XXV Ns 178/18

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2018-10-17
SAOSinneprawo wyborczeŚredniaokręgowy
wyborykomitet wyborczyagitacja wyborczanieprawdziwe informacjelegitymacja procesowasąd okręgowykodeks wyborczy

Sąd Okręgowy oddalił wniosek Komitetu Wyborczego o zakazanie rozpowszechniania nieprawdziwych informacji wyborczych z powodu braku legitymacji procesowej wnioskodawcy.

Komitet Wyborczy Wyborców „ (...) ” złożył wniosek do Sądu Okręgowego o zakazanie innemu komitetowi rozpowszechniania materiałów wyborczych zawierających nieprawdziwe informacje oraz o orzeczenie przepadku tych materiałów. Sąd Okręgowy oddalił wniosek w całości, stwierdzając brak legitymacji procesowej po stronie wnioskodawcy. Sąd uzasadnił, że zgodnie z Kodeksem wyborczym, jedynie kandydat lub pełnomocnik wyborczy mogą wnieść taki wniosek, a komitet wyborczy nie posiada takiego statusu.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał wniosek Komitetu Wyborczego Wyborców „ (...) ” o zakazanie Komitetowi Wyborczemu Wyborców „ W. K. (...) ” rozpowszechniania materiałów wyborczych zawierających nieprawdziwe informacje oraz o orzeczenie przepadku tych materiałów. Wniosek został złożony na podstawie art. 111 Kodeksu wyborczego. Sąd Okręgowy postanowił oddalić wniosek w całości, wskazując na brak legitymacji procesowej po stronie wnioskodawcy. Zgodnie z art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego, uprawnionymi do wniesienia wniosku są jedynie kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego. Komitet Wyborczy Wyborców „ (...) ” nie posiada statusu kandydata ani pełnomocnika wyborczego, co czyni jego legitymację czynną wątpliwą. Sąd podkreślił, że wyliczenie podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku ma charakter zamknięty. Brak legitymacji procesowej jest przesłanką merytoryczną, której brak prowadzi do oddalenia wniosku. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, powołując się na art. 514 § 2 k.p.c., gdyż oczywisty brak uprawnienia wnioskodawcy wynikał już z treści samego wniosku. Dodatkowo wskazano na braki formalne wniosku, od których odstąpiono z uwagi na treść regulaminu urzędowania sądów powszechnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, Komitet Wyborczy Wyborców nie posiada legitymacji procesowej czynnej do wystąpienia z takim wnioskiem.

Uzasadnienie

Ustawodawca w art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego enumeratywnie wymienił podmioty uprawnione do złożenia wniosku, którymi są kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego. Komitet Wyborczy Wyborców nie jest ani kandydatem, ani pełnomocnikiem wyborczym, a katalog ten ma charakter zamknięty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

Komitet Wyborczy Wyborców „ W. K. (...) ”

Strony

NazwaTypRola
Komitet Wyborczy Wyborców „ (...) ”innewnioskodawca
Komitet Wyborczy Wyborców „ W. K. (...) ”inneuczestnik
A. J.innepełnomocnik wnioskodawcy
H. D.innekandydat wskazany we wniosku

Przepisy (6)

Główne

k.w. art. 111 § 1

Kodeks wyborczy

Uprawnia kandydata lub pełnomocnika wyborczego zainteresowanego komitetu wyborczego do wniesienia wniosku o wydanie orzeczenia nakazującego określone zachowanie w przypadku rozpowszechniania materiałów wyborczych zawierających nieprawdziwe informacje.

Pomocnicze

k.w. art. 84 § 1

Kodeks wyborczy

Przyznaje komitetom wyborczym wyłączną kompetencję do prowadzenia kampanii wyborczej na rzecz kandydata.

k.w. art. 84 § 2

Kodeks wyborczy

Potwierdza dopuszczalność tworzenia komitetów wyborczych przez wyborców jako formę czynnego uczestnictwa obywateli w kampanii wyborczej.

k.w. art. 105

Kodeks wyborczy

Zawiera definicję „agitacji wyborczej” i poddaje jej przebieg określonym regułom.

k.p.c. art. 514 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwala sądowi na oddalenie wniosku na posiedzeniu niejawnym bez wzywania stron, jeżeli z treści wniosku wynika oczywisty brak uprawnienia wnioskodawcy.

pr. pras.

Ustawa - Prawo prasowe

Wspomniana w kontekście definicji materiałów wyborczych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak legitymacji procesowej czynnej wnioskodawcy (Komitetu Wyborczego Wyborców) do wystąpienia z wnioskiem na podstawie art. 111 Kodeksu wyborczego.

Godne uwagi sformułowania

Ustawodawca do wystąpienia z wnioskiem w trybie art. 111 Kodeks Wyborczy upoważnia tylko dwa podmioty: kandydata lub pełnomocnika wyborczego zainteresowanego komitetu wyborczego. Dokonane zatem przez ustawodawcę wyliczenie podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku w trybie art. 111 Kodeks Wyborczy ma charakter katalogu zamkniętego. Oczywistość" braku uprawnienia musi być widoczna prima facie.

Skład orzekający

Elżbieta Lucyna Mojsa

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu podmiotowego art. 111 Kodeksu wyborczego i przesłanek formalnych wniosków w sprawach wyborczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej komitetów wyborczych w kontekście ochrony przed nieprawdziwymi informacjami wyborczymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury wyborczej i legitymacji procesowej, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem wyborczym, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Czy Komitet Wyborczy może sam skarżyć się na nieprawdziwe informacje? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XXV Ns 178/18 POSTANOWIENIE Dnia 17 października 2018 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR del Elżbieta Lucyna Mojsa po rozpoznaniu w dniu 17 października 2018 r. o godz. 14:30, w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Komitetu Wyborczego Wyborców „ (...) ” z udziałem Komitetu Wyborczego Wyborców „ W. K. (...) ” o wydanie orzeczenia w trybie art. 111 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy postanawia: oddalić wniosek SSR del Elżbieta Lucyna Mojsa UZASADNIENIE Pismem wniesionym do tut. Sądu 16 października 2018 r. o godz. 15:55, Komitet Wyborczy Wyborców „ (...) ” reprezentowany przez pełnomocnika A. J. , na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy , wniósł o zakazanie uczestnikowi KKW „ W. K. (...) ” rozpowszechniania materiałów wyborczych zawierających nieprawdziwe informacje tj. stwierdzenie „Nasi kandydaci na radnych w swoich okręgach wyborczych” oraz wskazaniu, iż w okręgu wyborczym nr (...) jest nim Pan H. D. z KKW „ (...) ” oraz orzeczenie przepadku materiałów wyborczych w postaci ulotki (wniosek k. 3 – 4). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Wniosek podlegał oddaleniu w całości z uwagi na brak legitymacji procesowej po stronie wnioskodawcy. Zgodnie z dyspozycją artykułu 111 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeksu wyborczego (Dz.U. z 2018 r. poz. 754), jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz.U. poz. 24, z późn. zm.12), materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie stosownego orzeczenia nakazującemu uczestnikowi określonego zachowania się. Ustawodawca do wystąpienia z wnioskiem w trybie art. 111 Kodeks Wyborczy upoważnia tylko dwa podmioty: kandydata lub pełnomocnika wyborczego zainteresowanego komitetu wyborczego. Dokonane zatem przez ustawodawcę wyliczenie podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku w trybie art. 111 Kodeks Wyborczy ma charakter katalogu zamkniętego. Jak podkreśla się w literaturze i orzecznictwie legitymacja procesowa (bierna lub czynna) należy do przesłanek materialnych (merytorycznych), przez które należy rozumieć okoliczności stanowiące w świetle norm prawa materialnego warunki poszukiwania ochrony prawnej na drodze sądowej. Skoro legitymacja procesowa jest przesłanką merytoryczną, o której istnieniu przesądzają przepisy prawa materialnego, mające zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym, nie zaś przepisy procesowe, jej brak prowadzi oddalenia powództwa (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 14 listopada 2013 r. sygn. akt I ACa 629/13). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wnioskodawcy, jakim jest Komitet Wyborczy Wyborców „ (...) ”, nie przysługuje legitymacja czynna do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem, bowiem nie jest on. podmiotem objętym katalogiem osób uprawnionych do złożenia wniosku w przedmiotowym trybie. Zarówno w poprzednio obowiązujących ustawach, jak i obecnie obowiązującym kodeksie wyborczym brak jest wyjaśnienia, definicji, czym de facto jest komitet wyborczy. Tworzenie komitetów wyborczych przez wyborców jest powszechnie dopuszczalną przez ustawodawcę formą czynnego uczestnictwa obywateli w kampanii wyborczej, co wynika wprost art. 84 § 2 – 4 ustawy Kodeks Wyborczy . Działania podejmowane przez zarejestrowane komitety wyborcze w ramach kampanii wyborczej podlegają ochronie prawnej. Pomimo, że ustawodawca nie sformułował legalnej definicji „komitetu wyborczego” to w art. 105 ustawy Kodeks Wyborczy zawarł definicję „agitacji wyborczej” i poddał jej przebieg określonym regułom. Przede wszystkim ustawodawca przyznał uprawnienie zgłaszania kandydatów tylko komitetom wyborczym i do ich wyłącznej kompetencji przyznał prowadzenie kampanii wyborczej na rzecz kandydata ( art. 84 § 1 ustawy Kodeks Wyborczy ). Bez wątpienia jednak Komitet Wyborczy Wyborców nie posiada ani statusu kandydata ani pełnomocnika wyborczego. Reasumując z uwagi na brak legitymacji czynnej podmiotu inicjującego postępowanie, wniosek podlegał oddaleniu. W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z art. 514 § 2 k.p.c. w zw. z art. 111 § 2 Kodeksu Wyborczego, w każdym przypadku, nawet gdy ustawa wymaga przeprowadzenia rozprawy, jeżeli z treści wniosku wynika oczywisty brak uprawnienia wnioskodawcy – sąd może, bez wzywania zainteresowanych do udziału w sprawie, oddalić wniosek na posiedzeniu niejawnym. "Oczywistość" braku uprawnienia musi być widoczna prima facie . Brak legitymacji czynnej Komitetu Wyborczego Wyborców „ (...) ” wynika już z treści samego wniosku bowiem wniosek o w trybie wyborczym zgłosiła osoba spoza kręgu uprawnionych wymienionych w art. 111 § Kodeksu Wyborczego. Sąd zatem na podstawie art. 514 § 2 k.p.c. postanowił rozpoznać przedmiotową sprawę na posiedzeniu niejawnym. Sąd dodatkowo wskazuje, że wniosek z dnia 16 października 2018 r. jest obarczony brakami formalnymi, uniemożliwiającymi nadanie mu biegu (wykazania umocowania do działania w umieniu Komitetu osoby podpisanej pod wnioskiem), jednakże z uwagi na treść § 125 ust. 1 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z dnia 30 grudnia 2015 r.) odstąpiono od wzywania do ich uzupełnienia. Z uwagi na powyższe Sąd orzekł, jak w sentencji. SSR del Elżbieta Lucyna Mojsa ZARZĄDZENIE (...) SSR del Elżbieta Lucyna Mojsa

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI