XXVI GC 691/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, Polski Fundusz Rozwoju (PFR) S.A., wniosła o zasądzenie od pozwanej, Zakładu (...) Sp. z o.o., kwoty 260 055,15 zł tytułem zwrotu nienależnie uzyskanej subwencji finansowej w ramach programu „Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Małych i Średnich Firm”. PFR S.A. twierdziła, że pozwana wbrew oświadczeniom nie posiadała statusu uprawnionego przedsiębiorcy. Pozwana wniosła sprzeciw, podnosząc, że umowa została skutecznie rozliczona, a PFR S.A. decyzją z dnia 25 czerwca 2021 r. zwolniła ją z obowiązku zwrotu 50% subwencji, a pozostałą część pozwana uiściła. Sąd Okręgowy ustalił, że strony zawarły umowę subwencji, a pozwana otrzymała 357 330,00 zł. Sąd uznał, że decyzja PFR S.A. z dnia 25 czerwca 2021 r. o zwolnieniu z obowiązku zwrotu 178 191,38 zł była wiążąca i stanowiła zwolnienie z długu w rozumieniu art. 508 k.c. Pozwana uiściła pozostałą kwotę 179 138,62 zł. Sąd stwierdził, że PFR S.A. utraciła uprawnienie do dalszej weryfikacji oświadczeń po całkowitym rozliczeniu subwencji, a późniejsze wezwanie do zwrotu całej kwoty było bezzasadne. Sąd oddalił powództwo, uznając je za nadużycie prawa (art. 5 k.c.) ze względu na sprzeczność z zasadą lojalności kontraktowej i zaufania do państwa. Kosztami postępowania obciążono powódkę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasad rozliczania i zwrotu subwencji z programów pomocowych, zastosowanie art. 5 k.c. w relacjach z podmiotami publicznymi, zasada zaufania do państwa.
Dotyczy specyfiki programu 'Tarcza Finansowa PFR' i jego regulaminów, ale zasady ogólne mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja PFR S.A. o zwolnieniu z części obowiązku zwrotu subwencji finansowej jest wiążąca i stanowi zwolnienie z długu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja PFR S.A. z dnia 25 czerwca 2021 r. o zwolnieniu z obowiązku zwrotu 50% subwencji finansowej jest wiążąca i stanowi zwolnienie z długu w rozumieniu art. 508 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja PFR S.A. o częściowym zwolnieniu z długu, wraz z przyjęciem przez pozwanego pozostałej części zobowiązania, skutecznie zakończyła stosunek zobowiązaniowy. PFR S.A. utraciła uprawnienie do dalszej weryfikacji oświadczeń po całkowitym rozliczeniu subwencji.
Czy późniejsze wezwanie PFR S.A. do zwrotu całej kwoty subwencji, po wydaniu decyzji o częściowym zwolnieniu i rozliczeniu umowy, jest zasadne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, późniejsze wezwanie PFR S.A. do zwrotu całej kwoty subwencji jest bezzasadne, ponieważ umowa została skutecznie rozliczona, a PFR S.A. nie wykazała nieważności ani bezskuteczności wcześniejszej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że PFR S.A. nie miała podstaw do żądania zwrotu całej subwencji po wydaniu decyzji z dnia 25 czerwca 2021 r., która potwierdziła rozliczenie umowy i zwolnienie z części długu. Brak było podstaw do uchylenia się od skutków prawnych tej decyzji.
Czy roszczenie PFR S.A. o zwrot subwencji stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie PFR S.A. o zwrot całej subwencji, po wcześniejszym częściowym zwolnieniu z długu i rozliczeniu umowy, narusza zasady współżycia społecznego i zasadę lojalności kontraktowej, stanowiąc nadużycie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zachowanie PFR S.A., które najpierw utwierdzało przedsiębiorcę w prawidłowym zamiarze zawarcia umowy, a następnie po jej rozliczeniu żądało zwrotu całej kwoty, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i lojalności kontraktowej, zwłaszcza biorąc pod uwagę pozycję PFR S.A. jako podmiotu realizującego program pomocowy państwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Polski Fundusz Rozwoju Spółka akcyjna | spółka | powód |
| Zakład (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 508
Kodeks cywilny
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. Strony mogą uregulować zasady zwolnienia z długu umową.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 98 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowej obrony.
Pomocnicze
k.c. art. 410 § §1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy o nienależnym świadczeniu. Świadczenie jest nienależne m.in. gdy podstawa świadczenia odpadła lub cel nie został osiągnięty.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnie uzyskanej korzyści.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Przepisy o czynach niedozwolonych. Kto z winy swej wyrządził szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność kontraktowa. Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może uznać za ustalone fakty, o których strona miała możność wypowiedzieć się.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty przyznane przez stronę uważa się za przyznane.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. §2 pkt 7
Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne rozliczenie umowy subwencji finansowej. • Decyzja PFR S.A. o zwolnieniu z części długu jest wiążąca. • Pozwana uiściła pozostałą część zobowiązania. • PFR S.A. utraciła uprawnienie do dalszej weryfikacji po rozliczeniu umowy. • Roszczenie PFR S.A. stanowi nadużycie prawa (art. 5 k.c.).
Odrzucone argumenty
Pozwana nie spełniała kryteriów mikro-, małego lub średniego przedsiębiorcy. • Roszczenie o zwrot subwencji znajduje podstawę w art. 471 k.c. (odpowiedzialność kontraktowa). • Roszczenie o zwrot subwencji znajduje podstawę w art. 410 k.c. (nienależne świadczenie).
Godne uwagi sformułowania
umowa o zwolnienie częściowo z długu, opisaną w art. 508 k.c. • narusza zasady współżycia społecznego • zasada lojalności kontraktowej • zasada zaufania obywatela do państwa • nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego
Skład orzekający
Radosław Bartoszewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad rozliczania i zwrotu subwencji z programów pomocowych, zastosowanie art. 5 k.c. w relacjach z podmiotami publicznymi, zasada zaufania do państwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki programu 'Tarcza Finansowa PFR' i jego regulaminów, ale zasady ogólne mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy szeroko zakrojonego programu pomocowego państwa w czasie pandemii i pokazuje, jak sądy interpretują zasady rozliczeń między przedsiębiorcami a instytucjami publicznymi, a także jak stosują klauzulę nadużycia prawa.
“PFR przegrywa w sądzie: Czy państwo może żądać zwrotu pieniędzy z Tarczy Finansowej po jej rozliczeniu?”
Dane finansowe
WPS: 260 055,15 PLN
zwrot kosztów procesu: 10 817 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.