XXV C 429/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A. M. (1) wniósł o zasądzenie od pozwanych kwoty tytułem zachowku po zmarłej matce M. K. (1). Sąd Okręgowy w Warszawie wydał wyrok zaoczny, który następnie został uchylony w sprzeciwie pozwanych. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, sąd ustalił, że w skład spadku wchodziły nieruchomości o łącznej wartości 1 100 000 zł. Powód domagał się zachowku w wysokości 1/6 wartości spadku, czyli 183 333,33 zł. Sąd uwzględnił zarzut potrącenia kwoty 30 000 zł, którą powód pobrał z konta zmarłej i przeznaczył na pogrzeb, a także kwoty 30 000 zł stanowiącej majątek męża zmarłej. W konsekwencji, sąd zasądził na rzecz powoda kwotę 107 700 zł tytułem zachowku. Sąd oddalił powództwo w pozostałej części, uznając, że żądanie ponad tę kwotę jest nieuzasadnione. Sąd nie znalazł podstaw do obniżenia zachowku na podstawie art. 5 k.c., podkreślając moralny charakter instytucji zachowku. Wniosek pozwanych o rozłożenie zasądzonej kwoty na raty został oddalony. Sąd zasądził również od pozwanych na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania w kwocie 10 770 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie wysokości zachowku, zaliczanie darowizn i kwot pobranych z konta spadkodawcy, stosowanie art. 5 k.c. w sprawach o zachowek, naliczanie odsetek od zachowku.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie część środków z konta zmarłego stanowiła majątek osobisty męża, a część została przeznaczona na pogrzeb.
Zagadnienia prawne (5)
Czy powodowi przysługuje zachowek po zmarłej matce od spadkobierców testamentowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powodowi przysługuje zachowek, ale w mniejszej wysokości niż dochodzona.
Uzasadnienie
Sąd ustalił wartość spadku, uwzględnił darowiznę na rzecz wnuczki oraz kwotę pobraną przez powoda z konta zmarłej, a także kwotę przeznaczoną na pogrzeb. Obliczył należny zachowek jako 1/6 wartości spadku.
Czy kwota pobrana przez powoda z konta zmarłej po jej śmierci powinna zostać zaliczona na poczet zachowku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Częściowo tak, ale tylko ta część, która nie została przeznaczona na pogrzeb i nie stanowiła majątku osobistego męża zmarłej.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że część kwoty stanowiła majątek osobisty męża zmarłej i została mu zwrócona, a część została przeznaczona na pogrzeb. Tylko pozostała kwota mogła podlegać potrąceniu.
Czy istnieją podstawy do obniżenia zachowku na podstawie art. 5 k.c. z uwagi na zasady współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie ma podstaw do obniżenia zachowku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że instytucja zachowku ma charakter moralny, a jego celem jest ochrona najbliższych członków rodziny. Zastosowanie art. 5 k.c. nie może udaremniać tych celów. Powód miał dobre relacje z matką, a testament wynikał z chęci pomocy bratu.
Czy zasądzone świadczenie z tytułu zachowku powinno zostać rozłożone na raty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie ma podstaw do rozłożenia na raty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że po stronie pozwanych nie zaistniały żadne okoliczności uzasadniające taki wniosek. Pozwani odziedziczyli cały spadek, który stanowił znaczne przysporzenie, i dysponują majątkiem, który mogą sprzedać.
Od kiedy należy naliczać ustawowe odsetki od zasądzonego zachowku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Od daty wydania wyroku, a nie od daty wniesienia pozwu.
Uzasadnienie
Roszczenie o zachowek staje się wymagalne dopiero z chwilą określenia przez sąd jego wysokości według cen z daty orzekania, a dopiero od tej daty możliwe jest naliczanie odsetek za opóźnienie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| M. M. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
| A. M. (2) | osoba_fizyczna | pozwana |
| B. M. | osoba_fizyczna | małoletni pozwany |
| F. M. | osoba_fizyczna | małoletni pozwany |
| K. M. (1) | osoba_fizyczna | małoletni pozwany |
| M. M. (2) | osoba_fizyczna | małoletni pozwany |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 991 § § 1
Kodeks cywilny
Określenie wysokości zachowku jako 2/3 lub 1/2 wartości udziału spadkowego.
k.c. art. 991 § § 2
Kodeks cywilny
Roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku lub jego uzupełnienia.
Pomocnicze
k.c. art. 922 § § 1
Kodeks cywilny
Przejście praw i obowiązków majątkowych zmarłego na spadkobierców.
k.c. art. 922 § § 3
Kodeks cywilny
Długi spadkowe obejmują m.in. koszty pogrzebu, postępowania spadkowego, zachowek.
k.c. art. 931 § § 1
Kodeks cywilny
Zasady dziedziczenia ustawowego dzieci i małżonka.
k.c. art. 994 § § 1
Kodeks cywilny
Wyłączenie doliczania drobnych darowizn i darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty.
k.c. art. 995 § § 1
Kodeks cywilny
Sposób obliczania wartości przedmiotu darowizny.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zasady współżycia społecznego jako podstawa do obniżenia roszczenia.
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek wykazania faktów przez stronę.
k.p.c. art. 232 § zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dowodów przez strony.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty przyznane przez stronę nie wymagają dowodu.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty, których strona nie zaprzeczyła, mogą być uznane za przyznane.
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek zwrotu kosztów postępowania przez stronę przegrywającą.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres kosztów podlegających zwrotowi.
k.c. art. 498 § § 1
Kodeks cywilny
Warunki potrącenia wierzytelności.
k.c. art. 498 § § 2
Kodeks cywilny
Skutki potrącenia wierzytelności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód wykazał, że przysługuje mu zachowek. • Kwota pobrana z konta zmarłej nie w całości stanowiła majątek spadkowy. • Nie ma podstaw do obniżenia zachowku na podstawie art. 5 k.c. • Nie ma podstaw do rozłożenia zasądzonego zachowku na raty. • Odsetki od zachowku należą się od daty wyroku.
Odrzucone argumenty
Żądanie zachowku w pełnej dochodzonej kwocie. • Naliczenie odsetek od daty wniesienia pozwu.
Godne uwagi sformułowania
Etyczny charakter instytucji zachowku ma zatem wpływ na ocenę roszczenia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego o których mowa w art. 5 k.c. • Zastosowanie art. 5 k.c. nie może udaremniać celów przepisu o zachowku.
Skład orzekający
Bożena Lasota
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zachowku, zaliczanie darowizn i kwot pobranych z konta spadkodawcy, stosowanie art. 5 k.c. w sprawach o zachowek, naliczanie odsetek od zachowku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie część środków z konta zmarłego stanowiła majątek osobisty męża, a część została przeznaczona na pogrzeb.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kwestii zachowku, która jest często spotykana w praktyce prawniczej i budzi zainteresowanie ze względu na emocjonalny wymiar dziedziczenia i relacji rodzinnych.
“Zachowek po matce: Sąd rozstrzygnął spór o pieniądze z konta zmarłej i koszty pogrzebu.”
Dane finansowe
WPS: 183 333,33 PLN
zachowek: 107 700 PLN
zwrot kosztów postępowania: 10 770 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.