XXVI GC 950/18

Sygn. akt XXVI GC 950/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 grudnia 2020 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVI Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący – sędzia Agnieszka Owczarewicz Protokolant – Magdalena Stąpór po rozpoznaniu 5 listopada 2020 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa Gminy (...) przeciwko (...) SA z siedzibą w W. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego (...) SA z siedzibą w W. na rzecz powoda Gminy (...) kwotę 2 633 768,67 zł (dwa miliony sześćset trzydzieści trzy tysiące siedemset sześćdziesiąt osiem złotych sześćdziesiąt siedem groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 19 lipca 2018 roku do dnia zapłaty; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 115.017 zł (sto piętnaście tysięcy siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 15.000 zł (piętnaście tysięcy złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Agnieszka Owczarewicz XXVI GC 950/18 Transkrypcja ustnego uzasadnienia orzeczenia wygłoszonego w dniu 3.12.2020r. Gmina (...) domagała się zasądzenia od (...) SA z siedzibą w W. kwoty 2.633.768,67 zł wraz z odsetkami od 19 lipca 2018 roku do dnia zapłaty i kosztami procesu, tytułem świadczenia wskazanego w gwarancji ubezpieczeniowej. W odpowiedzi na pozew pozwana spółka domagała się oddalenia powództwa w całości, wskazując na następujące okoliczności. Po pierwsze, pozwany wskazał, że w wezwaniu do zapłaty świadczenia z gwarancji nie było spełnionych wszystkich wymogów formalnych gwarancji, to jest nie wykazano dokumentami, że osoby, których pełnomocnictwo dołączono do wezwania były uprawnione do działania w imieniu Gminy. To raz. Po drugie, strona powodowa powołała się na..., prostuję, strona pozwana powołała się na artykuł 5 Kodeksu cywilnego , argumentując, że w niniejszym postępowaniu roszczenie o naprawę wad nie istnieje, albowiem wykonawca wytoczył powództwo o ustalenie w tym zakresie do Sądu w innym składzie, roszczenie to zostało zabezpieczone, a nadto, w odpowiedzi na pozew stwierdzono, że z załączonych dokumentów, protokołów usunięcia wad i protokołów częściowych odbiorów wynika, że takich wad nie ma. Stąd też, żądanie zapłaty gwarancji za nieusunięcie wad w terminie jest nieuprawnione i stanowi nadużycie prawa podmiotowego. Sąd Okręgowy w całości uwzględnił powództwo ustalając , że przy całej argumentacji strony powodowej w zakresie ścisłego i formalnego wykładania dokumentu gwarancji i warunków formalnych żądania wypłaty, warunki wszystkie zostały spełnione, albowiem dokumentem, który wykłada..., podlega wykładni w zakresie obowiązków osoby ubiegającej się o wypłatę z gwarancji jest dokument gwarancji, a dokument ten jednoznacznie wskazywał, że do wezwania mają być dołączone pełnomocnictwa osób uprawnionych do reprezentacji i takie dokumenty zostały dołączone. Odnosząc się do argume..., do zarzutu z artykułu 5, wobec dołączenia do pozwu opinii technicznej, z której wynika, że koszt naprawy ods..., wad i usterek przekracza 4 miliony złotych, Sąd nie znalazł żadnych podstaw do przyjęcia, że w tej sprawie dochodzi do celowej, złośliwej manipulacji ze strony powodowej Gminy, a tylko takie okoliczności, zdaniem Sądu mogły być przesłanką do zastosowania artykułu 5 w niniejszym postępowaniu. Powyższe orzeczenie zostało wydane na, na podstawie następującego stanu faktycznego. Zarządzeniem z 23 maja 2012 roku Prezydent Miasta (...) postanowił, że z dniem 1 czerwca 2012 roku zostaje przekazany Wydziałowi Inwestycji Urzędu Miejskiego (...) rozpoczęte zadanie inwestycyjne pod nazwą, Budowa stadionu miejskiego z lokalizacją przy ulicy (...) . Następnie postanowiono, że ten zakres przekazany zostanie na czas trwania realizacji przedmiotowego zadania pracownikom z Wydziału Inwestycji Urzędu Miejskiego (...) do ośrodka (...) , (...) Ośrodka Sportu i Rekreacji, który będzie odpowiedzialny za prowadzenie przedmiotowego projektu. Zasady przejścia i powrotu pracownika określa..., określa porozumienie zawarte pomiędzy praco..., prado..., pracodawcami. Nadto, zgodnie ze statutem (...) , (...) Ośrodka Sportu, prowadzenie, w ramach działalności statutowej było budowanie obiektów sportowo - rekreacyjnych, zarządzenie, karta 98 . Powódka zawarła z (...) SA z siedzibą w B. umowę, która następnie była aneksowana, a dotyczyła ona wybudowania stadionu miejskiego w B. przy ulicy (...) . Celem zabezpieczenia przedmiotowej umowy została wystawiona gwarancja ubezpieczeniowa. W ramach wymogów gwarancyjnych, poza kwotami, które następnie zostały zmienione aneksem numer 1, jak również terminem gwarancji, który również został zmieniony aneksem numer 1 w gwarancji, karta 30 przewidziano, na podstawie niniejszej gwarancji, gwarant zapłaci a rzecz beneficjenta kwotę roszczenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania oryginału pierwszego kompletnego wezwania do zapłaty, zawierającego kwotę roszczenia, w którym znajduje się oświadczenie beneficjenta, że zobowiązany, pomimo pisemnego wezwania, skierowanego do niego, nie wykonał swoich obowiązków w zakresie należytego wykonania umowy lub w zakresie rękojmi za wady. Wezwanie do zapłaty musi zawierać także oświadczenie beneficjenta, że żądana kwota jest należna z tytułu gwarancji w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy przez zobowiązanego lub w związku z nieusunięciem lub nienależytym usunięciem wad. Wezwanie do zapłaty musi zostać podpisane przez osoby uprawnione do składania oświadczeń majątkowych w imieniu beneficjenta, do wezwania muszą zostać dołączone kopie właściwych pełnomocnictw. Każda kwota zapłacona z tytułu niniejszej gwarancji zmniejsza sumę gwarancyjną . Następnie aneksem, karta 32 ustalono kwotę tytułem zabezpieczenia beneficjenta w stosunku do zobowiązanego, powstałe w tytułu rękojmi za wady do wysokości 2.633.768,67 zł, natomiast czas gwarancji w zakresie rękojmi za wady ustalono do 31 lipca 2018 roku, aneks karta 32 . 30 maja 2018 roku, po uprzednim sporządzeniu analizy technicznej, z której wynikało, że koszt usunięcia wad przekracza 4 miliony, strona powodowa wezwała (...) Spółkę Akcyjną do usunięcia wad, wezwanie, karta 36, analiza techniczna karta 40 i następnie . 27 czerwca 2018 roku wezwanie zostało doręczone (...) 4 lipca 2018 roku, beneficjent gwarancji Gmina (...) wezwała gwaranta do wypłaty 2.633.768,67 groszy tytułem gwarancji za nieusunięcie wad, zostały złożone wszelkie wymagane gwarancji oświadczenia, do gwarancji dołączono pełnomocnictwo udzielone G. J. , przez Prezydenta Miasta (...) , jak, jak również dołączono pełnomocnictwo udzielone R. F. przez G. J. , które uprawiały G. ... R. F. do podejmowania w trakcie nieobecności G. J. jednoosobowego reprez... reprezentowana Gminy (...) poprzez składanie oświadczeń woli w imieniu Gminy (...) w zakresie statutowej działalności (...) Ośrodka Sportu i, i Rekreacji Gminnej Jednostki Budżetowej. Następnie 13 lipca 2018 roku (...) w odpowiedzi na wezwanie do zapłaty poinformowało powoda, że odmawia płatności z tytułu gwarancji, albowiem gwarancja dotknięta jest brakami formalnymi i jednoznacznie w tym piśmie wskazano, że chodzi o brak wykazania, że G. J. był nieobecny, karta 62 , zacytuje: "ani z treści innych dokumentów do wezwania nie wynika, aby w dniu 27 czerwca 2018 roku R. , R. F. zastępował nieobecnego dyrektora (...) Ośrodka Sportu i Rekreacji G. J. ". W odpowiedzi na to wezwanie pismem z 17 lipca 2018 roku po... ponownie wezwał (...) do zapłaty gwarancji w kwocie wskazanej w pozwie i pismem z dnia 24 lipca 2018 roku doręczonym 6 sierpnia 2018 roku powód wezwał (...) do zapłaty gwarancji również wskazanej w pozwie, jako wezwanie numer 3. Do pisma z 24 lipca zostały dołączone karty urlopowe dyrektora G. J. zarówno odnośnie do pierwszego wezwania do zapłaty, jak do kolejnych wezwań do zapłaty. Świadczenie gwarancyjne nie zostało spełnione przez (...) . Wszystkie te okoliczności są między stronami sporne, niesporne również jest to, że zabezpieczenie udzielone w ramach postępowania o ustalenie nieistnienia zobowiązania naprawy wad zostało przez Sąd Apelacyjny uchylone i na tym etapie nie istnieje żadne prawomocne orzeczenie Sądu, które by odnosiło się do ukształtowanego pomiędzy stronami zobowiązanie zarówno do zapłaty gwarancji, jak też do obowiązku usunięcia wad, której ochrony gwarancyjnej domaga się Gmina (...) . Jak Sąd już wskazał okoliczności w przedmiotowej sprawie były pomiędzy stronami niesporne . Niesporne są fakty, sporna jest interpretacja załączonych dokumentów i wykładnia obowiązków, które strony łączą, w tym zakresie Sąd rozważania przedstawił w dalszej części postępowania stąd też całe postępowanie w istocie było przeprowadzone na podstawie artykułu 229 w związku z artykułem 230 kodeksu postępowania cywilnego , a fakty zostały ustalone, jako niesporne, dowody powoływane głównie celem rozszerzenia ustaleń faktycznych. Prze... Odnosząc się do pominięcia wniosków dowodowych przez Sąd na ostatniej rozprawie, które odnosiły się do innych okoliczności niż wynikające odnoszące się do wezwania do wypłaty gwarancji jak również do okoliczności z tym związanych, załączonych do pozwu, co do uprzednich wezwań i opinii technicznych, Sąd pominął wnioski dowodowe, albowiem nie ma przesłanek do przeprowadzenia postępowania dowodowego ustalających obowiązek Sądu do prowadzenia kolejnych dowodów w sytuacji, kiedy nawet nie ma przekonywujących twierdzeń strony pozwanej uzasadniających zastosowanie artykułu 5 kodeksu cywilnego w niniejszym postępowaniu. Artykuł 5 kodeksu cywilnego to jest można tak w uproszczeniu powiedzieć broń atomowa. Żeby powołać się na to, aby Sąd odmówił prawa podmiotowego, ochrony prawa podmiotowego stronie, trzeba wskazać na zasadę współżycia społecznego, które temu przyświecałyby. Innymi słowy, Sąd musi zważyć po pierwsze, z jednej strony abstrakcyjne zobowiązanie gwarancyjne, którego istotą jest to, że nie zajmujemy się tym, co ta gwarancja zabezpiecza. Mamy w niniejszym postępowaniu bezsporną okoliczność, że gwarancja jest płatna na pierwsze wezwanie. Innymi słowy, masz zapłacić jak zażądam, tak. I żeby Sąd mógł tę instytucję oderwać od swej istoty, to musi mieć bardzo jaskrawy przykład próby dokonania wręcz przestępstwa, czyli wyłudzenia środków, tak, po to, aby kosztem trzeciego podmiotu w tym wypadku wykonawcy takie środki nigdy nie mogły być odzyskane. W niniejszym postępowaniu nawet nie mamy takich twierdzeń. Co więcej do pozwu dołączona jest ekspertyza, z której wynika, że te roszczenia Gminy przekraczają kwotę, której się domaga tytułem gwarancji z tych względów nawet, jeśli ta ekspertyza jest nieprawidłowa nawet, jeśli roszczenia te będą mniejsze lub w efekcie strona przegra powództwo w, o zasadę, jeśli chodzi o sama, samą, zakres i wysokość wad w innym postępowaniu sądowym, to nie jest przesłanka do tego, aby stosować artykuł 5 w tym postępowaniu, aby prowadzić postępowanie dowodowe. Stąd też Sąd na podstawie artykułu 235 ze znaczkiem 2 postępowanie... dowody na te okoliczności pominął. To tytułem wyjaśnienia podstawy faktycznej i decyzji procesowej, procesowych Sądu odnośnie do postępowania dowodowego. Przechodząc do skutków prawnych w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia. Strona pozwana bardzo szeroko i zresztą trafnie opisała instytucję gwarancji odwołując się do bogatego i szerokiego orzecznictwa Sądu Najwyższego, a w zakresie konieczności bardzo formalistycznego wykładania gwarancji i, a co za tym idzie obowiązków bardzo ścisłego i formalnego badania, czy wezwanie do zapłaty gwarancji tę, te obowiązki spełniało. Sąd, te cechy, co do zasady podziela te zapatrywania i dlatego jeszcze raz tym miejscu przypomni treść gwarancji. Otóż z treści gwarancji nie wynika w żadnym miejscu, że ma być dołączony jakiekolwiek dokument inny niż pełnomocnictwo. Przypomina Sąd, że dokument gwarancji był sporządzony przez (...) . To, jakie dokumenty chce mieć (...) do, dołączone do gwarancji należytego wykonania umowy, to jest wyłącznie uprawnienie (...) i u..., ubezpieczyciel w tym zakresie kreuje te, to zobowiązanie, jako oferta. Jeśli ja w ofercie czytam, że mam przedłożyć wezwanie do zapłaty podpisane przez osoby uprawnione do składania oświadczeń majątkowych w imieniu beneficjenta i do wezwania muszą zostać dołączone kopie właściwych pełnomocnictw, to ja nigdzie nie mam napisane, że ja mam wykazać, że to są osoby uprawnione do reprezentacji, tylko ma to wynikać z pełnomocnictw. Mamy przedłożony ciąg pełnomocnictw - Prezydent miasta, dyrektor i konkretny pracownik. Dołączone zostały pełnomocnictwa? Tak. Gdyby ubezpieczyciel chciał żeby pa..., uprawnienia do reprezentowania Gminy był wykazany innymi dokumentami niż tylko pełnomocnictwa, czyli krótko mówiąc był weryfikowany w dodatkowy sposób, to powinien o tym napisać, bo Gmina zrobiła dokładnie to, co było napisane. Sprawdziła czy jej pracownik jest do tego uprawniony i dołączyła dokumenty na tę okoliczność, czyli nie do..., o..., miała obowiązek wezwania przez osoby uprawnione nie przez dowolnego pracownika i tak zrobiła. Tego wezwania do zapłaty nie zap..., nie podpisał dowolny pracownik a..., tak należy interpretować wezwanie do zapłaty musi zostać podpisane przez osoby uprawnione do składania oświadczeń majątkowych w imieniu beneficjenta. Zrobiła to, podpisał to pracownik uprawniony przez beneficjenta do reprezentowania gminy w tym zakresie, a następnie zgodnie z poleceniem, do wezwania muszą zostać dołączone kopie właściwych pełnomocnictw – takie pełnomocnictwa zostały dołączone. Skoro ubezpieczyciel tak w gwarancji napisał, to Gmina tak zrobiła i nie można powołując się na całe orzecznictwo, które nakazuje bardzo formalistycznie w..., językowo wykładać dokumenty gwarancji, zmieniać stanowiska i dokładać do tych obowiązków, które tam strona nie napisała. Skoro jest powiedziane tylko dokumenty pełnomocnictwa to one zostały bezsprzecznie dołączone, a tutaj również w załączniku do, do protokołu pozwany mówi, że oczywistym jest, że powinny być wszystkie dokumenty. Sąd żadnej takiej oczywistości nie znalazł w tym dokumencie gwarancyjnym. To stoi jawnie ze podejściem wszystkich sądów do formalistycznych, stoi jawnie w sprzeczności z formalistycznym podejściem do wykładania umowy gwarancji. Skoro nie napisaliście o takich dokumentach to ich oczekiwać nie możecie. Rzeczywiście gdyby okazało się, że osoba podpisująca wezwanie do zapłaty nie była uprawniona do reprezentacji Gminy to takie wezwanie byłoby nieskuteczne, ale w toku procesu zostały złożone wszystkie dokumenty, które przesądzają, że po pierwsze, jednostka budżetowa gminy n..., miała w zakresie swoich obowiązków budowanie tego stadionu, co zresztą wprost wynika z samej treści umowy, która została tak zawarta, więc n..., wydaje się, że, że takie oczekiwania i wątpliwości ubezpieczyciela są stanowczo wydumane. Co więcej wykazano w toku procesu, że dyrektor J. był na urlopie w czasie, w którym pracownik podpisywał wezwanie do zapłaty, czyli pru..., innymi słowy wszystkie warunki czytając wprost dokumenty gwarancji zostały spełnione. Tak to był, to była osoba uprawniona i tego dopilnowała właśnie Gmina i tak dołączyła wszystkie pełnomocnictwa. To, że strona pozwana miała wątpliwości w toku tylko na tę nieobecność na, nie, nieobecność dyrektora J. wskazywała w kolejnych wezwaniach, czy ws..., w swoich stanowiskach tak, to oczywiście n..., jest decyzja (...) , że w tym zakresie chce tą kwestię dodatkowo zbadać to jest zdaniem Sądu nieuprawnione w świetle dokumentów, które, które sama stworzyła i wszelkie dokumenty zostały jej przedstawione. Nie było żadnych przesłanek do tego, aby odmawiać skuteczności i wezwania z 26 czerwca 2018 roku. Takie oczekiwania (...) były jedynie pretekstem w kontekście stanowiska wykonawcy, który twierdził, że tam nie ma żadnych wad, co zresztą nie, nie ma po..., po świa..., potwierdzenia w ekspertyzie załączonej do pozwu. Niewątpliwie jest sporne między stronami jest to, że jest spór, co do tego, czy i w jakim zakresie wykonawca ma obowiązek naprawiać te wady, ale właśnie po to gwarancja została wymyślona żeby ciężar finansowy naprawiania tych wad i ewentualnego dochodzenia w procesie dowodzenia, czy to są tak wady tkwiące w rzeczy czy też na skutek użytkowania pojawiły się w toku eksploatacji żeby ten ciężar został przerzucony na wykonawcę w toku kolejnego procesu skoro niewątpliwym w niniejszym postępowaniu jest to, że takie wady zostały przez, w ramach postępowania prywatnego Gminy i ekspertyz stwierdzone. Po to ta gwarancja została wymyślona żeby to nie powód musiał dowodzić, że takie wady są. Jak już Sąd wcześniej wskazywał nie wykazano w tym postępowaniu jakichkolwiek przekonujących, nie wskazano jakichkolwiek przekonywujących twierdzeń ani w stosunku do ewentualnego jakiejś zmowy, potencjalnego przestępstwa. Musimy pamiętać jeszcze o innej sytuacji. Badając kwestie zastosowania artykułu 5 Sąd ocenia ewentualną możliwość odzyskania tych środków od, od powoda. Powód jest Gminą, której wypłacalność nie jest postawiona w jakąkolwiek wątpliwość, żadnego takiego ryzyka, które by kazało Sądowi pochylić się nad zastosowaniem artykułu 5 kodeksu cywilnego w tej sprawie nie ma. W konsekwencji ustalając, że gwarancja została skutecznie zawarta poprzez, umowa gwarancji, poprzez przyjęcie oferty gwarancji podczas wezwania do zapłaty sumy gwarancyjnej skutecznego, wykonanego 26 lipca, a doręczonego 4 lipca 2018 roku, Sąd na podstawie artykułu 353 kodeksu postępowania cywilnego , w związku z umową gwarancji k. 30 zasądził całą dochodzoną kwotę zgodnie z terminem wskazanym w umowie stron, czyli od, po upływie 14 dni od wezwania, zasądził również odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia na podstawie artykułu 481 kodeksu cywilnego . Na postawie artykułu 98 kodeksu postępowania cywilnego Sąd rozstrzygnął o kosztach procesu. Na kwotę kosztów procesu składa się do 100 tysięcy opłaty od pozwu, 15 tysięcy kosztów wynagrodzenia pełnomocnika wraz z 17 złotymi opłaty od pełnomocnictwa. Wysokość kosztów została ustalona zgodnie z, ze stawką obowiązującą w dniu wytoczenia powództwa. Agnieszka Owczarewicz (...) - (...) . sędzia Agnieszka Owczarewicz