XXVI GC 597/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka D. S. wniosła pozew o zasądzenie od pozwanej (...) Spółki z o.o. kwoty 3.059.877,44 zł tytułem świadczenia wyrównawczego na podstawie art. 764(3) § 1 Kodeksu cywilnego. Roszczenie wynikało z umowy agencyjnej zawartej pierwotnie przez spółkę cywilną Centrum (...) s.c. (M. F. i D. P.) z pozwaną, a następnie powódka wstąpiła w prawa i obowiązki agenta na mocy porozumienia z dnia 1 czerwca 2013r. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące braku rozwiązania umowy, niewłaściwego przeniesienia wierzytelności oraz błędnego wyliczenia świadczenia. Sąd Okręgowy ustalił, że umowa agencyjna z dnia 1 sierpnia 2011r. została zawarta na czas nieokreślony, z możliwością rozwiązania za porozumieniem stron lub z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia. Porozumienie z 1 czerwca 2013r. przenosiło prawa i obowiązki agenta na powódkę, z wyłączeniem rozliczeń dotyczących wynagrodzenia do daty porozumienia. Sąd uznał, że powódka nie nabyła prawa do dochodzenia świadczenia wyrównawczego w części dotyczącej działalności poprzednich agentów, gdyż porozumienie wyłączało takie rozliczenia, a sama powódka nie miała świadomości istnienia takiego roszczenia przy podpisywaniu porozumienia. Ponadto, sąd stwierdził, że umowa nie została skutecznie rozwiązana przez powódkę, a jej pismo z 2 stycznia 2014r. było jedynie prośbą o rozwiązanie za porozumieniem stron, które nie doszło do skutku. Sąd wskazał również na negatywną przesłankę z art. 764(4) § 2 kc, zgodnie z którą świadczenie wyrównawcze nie przysługuje, jeżeli agent wypowiedział umowę bez uzasadnionej przyczyny. Sąd uznał, że powódka nie wykazała, aby zaprzestanie wykonywania umowy było spowodowane okolicznościami obciążającymi pozwaną. Dodatkowo, sąd stwierdził, że powódka nie wykazała drugiej przesłanki z art. 764(3) § 1 kc, tj. pozyskania nowych klientów lub doprowadzenia do istotnego wzrostu obrotów z dotychczasowymi klientami w wyniku jej wyłącznej aktywności. Sąd podkreślił, że powódka otrzymała już wynagrodzenie w postaci prowizji za zawarcie umów i nie utraciła korzyści po rozwiązaniu umowy. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo w całości, uznając je za niezasadne co do zasady i wysokości, i zasądził koszty procesu od powódki na rzecz pozwanej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących świadczenia wyrównawczego dla agentów, w szczególności kwestii legitymacji procesowej przy cesji praw i obowiązków oraz przesłanek przyznania świadczenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i porozumienia stron, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (4)
Czy powódka, która wstąpiła w prawa i obowiązki agenta na mocy porozumienia wyłączającego rozliczenia dotyczące wynagrodzenia, posiada legitymację czynną do dochodzenia świadczenia wyrównawczego, które mogłoby przysługiwać poprzednim agentom?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie posiada legitymacji czynnej do dochodzenia świadczenia wyrównawczego w części dotyczącej działalności poprzednich agentów, gdyż porozumienie wyłączało takie rozliczenia, a sama powódka nie miała świadomości istnienia tego roszczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że porozumienie o wstąpieniu w prawa i obowiązki agenta, które wyłączało rozliczenia dotyczące wynagrodzenia, odnosi się również do świadczenia wyrównawczego. Dodatkowo, powódka nie wykazała, aby miała świadomość istnienia takiego roszczenia w momencie zawierania porozumienia.
Czy umowa agencyjna została skutecznie rozwiązana przez powódkę, co jest warunkiem dochodzenia świadczenia wyrównawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa nie została skutecznie rozwiązana. Pismo powódki z dnia 2 stycznia 2014r. było jedynie prośbą o rozwiązanie za porozumieniem stron, które nie doszło do skutku.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że powódka zwracała się o rozwiązanie umowy za porozumieniem stron, a nie o jej wypowiedzenie. Brak zgody drugiej strony uniemożliwił rozwiązanie umowy w ten sposób. Ponadto, pismo dotyczyło porozumienia o wstąpieniu w prawa, a nie samej umowy agencyjnej.
Czy powódka, która sama zainicjowała zakończenie współpracy, ma prawo do świadczenia wyrównawczego, jeśli wypowiedziała umowę bez uzasadnionej przyczyny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie wyrównawcze nie przysługuje agentowi, który wypowiedział umowę, chyba że wypowiedzenie jest uzasadnione okolicznościami, za które odpowiada dający zlecenie, lub innymi ważnymi względami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka nie wykazała, aby zaprzestanie wykonywania umowy było spowodowane okolicznościami obciążającymi pozwaną. Wskazał, że aktywność powódki systematycznie malała, a powody podane przez nią (brak kontaktu z jedną pracownicą) były nieprzekonujące.
Czy powódka wykazała, że pozyskała nowych klientów lub doprowadziła do istotnego wzrostu obrotów z dotychczasowymi klientami w wyniku swojej wyłącznej aktywności, co jest przesłanką do świadczenia wyrównawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie wykazała spełnienia tej przesłanki.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że powódka nie wykazała, aby pozyskanie klientów było wynikiem jej wyłącznej aktywności. Nie podejmowała działań marketingowych ani reklamowych skierowanych na zdobycie klienta dla pozwanego. Ponadto, powódka otrzymała już wynagrodzenie w postaci prowizji za zawarcie umów i nie utraciła korzyści po rozwiązaniu umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka z o.o. | spółka | pozwany |
| M. F. | osoba_fizyczna | wspólnik spółki cywilnej |
| D. P. | osoba_fizyczna | wspólnik spółki cywilnej |
| Centrum (...) s.c. | inne | spółka cywilna |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 764(3) § 1
Kodeks cywilny
Agent może żądać świadczenia wyrównawczego po rozwiązaniu umowy, jeżeli pozyskał nowych klientów lub doprowadził do istotnego wzrostu obrotów z dotychczasowymi, a dający zlecenie czerpie nadal znaczne korzyści z tych klientów, i przemawiają za tym względy słuszności.
k.c. art. 764(3) § 2
Kodeks cywilny
Świadczenie wyrównawcze nie może przekroczyć wysokości wynagrodzenia agenta za jeden rok, obliczonego na podstawie średniego rocznego wynagrodzenia z ostatnich pięciu lat lub całego okresu trwania umowy, jeśli był krótszy.
k.c. art. 764(4) § 2
Kodeks cywilny
Świadczenie wyrównawcze nie przysługuje agentowi, jeżeli wypowiedział umowę, chyba że wypowiedzenie jest uzasadnione okolicznościami, za które odpowiada dający zlecenie, albo jest usprawiedliwione wiekiem, ułomnością lub chorobą agenta, a względy słuszności nie pozwalają domagać się od niego dalszego wykonywania czynności agenta.
Pomocnicze
k.c. art. 3
Kodeks cywilny
Dotyczy zasady swobody umów i jej ograniczeń.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonych skutków prawnych wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak legitymacji czynnej powódki do dochodzenia roszczeń związanych z działalnością poprzednich agentów z uwagi na wyłączenie w porozumieniu. • Umowa agencyjna nie została skutecznie rozwiązana przez powódkę. • Istnienie negatywnej przesłanki z art. 764(4) § 2 kc (wypowiedzenie umowy przez agenta bez uzasadnionej przyczyny). • Niespełnienie przesłanki pozyskania nowych klientów lub istotnego wzrostu obrotów przez powódkę. • Brak wykazania utraty korzyści przez powódkę po rozwiązaniu umowy.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o świadczenie wyrównawcze jest zasadne co do zasady i wysokości. • Powódka wstąpiła w prawa i obowiązki agenta, w tym prawo do świadczenia wyrównawczego. • Umowa została rozwiązana przez powódkę z przyczyn leżących po stronie pozwanego. • Powódka pozyskała nowych klientów i doprowadziła do wzrostu obrotów.
Godne uwagi sformułowania
Roszczenie będące przedmiotem żądania pozwu jest oczywiście niezasadne zarówno co do zasady jak i wysokości • podstawowa kwestia skuteczności w dochodzeniu swoich praw w postepowaniu cywilnym sprowadza się do wykazania legitymacji procesowej czynnej • wolą stron było wejście powódki w zakres praw i obowiązków agenta w miejsce (...) , z wyłączeniem wszelkich rozliczeń dotyczących wynagrodzenia • powódka nie miała świadomości istnienia takiego świadczenia, nie wiedziała, że coś takiego istnieje i dowiedziała się po czasie od swojego pełnomocnika • kategoryczne stwierdzenie Sądu Okręgowego, iż powódka nie nabyła prawa do roszczenia o świadczenie wyrównawcze w części dotyczącej wykonywania umowy przez poprzednich agentów i w tym zakresie nie posiada legitymacji czynnej procesowej • wolą powódki było rozwiązanie umowy za porozumieniem stron • istnieje negatywna przesłanka w dochodzeniu roszczenia o świadczenie wyrównawcze • powódka była niejako „notariuszem”, w którego obecności klient podpisywał umowę z pozwanym
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczenia wyrównawczego dla agentów, w szczególności kwestii legitymacji procesowej przy cesji praw i obowiązków oraz przesłanek przyznania świadczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i porozumienia stron, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy znaczącej kwoty i złożonej interpretacji przepisów dotyczących umów agencyjnych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie handlowym i umowach.
“Milionowe roszczenie agenta odrzucone: Sąd wyjaśnia kluczowe warunki świadczenia wyrównawczego.”
Dane finansowe
WPS: 3 059 877,44 PLN
Sektor
telekomunikacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.