XXV Ns 72/14

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2014-05-20
SAOSinneprawo wyborczeŚredniaokręgowy
prawo wyborczespot wyborczydobra osobistedyskryminacjagenderLGBTwolność słowakampania wyborcza

Sąd Okręgowy oddalił wniosek o zakaz rozpowszechniania spotu wyborczego, uznając brak legitymacji procesowej wnioskodawców i brak możliwości weryfikacji prawdziwości stawianych w nim pytań.

Wnioskodawcy, T. S. i I. K., domagali się zakazu rozpowszechniania spotu wyborczego Komitetu Wyborczego (...) Z. Z., zawierającego pytania dotyczące "gender", małżeństw homoseksualnych i adopcji przez nie dzieci, a także napisu "Nie dla homo". Argumentowali, że spot narusza ich dobra osobiste i jest dyskryminujący. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, wskazując na brak legitymacji procesowej wnioskodawców oraz na fakt, że spot zawiera pytania i poglądy, a nie informacje podlegające weryfikacji prawnej w trybie Kodeksu wyborczego.

Wniosek złożony przez T. S. i I. K. w trybie art. 111 Kodeksu wyborczego dotyczył spotu wyborczego Komitetu Wyborczego (...) Z. Z., w którym kandydatka pytała o stosunek do "gender", małżeństw homoseksualnych i adopcji przez nie dzieci, a w tle widniał napis "Nie dla homo". Wnioskodawcy domagali się zakazu rozpowszechniania tego fragmentu lub jego usunięcia, nakazania przeprosin oraz wpłaty na rzecz fundacji. Twierdzili, że spot narusza ich dobra osobiste jako osób nieheteroseksualnych i jest dyskryminujący. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił wniosek. Jako główny powód wskazano brak legitymacji procesowej czynnej wnioskodawców, którzy nie wykazali, że są zarejestrowanymi kandydatami lub pełnomocnikami wyborczymi zainteresowanego komitetu. Ponadto, sąd uznał, że spot wyborczy nie zawiera informacji, których prawdziwość mogłaby być weryfikowana w trybie Kodeksu wyborczego, a jedynie stawia pytania i wyraża poglądy. Sąd zasugerował, że w przypadku naruszenia dóbr osobistych, wnioskodawcy powinni szukać ochrony w trybie cywilnym, a nie w przepisach Kodeksu wyborczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, tryb ten dotyczy wyłącznie publikowania nieprawdziwych danych lub informacji, a nie stawiania pytań czy wyrażania poglądów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spot wyborczy zawiera pytania i poglądy, a nie fakty podlegające weryfikacji prawdziwości, co wyklucza zastosowanie trybu z Kodeksu wyborczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strony

NazwaTypRola
T. S.osoba_fizycznawnioskodawca
I. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Komitet Wyborczy (...) Z. Z.inneuczestnik
B. K.osoba_fizycznakandydatka

Przepisy (4)

Główne

k.wyb. art. 111

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy rozpowszechniane materiały wyborcze zawierają informacje nieprawdziwe, a wnioskodawcą może być wyłącznie kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu. Nie obejmuje on pytań czy poglądów.

Pomocnicze

pr.pras.

Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe

k.c.

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Sugerowany jako właściwy tryb do ochrony dóbr osobistych, jeśli zostały naruszone.

u.r.t. art. 18

Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji

Wspomniany przez wnioskodawców w kontekście dyskryminacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak legitymacji procesowej czynnej wnioskodawców. Spot wyborczy nie zawiera informacji podlegających weryfikacji w trybie Kodeksu wyborczego, a jedynie pytania i poglądy. Właściwym trybem do ochrony dóbr osobistych jest postępowanie cywilne.

Odrzucone argumenty

Spot wyborczy narusza dobra osobiste wnioskodawców. Spot wyborczy jest dyskryminujący w rozumieniu ustawy o radiofonii i telewizji.

Godne uwagi sformułowania

Nie każda informacja opublikowana w czasie kampanii może być weryfikowana w tym trybie. Cytowany przepis odnosi się jedynie do publikowania nieprawdziwych danych lub informacji. Jeśli zatem Wnioskodawcy uważają, iż zostały naruszone ich dobra osobiste mogą szukać ochrony prawnej w trybie ochrony dóbr osobistych uregulowanej w kodeksie cywilnym, a nie na gruncie ustawy kodeks wyborczy.

Skład orzekający

Dorota Kalata

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu zastosowania art. 111 Kodeksu wyborczego i rozróżnienie między informacjami podlegającymi weryfikacji a poglądami czy pytaniami w kampanii wyborczej; kwestia legitymacji procesowej w tym trybie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania w sprawach wyborczych; nie rozstrzyga merytorycznie o naruszeniu dóbr osobistych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii wolności słowa w kampanii wyborczej, granic dopuszczalnej krytyki oraz ochrony dóbr osobistych w kontekście tematów społecznie wrażliwych.

Czy spot wyborczy z pytaniami o "gender" narusza prawo? Sąd Okręgowy wyjaśnia granice kampanii.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XXV Ns 72/14 POSTANOWIENIE Dnia 20 maja 2014 roku Sąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodnicząca: SSR del. Dorota Kalata Protokolant : protokolant sądowy A. M. po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2014 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z wniosku T. S. i I. K. z udziałem Komitetu Wyborczego (...) Z. Z. o wydanie orzeczenia w trybie art. 111 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. nr 21 poz. 112. z dnia 31 stycznia 2011 r.) postanowił: 1. oddalić wniosek; 2. ustalić, iż strony ponoszą koszty postępowania zgodnie ze swoim udziałem w sprawie. UZASADNIENIE Wnioskiem złożonym w dniu 20 maja 2014 roku, w trybie art. 111 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. nr 21 poz. 112. z dnia 31 stycznia 2011 r.) T. S. i I. K. wnieśli o: 1) wydanie orzeczenia o całkowitym rozpowszechnianiu spotu wyborczego Komitetu Wyborczego (...) Z. Z. , w którym kandydatka tego komitetu B. K. pyta „Czy jesteś przeciw gender, małżeństwom homoseksualnym i adopcji przez nich dzieci?” a w tle wyświetlany jest napis „Nie dla homo” lub usunięcia z niego wspomnianego fragmentu; 2) nakazanie uczestnikom przeprosin w jednym z przewidzianych dla KW (...) Z. Z. bloku reklamowym w postaci tablicy z tekstem „KW (...) Z. Z. przeprasza I. K. i T. S. , kandydatów KKW (...) za naruszenie ich dóbr osobistych”. Tablica ta powinna być wyświetlana przez minimum 30 sekund; - wydania nakazu wpłaty 1.000 zł na rzecz Fundacji (...) ( wniosek k.2 ) W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy wskazali, iż niniejszy film wyborczy narusza ich dobra osobiste, jako osób nieheteroseksualnych, a dodatkowo jest dyskryminujący w rozumieniu art. 18 ustawy o radiofonii i telewizji . Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Komitet Wyborczy (...) Z. Z. , wyemitował spot wyborczy, w którym kandydatka tego komitetu B. K. pyta „Czy jesteś przeciw gender, małżeństwom homoseksualnym i adopcji przez nich dzieci?” a w tle wyświetlany jest napis (...) . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112 z późn. zm.) określa zasady i tryb zgłaszania kandydatów, przeprowadzania oraz warunki ważności wyborów min do parlamentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej Zgodnie z art. 111 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112 z późn. zm.), jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe , materiały wyborcze w szczególności plakaty, ulotki, hasła, a także wypowiedzi lub inne formy agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do Sądu Okręgowego wniosek o wydanie orzeczenia: zakazu rozpowszechniania takich informacji, przepadku materiałów wyborczych zawierających takie informacje, nakazanie sprostowania takich informacji, nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste, nakazania przeproszenia osoby, której dobra osobiste zostały naruszone, nakazania uczestnikowi postępowania wypłacenia kwoty do 100.000 zł na rzecz organizacji pożytku publicznego. Nadto chodzi tu o tego rodzaju wypowiedzi, które mają charakter agitacji wyborczej, a więc są umieszczane z uwagi na trwającą kampanię wyborczą i pozostają w zawiązku z aktem wyboru, czy też umieszczane są w celu wpływu na wynik głosowania. Nie każda informacja opublikowana w czasie kampanii może być weryfikowana w tym trybie. Cytowany przepis odnosi się jedynie do publikowania nieprawdziwych danych lub informacji . Ustawodawca zatem w sposób wyraźny zakreślił ramy procedowania Sądu w tym trybie. W ocenie Sądu Okręgowego wnioskodawcy nie wykazali legitymacji procesowej czynnej w niniejszej sprawie, nie dołączono bowiem żadnego dowodu na okoliczność, iż zostali zarejestrowani jako kandydaci Koalicyjnego Komitetu Wyborczego (...) . Legitymacja do wstąpienia w powyższym trybie przysługuje wyłącznie kandydatowi lub pełnomocnikowi wyborczemu zainteresowanego komitetu wyborczego. W tym zakresie Sąd nie miał obowiązku działania z urzędu. Ponadto zdaniem Sądu Okręgowego publikowany spot reklamowy nie podaje faktów lub danych, które mogłyby podlegać weryfikacji z punktu widzenia ich prawdziwości. Powyższy spot stawia pytania i wyraża poglądy kandydatów Komitetu Wyborczego (...) Z. Z. . Jeśli zatem Wnioskodawcy uważają, iż zostały naruszone ich dobra osobiste mogą szukać ochrony prawnej w trybie ochrony dóbr osobistych uregulowanej w kodeksie cywilnym , a nie na gruncie ustawy kodeks wyborczy . Wobec powyższego wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Z podniesionych względów należało orzec jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI