XXVII Ca 1131/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o wpis ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na podstawie decyzji Komisji ds. reprywatyzacji. Referendarz sądowy uwzględnił wniosek, jednak Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa utrzymał w mocy wpis, oddalając skargę wnioskodawcy. Wnioskodawca złożył apelację, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania cywilnego (art. 518(1) § 3 kpc, art. 626(13) kpc, art. 626(8) kpc) oraz przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a także ustawy reprywatyzacyjnej. Głównym zarzutem było nierozpoznanie istoty sprawy. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy nie miało miejsca, ponieważ Sąd Rejonowy zbadał materialnoprawną podstawę żądania. Podkreślono, że wpis ostrzeżenia nastąpił na wniosek, a nie z urzędu, co było zgodne z przepisami. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących przekroczenia granic wniosku i treści wpisu, uznając je za niezasadne. Ostatecznie, apelacja została oddalona na podstawie art. 385 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy w kontekście skargi na orzeczenie referendarza w sprawach wieczystoksięgowych; zasady dokonywania wpisu ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego księgi z rzeczywistym stanem prawnym, zwłaszcza w kontekście ustawy reprywatyzacyjnej.
Dotyczy specyficznej procedury wpisów w księgach wieczystych i zastosowania ustawy reprywatyzacyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd drugiej instancji rozpoznaje istotę sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 kpc, jeśli sąd pierwszej instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów skargi na orzeczenie referendarza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nierozpoznanie istoty sprawy ma miejsce, gdy sąd pierwszej instancji nie badał materialnej podstawy żądania lub merytorycznych zarzutów stron z powodu bezpodstawnego przyjęcia przesłanki unicestwiającej roszczenie. W tym przypadku sąd pierwszej instancji zbadał podstawę wpisu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na liczne orzeczenia Sądu Najwyższego definiujące pojęcie nierozpoznania istoty sprawy, wskazując, że dotyczy ono sytuacji, gdy sąd nie bada merytorycznej podstawy żądania lub zarzutów stron z powodu błędnego przyjęcia przesłanki procesowej lub materialnoprawnej. W niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji zbadał podstawę wpisu, co wykluczało nierozpoznanie istoty sprawy.
Czy sąd z urzędu dokonuje wpisu ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, gdy istnieje decyzja Komisji ds. reprywatyzacji, a jednocześnie złożono wniosek o taki wpis?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wpis ostrzeżenia nastąpił na wniosek strony, nie ma podstaw do działania sądu z urzędu w tym samym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że przepis art. 626(13) kpc stanowi o obowiązku sądu dokonania wpisu ostrzeżenia z urzędu, jeśli dostrzeże niezgodność. Jednakże, w sytuacji gdy wpis został dokonany na wniosek strony (co miało miejsce w tej sprawie), brak jest podstaw do działania sądu z urzędu. Podkreślono, że złożenie wniosku o wpis ostrzeżenia jest wolne od opłaty sądowej i rodzi konieczność jego rozpoznania.
Czy wpis ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, dokonany na podstawie decyzji Komisji ds. reprywatyzacji, może być dokonany z przekroczeniem granic wniosku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wpis dokonywany jest w granicach wniosku, a inny sposób sformułowania treści wpisu, pozostający w granicach żądania strony, nie świadczy o wyjściu poza te granice.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy odwołał się do art. 628 par. 1 kpc, zgodnie z którym wpis dokonywany jest w granicach wniosku. Stwierdzono, że nie było podstaw do przyjęcia, iż wpis dokonany przez referendarza przekroczył granice złożonego wniosku, nawet jeśli jego sformułowanie było inne, o ile pozostawało w granicach żądania wnioskodawcy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | inne | wnioskodawca |
| M. S. | inne | uczestnik postępowania (współużytkownik wieczysty, współwłaściciel) |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 626(13) § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd z urzędu dokona wpisu ostrzeżenia, jeżeli dostrzeże niezgodność stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W przypadku złożenia wniosku w tym zakresie, jest on wolny od opłaty.
ustawa reprywatyzacyjna art. 23
Ustawa o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości (...) wydanych z naruszeniem prawa
Przepis legitymuje Komisję do złożenia wniosku o wpis ostrzeżenia.
ustawa reprywatyzacyjna art. 24
Ustawa o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości (...) wydanych z naruszeniem prawa
Przepis legitymuje Komisję do złożenia wniosku o wpis ostrzeżenia.
k.p.c. art. 518(1) § par. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sposobu rozstrzygnięcia sądu w przypadku skargi na orzeczenie referendarza w przedmiocie wpisu do księgi wieczystej.
k.p.c. art. 628 § par. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wpis dokonywany jest w granicach wniosku.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia apelacji, gdy jest bezzasadna.
Pomocnicze
u.k.w.h. art. 36 § ust. 3
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Przepis reguluje wpis ostrzeżenia na podstawie zawiadomienia jednostki samorządu terytorialnego, co nie miało zastosowania w tej sprawie, gdyż wpis nastąpił na wniosek.
u.k.w.h. art. 16 § ust. 1 i 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Nie został naruszony, gdyż podstawę materialnoprawną wpisu stanowiły przepisy ustawy reprywatyzacyjnej.
ustawa reprywatyzacyjna art. 25
Ustawa o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości (...) wydanych z naruszeniem prawa
Przepis reguluje wyłączne uprawnienia Komisji w pewnych kwestiach, ale nie wyłącza możliwości złożenia wniosku przez inne podmioty.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Określa skutki uwzględnienia apelacji w przypadku nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji (uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy zbadał materialnoprawną podstawę wpisu. • Nie doszło do nierozpoznania istoty sprawy. • Wpis ostrzeżenia nastąpił na wniosek, a nie z urzędu, co było zgodne z przepisami. • Wpis nie przekroczył granic wniosku. • Podstawę materialnoprawną wpisu stanowiły przepisy ustawy reprywatyzacyjnej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 518(1) par. 3 kpc w zw. z art. 626(13) kpc, art. 36 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece i art. 40 ust. 1 i 2 ustawy reprywatyzacyjnej poprzez utrzymanie wpisu w mocy pomimo istnienia obowiązku z urzędu do wpisu ostrzeżenia. • Naruszenie art. 518(1) par. 3 kpc w zw. z art. 626(8) kpc poprzez utrzymanie w mocy wpisu dokonanego z przekroczeniem granic wniosku. • Naruszenie art. 518(1) par. 3 kpc w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez utrzymanie w mocy wpisu o treści nie przewidzianej przez przepisy prawa. • Naruszenie art. 518(1) par. 3 kpc poprzez nierozpoznanie istoty sprawy.
Godne uwagi sformułowania
nierozpoznanie istoty sprawy jest wadliwością rozstrzygnięcia polegającą na wydaniu przez sąd pierwszej instancji orzeczenia, które nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, bądź zaniechaniu zbadania przez ten sąd materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów stron z powodu bezpodstawnego przyjęcia, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie • podejmowanie przez sąd czynności z urzędu nie wyłącza możliwości złożenia wniosku w tym zakresie • wpis dokonywany jest w granicach wniosku
Skład orzekający
Ewa Kiper
przewodniczący
Iwona Grzegorzewska
sędzia
Katarzyna Małysa
sędzia (del)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy w kontekście skargi na orzeczenie referendarza w sprawach wieczystoksięgowych; zasady dokonywania wpisu ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego księgi z rzeczywistym stanem prawnym, zwłaszcza w kontekście ustawy reprywatyzacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wpisów w księgach wieczystych i zastosowania ustawy reprywatyzacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy reprywatyzacji i wpisów w księgach wieczystych, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na społeczne i historyczne konteksty. Interpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy jest istotna dla praktyków.
“Reprywatyzacja i księgi wieczyste: Kiedy sąd nie musi działać z urzędu?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.