XXVI GCO 216/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając wniosek A. P. o udzielenie zabezpieczenia, postanowił o jego uwzględnieniu. Uprawniona domagała się zabezpieczenia roszczeń o ustalenie nieważności umowy pożyczki oraz umowy o przewłaszczenie na zabezpieczenie, zawartych 4 listopada 2015 r. Sąd udzielił zabezpieczenia poprzez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości położonych w B., stanowiących własność obowiązanej spółki, zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego oraz wpis ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd uznał, że uprawniona uprawdopodobniła roszczenie, wskazując na warunek zawarcia umowy pożyczki (założenie działalności gospodarczej przez pożyczkobiorcę), który mógł być próbą obejścia przepisów dotyczących konsumentów, co narusza art. 58 k.c. i może prowadzić do nieważności umowy pożyczki na podstawie art. 94 k.c. Nieważność umowy pożyczki pociągałaby za sobą nieważność umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, która stanowiła jej zabezpieczenie. Sąd uznał również, że istnieje interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, ponieważ brak zabezpieczenia mógłby uniemożliwić lub utrudnić realizację przyszłego wyroku, zwłaszcza w kontekście zagrożenia sprzedaży nieruchomości. Sąd wyznaczył uprawnionej dwutygodniowy termin na wytoczenie powództwa pod rygorem upadku zabezpieczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUdzielanie zabezpieczenia w sprawach o ustalenie nieważności umów, w szczególności gdy warunki umowy mogą być sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z umową pożyczki i przewłaszczenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy istnieją przesłanki do udzielenia zabezpieczenia roszczenia o ustalenie nieważności umowy pożyczki i umowy o przewłaszczenie na zabezpieczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją przesłanki do udzielenia zabezpieczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uprawniona uprawdopodobniła roszczenie, wskazując na warunek zawarcia umowy pożyczki sprzeczny z prawem (obejście przepisów o konsumentach), co może prowadzić do nieważności umowy pożyczki i w konsekwencji umowy przewłaszczenia. Istnieje również interes prawny w zabezpieczeniu, gdyż brak zabezpieczenia mógłby utrudnić realizację wyroku.
Czy warunek zawarcia umowy pożyczki, polegający na konieczności założenia działalności gospodarczej przez pożyczkobiorcę, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taki warunek może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności umowy, jeśli jest sprzeczny z prawem lub zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że warunek ten mógł być zastrzeżony w celu obejścia przepisów dotyczących konsumentów, co narusza art. 58 k.c. i może pociągać za sobą nieważność czynności prawnej na podstawie art. 94 k.c.
Czy istnieje interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego, gdy istnieje zagrożenie sprzedaży nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieje interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.
Uzasadnienie
Interes prawny w zabezpieczeniu roszczeń niepieniężnych istnieje, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania. Zagrożenie sprzedaży nieruchomości przez obowiązanego może utrudnić realizację wyroku, co uzasadnia udzielenie zabezpieczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | uprawniona |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością SKA | spółka | obowiązana |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 730 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 755 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może udzielić zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych do zabezpieczenia roszczeń pieniężnych.
k.p.c. art. 755 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sposób zabezpieczenia polegający na zawieszeniu postępowania egzekucyjnego jest wystarczający dla zapewnienia należytej ochrony prawnej.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
k.c. art. 94
Kodeks cywilny
Warunek niemożliwy, jak również warunek przeciwny ustawie lub zasadom współżycia społecznego pociąga za sobą nieważność czynności prawnej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 730 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 730¹ § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd powinien uwzględnić interesy stron w taki sposób, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę.
k.p.c. art. 738
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Interes prawny w powództwie o ustalenie istnieje, gdy nie przysługuje inna droga do ochrony praw.
k.p.c. art. 730¹ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Interes prawny w zabezpieczeniu roszczeń niepieniężnych istnieje, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania.
k.p.c. art. 733
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uprawniona uprawdopodobniła roszczenie o ustalenie nieważności umowy pożyczki ze względu na warunek sprzeczny z prawem. • Nieważność umowy pożyczki pociąga za sobą nieważność umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie. • Istnieje interes prawny w zabezpieczeniu, ponieważ brak zabezpieczenia mógłby utrudnić realizację wyroku poprzez sprzedaż nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
warunek ten został zastrzeżony w celu obejścia przepisów prawa odnoszących się do konsumentów • warunek ten, jako przeciwny ustawie będzie pociągał sankcję nieważności całej umowy pożyczki • odpadła podstawa umowy przewłaszczenia na zabezpieczenia nieważna jest również ta umowa • brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie
Skład orzekający
Agnieszka Owczarewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Udzielanie zabezpieczenia w sprawach o ustalenie nieważności umów, w szczególności gdy warunki umowy mogą być sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z umową pożyczki i przewłaszczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do zabezpieczania roszczeń w przypadku podejrzeń o nieuczciwe praktyki umowne, co jest istotne dla przedsiębiorców i osób korzystających z pożyczek.
“Sąd blokuje sprzedaż nieruchomości: czy umowa pożyczki była nieważna od początku?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.