za opóźniony lot na podstawie umów cesji wierzytelności od pasażerów, którzy przelali swoje roszczenia wynikające z rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Pozwana linia lotnicza kwestionowała ważność umów cesji, podnosząc zarzuty dotyczące formy, treści oraz braku indywidualnego uzgodnienia warunków, a także zarzucała sprzeczność przelewu z właściwością zobowiązania i zasadami współżycia społecznego. Sąd Rejonowy zasądził część dochodzonej kwoty. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelacje obu stron, uznał apelację powoda za zasadną, a apelację pozwanego za nieuzasadnioną. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego co do dopuszczalności cesji wierzytelności z tytułu odszkodowania za opóźniony lot, wskazując, że roszczenie to ma charakter mieszany (majątkowy i niemajątkowy) i mieści się w reżimie odpowiedzialności kontraktowej, a nie deliktowej, co wyklucza zastosowanie art. 449 k.c. dotyczącego zakazu cesji praw osobistych. Sąd Okręgowy nie zgodził się jednak z Sądem Rejonowym co do obniżenia należnego odszkodowania, uznając, że przepisy Kodeksu cywilnego o miarkowaniu kar umownych (art. 484 § 2 w zw. z art. 485 k.c.) nie mają zastosowania do zryczałtowanego odszkodowania przewidzianego w rozporządzeniu nr 261/2004, które ma charakter odszkodowawczy, a nie kary. W konsekwencji Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, zasądzając pełną kwotę 400 euro wraz z odsetkami i kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wierzytelność o zapłatę zryczałtowanego odszkodowania za opóźniony lot na podstawie rozporządzenia (WE) nr 261/2004 podlega cesji.

Uzasadnienie

Roszczenie to ma charakter mieszany, zawiera elementy odszkodowania majątkowego i niemajątkowego, mieści się w reżimie odpowiedzialności kontraktowej, a nie deliktowej, co wyklucza zastosowanie przepisów o zakazie cesji praw osobistych. Nie jest to prawo osobiste ściśle związane z osobą pasażera.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapowód
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapozwany

Przepisy (11)

Główne

Rozporządzenie 261/2004 art. 7 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady

Określa zryczałtowaną wysokość odszkodowania przysługującego pasażerowi za opóźniony lot.

Pomocnicze

Rozporządzenie 261/2004 art. 7 § 2

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady

Określa reguły pomniejszenia ryczałtowego odszkodowania.

Rozporządzenie 261/2004 art. 12 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady

Zastrzega prawo do dochodzenia dalszego odszkodowania, które może zostać potrącone z odszkodowania uzyskanego na podstawie rozporządzenia.

k.c. art. 509 § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy przelewu wierzytelności.

k.c. art. 449

Kodeks cywilny

Wyłącza możliwość przelewu praw osobistych.

k.c. art. 484 § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy miarkowania kar umownych.

k.c. art. 485

Kodeks cywilny

Dotyczy miarkowania kar umownych.

k.c. art. 513 § 1

Kodeks cywilny

Określa zarzuty przysługujące dłużnikowi przeciwko nabywcy wierzytelności.

k.p.c. art. 505 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji w postępowaniu uproszczonym.

k.p.c. art. 505 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zakresu apelacji w postępowaniu uproszczonym.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania dowodowego przed sądem drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dopuszczalność cesji wierzytelności o odszkodowanie za opóźniony lot. Niezastosowanie przepisów o miarkowaniu kar umownych do zryczałtowanego odszkodowania. Brak możliwości podnoszenia przez pozwanego zarzutów dotyczących stosunku wewnętrznego między cedentem a cesjonariuszem.

Odrzucone argumenty

Nieważność umów cesji z powodu braku formy pisemnej lub indywidualnego uzgodnienia. Sprzeczność cesji z właściwością zobowiązania i zasadami współżycia społecznego. Możliwość miarkowania odszkodowania na podstawie przepisów k.c. o karach umownych. Brak legitymacji czynnej powoda.

Godne uwagi sformułowania

Roszczenie o zapłatę odszkodowania za opóźniony/odwołany lot, nie wynika z czynności prawnej, lecz z przepisów prawa unijnego - rozporządzenia nr 261/04 i powstaje z chwilą zaistnienia zdarzenia szkodzącego, tj. opóźnienia/odwołania lotu. Omawiane odszkodowanie przysługujące pasażerowi za opóźniony/odwołany lot, wywodzone z rozporządzenia nr 261/04, stanowi zryczałtowane odszkodowanie za nienależyte wykonanie umowy przez przewoźnika lotniczego w sposób uproszczony kompensujący dwojakiego rodzaju uszczerbek: majątkowy i niemajątkowy to mieści się ono w reżimie odpowiedzialności kontraktowej, a nie deliktowej.

Skład orzekający

Ada Sędrowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności cesji wierzytelności o odszkodowanie za opóźniony lot oraz brak możliwości miarkowania tego odszkodowania na podstawie przepisów k.c. o karach umownych."

Ograniczenia: Dotyczy spraw z zakresu prawa lotniczego i ochrony konsumentów, gdzie dochodzone jest odszkodowanie na podstawie rozporządzenia 261/2004.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnego tematu odszkodowań za opóźnione loty i wyjaśnia kluczowe kwestie prawne związane z cesją takich roszczeń oraz zakresem ochrony pasażerów.

Czy można sprzedać swoje roszczenie o odszkodowanie za opóźniony lot? Sąd Okręgowy odpowiada!

Dane finansowe

WPS: 800 EUR

odszkodowanie: 400 PLN

zwrot kosztów procesu: 1294 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 510 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XXVII Ca 1187/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Ada Sędrowska Protokolant: sekr. sądowy Agnieszka Gromek po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2018 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda i pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie z dnia 25 października 2017 r., sygn. akt II C 2118/16 1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie drugim i trzecim w ten sposób, że: - w punkcie drugim zasądza od (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na rzecz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 400 (czterysta) euro wraz z ustawowymi odsetkami z opóźnienie od dnia 26 października 2017 roku do dnia zapłaty, oddalając powództwo w pozostałym zakresie; - w punkcie trzecim zasądza od (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na rzecz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 1 294 (jeden tysiąc dwieście dziewięćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów procesu; 2. oddala apelację powoda w pozostałym zakresie; 3. oddala apelację pozwanego; 4. zasądza od (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na rzecz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 510 (pięćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w instancji odwoławczej. SSO Ada Sędrowska Sygn. akt: XXVII Ca 1187/18 UZASADNIENIE Powodowa spółka wniosła w dniu 18 października 2016r. dwa pozwy żądając w każdym z tych pozwów zapłaty po 400 euro tytułem odszkodowania za opóźniony lot. Uzasadniając swoje stanowisko powódka wyjaśniła, iż poprzednicy prawni strony powodowej zawarli z pozwaną linią lotniczą umowę przewozu, na podstawie której w dniu 17 lipca 2016 roku podróżowali z H. do W. lotem o numerze (...) . Lot poprzedników prawnych strony powodowej był opóźniony, skutkiem czego dotarli oni do portu docelowego więcej niż 3 godziny po planowanym czasie przylotu. Umowami cesji z dnia 19 lipca 2016 roku pasażerowie O. D. i M. P. (1) przelali na (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. roszczenie o zapłatę odszkodowania na podstawie art. 7 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 1 1 lutego 2004 roku. Pismem doręczonym w dniu 11 sierpnia 2016 roku strona pozwana została zawiadomiona o dokonaniu przelewu wierzytelności i została wezwana do zapłaty należnej kwoty w ciągu siedmiu dni. Postanowieniem z dnia 02 stycznia 2017 r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie połączył sprawę II C 2131/16 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą II C 2118/16. W odpowiedzi na pozwy pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości, zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych i zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu pozwana zakwestionowała ważność umów cesji, a w konsekwencji legitymację czynną po stronie powoda podnosząc po pierwsze zarzut braku możliwości dokonania cesji. Po drugie pozwana podniosła zarzut co do treści umów cesji wskazując, że istotne warunki przelewu wierzytelności przez Cedenta na Cesjonariusza co do zasady nie wynikają z umowy cesji, lecz zawarte są w nieokreślonym jednoznacznie regulaminie i cenniku, nieuzgodnionym indywidualnie z Cedentem: ponadto w umowie brak ceny i jednoznacznego terminu płatności, ponadto, brak jednoznacznego związania Cedenta warunkami regulaminu i cennika, ponadto brak dowodu doręczenia regulaminu Cedentowi przed zawarciem umowy, ponadto z umowy cesji wynika, że oświadczenia o treści „wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych drogą elektroniczną", „akceptuję regulamin i politykę prywatności", „akceptuję treść umowy cesji wierzytelności" zostały sporządzone i zaznaczone przez Cesjonariusza i nie zostały podpisane przez Cedenta nie mogą zatem stanowić jego oświadczeń woli, ponadto cennik zamieszczony na stronie (...) nie pozwala na określenie ceny ani terminu płatności w sposób jednoznaczny, uzależniając wysokość ceny od działań podejmowanych przez Cesjonariusza po zawarciu umowy cesji, na które Cedent nie ma wpływu, a tym samym ryzyko związane z odzyskaniem długu pozostaje po stronie Cedenta. Ponadto pozwana podniosła zarzut co do formy zawarcia umów cesji. Żadna z umów cesji nie została podpisana przez Cedenta. Są to dokumenty generowane automatycznie, opatrzone podpisami wyłącznie Cesjonariusza, natomiast dokumenty zatytułowane „Potwierdzenie zawarcia umowy przelewu wierzytelności" opatrzone są podpisami Cedentów, których własnoręczność budzi wątpliwości, a ponadto nie obejmuje swoją treścią oświadczenia woli co do przelewu wierzytelności na Powoda. Pozwana zwróciła uwagę także na fakt, że we wszystkich połączonych sprawach potwierdzenia są z daty 02 sierpnia 2016 r. ( O. D. ) i 08 sierpnia 2016 r. ( M. P. (2) ), natomiast już 19 lipca 2016 r. Cesjonariusz powoływał się wobec pozwanej na fakt dokonania przelewów wierzytelności, kierując do niej wezwania do zapłaty. Sam zatem stwierdza, że umowy cesji zostały zawarte w dniu 19 lipca 2016 roku. Brak przy tym dowodu by w dacie 19 lipca 2016 roku Cedent zawarł w jakiejkolwiek formie (w szczególności pisemnej) umowę cesji i doszło do przelewu wierzytelności objętej pozwem. Ani umowa cesji podpisana przez jedną stronę ani potwierdzenie, każde z osobna bądź łącznie, nie stanowią dowodu na zawarcie przelewu wierzytelności. Ponadto umowy cesji nie identyfikują w sposób wystarczający osoby Cedentów wskazując wyłącznie imię i nazwisko i dane dotyczące lotu. Dane te nie są tożsame z danymi na Potwierdzeniach. Po za tym pozwana podniosła zarzut co do sposobu powiadomienia pozwanej o umowach cesji. Zdaniem pozwanej w aktach sprawy brak zawiadomień pozwanej o przelewach przez Cedentów, a pozwana kwestionuje by kiedykolwiek takie zawiadomienia od Cedentów otrzymała. Na rozprawie strona pozwana wniosła o zmiarkowanie wysokości odszkodowania, podnosząc iż roszczenie odszkodowawcze ma w istocie charakter kary ustawowej - w niniejszym przypadku rażąco wygórowanej, bowiem obydwoje cedentów za wyjazd turystyczny zapłacili 2.778 zł, a zobowiązanie pozwanej zostało w znacznej mierze wykonane. W toku dalszego postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Wyrokiem z dnia 25 października 2017r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 400 euro wraz z odsetkami w wysokości stopy odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 26 października 2017r. do dnia zapłaty (pkt I), w pozostałym zakresie oddalił powództwo (pkt II) i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 65,41 zł tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 64,50 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Wyrok apelacją zaskarżył powód zarzucając naruszenie art. 7 ust. 1 i 2 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004r. oraz art. 485 w zw. z art. 484 § 2 k.c. W oparciu o powyższe zarzuty powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództw w obydwu sprawach połączonych do wspólnego rozpoznania, a prowadzonych pierwotnie pod sygnaturami II C 2131/16 i II C 2118/16 oraz zasądzenie od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kosztów postepowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego za obydwie instancje według norm przepisanych. Apelację od powyższego wyroku wniósł również pozwany zarzucając naruszenie art. 5, 6 i 7 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004r., art. 449 i 509 § 1 k.c. w zw. z art. 58 k.c. , art. 509, 351 1 w zw. z art. 58 k.c. , art. 384 k.c. , art. 15 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004r. w zw. z art. 385 1 k.c. i art. 58 k.c. , art. 353 1 w zw. z art. 58 k.c. , art. 384, 385 1 , 385 3 pkt 2, 3, 4, 8, 10, 14, 19, 20, 22, 388 k.c. , art. 510 § 2 , 509 w zw. z art. 58 k.c. , art. 511 k.c. oraz 74 i 78 k.c. , art. 56 k.c. i art. 5, 6 , i 7 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004r., 316 k.p.c. , 227 k.p.c. , 228 k.p.c. , 229 k.p.c. , 230 k.p.c. , 232 k.p.c. i 233 k.p.c. , art. 65 § 2 k.p.c. W oparciu o powyższe zarzuty pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania za obie instancje. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja powoda zasługiwała na uwzględnienie, natomiast apelacja pozwanego była nieuzasadniona. W pierwszej kolejności należy wskazać, że niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym i z tego względu zgodnie z przepisem art. 505 13 § 2 k.p.c. , uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji zawiera jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, gdyż sąd odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego. Apelacja w postępowaniu uproszczonym przybiera postać apelacji ograniczonej, a więc można ją oprzeć jedynie na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy ( art. 505 9 § 11 k.p.c. ). Powód apelacji w istocie kwestionował prawidłowość zastosowania przez Sąd Rejonowy wyartykułowanych norm prawa materialnego wskazując na błędne zastosowanie art. 7 ust. 1 i 2 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów wyrażające się w obniżeniu należnego pasażerowi (jako poprzednikowi prawnemu strony powodowej) odszkodowania z powołaniem się przez Sąd Rejonowy na okoliczności, które w świetle wspomnianych przepisów nie mogą stanowić podstawy obniżenia tego odszkodowania. Ponadto w swojej apelacji powód zarzucał błędne zastosowanie przepisów art. 485 w zw. z art. 484 § 2 k.c. wyrażające się w obniżeniu należnego pasażerowi (jako poprzednikowi prawnemu strony powodowej) odszkodowania wbrew przepisom art. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia 261/2004 oraz z powołaniem się przez Sąd Rejonowy na okoliczności, które w świetle wspomnianych przepisów, nie mogą stanowić podstawy obniżenia tego odszkodowania. Natomiast pozwany zaskarżonemu orzeczeniu zarzucał błędne przyjęcie przez Sąd Rejonowy, że odszkodowanie ustalane na podstawie rozporządzenia 261/2004 nie jest objęte ustawowym zakazem cesji oraz, że cesja jest niedopuszczalna jako sprzeczna z właściwością zobowiązania. Pozwany nie zgodził się również ze stwierdzeniem Sądu Rejonowego, że w analizowanym stanie faktycznym na zarzut nieważności umowy cesji tudzież nadużycia prawa może powoływać się strona tej umowy – cedent lub powódka, nie zaś podmiot trzeci, niebędący jej stroną (tj. pozwana). Pozwana także wskazała, że w jej ocenie Sąd Rejonowy pominął szczególny, prokonsumencki charakter przelewanej wierzytelności, a tym samym ewidentną sprzeczność przelewu z właściwością (naturą) zobowiązania i zasadami współżycia społecznego. Sąd Okręgowy ocenił, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sąd Rejonowy zostało zrealizowane prawidłowo, zgodnie z wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego, regułami logicznego myślenia oraz pewnego poziomu świadomości prawnej, według których Sąd Rejonowy w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważył materiał dowodowy, jako całość. W ocenie Sądu Okręgowego ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy znajdują umocowanie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Dlatego też Sąd Okręgowy uznał ustalenia Sądu Rejonowego odnośnie stanu faktycznego za prawidłowe, podzielił je i na podstawie art. 382 k.p.c. przyjął za własne. Analiza przeprowadzonych w sprawie dowodów wskazuje, iż Sąd Rejonowy oparł się na prawidłowo przeprowadzonych dowodach, z zachowaniem wymagań dotyczących źródeł dowodzenia oraz zasady bezpośredniości i dokonał ich oceny bez naruszenia zasad logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Oceniając zaskarżony wyrok w zakresie podniesionych przez skarżących zarzutów Sąd Okręgowy zważył, że Sąd Rejonowy szeroko i przekonywująco umotywował swoje stanowisko w kwestii zasad dotyczących możliwości dochodzenia przez pozwanych odszkodowania za opóźniony lot uregulowanych przepisami unijnymi zawartymi w rozporządzeniu nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004r. Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko Sądu Rejonowego w tym zakresie i przyjmuje za własne. Sąd Okręgowy przychyla się również do pogląd Sądu Rejonowego, iż brak jest podstaw do stwierdzenia, że właściwość zobowiązania, bądź przepis prawa zabraniałyby przeniesienia wierzytelności o zapłatę zryczałtowanego odszkodowania na podstawie art. 7 rozporządzenia 261/2004. Nie można się zgodzić ze stanowiskiem pozwanej, że odszkodowanie przysługujące pasażerom rejsów opóźnionych jest prawem osobistym, ściśle związanym z osobą pasażera i ma charakter zadośćuczynienia, do którego mają zastosowanie przepisy art. 448 i 449 k.c. - a co za tym idzie nie mogą zostać zbyte, chyba że są już wymagalne i że zostały uznane na piśmie albo przyznane prawomocnym orzeczeniem, z czym bez wątpienia nie mamy miejsca w niniejszej sprawie. Chybiony jest również argument, że odszkodowanie to nie może być przedmiotem cesji ze względu na treść przepisu art. 509 § 1 k.c. , albowiem przelew taki sprzeciwia się właściwości zobowiązania. W ocenie Sądu Okręgowego odszkodowanie dochodzone na podstawie rozporządzenia nr 261/04 ma charakter mieszany – co oznacza, że zawiera w sobie ryczałtowe naprawienie zarówno szkody majątkowej, jak również krzywdy, wyrządzonej faktem opóźnienia bądź odwołania lotu. O tym, że odszkodowanie ma również niwelować szkodę majątkową, świadczy również art. 12 rozporządzenia nr 261/04, zgodnie z którym rozporządzenie nie narusza praw pasażerów do dochodzenia dalszego odszkodowania, przy czym odszkodowanie uzyskane na podstawie rozporządzenia może zostać potrącone z takiego odszkodowania. Oznacza to, że w przypadku zasądzenia na rzecz pasażera odszkodowania w rzeczywistej wysokości (już na zasadach ogólnych oraz stosownie do zasady pełnej kompensacji wyrażonej w art. 361 § 1 k.c. - damnum emergens oraz lucrum cessans) odszkodowanie ryczałtowe przyznane na podstawie rozporządzenia nr 261/04, stanowi część tego odszkodowania. Wszystko to wskazuje, że celem rozporządzenia nr 261/04 było zapewnienie odszkodowania pasażerom opóźnionych lotów niwelującego zarówno niedogodności i poczucie dyskomfortu związanego z opóźnieniem/odwołaniem lotu, jak również poniesioną rzeczywistą szkodę majątkową tym wywołaną. Skoro omawiane odszkodowane przysługujące pasażerowi za opóźniony/odwołany lot, wywodzone z rozporządzenia nr 261/04, stanowi zryczałtowane odszkodowanie za nienależyte wykonanie umowy przez przewoźnika lotniczego w sposób uproszczony kompensujący dwojakiego rodzaju uszczerbek: majątkowy i niemajątkowy to mieści się ono w reżimie odpowiedzialności kontraktowej, a nie deliktowej. Dlatego też art. 449 k.c. , wyłączający możliwość przelewu, powoływany przez pozwanego a umiejscowiony w grupie przepisów Kodeksu cywilnego o czynach niedozwolonych, nie znajduje w sprawie zastosowania. Sąd Okręgowy podziela także trafną argumentację Sądu Rejonowego co do treści i formy umowy cesji. Zdaniem Sądu Okręgowego, wobec złożonych oświadczeń pasażerów potwierdzających zbycie wierzytelności na rzecz powoda, brak jest podstaw do kwestionowania ważności zawarcia umowy cesji oraz jej treści. Należy wskazać, że umowa ta nie wymaga formy pisemnej, jak również dla jej ważności i możliwości dochodzenia zapłaty bez znaczenia pozostawał fakt zawiadomienia pozwanej bezpośrednio przez powoda cesjonariusza. Co do zasady umowa przelewu może być zawarta w dowolnej formie, w tym w sposób dorozumiany, jednak z treści umowy powinna dać się wyinterpretować wola obu stron. Roszczenie o zapłatę odszkodowania za opóźniony/odwołany lot, nie wynika z czynności prawnej, lecz z przepisów prawa unijnego - rozporządzenia nr 261/04 i powstaje z chwilą zaistnienia zdarzenia szkodzącego, tj. opóźnienia/odwołania lotu. Wbrew twierdzeniom strony pozwanej, nie można zasadnie twierdzić, że z faktu iż podstawę tego roszczenia stanowi ustawa, wynika, że wierzytelność pasażera w postaci odszkodowania za opóźniony lot jest stwierdzona pismem i w konsekwencji, jej przelew wymaga formy pisemnej. Innymi słowy, błędnym jest założenie, jakoby roszczenie pasażera stanowiło wierzytelność stwierdzoną pismem w rozumieniu art. 511 k.c. Wobec tego, umowa cesji mogła zostać zawarta w dowolnej formie, a nawet w sposób dorozumiany. W zakresie zarzutów pozwanej mających na celu wykazanie abuzywności postanowień stosowanych przez stronę powodową w zawieranych umowach cesji z cedentami, będącymi konsumentami, co w jej ocenie powinno skutkować nieważnością tych umowy, jako sprzecznych z przepisami określającymi zasady zawierania umów z udziałem konsumentów ( art. 384 i n. k.c. ) Sąd Okręgowy wskazuje na treść przepisu art. 513 § 1 k.c. , zgodnie z którym dłużnikowi przysługują przeciwko nabywcy wierzytelności wszelkie zarzuty, które miał przeciwko zbywcy w chwili powzięcia wiadomości o przelewie . Z przepisu tego nie wynika, aby pozwanemu dłużnikowi przysługiwały zarzuty przeciwko nabywcy, tj. stronie powodowej, które potencjalnie przysługiwać mogłyby zbywcy (tj. pasażerom-cedentom). Przepis art. 515 k.c. stanowi natomiast, że jeżeli dłużnik, który otrzymał o przelewie pisemne zawiadomienie pochodzące od zbywcy, spełnił świadczenie do rąk nabywcy wierzytelności, zbywca może powołać się wobec dłużnika na nieważność przelewu albo na zarzuty wynikające z jego podstawy prawnej tylko wtedy, gdy w chwili spełnienia świadczenia były one dłużnikowi wiadome. Przepis ten stosuje się odpowiednio do innych czynności prawnych dokonanych między dłużnikiem a nabywcą wierzytelności . Zdaniem Sądu Okręgowego również z treści tego przepisu nie wynika, aby pozwany dłużnik mógł skutecznie podnosić zarzuty przysługujące zbywcy przeciwko nabywcy zarzuty dotyczące nieważności przelewu albo zarzuty wynikające z jego podstawy prawnej, które może podnosić jedynie zbywca i to tylko wówczas, gdy spełnienie świadczenia nastąpiło do rąk nabywcy wierzytelności oraz gdy w chwili spełnienia świadczenia były one dłużnikowi wiadome. W niniejszej sprawie kwestie podnoszone w tym zakresie przez stronę pozwaną mają charakter czysto hipotetyczny, ponieważ nie wyraziła ona woli świadczenia ani na rzecz powoda (nabywcy), ani na rzecz pasażerów (zbywców). Powyższe oznacza zatem, że pozwana, która nie jest konsumentem i nie łączy jej z powodem stosunek umowny, którego postanowienia mogłyby zostać uznane za abuzywne, nie jest uprawniona do podnoszenia zarzutów dotyczących stosunku wewnętrznego powoda, jako cesjonariusza oraz konsumenta, jako cedenta, zwłaszcza, że sam cedent-konsument nigdy nie kwestionował faktu związania postanowieniami umowy cesji. W świetle powyższego Sąd Okręgowy uznał, że podniesione przez pozwaną zarzuty dotyczące szeroko rozumianego braku legitymacji czynnej powódki, były nieuzasadnione. Sąd Okręgowy nie mógł się jednak zgodzić z Sądem Rejonowym co do samej wysokości zasądzonego na rzecz powodowa świadczenia. Zdaniem Sądu Okręgowego, na co słusznie zwróciła uwagę strona powodowa, w niniejszej sprawie brak było podstaw do zmniejszenia kwoty odszkodowania należnego powodowi w oparciu o odpowiednio stosowane przepisy art. 484 § 2 k.c. w zw. z art. 485 k.c. Jak wynika z treści art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 261/2004 pasażerowi przysługuje odszkodowanie w zryczałtowanej wysokości w zależności od długości i rodzaju opóźnionego lotu. Z literalnego brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że określone odszkodowanie przysługuje konkretnemu pasażerowi, a nie pasażerom. Odrębnie w art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004 zostały wskazane reguły pomniejszenia ryczałtowego odszkodowania, a w art. 12 ust. 1 tego rozporządzenia zastrzeżone zostało prawo do dochodzenia dalszego odszkodowania, które może przysługiwać na podstawie prawa międzynarodowego (np. konwencji montrealskiej) lub też na podstawie prawa krajowego (tak: wyrok TSUE z dnia 13 października 2011 r. C-83/10 A. R. i in. przeciwko (...) , Zb. Orz. 2011, s. I- (...) ). Zatem to art. 7 ust. 2 ww. rozporządzenia przewiduje okoliczności uprawniające do pomniejszenia ryczałtowego odszkodowania określonego w art. 7 ust. 1. W ocenie Sądu Okręgowego nie ma zatem podstaw dla odpowiedniego stosowania w przypadku tego odszkodowania przepisów art. 484 § 2 k.c. w zw. z art. 485 k.c. Ponadto zdaniem Sądu Okręgowego powyższe przepisy kodeksu cywilnego nie znajdują zastosowania, gdyż kwoty pieniężnej przyznawanej pasażerowi na podstawie art. 7 Rozporządzenia numer 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. nie można uznać za karę ustawową, bowiem przepis ten mówi wprost o prawie do odszkodowania. Nie bez znaczenia dla wyniku tej oceny jest też charakter roszczenia przysługującego w ściśle określonej kwocie i nieobciążającego uprawnionego poważnymi obowiązkami dowodowymi. Nawet jeśli by przyjąć zgodnie ze stanowiskiem pozwanego możliwość zastosowania art. 484 § 2 k.c. w zw. z art. 485 k.c. to w okolicznościach niniejszej sprawy wbrew temu co uznał Sąd Rejonowy nie można stwierdzić, że dochodzona kwota 800 euro była rażąco wygórowana. Nie można bowiem dostrzec ewidentnej niewspółmierności wysokości tego odszkodowania do poniesionej przez pasażerów szkody. Zauważyć należy, że ustawodawca unijny ustalił kwotę odszkodowania w stałej zryczałtowanej wysokości, niezależną od długości opóźnionego czy odwołanego lotu a od faktycznej długości trasy lotu, dążąc do tego by w sposób odpowiedni to odszkodowanie rekompensowało pasażerom poniesione szkody o charakterze materialnym i krzywdy. O adekwatności tego odszkodowania świadczy również prawo pasażerów do dochodzenia dalszego odszkodowania na podstawie art. 12 rozporządzenia, jeżeli już wypłacone nie zrekompensuje w wystarczającym stopniu poniesionych szkód. Z powyższych względów Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w punkcie drugim i trzecim w ten sposób, ze w punkcie drugim zasądził od pozwanego na rzecz powoda dalsze 400 euro wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 26 października 2017r. do dnia zapłaty, oddalając powództwo w pozostałym zakresie i w punkcie trzecim zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1294 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Zmiana rozstrzygnięcia o kosztach postępowania pierwszo instancyjnego stanowi konsekwencję zmiany zaskarżonego wyroku. O kosztach tych Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. uwzględniając opłaty sądowe od pozwów w łącznej kwocie 60 zł, opłaty skarbowe od pełnomocnictw w łącznej kwocie 34 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 1200 zł ustalone na podstawie § 2 pkt 3) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w brzmieniu obowiązującym na datę wniesienia pozwów w niniejszej sprawie. W pozostałym zakresie Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda na podstawie art. 385 k.p.c. oraz oddalił apelację pozwanego w całości. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. uwzględniając uiszczoną przez powoda opłatę sądową od apelacji w kwocie 60 zł i wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 450 zł ustalone na podstawie § 2 pkt 3) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w brzmieniu obowiązującym na datę wniesienia apelacji w niniejszej sprawie. SSO Ada Sędrowska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI