XXV C 3517/20

Sygn. akt XXV C 3517/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2022 roku Sąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Tomasz Gal Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Nawrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2022 roku w Warszawie sprawy z powództwa A. D. przeciwko (...) S.A. w W. , B. J. , T. D. o ustalenie i zapłatę, ewentualnie o zapłatę, ustalenie, unieważnienie orzeka: 1. Ustala, że umowa nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF zawarta w dniu 4 marca 2010 r. pomiędzy (...) Bank S.A. w W. (aktualnie (...) S.A. w W. ) a A. D. i B. D. (aktualnie B. J. ) jest nieważna, 2. Zasądza od (...) S.A. w W. na rzecz A. D. kwotę 552.531,03 zł (pięćset pięćdziesiąt dwa tysiące pięćset trzydzieści jeden złotych, 3/100) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 34.967,25 zł od dnia 2 października 2020 r. do dnia zapłaty i od kwoty 517.563,78 zł od dnia 27 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty, 3. Oddala powództwo w pozostałej części w zakresie roszczenia głównego o zapłatę, 4. Ustala, że powód wygrał niniejszą sprawę w całości, pozostawiając wyliczenie kosztów procesu referendarzowi sądowemu. Sygnatura akt XXV C 3517/20 UZASADNIENIE Powód A. D. w pozwie z dnia 2 października 2020 r. ( data nadania – k. 229 ) skierowanym przeciwko pozwanemu (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł o: I. zasądzenie na podstawie art. 405 i 410 k.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c. , art. 69 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo bankowe , art. 353 1 k.c. , art. 358 1 § 2 k.c. od pozwanego na rzecz powoda kwoty 81.695,81 CHF oraz kwoty 34.967,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 8 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty – wskutek uznania za nieważną umowy o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF nr (...) zawartej przez powoda oraz B. D. w dniu 4 marca 2010 r. z (...) Bank S.A. z siedzibą w W. , w którego miejsce wszedł następca prawny (...) S.A. z siedzibą w W. (zwrot nienależnego świadczenia w postaci rat kapitałowo – odsetkowych uiszczonych za okres od dnia zawarcia umowy do dnia 1 kwietnia 2020 r. – k. 6), II. ewentualnie, w przypadku nieuznania wskazanego w pkt. I powyżej roszczenia głównego, na podstawie art. 405 i 410 k.c. w zw. z art. 385 ( 1) § 1 i 3 k.c. , art. 385 ( 2) k.c. i art. 3 Dyrektywy Rady nr (...) dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U.EW.L1993.95.29) oraz w związku z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej a także na podstawie rozszerzonej podmiotowo prawomocności materialnej wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 grudnia 2010 r. sygn. akt XVII Amc 1531/19, o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 81.695,81 CHF oraz kwoty 34.967,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 8 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty – wskutek uznania postanowień § 1 ust. 3 i 3A, § 3 ust. 3, § 10 ust. 1, 2 i 4, § 12 ust. 5, § 15 ust. 2 i ust. 4 umowy kredytu za bezskuteczne wobec powoda a w konsekwencji wskutek uznania umowy kredytu za nieważną w całości, III. ewentualnie, w przypadku nieuznania wskazanego w pkt. II powyżej roszczenia, o unieważnienie umowy kredytu ze zwrotem wzajemnych świadczeń na podstawie przepisu art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2017, poz. 2070) w zw. z art. 361-363 k.c. oraz art. 415 k.c. i w zw. z art. 76 Konstytucji , to jest tytułem wzajemnego zwrotu świadczeń powód wnosił o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 81.695,81 CHF oraz kwoty 34.967,25 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 8 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty – z obowiązkiem równoczesnej zapłaty przez powoda na rzecz pozwanego kwoty 400.530 zł, IV. ewentualnie, w przypadku nieuznania wskazanego w pkt. III powyżej roszczenia głównego, na podstawie art. 405 i 410 k.c. w zw. z art. 385 ( 1) § 1 i 3 k.c. , 385 ( 2) k.c. i art. 3 Dyrektywy Rady nr (...) dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U.UE.L1993.95.29) oraz w związku z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 81.695,81 CHF za okres od 04.03.2010 r. do 01.04.2020 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 8 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty, wskutek uznania postanowień § 1 ust. 3 i 3A, § 3 ust. 3, § 10 ust. 1, 2 i 4, § 12 ust. 5, § 15 ust. 2 i ust. 4 umowy kredytu za bezskuteczne wobec powoda, V. ewentualnie, w przypadku nieuznania któregokolwiek z powyższych roszczeń o zapłatę określonych w pkt. I-IV, o stwierdzenie nieważności umowy kredytu: 1. na podstawie art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 69 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo bankowe – z uwagi na sprzeczność umowy kredytu z art. 69 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo bankowe , 2. na podstawie art. 58 § 1 k.c. i art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe w zw. z art. 353 1 k.c. , art. 358 1 § 2 k.c. – z uwagi na sprzeczność klauzul waloryzacyjnych zawartych w § 1 ust. 3 i 3A, § 3 ust. 3, § 10 ust. 1, 2 i 4, § 12 ust. 5, § 15 ust. 2 i 4 umowy kredytu, z zasadami waloryzacji umownej oraz naturą stosunku prawnego i zasadami współżycia społecznego, II. w przypadku nieuznania wskazanego w pkt. V roszczenia (tj. na wypadek przyjęcia przez Sąd, że w istocie doszło do ważnego udzielenia kredytu) ewentualnie powód wnosił o uznanie za niedozwolone i tym samym bezskuteczne postanowień § 1 ust. 3 i 3A, § 3 ust. 3, § 10 ust. 1, 2 i 4, § 12 ust. 5, § 15 ust. 2 u 4 umowy kredytu z uwagi na ich abuzywny charakter, na podstawie art. 385 ( 1) § 1 i 3, 385 ( 2 ) k.c. i art. 3 i 4 Dyrektywy Rady nr (...) dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U.UE.L1993.95.29) w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej a także na podstawie rozszerzonej podmiotowo prawomocności materialnej wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 grudnia 2010 r. sygn. akt XVII Amc 1531/09. Powód wniósł również o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu powód wskazał, że zawarł z poprzednikiem prawnym pozwanego umowę o kredyt hipoteczny waloryzowany kursem CHF z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe. Zdaniem powoda umowa jest nieważna w całości, ponieważ treść wykreowanego przez nią stosunku prawnego byłą sprzeczna z art. 69 ust. 1 i 69 ust. 2 pkt 2 Prawa bankowego . W ocenie powoda zarówno on jak i pozwany w dacie zawierania umowy kredytu byli zgodni co do tego, że przedmiotowa umowa stanowiła w istocie kredyt w złotych polskich, zaś frank szwajcarski stanowił jedynie tzw. klauzulę indeksacyjną/waloryzacyjną. Powodowi nie przedstawiono oferty innego kredytu niż we frankach szwajcarskich, przedstawiciel pozwanego przekonywał powoda, że ten jest najkorzystniejszy. Umowa została zaproponowana powodowi zgodnie ze stosowanym w pozwanym banku wzorem, jej poszczególne postanowienia nie były negocjowane. Powodowi nie przedstawiono także symulacji wpływu zmiany kursu walut na raty spłacanego kredytu. Powód nie znał zasad ustalania kursu walut według jakiego ma dochodzić do przeliczenia złotych na franki szwajcarskie. Okoliczności zawarcia umowy kredytu jak też zasady współżycia społecznego i zgodny zamiar stron i cel umowy w ocenie powoda świadczą o tym, że umowa została w istocie zawarta na udzielenie kredytu w złotych, a nie we frankach szwajcarskich. W przedmiotowej sprawie zarówno wypłata kredytu jak i spłata następowała w złotych. Frank szwajcarski stanowił jedynie odnośnik dookreślenia ilości sum pieniężnych należnych od stron. Ustalenie faktycznej kwoty kredytu dopiero w dacie jego wypłaty powodowało, że nie doszło do określenia w treści stosunku prawnego jego kwoty. Pomimo wskazania w umowie określonej kwoty w złotych polskich jako kwoty kredytu, wyrażona w CHF kwota salda kredytu nie była stronom znana w dacie zawierania umowy, a ta właśnie kwota stanowi podstawę wszelkich dalszych roszczeń stron. Faktyczna kwota kredytu została jednostronnie określona przez pozwanego w dacie wypłaty kredytu. Odwołanie się w umowie do ustalanych wyłącznie przez pozwanego kursów walut według niesprecyzowanych w niej zasad oznaczało, że pozwany jednostronnie ustalał wysokość środków jakie odda powodowi do dyspozycji w związku z czym nie mogło powstać po stronie powoda odpowiadające mu uprawnienie do żądania wypłaty określonej kwoty, na której wysokość nie miał żadnego wpływu. Kwota kredytu została przeliczona na walutę obcą w dniu wypłaty kredytów co oznacza, że w umowie de facto nie została określona kwota kredytu. Zdaniem powoda umowa jest nieważna także ze względu na sprzeczność klauzuli waloryzacji z naturą stosunku prawnego oraz zasadami współżycia społecznego. Zakładając, że kredyt jest złotówkowym należałoby przyjąć, że powód zobowiązany jest do zwrotu równowartości otrzymanych środków wyrażonych w złotych. Co za tym idzie, w odniesieniu do kredytów bankowych co do zasady waloryzacja umowna jest wyłączona a postanowienia ją dopuszczające nieważne. Sprzeczność z prawem klauzul waloryzacyjnych przejawia się również w rażącym naruszeniu ekwiwalentności świadczeń stron. Zdaniem powoda istota waloryzacji nie powinna sprowadzać się do tego, że ewentualne związane z nią negatywne konsekwencje obciążają tylko jedną ze stron. Klauzule waloryzacyjne obciążają w sposób nieograniczony ryzykiem kursowym wyłącznie powoda. Wyłącznym beneficjentem zmian kursowych był pozwany, na rzecz którego powód zobowiązany był świadczyć w kwocie znacznie przewyższającą oddaną mu do dyspozycji. Przewidziany w umowie miernik wartości powinien być oparty na obiektywnych rynkowych wyznacznikach. W przedmiotowym stosunku prawnym klauzule waloryzacyjne określono natomiast w odniesieniu do kursu ustalonego wyłącznie przez bank. Zasady jego określenia były dowolne i zależne wyłącznie od banku, co powodowało, że pozwany w istocie decydował o wielkości miernika wartości stanowiącego podstawę do waloryzacji, a nie obiektywne, rynkowe zjawiska. Klauzula waloryzacyjna jest także sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, jako niedająca się pogodzić ze społecznym poczuciem sprawiedliwości a także dobrymi obyczajami w stosunkach z konsumentami. W ocenie powoda umowa jest także nieważna z uwagi na występujące w niej abuzywne postanowienia umowne, których wyłączenie z umowy powoduje, że nie może ona być dalej wykonywana. Kwestionowane postanowienia umowne, tj. § 1 ust. 3 i 3A, § 3 ust. 3, § 10 ust. 1, 2 i 4, § 12 ust. 5, § 15 ust. 2 i ust. 4 umowy kredytu, zdaniem powoda kształtowały jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami. Brak określenia w umowie kredytu podstawowych zasad ustalania kursu wymiany, na podstawie którego wyliczana jest kwota uruchamianego kredytu stanowi rażące naruszenie interesów powoda. Powód był w zasadzie pozbawiony możliwości podjęcia działań zmierzających do ochrony swoich praw podmiotowych. Klauzula waloryzacyjna nie była indywidualnie uzgadniana z powodem. Postanowienia te były częścią stosowanego przez pozwanego formularza umowy o charakterze adhezyjnym, który nie podlegał negocjacjom. Osoby reprezentujące pozwanego przy zawieraniu umowy nie uprzedzały powoda, że wartość kredytu może wzrosnąć o ponad 100% na skutek wzrostu wartości franka szwajcarskiego do złotego, a wręcz przeciwnie, zapewniano powoda o wyjątkowej stabilności franka i wynikającym stąd braku ryzyka. Powód zakwestionował także postanowienia umowy dotyczące ubezpieczenia niskiego wkładu własnego. Jego zdaniem postanowienia te są niejasne, niejednoznaczne i nie zawierają zrozumiałem informacji dla konsumenta odnośnie do zakresu przysługującym uprawnień oraz przedmiotu zobowiązania. Powód wskazał, że nie otrzymał umowy ubezpieczenia ani ogólnych warunków ubezpieczenia i nie jest rzeczywistym uposażonym z tytułu umowy. Interes pozwanego jest przede wszystkim zabezpieczony ustanowioną na nieruchomości hipoteką a opłata z tytułu ubezpieczenia niskiego wkładu własnego stanowi dodatkowe zabezpieczenie pozwanego. W umowie kredytu nie wyjaśniono sposobu ani metody obliczania wysokości składki ubezpieczeniowej. Powód nie miał wiedzy na temat wysokości swojego zobowiązania. Uzasadniając swoje stanowisko powód powoływał się także na prawomocny wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 grudnia 2010 r. sygn. akt XVII Amc 1531/09, w którym sąd uznał za niedozwolone i zakazał wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia o tożsamym brzmieniu jak § 10 ust. 4 umowy zawartej przez powoda, zawarte we wzorcu umowy stosowanego przez (...) Bank S.A. o nazwie „umowa o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF”. Powód wywodził także, że w sprawie zachodzą przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego wynikające z art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym . Powód domagał się naprawienia szkody poprzez przywrócenie stanu poprzedniego sprzed zawarcia umowy kredytu. Jego zdaniem pozwany dopuścił się bezprawnego zachowania powodującego szkodę poprzez brak przedstawienia powodowi rzetelnej informacji o ryzyku związanym z zaoferowanym kredytem, a nadto nieuczciwa praktyka tynkowa w istotny sposób zniekształciła zachowanie rynkowe powoda. Szkoda powoda stanowi uszczerbek majątkowy w zakresie rat spłaconych oraz zwiększenie pasywów wynikających z konieczności uiszczenia zwiększonych rat kredytu w przyszłości i zwiększenia salda zadłużenia. Powód domagał się od pozwanego zwrotu nienależnego świadczenia w związku z nieważnością umowy, które wysokością odpowiada sumą wszystkich kwot zapłaconych pozwanemu w związku z wykonywaniem umowy kredytowej w okresie od dnia zawarcia umowy, tj. od dnia 4 marca 2010 r. do dnia 1 kwietnia 2020 r. Powód oświadczył także, że jest w pełni świadomy skutków finansowych unieważnienia umowy kredytu i nie wyraża woli jej kontynuacji a nadto nie wyraża zgody na wypełnienie luk w umowie kredytu spowodowanych usunięciem z umowy bezskutecznych klauzul niedozwolonych, które się w niej znajdują ( pozew – k. 237-256 ). W odpowiedzi na pozew pozwany (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości, a także o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego strony pozwanej według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w oparciu o art. 98 § 1 1 k.p.c. Pozwany zakwestionował roszczenie powoda zarówno co do zasady jak i co do wysokości. Zaprzeczył, by był zobowiązany do zwrotu na rzecz powoda dochodzonych pozwem kwot tytułem rzekomo nieważnej umowy. Jego zdaniem kwestionowane przez powoda postanowienia umowne nie są niedozwolone i nie pozostają w sprzeczności z dobrymi obyczajami oraz nie naruszają rażąco interesów kredytobiorcy, jako konsumenta. W ocenie pozwanego umowa ani żadne z jej postanowień nie było dotknięte sankcją nieważności bezwzględnej. Umowa nie została powodowi narzucona bez możliwości rzeczywistej jej zmiany czy też negocjacji oraz indywidualnych uzgodnień stron. Zaprzeczył, by pracownicy banku wprowadzili powoda w błąd lub zataili przed nim pewne fakty. Pozwany bank wyjaśnił, że nie kształtował jednostronnie wysokości zobowiązania powoda i nie przyznał sobie uprawnienia do dowolnego kształtowania sytuacji prawnej lub ekonomicznej powoda. Po wyrażeniu przez powoda zainteresowania kredytem waloryzowanym przedstawiciel banku poinformował go o ryzyku kursowym i ryzyku stopy procentowej oraz o kursach stosowanych do rozliczeń przy wykonywaniu umowy. Informacje zostały przekazane kompleksowo, ze wskazaniem istoty ponoszonego ryzyka. Dane zostały zaprezentowane w formie pisemnych symulacji kredytów w walucie PLN oraz waloryzowanego CHF. Potwierdzeniem przekazania powyższych informacji były oświadczenia złożone przez kredytobiorcę w § 30 ust. 1 i 2 umowy oraz we wniosku kredytowym. Powód samodzielnie wniósł o przyznanie mu kredytu waloryzowanego kursem CHF. Bank wskazał, że powód od momentu zawarcia umowy miał możliwość spłaty kredytu bezpośrednio w walucie CHF, czyli z pominięciem kwestionowanych postanowień umownych. Powód skorzystał z tej możliwości i spłaca zobowiązanie od samego początku jego trwania w walucie CHF. Zdaniem pozwanego umowa zawierała wszystkie elementy wymagane na gruncie Prawa bankowego , a w szczególności określała precyzyjnie cel kredytowania, wysokość kredytu w PLN, walutę waloryzacji, sposób ustalania poszczególnych rat kredytowych, wysokość oprocentowania oraz warunki jego zmiany. Żadne z kwestionowanych postanowień nie jest także dotknięte sankcją, o której mowa w art. 385 1 § 1 k.c. Pozwany bank nie zagwarantował sobie w umowie prawa do jednostronnego i nieograniczonego kształtowania wysokości zobowiązania powoda. Kursy banku wynikają z sytuacji jaka ma miejsce na rynku walutowych i w oparciu o ten rynek podlegają modyfikacjom. Bank zanegował także zarzuty kierowane przez powoda względem ubezpieczenia niskiego wkładu własnego. Legalność oraz ekonomiczna zasadność tej formy zabezpieczenia kredytu została zdaniem pozwanego potwierdzona przez Sąd Najwyższy. Wybór ubezpieczenia był przejawem świadomości powoda co do nieangażowania środków własnych celem wniesienia wkładu własnego oraz odstąpienia od zaproponowania alternatywnego zabezpieczenia w tym zakresie. Na wniosek powoda został zawarty przez strony aneks do umowy, na mocy którego postanowienia dotyczące tego ubezpieczenia zostały z niej usunięte. Pozwany podniósł także zarzut przedawnienia roszczeń powoda z powołaniem na art.118 k.c. w zakresie rat kredytu w części kapitałowej – płatnych na 20 lat wstecz przed datą wytoczenia powództwa, rat kredytu w części odsetkowej – płatnych na 3 lata wstecz przed datą wytoczenia powództwa, prowizji od udzielenie kredytu – płatnej w dniu 18 marca 2010 r., składek z tytułu ubezpieczeń płatnych jednorazowo – na 110 lat wstecz przed datą wytoczenia powództwa, składek z tytułu ubezpieczeń płatnych okresowo – płatnych na 3 lata wstecz przed datą wytoczenia powództwa (odpowiedź na pozew – k. 322-351). Pismem procesowym z dnia 19 marca 2021 r. ( data nadania – k. 421 ) powód zmodyfikował powództwo w ten sposób, że wnosił: I. na podstawie art. 405 i 410 k.c. w zw. z art. 358 1 § 2 k.c. o stwierdzenie nieważności umowy o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF nr (...) zawartej przez powoda oraz B. D. w dniu 4 marca 2010 r. z (...) Bank S.A. z siedzibą w W. , w którego miejsce wszedł następca prawny (...) S.A. z siedzibą w W. i o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 81.695,81 CHF oraz kwoty 34.967,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 8 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty, II. ewentualnie, na podstawie art. 405 i 410 k.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c. , art. 69 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo bankowe , art. 353 1 k.c. , art. 358 1 § 2 k.c. , o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 81.695,81 CHF oraz kwoty 34.967,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 8 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty – wskutek uznania za nieważną umowy kredytu, III. ewentualnie, na podstawie art. 405 i 410 k.c. w zw. z art. 385 ( 1) § 1 i 3 k.c. , art. 385 ( 2) k.c. i art. 3 Dyrektywy Rady nr (...) dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U.UE.L1993.95.29) oraz w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej a także na podstawie rozszerzonej podmiotowo prawomocności materialnej wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 grudnia 2010 r. sygn. akt XVII Amc 1531/09, o uznanie postanowień § 1 ust. 3 i 3A, § 3 ust. 3, § 10 ust. 1, 2 i 4, § 12 ust. 5, § 15 ust. 2 i ust. 4 umowy kredytu za bezskuteczne wobec powoda a w konsekwencji wnosił o stwierdzenie nieważności umowy kredytu w całości i o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 81.695,81 CHF oraz kwoty 34.967,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 8 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty, IV. ewentualnie, na podstawie art. 405 i 410 k.c. w zw. z art. 385 ( 1) § 1 i 3 k.c. , art. 385 ( 2) k.c. i art. 3 Dyrektywy Rady nr (...) dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U.UE.L1993.95.29) oraz w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej a także na podstawie rozszerzonej podmiotowo prawomocności materialnej wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 grudnia 2010 r. sygn. akt XVII Amc 1531/09, o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 81.695,81 CHF oraz kwoty 34.967,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 8 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty – wskutek uznania postanowień § 1 ust. 3 i 3A, § 3 ust. 3, § 10 ust. 1, 2 i 4, § 12 ust. 5, § 15 ust. 2 i ust. 4 umowy kredytu za bezskuteczne wobec powoda a w konsekwencji wskutek uznania umowy kredytu za nieważną w całości, V. ewentualnie, o unieważnienie umowy kredytu ze zwrotem wzajemnych świadczeń na podstawie przepisu art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2017, poz. 2070) w zw. z art. 361-363 k.c. oraz art. 415 k.c. i w zw. z art. 76 Konstytucji , to jest tytułem wzajemnego zwrotu świadczeń powód wnosił o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 81.695,81 CHF oraz kwoty 34.967,25 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 8 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty – z obowiązkiem równoczesnej zapłaty przez powoda na rzecz pozwanego kwoty 400.530 zł, VI. ewentualnie, na podstawie art. 405 i 410 k.c. w zw. z art. 385 ( 1) § 1 i 3 k.c. , art. 385 ( 2) k.c. i art. 3 Dyrektywy Rady nr (...) dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U.UE.L1993.95.29) oraz w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , o uznanie postanowienia § 1 ust. 3 i 3A, § 3 ust. 3, § 10 ust. 1, 2 i 4, § 12 ust. 5, § 15 ust. 2 i ust. 4 umowy kredytu za bezskuteczne wobec powoda i o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 81.695,81 CHF za okres od 04.03.2010 r. do 01.04.2020 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 8 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty, VII. ewentualnie, na podstawie art. 405 i 410 k.c. w zw. z art. 385 ( 1) § 1 i 3 k.c. , art. 385 ( 2) k.c. i art. 3 Dyrektywy Rady nr (...) dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U.UE.L1993.95.29) oraz w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 81.695,81 CHF za okres od 04.03.2010 r. do 01.04.2020 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 8 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty, wskutek uznania postanowienia § 1 ust. 3 i 3A, § 3 ust. 3, § 10 ust. 1, 2 i 4, § 12 ust. 5, § 15 ust. 2 i ust. 4 umowy kredytu za bezskuteczne wobec powoda, VIII. ewentualnie, o stwierdzenie nieważności umowy kredytu: a. na podstawie art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 69 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo bankowe – z uwagi na sprzeczność umowy kredytu z art. 69 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo bankowe , b. na podstawie art. 58 § 1 k.c. i art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe w zw. z art. 353 1 k.c. , art. 358 1 § 2 k.c. – z uwagi na sprzeczność klauzul waloryzacyjnych zawartych w § 1 ust. 3 i 3A, § 3 ust. 3, § 10 ust. 1, 2 i 4, § 12 ust. 5, § 15 ust. 2 i 4 umowy kredytu, z zasadami waloryzacji umownej oraz naturą stosunku prawnego i zasadami współżycia społecznego, II. ewentualnie, o uznanie za niedozwolone i tym samym bezskuteczne postanowień § 1 ust. 3 i 3A, § 3 ust. 3, § 10 ust. 1, 2 i 4, § 12 ust. 5, § 15 ust. 2 u 4 umowy kredytu z uwagi na ich abuzywny charakter, na podstawie art. 385 ( 1) § 1 i 3, 385 ( 2 ) k.c. i art. 3 i 4 Dyrektywy Rady nr (...) dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U.UE.L1993.95.29) w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej a także na podstawie rozszerzonej podmiotowo prawomocności materialnej wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 grudnia 2010 r. sygn. akt XVII Amc 1531/09. Jednocześnie powód podtrzymał w całości pierwotnie zajęte przez siebie stanowisko. Zaprzeczył twierdzeniom pozwanego o samodzielnym wyborze przez kredytobiorcę kredytu indeksowanego z oferty banki. Podkreślił, że nie przedstawiono mu oferty kredytu złotowego, zapewniając, że kredyt waloryzowany jest najkorzystniejszy i bezpieczny. Pracownik pozwanego banku nie uprzedził powoda, że łączna wysokość salda kredytu może wzrosnąć o ponad 100% na skutek wzrostu wartości franka szwajcarskiego do złotego. Powodowi nie wyjaśniono zasad określania kursów walut i nie poinformowano go, że w dacie zawierania umowy kredytu frank szwajcarski nie podlegał normalnym regułom rynku ekonomicznego, lecz był utrzymywany na sztucznie zaniżonym poziomie w drodze interwencji walutowych podejmowanych przez Szwajcarski Bank (...) . Powód rozwinął także swoją argumentację dotyczącą abuzywności klauzul waloryzacyjnych. Odnośnie do interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy wskazał, że zawarta między stronami umowa kredytowa wygenerowała długoterminowy stosunek prawny, który nie został dotychczas wykonany w całości. Ewentualne uwzględnienie roszczeń kredytobiorcy o zapłatę nie reguluje w sposób definitywny wzajemnych relacji stron w przyszłości ( pismo procesowe powoda z dnia 19.03.2021 r. – k. 383-394 ). Pozwany w piśmie z dnia 22 marca 2021 r. podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie powództwa w całości. W szczególności podniósł, że kwestionowane przez powoda klauzule nie są abuzywne, a konsumenci nadużywają tego zarzutu, by uchylić się od skutków pranych zawartych w przeszłości umów o kredyt indeksowany, które okazały się z przyczyn niezależnych od banku mniej korzystne niż zakładali konsumenci. Pozwany wskazał także, że nie doszło do rażącego naruszenia interesów powoda jako konsumenta, ponieważ w dalszym ciągu jego sytuacja jest korzystniejsza w stosunku do sytuacji, która miałaby miejsce gdyby powód zaciągnął kredyt w PLN ( pismo procesowe pozowanego z dnia 22.03.2021 r. – k. 426-428 ). W piśmie procesowym z dnia 26 kwietnia 2021 r. pozwany wniósł o oddalenie powództwa także w zmodyfikowanym kształcie i podniósł, że kredytobiorcy w chwili zawierania umowy mieli zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i doświadczenie w zawieraniu i wykonywaniu umów o produkty bankowe. Powód był bowiem właścicielem nieruchomości, której wartość oszacował wówczas na 650.000 zł. Powód nie zamieszkuje i nigdy nie zamieszkiwał w kredytowanej nieruchomości. Lokal, którego dotyczy sporna umowa był wykorzystywany jako studio fotograficzne T. D. , która zawodowo i zarobkowo zajmuje się fotografią. Powód z żoną wynajmują lokal oraz szereg innych nieruchomości. Tym samym pozwany zakwestionował konsumencki charakter umowy kredytu. Pozwany wskazał także, że powód nie jest w jego ocenie uprawniony do żądania kwoty objętej żądaniem pozwu, gdyż częściowo raty kredytu spłacała B. D. oraz T. D. ( pismo procesowe pozwanego z dnia 26.04.2021 r. – k. 435-440 ). Postanowieniem z dnia 13 września 2021 r. Sąd na podstawie art. 195 par. 2 kpc wezwał do udziału w sprawie w zakresie roszczenia o ustalenie nieważności umowy kredytu w charakterze pozwanej B. J. (k. 492). Uprzednio Sąd zawiadomił w/w w trybie art. 195 kpc o sprawie celem umożliwienia przystąpienia do sprawy w charakterze powódki (k. 311). B. J. nie skorzystała z tego uprawnienia. Postanowieniem z dnia 20 października 2021 r. Sąd na podstawie art. 195 par. 2 kpc wezwał do udziału w sprawie w zakresie roszczenia o ustalenie nieważności umowy kredytu w charakterze pozwanej T. D. (k. 524). Uprzednio Sąd zawiadomił w/w w trybie art. 195 kpc o sprawie celem umożliwienia przystąpienia do sprawy w charakterze powódki (k. 493). T. D. nie skorzystała z tego uprawnienia. Na rozprawie w dniu 20 grudnia 2021 r. obie dopozwane uznały powództwo (k. 549 v.). Powód w piśmie z dnia 7 stycznia 2022 r. w trybie art. 193 par. 1 kpc dokonał ponownej modyfikacji powództwa w ten sposób, iż wniósł o: I. o stwierdzenie nieważności umowy o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF nr (...) zawartej przez powoda oraz B. D. w dniu 4 marca 2010 r. z (...) Bank S.A. z siedzibą w W. , w którego miejsce wszedł następca prawny (...) S.A. z siedzibą w W. i o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 506.500,82 zł tytułem zwrotu świadczeń spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy kredytu (rat kapitałowo – odsetkowych) w okresie od dnia 1 kwietnia 2010 r. do dnia 30 grudnia 2021 r. oraz kwoty 49.934,66 zł tytułem zwrotu kosztów okołokredytowych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od obu tych kwot od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty, II. ewentualnie o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 556.435,48 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty – wskutek uznania za nieważną umowy kredytu, III. ewentualnie o uznanie postanowień § 1 ust. 3 i 3A, § 3 ust. 3, § 10 ust. 1, 2 i 4, § 12 ust. 5, § 15 ust. 2 i ust. 4 umowy kredytu za bezskuteczne wobec powoda a w konsekwencji wnosił o stwierdzenie nieważności umowy kredytu w całości i o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 556.435,48 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty, IV. ewentualnie o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 556.435,48 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty – wskutek uznania postanowień § 1 ust. 3 i 3A, § 3 ust. 3, § 10 ust. 1, 2 i 4, § 12 ust. 5, § 15 ust. 2 i ust. 4 umowy kredytu za bezskuteczne wobec powoda a w konsekwencji wskutek uznania umowy kredytu za nieważną w całości, V. ewentualnie o unieważnienie umowy kredytu ze zwrotem wzajemnych świadczeń na podstawie przepisu art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2017, poz. 2070) w zw. z art. 361-363 k.c. oraz art. 415 k.c. i w zw. z art. 76 Konstytucji , to jest tytułem wzajemnego zwrotu świadczeń powód wnosił o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 556.435,48 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty – z obowiązkiem równoczesnej zapłaty przez powoda na rzecz pozwanego kwoty 400.530 zł, VI. ewentualnie o uznanie postanowienia § 1 ust. 3 i 3A, § 3 ust. 3, § 10 ust. 1, 2 i 4, § 12 ust. 5, § 15 ust. 2 i ust. 4 umowy kredytu za bezskuteczne wobec powoda i o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 360.327,54 zł tytułem zwrotu nadpłaty wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 8 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty, VII. ewentualnie o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 360.327,54 zł tytułem zwrotu nadpłaty wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 8 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty, wskutek uznania postanowienia § 1 ust. 3 i 3A, § 3 ust. 3, § 10 ust. 1, 2 i 4, § 12 ust. 5, § 15 ust. 2 i ust. 4 umowy kredytu za bezskuteczne wobec powoda, VIII. ewentualnie o stwierdzenie nieważności umowy kredytu: a. na podstawie art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 69 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo bankowe – z uwagi na sprzeczność umowy kredytu z art. 69 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo bankowe , b. na podstawie art. 58 § 1 k.c. i art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe w zw. z art. 353 1 k.c. , art. 358 1 § 2 k.c. – z uwagi na sprzeczność klauzul waloryzacyjnych zawartych w § 1 ust. 3 i 3A, § 3 ust. 3, § 10 ust. 1, 2 i 4, § 12 ust. 5, § 15 ust. 2 i 4 umowy kredytu, z zasadami waloryzacji umownej oraz naturą stosunku prawnego i zasadami współżycia społecznego, II. ewentualnie o uznanie za niedozwolone i tym samym bezskuteczne postanowień § 1 ust. 3 i 3A, § 3 ust. 3, § 10 ust. 1, 2 i 4, § 12 ust. 5, § 15 ust. 2 u 4 umowy kredytu z uwagi na ich abuzywny charakter, na podstawie art. 385 ( 1) § 1 i 3, 385 ( 2 ) k.c. i art. 3 i 4 Dyrektywy Rady nr (...) dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U.UE.L1993.95.29) w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej a także na podstawie rozszerzonej podmiotowo prawomocności materialnej wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 grudnia 2010 r. sygn. akt XVII Amc 1531/09 (k. 564 i nast.). Pozwany w piśmie z dnia 2 lutego 2022 r. wniósł o oddalenie powództwa także w zmodyfikowanym kształcie (k. 588). Strony podtrzymały stanowiska na rozprawie w dniu 7 lutego 2022 roku. Na podstawie przedstawionego w sprawie materiału dowodowego Sąd dokonał następujących ustaleń faktycznych: W dniu 4 marca 2010 r. została zawarta umowa nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF pomiędzy (...) Bankiem S.A. z siedzibą w W. a małżonkami A. D. i B. D. ( umowa o kredyt hipoteczny – k. 257-261 ). Podstawą zawarcia umowy był wniosek o udzielenie kredytu hipotecznego z dnia 2 lutego 2010 roku. We wniosku wskazana została kwota 415.000 zł jako kwota kredytu i CHF jako waluta kredytu (wniosek kredytowy - k. 353-357). Bank udzielił kredytobiorcom kredytu w wysokości 400.530 zł waloryzowanego kursem waluty obcej CHF. Kwota kredytu wyrażona w walucie waloryzacji na koniec dnia 03.03.2010 r. według kursu kupna waluty z tabeli kursowej (...) Banku S.A. wynosiła 154.919,94 CHF. Kwota ta miała charakter informacyjny i nie stanowiła zobowiązania banku. Wartość kredytu w walucie obcej w dniu uruchomienia kredytu mogła być różna od podanej w niniejszym punkcie (§ 1 ust. 2, 3 i 3A umowy, decyzja kredytowa – k. 360-361). Kredyt został udzielony na 1) finansowanie zakupu na rynku wtórnym prawa własności lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w W. przy ul. (...) ) finansowanie części składki Ubezpieczenia Spłaty Rat Kredytu w zakresie: poważnego zachorowania, operacji chirurgicznej oraz pobytu w szpitali w wyniku choroby lub nieszczęśliwego wypadku, 3) finansowanie opłat okołokredytowych (§ 1 ust. 1A umowy). Okres kredytowania wynosił 360 miesięcy, tj. od dnia 4 marca 2010 r. do dnia 3 marca 2040 r. (§ 1 ust. 4 umowy). Kredytobiorcy zobowiązali się spłacać kredyt w miesięcznych ratach równych kapitałowo-odsetkowych płatnych do 12 dnia każdego miesiąca (§ 1 ust. 5 i 6 umowy). Kredyt oprocentowany był według zmiennej stopy procentowej, która w dniu wydania decyzji kredytowej (22.02.2010 r.) wynosiła 7,69 %. Wysokość zmiennej stopy procentowej w dniu wydania decyzji kredytowej ustalona została jako stawka bazowa LIBOR 3M dla waluty, w której został udzielony kredyt z dnia 29.09.2009 r. wynosząca 0,29% powiększona o stałą w całym okresie kredytowania marżę banku. Marża banku wynosiła 7,40% z zastrzeżeniem § 29 ust. 2 pkt 1. W okresie ubezpieczenia spłaty kredytu w (...) S.A. dokonanego zgodnie z § 3 ust. 6 marża banku ulegała podwyższeniu o 1,50 p.p. i wynosiła 5,90 %. Po zakończeniu okresu ubezpieczenia marża banku ulegała obniżeniu o 1,50 p.p. poczynając od dnia następnego po dniu uprawomocnienia się wpisu hipoteki na rzecz banku (§ 1 ust. 8 i § 9 ust. 1 i 2). Jako zabezpieczenie spłaty kredytu ustanowiono: a) hipotekę kaucyjną do kwoty 600.795 zł ustanowioną na kredytowanej nieruchomości i wpisana do księgi wieczystej nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie b) przelew na rzecz Banku praw z polisy ubezpieczenia od ognia i innych zdarzeń losowych nieruchomości obciążonej hipoteką do wysokości łącznej sumy ubezpieczenia 385.000 zł, jednak nie więcej niż wysokość zobowiązania kredytobiorcy na rzecz banku, c) ubezpieczenie niskiego wkładu własnego kredytu (...) S.A. na 36-miesięczny okres ubezpieczenia. Jeżeli przed upływem pełnych 36 miesięcy okresu ubezpieczenia nie nastąpiłaby całkowita spłata zadłużenia objętego ubezpieczeniem ani inne zdarzenie kończące okres ubezpieczenia, ubezpieczenie podlegało automatycznemu przedłużeniu, przy czym łączny okres ubezpieczenia nie mógł przekroczyć 180 miesięcy licząc od miesiąca, w którym nastąpiła wypłata kredytu. Kredytobiorcy upoważnili bank do pobrania środków tytułem zwrotu ubezpieczenia niskiego wkładu własnego w wysokości 4,5% kwoty kredytu objętej ubezpieczeniem, tj. 5.896,35 zł oraz zwrotu kosztów z tytułu automatycznego przedłużenia z rachunku wskazanego w § 6 bez odrębnej dyspozycji. Kwota kredytu objęta ubezpieczeniem wynosiła 131.030 zł, d) wskazanie banku jako uprawnionego do otrzymania świadczenia przyznanego na zaspokojenie zobowiązań wobec banku do wysokości Sumy Ubezpieczenia z tytułu Umowy Ubezpieczenia na życia i całkowitej trwałej niezdolności do pracy zgodnie z warunkami określonymi w oświadczeniu o przystąpieniu do umowy Ubezpieczenia, jednak nie więcej niż wysokość zobowiązania kredytobiorców na rzecz banku, e) wskazanie banku jako uprawnionego do otrzymania świadczenia przeznaczonego na zaspokojenie zobowiązań wobec banku do wysokości Sumy Ubezpieczenia z tytułu grupowej Umowy Ubezpieczenia Spłaty Rat Kredytu w zakresie: poważnego zachorowania, operacji chirurgicznej oraz pobytu w szpitalu w wyniku choroby lub nieszczęśliwego wypadku, dokonane na warunkach określonych w oświadczeniu o przystąpieniu do ubezpieczenia, nieodwołalne do chwili całkowitej spłaty kredytu (§ 3 umowy). Wypłata kredytu miała nastąpić jednorazowo w następujący sposób: 1. kwota 375.000 zł na rachunek wskazany w akcie notarialnym umowy sprzedaży, 2. kwota 10.000 zł tytułem refinansowania wniesionego wkładu własnego na rachunek wskazany przez wnioskodawcę, 3. kwota 10.000 zł tytułem finansowania opłat okołokredytowych na rachunek wskazany przez wnioskodawcę, 4. kwota 5.530 zł tytułem finansowania części składki Ubezpieczenia Spłaty Rat Kredytu w zakresie: poważnego zachorowania, operacji chirurgicznej oraz pobytu w szpitalu w wyniku choroby lub nieszczęśliwego wypadku (§ 5 ust. 1 umowy). Kredytobiorcy zobowiązali się spłacać kredyt wraz z odsetkami miesięcznie w ratach kapitałowo-odsetkowych w terminach i kwotach określonych w harmonogramie spłat, który stanowił załącznik nr 1 do umowy i był doręczany kredytobiorcy listem poleconym w terminie 14 dni od daty uruchomienia kredytu; harmonogram spłat był sporządzany w CHF (§ 10 ust. 1 i 2 umowy ). Raty kapitałowo-odsetkowe kredytu spłacane były w złotych po uprzednim ich przeliczeniu według kursu sprzedaży CHF z tabeli kursowej (...) Banku S.A. , obowiązującego na dzień spłaty z godziny 14:50 (§ 10 ust. 4 umowy). Kredytobiorcy zlecili i upoważnili bank do pobierania środków pieniężnych na spłatę kapitału i odsetek z tytułu udzielonego kredytu z rachunku (...) określonego w § 6 umowy. Zlecenie było nieodwołane i miało wygasnąć po całkowitym rozliczeniu kredytu (§ 11B ust. 1 umowy). Kredytobiorcy byli uprawnieni do dokonania wcześniejszej spłaty całości lub części kredytu. W przypadku wcześniejszej spłaty całości kredytu lub raty kapitałowo-odsetkowej, a także spłaty przekraczającej wysokość raty, kwota spłaty miała być przeliczana po kursie sprzedaży CHF, z tabeli kursowej (...) Banku S.A. , obowiązującym na dzień i godzinę spłaty (§ 12 ust. 1 i 5 umowy). Niespłacone w terminie określonym w umowie lub następnego dnia po okresie wypowiedzenia wierzytelności banku z tytułu umowy były traktowane jako zadłużenie przeterminowane a rata kapitału lub w przypadku wypowiedzenia umowy kwota kapitału, jako kapitał przeterminowany. Od kapitału przeterminowanego bank miał naliczać odsetki w wysokości określonej w Tabeli Oprocentowania dla należności przeterminowanych w walutach obcych, której wysokość wyznaczana była jako suma oprocentowania nominalnego określonego w § 1 ust. 8 z zastrzeżeniem § 9 i § 29 umowy i marży banku. Oprocentowanie dla należności przeterminowanych w dniu zawarcia umowy zostało ustalone w wysokości określonej w § 1 ust. 10 z zastrzeżeniem § 29 ust. 2 pkt 2 umowy (§ 15 ust. 1 i 2 umowy). Z chwilą wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego/od dnia wytoczenia powództwa o zapłatę wierzytelności banku z tytułu umowy kredytowej bank dokonywać miał przeliczenia wierzytelności na złote po kursie sprzedaży CHF z tabeli kursowej (...) Banku S.A. z dnia wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego lub wytoczenia powództwa (§ 15 ust. 4 umowy ). Kredytobiorcy oświadczyli, że zostali dokładnie zapoznani z kryteriami zmiany stopy procentowej kredytu, zasadami modyfikacji oprocentowania kredytu, mają świadomość, iż zmiana wysokości oprocentowania kredytu dokonana zgodnie z postanowieniami umowy będzie wpływać na wysokość rat kredytu oraz na wzrost kosztów obsługi kredytu. Kredytobiorcy oświadczyli, że w pełni akceptują zasady zmiany stopy procentowej. Oświadczyli także, że zostali dokładnie zapoznani z warunkami udzielania kredytu złotowego waloryzowanego kursem waluty obcej, w tym w zakresie zasad dotyczących spłaty kredytu i w pełni je akceptują. Oświadczyli, że są świadomi, że z kredytem waloryzowanym związane jest ryzyko kursowe, a jego konsekwencje wynikające z niekorzystnych wahań kursu złotego wobec walut obcych mogą mieć wpływ na wzrost kosztów obsługi kredytu (§ 30 ust. 1 i 2 umowy). Integralną część umowy kredytowej stanowił ,, Regulamin udzielania kredytu hipotecznego dla osób fizycznych - (...) , a kredytobiorcy oświadczyli, że przed zawarciem umowy zapoznali się z jego treścią i uznali jego wiążący charakter (§ 25 ust. 1 umowy). Zgodnie z § 1 ust. 1 i 8 regulaminu do umowy kredytowej bank udzielał kredytów i pożyczek złotowych waloryzowanych kursem walut. Kredyty i pożyczki waloryzowane kursem waluty wymienialnych mogły być waloryzowane kursem USD/EUR/CHF/GBP według tabeli kursowej (...) Banku S.A. ( regulamin – k. 362-369 ). Stosownie do treści § 1 ust. 9 regulaminu kredyt waloryzowany udzielany był w złotych, przy jednoczesnym przeliczeniu na wybraną przez kredytobiorcę walutę. Przeliczenia kredytu na walutę waloryzacji (...) dokonywał wg kursu kupna danej waluty z tabeli kursowej (...) Banku S.A. obowiązującej w dniu i godzinie uruchomienia kredytu. Szczegółowe informacje o wysokości kursu zastosowanego do uruchomienia kredytu kredytobiorca mógł uzyskać u pracownika (...) lub za pośrednictwem multilinii. Wysokość kursów kupna/sprzedaży walut obowiązujących w danym dniu roboczym mogła ulegać zmianie. Decyzja o zmianie wysokości kursów jak również o częstotliwości zmiany podejmowana była samodzielnie przez (...) z uwzględnieniem następujących czynników: a) bieżących notować kursów wymiany walut na rynku międzybankowym, b) podaży i popytu na waluty na rynku krajowym, c) różnicy stóp procentowych oraz stóp inflacji na rynku krajowym, d) płynności rynku walutowego, e) stanu bilansu płatniczego i handlowego. Od ww. czynników zależała także wysokość spreadu walutowego (§ 2 ust. 2 i 4 regulaminu ). Wysokość każdej raty odsetkowej lub odsetkowo-kapitałowej kredytu waloryzowanego kursem przyjętej waluty określona była w tej walucie, natomiast jej spłata dokonywana była w złotych po uprzednim jej przeliczeniu wg kursu sprzedaży danej waluty określonym w tabeli kursowej (...) Banku S.A. na dzień spłaty (§ 23 ust. 2 regulaminu ). W zawarcia podpisania umowy kredytu kredytobiorcy podpisali sporządzone na formularzu przygotowanym przez bank oświadczenia o przedstawieniu im przez pracownika banku w pierwszej kolejności oferty kredytu w polskim złotym. Po zapoznaniu się z tą ofertą zdecydowali, iż dokonują wyboru oferty kredytu waloryzowanego kursem walut obcych mając pełną świadomość ryzyka związanego z tym produktem, a w szczególności tego, że niekorzystna zmiana kursu waluty oraz wysokości spreadu walutowego spowoduje wzrost comiesięcznych rat spłaty kredytu, wzrost całego zadłużenia, wzrost kosztów obsługi kredytu. Ponadto oświadczyli, że zostali poinformowani przez pracownika o jednoczesnym ponoszeniu ryzyka zmiany stopy procentowej polegającym na tym, że w wyniku niekorzystnej zmiany stopy procentowej może ulec zwiększeniu comiesięczna rata spłaty kredytu, wartość całego zaciągniętego zobowiązania, wzrost kosztów obsługi kredytu. Oświadczyli również, że otrzymali prezentację symulacji kredytowych obrazujących: - wysokość comiesięcznych rat spłaty kredytu oraz kosztów obsługi kredytu wg kursów wymiany walut, wysokość spreadu walutowego i stóp procentowych obowiązujących w banku w dniu złożenia wniosku o kredyt, - wysokość comiesięcznych rat spłaty kredytu oraz kosztów obsługi kredytu w przypadku niekorzystnych wahań kursów walut, zmiany wysokości spreadu walutowego, zmiany wysokości stóp procentowych. Oświadczyli, że są świadomi ponoszenia ww. ryzyka, związanego z wybranym przez nich produktem kredytowym. Kredytobiorcy wyrazili zgodę na objęcie nieruchomości będącej zabezpieczeniem kredytu ochroną ubezpieczeniową na warunkach określonych w umowie ubezpieczenia nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych zawartej pomiędzy (...) S.A. a (...) Bank S.A. na sumę nie niższą niż wartość nieruchomości ustaloną na potrzeby kredytu ( oświadczenia – k. 429-431 ). W dniu 18 czerwca 2013 r. strony zawarły Aneks do umowy, zgodnie z którym płatność rat kapitałowych została odroczona na okres 6 kolejnych rat od dnia płatności raty o najbliższym terminie wymagalności (Aneks z dnia 18.06.2013 r. – k. 372). Ponowne odroczenie płatności 6 kolejnych rat kapitałowych strony wprowadziły na podstawie Aneksu zawartego w dniu 15 września 2014 r. ( Aneks z dnia 15.09.2014 r. – k. 374 ). Aneksem z dnia 17 maja 2016 r. strony ustaliły, że do dnia całkowitej spłaty kwoty niskiego wkładu własnego marża banku ulec miała podwyższeniu o 0,37 p.p. i miała wynosić 4,07%. Następnego dnia po dokonaniu całkowitej spłaty kwoty niskiego wkładu własnego marża banku miała ulec obniżeniu o 0,37 p.p. i wynosić 3,7%. Kwota niskiego wkładu własnego pozostała do spłaty na dzień 13 maja 2016 r. wynosiła 34.531,66 CHF. W umowie wykreślono także w § 3 w całości postanowienie dotyczące ubezpieczenia niskiego wkładu własnego kredytu, określające czas trwania tego ubezpieczenia, zasady jego przedłużania i ustalania wysokości kosztów związanych z podwyższonym ryzykiem spłaty kredytu oraz upoważnienia kredytobiorcy do pobierania z tego tytułu środków pieniężnych z rachunku do spłaty kredytu ( Aneks z dnia 17.05.2016 r. – k. 375 ). Związek małżeński A. D. i B. J. ustal na skutek rozwodu z dniem 18 sierpnia 2016 r. (wyrok rozwodowy – k. 519). W dniu 17 lipca 2017 r. A. D. i T. Ł. (aktualnie D. ) zawarli związek małżeński (zeznania powoda – k. 550 v., zeznania pozwanej T. D. – k. 551 v.). Na podstawie umowy o podział majątku dorobkowego z dnia 26 stycznia 2018 r. byli w/w małżonkowie w taki sposób dokonali podziału tego majątku, iż lokal mieszkalny nr (...) położony w budynku przy ul. (...) w W. (zakupiony za środki finansowe uzyskane na podstawie spornej umowy kredytu) stała się wyłącznym przedmiotem własności A. D. (k. 520 – 522 – umowa). W dniu 5 marca 2018 r. strony zawarły umowę zwolnienia z długu B. D. i przystąpienia do długu T. D. . Bank oświadczył, że zwalnia B. D. z długu wynikającego z umowy nr (...) z dnia 04.03.2010 r., a B. D. oraz A. D. oświadczyli, że wyrażają zgodę na zwolnienie z długu. Jednocześnie do długu przystąpiła T. D. , która oświadczyła, że zapoznała się z treścią umowy kredytu, regulaminu (...) , Taryfą prowizji i opłat bankowych dla osób fizycznych w ramach bankowości detalicznej (...) S.A. , Tabelami stóp procentowych dla osób fizycznych w ramach bankowości detalicznej (...) S.A. , w pełni je akceptuje i zobowiązuje się bezwarunkowo przestrzegać zawartych w nich postanowień. Oświadczyła także, że zna wysokość długu wynikającego z umowy kredytu, wynoszącego na dzień 08.01.2018 r. ogółem 132.252,71 CHF, co według kursu sprzedaży waluty waloryzacyjnej wynosi 478.701,91 PLN. Przystępująca do długu oświadczyła, że przystępuje do długu i zobowiązuje się spłacić go bankowi solidarnie z A. D. na warunkach i w terminach określonych w umowie kredytu. Od daty przystąpienia do długu T. D. była traktowana przez bank jako kredytobiorca ( umowa zwolnienia z długu i przystąpienia do długu – k. 293-295 ). W dniu 4 października 2021 r. byli małżonkowie A. D. i B. J. zawarli umowę przelewu wierzytelności na podstawie której B. J. przeniosła na rzecz A. D. wszelkie przysługujące jej wierzytelności z tytułu zwrotu nienależnego świadczenia spełnionego na rzecz banku w okresie od 4.03.2010 r. do 5.03.2018 r. w związku z wykonywaniem spornej umowy kredytu (k. 517 – 518 - umowa). W okresie od 1.04.2010 r. do 30.12.2021 r. świadczenia na rzecz banku w wykonaniu spornej umowy kredytu były spłacane przez A. D. z jego środków finansowych, powód czynił to wyłącznie w złotych polskich. Mimo faktu zawarcia umowy kredytu także przez B. D. (ówczesną małżonkę powoda) nie spłacała go ona w ogóle, ponieważ powód i B. D. mimo pozostawania w związku małżeńskim już od 2009 r. rozstali się faktycznie, a zawarcia przedmiotowej umowy kredytu w 2010 r. miało jedynie na celu umożliwienie powodowi zaspokojenia jego samodzielnych potrzeb mieszkaniowych po rozstaniu z B. D. (zeznania powoda – k. 550 – 550 v., zeznania pozwanej B. J. – k. 551, zeznania pozwanej T. D. – k. 551 v.). Jedynie w dniu 24 lipca 2017 r. jedną ratę kredytową w kwocie 2.900 zł (odpowiadającą kwocie 695,58 chf) spłaciła T. Ł. . Kwota ta pochodziła z prezentów ślubnych otrzymanych wspólnie przez powoda i tę pozwaną z okazji ich ślubu. W dacie dokonania tej wpłaty powód i T. Ł. jako małżonkowie pozostawali w systemie rozdzielności majątkowej małżeńskiej (k. 288 i k. 416 – historia spłat, zeznania pozwanej T. D. – k. 551 v.). Ustawa z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 165, poz. 984), która weszła w życie dnia 26 sierpnia 2011 r. wprowadziła następujące zmiany w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665, z późn. zm.): w art. 69 w ust. 2 po pkt 4 dodano pkt 4a w brzmieniu: w przypadku umowy o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska, szczegółowe zasady określania sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego w szczególności wyliczana jest kwota kredytu, jego transz i rat kapitałowo-odsetkowych oraz zasad przeliczania na walutę wypłaty albo spłaty kredytu. Po ust. 2 dodano ust. 3 w brzmieniu: w przypadku umowy o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska, kredytobiorca może dokonywać spłaty rat kapitałowo-odsetkowych oraz dokonać przedterminowej spłaty pełnej lub częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w tej walucie. W tym przypadku w umowie o kredyt określa się także zasady otwarcia i prowadzenia rachunku służącego do gromadzenia środków przeznaczonych na spłatę kredytu oraz zasady dokonywania spłaty za pośrednictwem tego rachunku. Artykuł 4 stanowił zaś, że w przypadku kredytów lub pożyczek pieniężnych zaciągniętych przez kredytobiorcę lub pożyczkobiorcę przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ma zastosowanie art. 69 ust. 2 pkt 4a oraz art. 75b prawa bankowego , w stosunku do tych kredytów lub pożyczek pieniężnych, które nie zostały całkowicie spłacone - do tej części kredytu lub pożyczki, która pozostała do spłacenia. W tym zakresie bank dokonuje bezpłatnie stosownej zmiany umowy kredytowej lub umowy pożyczki. Pismem z dnia 25 maja 2020 r. powód zwrócił się do pozwanego z wnioskiem o zawarcie porozumienia do umowy o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF nr (...) z dnia 4 marca 2010 r. w następujący sposób: 1. strony zgodnie oświadczą, że umowa kredytu była nieważna ze skutkiem ex tunc, 2. kredytobiorca zobowiązany będzie do zwrotu na rzecz (...) S.A. kwoty kredytu w wysokości 400.530 zł, 3. (...) S.A. zobowiązany będzie do zwrotu na rzecz kredytobiorcy kwoty 81.695,81 CHF oraz 34.967,25 zł tytułem zwroty wszystkich wpłat dokonanych przez kredytobiorcę w wykonaniu umowy kredytu według stanu na dzień 1 kwietnia 2020 r. W przypadku braku woli porozumienia, powód wezwał pozwanego do zapłaty ww. kwot w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. Pismo zostało doręczone pozwanemu w dniu 1 czerwca 2020 r. (pismo powoda z dnia 25.05.2020 r. – k. 301-302, potwierdzenie odbioru – k. 306). Przedmiotowa umowa o kredyt hipoteczny została zawarta przez strony według standardowego wzorca umownego stosowanego przez bank. Postanowienia umowy, w tym dotyczące mechanizmu waloryzacji, nie były indywidualnie uzgadniane między stronami, nie było takiej możliwości (zeznania powoda – k. 550, zeznania pozwanej B. J. – k. 551). Kredytobiorcy zawarli ww. umowę kredytową celem zaspokojenia wyłącznie potrzeb mieszkaniowych A. D. po jego rozstaniu z B. D. . Lokal ten (tzw. kawalerka) był wynajmowany przez powoda innym osobom dopiero po kilku latach od jego nabycia na skutek zmiany sytuacji rodzinnej powoda tj. założenia nowej rodziny z T. D. i posiadaniem z nią dzieci. Lokal ten miał zbyt małą powierzchnię dla kilku osób i dlatego został wynajęty. Jednocześnie powód wraz z nową rodziną przeniósł się do innego większego mieszkania, z którego sami korzystali na zasadzie najmu (wniosek kredytowy – k. 353-357, zeznania powoda – k. 550 - 551, zeznania pozwanej B. J. – k. 551, zeznania pozwanej T. D. – k. 551 v.). W okresie od dnia 1 kwietnia 2010 r. do dnia 30 grudnia 2021 r. A. D. uiścił na rzecz kredytodawcy łącznie kwotę 506.500,82 zł z tytułu rat kapitałowo – odsetkowych, przy czym w ramach tej kwoty T. Ł. w dniu 24 lipca 2017 r. uiściła w/w kwotę 2.900 zł (historia kredytu – k. 265-284, elektroniczne zestawienie operacji – k. 395-420, k. 567 - 576). Ponadto A. D. uiścił na rzecz kredytodawcy łącznie kwotę 47.480,71 zł, a mianowicie z tytułu składek ubezpieczeniowych (43.125,41 zł), prowizji (4.005,30 zł ) i innych opłat (350 zł) – (zaświadczenie banku – k. 264, historia kredytu – k. 265-284, elektroniczne zestawienie operacji – k. 395-420, k. 567 - 576). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił przede wszystkim w oparciu o: umowę kredytu hipotecznego nr (...) z dnia 04.03.2010 r. (k. 257-261) , regulamin do ww. umowy (k. 362-369) , wniosek kredytowy (k. 353-357) , decyzję kredytową (k. 360-361) , zaświadczenie banku (k. 263-264) , historię kredytu ( k. 265-284, 567 i nast. ), wezwanie do zapłaty (k. 301-302) , zeznania powoda (k. 550 – 550 v.) , zeznania pozwanej B. J. (k. 551), zeznania pozwanej T. D. (k. 551 v.). Sąd dokonał następującej oceny dowodów: Sąd co do zasady nie znalazł podstaw do kwestionowania zgodności przedstawionych w sprawie dokumentów z rzeczywistym stanem rzeczy, dlatego też uznał je za wiarygodne źródło dowodowe. Wyjątkiem od ceny zawartej w poprzednim akapicie jest oświadczenie powoda i jego byłej małżonki zawarte w umowy przelewu wierzytelności z dnia 4.10.21 r. w zakresie w jakim oświadczyli, że powód i jego pierwsza żona spłacali sporny kredyt wspólnie. Jest to oświadczenie niewiarygodne, albowiem pozostaje w sprzeczności z treścią zgodnych zeznań złożonych przez powoda i B. J. w niniejszej sprawie, z których wynika, że sporny kredy spłacał jedynie powód (k. 550 v.- 551). Wiarygodność tych zeznań poparta jest z kolei zasadami doświadczenia życiowego i racjonalnego zachowania. Skoro bowiem środki finansowe uzyskane dzięki temu kredytowi miały zaspokoić wyłącznie potrzeby mieszkaniowe powoda (zakup tzw. kawalerki dla powoda po uprzednim rozstaniu z żoną, która stała się kredytobiorcą tylko formalnie tylko z tego względu, iż powód nie posiadał wówczas samodzielnie zdolności kredytowej) to naturalnym jest że finansowy ciężar spłaty tego kredytu spoczywał faktycznie na powodzie. Sąd uznał za wiarygodne zeznania powoda i pozwanych, albowiem są logiczne i spójne. Sąd pominął wniosek strony pozwanej o dopuszczenie dowodu z protokołu zawierającego zeznania świadka M. D. złożone w innej sprawie sądowej, gdyż w ocenie Sądu okoliczności faktyczne, co do których miałby zeznawać ten świadek nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ( k. 549 v.) . Wynika to z oceny prawnej roszczeń powoda dokonanej przez Sąd, a przedstawionej poniżej. Z tego samego względu Sąd pominął wnioski stron o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego (k. 609 v.) oraz pominął wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron w dalej idącym zakresie niż okoliczności faktyczne wskazane w postanowieniu Sądu dopuszczającym ten dowód (k. 549 v. ). Należy podkreślić, iż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie wymagało skorzystania ze specjalistycznej wiedzy biegłego. Sąd pominął wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka B. D. oraz wniosek T. D. o jej przesłuchanie w charakterze świadka, albowiem jego przeprowadzenie było niedopuszczalne z uwagi na fakt, iż osoby te występowały w niniejszej sprawie w charakterze stron procesu (k. 549 v.). Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w istocie w całości w zakresie roszczeń głównych o zapłatę i ustalenie. Zostało oddalone tylko w niewielkiej części w zakresie roszczenia o zapłatę (co do części należności głównej (mniej niż 1 %) i co do części odsetek ustawowych za opóźnienie). Tym samym rozstrzyganie o roszczeniach ewentualnych stało się bezprzedmiotowe, albowiem z uwagi na ich charakter Sąd przystępuje do ich rozpoznania tylko w przypadku nieuwzględnienia roszczeń głównych. Przedmiot sporu wymaga poczynienia na wstępnie rozważań natury ogólnej. Kredyt złotówkowy jest to kredyt udzielany w walucie polskiej, w którym kredytobiorca dokonuje spłaty rat kapitałowo-odsetkowych również w walucie polskiej, zwracając bankowi sumę nominalną udzielonego kredytu (kapitału) wraz z odsetkami oraz ewentualnie innymi opłatami i prowizjami. Kredyt walutowy to kredyt, w którym zobowiązanie jest wyrażone w umowie w walucie obcej, wypłata kredytu następuje w walucie obcej, harmonogram spłaty kredytu wyrażony jest walucie obcej i spłata następuje także w walucie obcej. Kredyt indeksowany kursem waluty obcej to kredyt udzielany w walucie polskiej, przy czym na dany dzień (najczęściej dzień uruchomienia kredytu), kwota kapitału kredytu (lub jej część) przeliczana jest na walutę obcą (według bieżącego kursu wymiany waluty), która to kwota stanowi następnie podstawę ustalania wysokości rat kapitałowo-odsetkowych. Wysokość kolejnych rat kapitałowo-odsetkowych określana jest zatem w walucie obcej, ale ich spłata dokonywana jest w walucie polskiej, po przeliczeniu według kursu wymiany walut na dany dzień (najczęściej na dzień spłaty). Kredyt denominowany to kredyt, w którym zobowiązanie wyrażone jest w umowie w walucie obcej, wypłata kredytu następuje w walucie polskiej, harmonogram spłaty kredytu wyrażony jest walucie obcej, a spłata następuje w walucie polskiej. Należy zauważyć, że w ocenie organów nadzorczych nad rynkiem finansowym nie ulegało wątpliwości, że kredyty indeksowane i denominowane to kredyty w walucie polskiej. Zgodnie ze stanowiskiem Narodowego Banku Polskiego z dnia 6 lipca 2011 r. wyrażonym w toku prac legislacyjnych nad tzw. ustawą antyspreadową: ,,kredyt w walucie polskiej ,,denominowany lub indeksowany” w innej walucie niż polska jest kredytem w złotych. Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe , w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia umowy pomiędzy stronami, przez umowę kredytu bankowego bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. W myśl art. 69 ust. 2 Prawa bankowego , umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności: 1) strony umowy, 2) kwotę i walutę kredytu, 3) cel, na który kredyt został udzielony, 4) zasady i termin spłaty kredytu, 5) wysokość oprocentowania kredytu i warunki jego zmiany, 6) sposób zabezpieczenia spłaty kredytu, 7) zakres uprawnień banku związanych z kontrolą wykorzystania i spłaty kredytu, 8) terminy i sposób postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych, 9) wysokość prowizji, jeżeli umowa ją przewiduje, 10) warunki dokonywania zmian i rozwiązania umowy. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy ( art. 58 § 1 k.c. ). Nieważna jest również czynność sprzeczna z zasadami współżycia społecznego ( art. 58 § 2 k.c. ). Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana ( art. 58 § 3 k.c. ). Czynność prawna jest sprzeczna z ustawą, gdy jej treść jest formalnie i materialnie niezgodna z bezwzględnie obowiązującym przepisem prawa. Nieważność czynności prawnej może wynikać nie tylko z wyraźnej dyspozycji przepisu, ale także z natury zobowiązania. Do przedmiotowej umowy nie ma zastosowania ustawa o kredycie konsumenckim z dnia 20 lipca 2001 r. , albowiem zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy nie ma ona w ogóle zastosowania do umów o kredyt konsumencki o wysokości większej niż 80.000 zł albo równowartości tej kwoty w innej walucie niż waluta polska. Dokonując analizy sprawy Sąd doszedł do następujących wniosków: 1) umowa kredytu zawiera niedozwolone postanowienia w rozumieniu art. 385 (1) kc odnoszące się do mechanizmu indeksacji, 2) umowa kredytu jest nieważną czynnością prawną, 3) stronie powodowej przysługuje co do zasady roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia za okres objęty żądaniem pozwu, 4) zarzut przedawnienia roszczenia strony powodowej zgłoszony przez stronę pozwaną jest zarzutem chybionym, 5) roszczenie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy jest roszczeniem uzasadnionym. Na podstawie spornej umowy kredytowej bank udzielił kredytobiorcom, na ich wniosek, kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem waluty obcej CHF według tabeli kursowej (...) Banku S.A. . Kwota kredytu wyrażona w CHF była określona na podstawie kursu kupna waluty w CHF z tabeli kursowej (...) Banku S.A. z dnia i godziny uruchomienia kredytu. Kredyt powodów został im wypłacony w złotych polskich, jego spłata mogła odbywać się w walucie krajowej lub obcej. Raty kredytu podlegające spłacie wyrażone zostały w walucie obcej. Kredyt oprocentowany został w oparciu o stopę referencyjną LIBOR 3M. Harmonogram spłat był sporządzany w CHF. Kredytobiorcy spłacali raty kapitałowo – odsetkowe w walucie obcej. Gdyby raty kapitałowo-odsetkowe spłacane były w złotych polskich to odbywałoby się to po uprzednim przeliczeniu ich według kursu sprzedaży CHF z tabeli kursowej (...) Banku S.A. obowiązującego na dzień spłaty z godziny 14.50. Z powyższego bezsprzecznie wynika, że zawarta przez strony umowa kredytu hipotecznego stanowi umowę kredytu złotowych indeksowanego do waluty obcej. Bank wydaje kredytobiorcy określoną sumę kredytową w złotych, przy czym jej wysokość jest określana (indeksowana) według kursu danej waluty w dniu wydania (indeksowanie do waluty obcej po cenie kupna). Ustalenie takie następuje też w celu określenia wysokości rat kredytowych, do których kredytobiorca będzie zobowiązany w okresie trwania stosunku kredytowego. W istocie przedmiotowy kredyt został zatem udzielony powodowi w złotych polskich, a był jedynie indeksowany do kursu waluty obcej. Należy zauważyć, że również i w ocenie organów nadzorczych nad rynkiem finansowym nie ulegało wątpliwości, że kredyty indeksowane i denominowane to kredyty w walucie polskiej. Zgodnie ze stanowiskiem Narodowego Banku Polskiego z dnia 6 lipca 2011 r. wyrażonego w toku prac legislacyjnych nad tzw. ustawą antyspreadową: ,,kredyt w walucie polskiej ,,denominowany lub indeksowany” w innej walucie niż polska jest kredytem w złotych. Przyjęcie klauzuli indeksowej w postaci innej waluty (tak samo, gdyby indeksem była cena złota, zboża czy innego dobra majątkowego) nie przekreśla faktu, że zobowiązanie zostało wyrażone w złotych. Kredyt indeksowany nie jest kredytem walutowym. Bank albo inny kredytodawca nie może żądać od kredytobiorcy spłaty kredytu w innej walucie niż złoty, nie ma też obowiązku przyjmowania świadczenia pieniężnego w innej walucie niż złoty (chociaż w wysokości indeksowanej).” (stanowisko Narodowego Banku Polskiego z 6 lipca 2011 r.) Dokonując analizy niniejszej sprawy Sąd rozważał w pierwszym rzędzie, czy przedmiotowa umowa kredytowa jest ważną czynnością prawną. Sąd doszedł do wniosku, że kontrakt ten jest nieważny. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości dopuszczalność co do zasady konstrukcji kredytu indeksowanego/denominowanego z perspektywy art. 69 prawa bankowego . W tym zakresie Sąd rozpoznający niniejszy spór podziela pogląd zaprezentowany przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14, w którym Sąd ten stwierdził, że ,,umowa kredytu bankowego jest umową nazwaną ( art. 69 prawa bankowego ). Jej elementów konstrukcyjnych należy poszukiwać w art. 69 ust. 1 prawa bankowego , zgodnie z którym bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej i zwrotu wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty. Oznacza to, że - używając syntetycznej formuły - bank zobowiązuje się do wydania określonej sumy pieniężnej, a kredytobiorca do zwrotu wykorzystanej sumy kredytu i zapłacenia odsetek kapitałowych. Umowa kredytu indeksowanego/denominowanego mieści się w konstrukcji ogólnej umowy kredytu bankowego i stanowi jej możliwy wariant ( art. 353 (1 ) k.c. w związku z art. 69 Prawa bankowego ). Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że w obrocie prawnym doszło do wykształcenia się jakiegoś odrębnego, oryginalnego typu umowy bankowej, powiązanej w sposób szczególny z kursem złotego do walut obcych w chwili wydania i zwrotu sumy kredytowej i tym samym zakładającej szczególny sposób określania wysokości zadłużenia kredytobiorcy w stosunku kredytowym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2016r., I CSK 1049/14, LEX nr 2008735, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, Lex nr 2771344). Zwrócić należy także uwagę na treść art. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2011r. o zmianie ustawy prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw tzw. antyspreadowej (Dz. U. Nr 165, poz. 984), która weszła w życie dnia 26 sierpnia 2011 r., zgodnie z którym ,,w przypadku kredytów lub pożyczek pieniężnych zaciągniętych przez kredytobiorcę lub pożyczkobiorcę przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ma zastosowanie art. 69 ust. 2 pkt 4a oraz art. 75b prawa bankowego , w stosunku do tych kredytów lub pożyczek pieniężnych, które nie zostały całkowicie spłacone - do tej części kredytu lub pożyczki, która pozostała do spłacenia. W tym zakresie bank dokonuje bezpłatnie stosownej zmiany umowy kredytowej lub umowy pożyczki’’. Przepis ten reguluje kwestie intertemporalne związane z jej stosowaniem i wprost potwierdza, że co do zasady zawieranie umów kredytu indeksowanego było przed wprowadzeniem ww. ustawy dopuszczalne. Również na ten temat wypowiedział się Sąd Najwyższy, który stwierdził, że ,,ideą dokonania nowelizacji prawa bankowego ustawą z dnia 29 lipca 2011 r. było utrzymanie funkcjonujących na rynku kredytów Indeksowanych (denominowanych) według nowych zasad (…) Ustawodawca wprowadził narzędzie prawne pozwalające wyeliminować z obrotu postanowienia umowne zawierające niejasne reguły przeliczania należności kredytowych, zarówno na przyszłość, jak i w odniesieniu do wcześniej zawartych umów w części, która pozostała do spłacenia” (wyrok Sądu Najwyższego 19 marca 2015 r., IV CSK 362/14, LEX nr 1663827). W ocenie Sądu podpisana przez strony umowa kredytu spełnia wszystkie ustawowe wymogi wynikające z treści art. 69 ust. 1 i 2 ustawy prawo bankowe , w szczególności spełnia wymogi z art. 69 ust. 2 pkt 2 i 4 prawa bankowego . Strony określiły w umowie kredytu kwotę kredytu, walutę kredytu, jego przeznaczenie, okres kredytowania, terminy i zasady jego zwrotu przez powodów, a także oprocentowanie kredytu i opłaty oraz prowizje związane z jego udzieleniem. Nie ulega wątpliwości, iż zawarta przez strony umowa kredytu nie jest umową kredytu walutowego (zob. wyrok SN z 7.11.2019 r., IV CSK 13/19, Lex). Nie można zgodzić się z poglądem, że indeksacja stanowi szczególny instrument finansowy (swap walutowo – procentowy). Tworzenie takiej konstrukcji jest zdaniem Sądu niecelowe dla analizy prawnej tego przypadku. Kredytobiorca zawierając umowę kredytu indeksowanego lub denominowanego do waluty obcej zawiera umowę kredytową oprocentowaną według ściśle określonej stopy procentowej z zastrzeżeniem, iż odsetki będą naliczane od kwoty wyrażonej w CHF stanowiącej równowartość pożyczonej mu kwoty w złotych. W rzeczywistości jedynym „tożsamym skutkiem” tych transakcji jest to że zarówno kredytobiorca jak i strona transakcji CIRS zobowiązana do zapłaty odsetek od waluty obcej wystawia się na ryzyko kursowe. W wypadku kredytu nie jest to jednakże wynikiem wymiany obowiązków zapłaty odsetek, a wynikiem określenia wysokości zobowiązania w walucie obcej. Nie ma tu zatem żadnej potrzeby doszukiwania się konstrukcji jakiegokolwiek instrumentu finansowego. Treść stosunku prawnego łączącego bank z kredytobiorcą określa treść zawartej umowy, ewentualnie zgodny zamiar stron, jeżeli umowa go nie odzwierciedlała. Wszelkie próby wywodzenia, wbrew treści umowy kredytu, iż jest to jakakolwiek inna umowa czy wręcz instrument finansowy nie są zatem uzasadnione. W tym miejscu wskazać także należy, iż kwestia możliwości traktowania kredytu walutowego jako stanowiącego instrument finansowy była poddana pod ocenę Trybunału Sprawiedliwości (UE) pod sygnaturą akt C-312/14 w wyniku pytania prejudycjalnego zadanego przez sąd węgierski w sprawie (...) Bank (...) . przeciwko M. L. i M. L. . Stanowisko Trybunału zawarte w wydanym w tej sprawie orzeczeniu z dnia 3 grudnia 2015 r. wiąże sąd w zakresie oceny prawnej i interpretacji prawa europejskiego wykluczając możliwość odmiennego rozstrzygnięcia kwestii będącej przedmiotem orzekania przez Trybunał. Dotyczy to w szczególności odpowiedzi na pytania postawione przez sąd odsyłający, mających dość rozbudowaną treść, lecz sprowadzających się do zapytania: Czy kredyt walutowy przewidujący w swojej konstrukcji wypłatę środków po znanym kursie, a następnie spłatę po kursie przyszłym (nieznanym) jest w istocie „skomplikowanym instrumentem finansowym”? Czy taki instrument finansowy podlega regulacji tzw. dyrektywy MIFID i czy w związku z tym bank był zobowiązany do dokonania czynności wymaganych tą dyrektywą? Czy obejście przez bank wymogów dyrektywy MIFID oznacza, że umowa zawarta z klientem jest nieważna? Trybunał (UE) rozstrzygając w przedmiocie postawionych mu pytań sprowadził poddaną jego ocenie kwestię do udzielenia odpowiedzi na pytanie: „Czy transakcje dokonywane przez instytucję kredytową, polegające na wymianie kwot denominowanych w walucie obcej na walutę krajową, w celu obliczenia kwot kredytu i zwrotu, zgodnie z postanowieniami umowy kredytu dotyczącymi kursów wymiany, mogą zostać zakwalifikowane do „usług inwestycyjnych i działalności inwestycyjnej” w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 dyrektywy (...) .” (akapit 53 orzeczenia Trybunału). Odpowiadając na tak postawione pytanie Trybunał stwierdził, iż transakcje wymiany, które są wyłącznie dodatkowe wobec udzielenia i zwrotu kredytu konsumenckiego denominowanego w walucie obcej, to jest ograniczają się do wymiany, na podstawie kursu kupna lub sprzedaży danej waluty obcej, kwot kredytu i rat wyrażonych w tej walucie (waluta rozliczeniowa) na walutę krajową (waluta płatnicza) nie stanowią usług inwestycyjnych ani działalności inwestycyjnej w rozumieniu dyrektywy MIFID I. Trybunał stwierdził w szczególności iż: „Jedyną funkcją takich transakcji jest posłużenie za sposoby wykonania istotnych zobowiązań płatniczych z umowy kredytu, czyli udostępnienie kapitału przez kredytodawcę i zwrot tego kapitału wraz z odsetkami przez kredytobiorcę. Celem tych transakcji nie jest realizacja inwestycji, gdyż konsument zamierza wyłącznie uzyskać fundusze na nabycie dobra konsumpcyjnego lub świadczenie usługi, a nie na przykład zarządzać ryzykiem kursowym czy spekulować kursami wymiany walut obcych.” (Akapit 57 orzeczenia). Zdaniem Sądu umowa kredytu nie jest nieważna ze względu na naruszenie zasady walutowości wyrażonej w art. 358 § 1 k.c. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 stycznia 2009 r. stanowił, że, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, zobowiązania pieniężne na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej mogą być wyrażone tylko w pieniądzu polskim. Umowa została zawarta w okresie obowiązywania powołanego wyżej przepisu. W okresie obowiązywania przywołanej zasady walutowości, wyjątki od niej zostały wyrażone w ustawie z dnia z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (Dz. U. z 2002, nr 141, poz. 1178). Ustawa ta ustanawiała ograniczenia obrotu wartościami dewizowymi w kraju, który to obrót, stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 18 ustawy, należy rozumieć jako zawarcie umowy lub dokonanie innej czynności prawnej powodującej lub mogącej powodować dokonywanie w kraju między rezydentami lub między nierezydentami rozliczeń w walutach obcych albo przeniesienie w kraju między rezydentami lub między nierezydentami własności wartości dewizowych, a także wykonywanie takich umów lub czynności. Jednocześnie art. 3 ust. 3 Prawa dewizowego stanowił, że ograniczeń w obrocie dewizowym, określonych w art. 9 ustawy, w postaci konieczności uzyskania zezwolenia dewizowego nie stosuje się do obrotu dewizowego dokonywanego z udziałem banków. W konsekwencji w odniesieniu do banków zachodził ustawowy wyjątek od zasady walutowości określonej w art. 358 § 1 k.c. , a tym samym dopuszczalne było zawieranie umów kredytów walutowych bez konieczności uzyskania zezwolenia dewizowego. Niezależnie od tego, od 1 października 2002 r. w obrocie prawnym obowiązywało rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie ogólnych zezwoleń dewizowych z dnia 3 września 2002 r. (Dz. U. z 2002 r., nr 154, poz. 1273), wydane na podstawie art. 7 Prawa dewizowego , w którym w § 12 Minister Finansów zezwolił na dokonywanie w kraju, między rezydentami, rozliczeń w euro i innych walutach wymienialnych, o ile jedną ze stron jest konsument. Oznacza to, iż zawarta przez strony umowa nie mogła naruszać zasady walutowości. Sąd nie podzielił poglądu, że zmiana administratora wskaźnika LIBOR oznacza nieważność umowy na skutek następczej niemożności jej wykonania. Jest bezsporne, że pierwotnie oprocentowanie kredytu było określane w oparciu o stawkę LIBOR ustalaną i publikowaną przez B. B. ’ A. ( (...) ) oraz że od lutego 2014 r. instytucja ta nie wyznacza już tej stawki, albowiem od tego dnia wyznacza ją inny podmiot – I. A. ( (...) ) z siedzibą w L. (okoliczność bezsporna). W ocenie Sądu zmiana administratora wskaźnika LIBOR, dodatkowo dokonana na skutek interwencji brytyjskiego nadzoru finansowego nie oznacza niemożności wykonania zobowiązania, albowiem obliczenie wysokości w/w wskaźnika LIBOR jest nadal możliwe. Zmiana dotyczy tylko tego, że jest on zarządzany przez inny podmiot. Dla oceny prawnej roszczeń strony powodowej bez znaczenia jest także okoliczność, że z końcem 2021 roku brytyjski organ nadzoru finansowego ( (...) ) zaprzestał opracowywać wskaźnik referencyjny LIBOR (referencyjną wysokość oprocentowania depozytów i kredytów na rynku międzybankowym w L. dla poszczególnych walut, w tym dla CHF), albowiem w odpowiedzi na tę decyzję Komisja Europejska wydała w dniu 14 października 2021 r. rozporządzenie wykonawcze (...) w sprawie wyznaczenia ustawowego zamiennika dla niektórych terminów zapadalności stopy LIBOR dla franka szwajcarskiego (Dziennik Urzędowy UE z 22.10.21 .). Na podstawie tego rozporządzenia na terenie Unii Europejskiej zostały wyznaczone wskaźniki referencyjne (...) ( (...) ) z administratorem (...) jako zamienniki wskaźników referencyjnych CHF LIBOR. Zgodnie z treścią w/w rozporządzenia (...) jako zamiennik wskaźnika referencyjnego CHF LIBOR zastępuje wszystkie odniesienia do tego wskaźnika referencyjnego w umowach, w tym w umowach kredytu indeksowanych/denominowanych do franka szwajcarskiego. Wskaźnik (...) z mocy prawa dotyczy wszystkich tych umów, bez konieczności zmiany treści umowy kredytu przez strony umowy. Z uwagi na charakter tej zmiany nie ma ona wpływu na ocenę przedmiotowej umowy kredytu przez Sąd. W ocenie Sądu tylko w sytuacji gdyby doszło do likwidacji wskaźnika referencyjnego LIBOR i zarazem nie zostałaby przyjęta w/w regulacja prawna wprowadzająca zastępczo inny wskaźnik ( (...) ) doszłoby do daleko idącego skutku prawnego, a mianowicie do wygaśnięcia umowy kredytu z powodu następczej niemożliwości świadczenia w rozumieniu art. 475 par. 1 kc. Potencjalny brak określenia w umowie oprocentowania jako elementu przedmiotowo istotnego umowy kredytu zgodnie z art. 69 ust. 2 pkt 5 ustawy z 29.08.1997 r. prawo bankowe prowadziłby bowiem do stanu rzeczy, w którym spełnienie świadczenia przez kredytobiorcę stałoby się niemożliwe na skutek okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Na wstępie podkreślić należy, że unormowania zawarte w art. 385 1 -385 (3) k.c. mają charakter szczególny w stosunku do tych przepisów, które mają powszechne zastosowanie do kształtowania przez kontrahentów treści umowy (wskazać należy chociażby na art. 58, 353 (1) czy 388 k.c. ). Najważniejsze jest jednak to, iż uzasadnieniem dla ich wprowadzenia ustawą z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny był zamiar zapewnienia konsumentom bardziej skutecznej ochrony w stosunkach umownych z profesjonalistami, a przede wszystkim zaś potrzeba uwzględnienia w polskim prawie postanowień dyrektywy nr (...) 5 kwietnia 1993 r. o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich (Dz. Urz. WE z 1993 r. L 95, s. 29). Art. 6 ust. 1 dyrektywy stanowi, że państwa członkowskie stanowią, że na mocy prawa krajowego nieuczciwe warunki w umowach zawieranych prze sprzedawców lub dostawców z konsumentami nie będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 dyrektywy zarówno w interesie konsumentów, jak i konkurentów państwa członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki mające na celu zapobieganie stałemu (dalszemu) stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez sprzedawców i dostawców z konsumentami. Regulacja zawarta w art. 385(1) - 385(3) k.c. stanowi zatem wyraz implementacji w prawie polskim przez ustawodawcę prawa unijnego w postaci powyższej dyrektywy. W takiej sytuacji należy stwierdzić, iż jakkolwiek po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej pierwszeństwo ma zastosowanie prawa europejskiego w razie, gdy zachodzi sprzeczność pomiędzy przepisami prawa krajowego a prawa unijnego, to jednakże w sytuacji, gdy odpowiednie normy prawa krajowego, tak jak w przypadku wskazanych przepisów art. 385(1) – 385(3) k.c. , stanowią wyraz dokonanej już implementacji prawa unijnego, stosować należy te właśnie przepisy prawa krajowego. Poza tym sama dyrektywa w art. 8 stanowi, że w celu zapewnienia wyższego stopnia ochrony konsumenta państwa członkowskie mogą przyjąć lub utrzymać bardziej rygorystyczne przepisy prawne zgodne z traktatem w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą. Innymi słowy, ustawodawca unijny zakreślił w dyrektywie jedynie minimalny poziom ochrony konsumentów, dozwalając poszczególnym państwom na poszerzenie ochrony w tym zakresie, nakładając przy tym na sądy krajowe, stwierdzające nieuczciwy charakter warunków umownych, obowiązek wyciągnięcia wszelkich wynikających z tego zgodnie z prawem krajowym konsekwencji w celu zapewnienia, by warunek ten nie był wiążący dla konsumenta (por. wyrok ETS z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. C-618). Z możliwości tej niewątpliwie skorzystał polski ustawodawca, stwarzając możliwość uznania klauzuli sprzecznej z dobrymi obyczajami za niewiążącą konsumenta czy też wymieniając w art. 383 (3) k.c. przykładowe niedozwolone klauzule umowne. Z art. 385 1 § 1 k.c. wynika, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są klauzule umowne, które spełniają łącznie trzy przesłanki pozytywne tj.: zawarte zostały w umowach z konsumentami, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszają jego interesy. Kontrola abuzywności postanowień umowy wyłączona jest zaś jedynie w przypadku spełnienia jednej z dwóch przesłanek negatywnych, to jest gdy: postanowienie umowne zostało indywidualnie uzgodnione z konsumentem oraz postanowienie umowne określa główne świadczenia stron i jest sformułowane w sposób jednoznaczny. Sąd uznał, że postanowienia umowne wskazane przez stronę powodową jako niedozwolone w rozumieniu art. 385 (1) kc w istocie mają taki charakter z przyczyn wskazanych przez kredytobiorcę. Zdaniem Sądu niedozwolony charakter mają postanowienia: 1. § 1 ust. 3A umowy kredytu: ,,Kwota kredytu wyrażona w walucie waloryzacji na koniec dnia 3.03.2010 według kursu kupna waluty z tabeli kursowej (...) Banku S.A. wynosi 154.919,94 CHF. Kwota niniejsza ma charakter informacyjny i nie stanowi zobowiązania Banku. Wartość kredytu wyrażona w walucie obcej w dniu uruchomienia kredytu może być różna od podanej w niniejszym punkcie.”; 2. § 10 ust. 4 umowy kredytu: ,,Raty kapitałowo- odsetkowe spłacane są w złotych po uprzednim ich przeliczeniu wg kursu sprzedaży CHF z tabeli kursowej (...) Banku S.A. obowiązującego w dzień spłaty z godziny 14:50”. 3. § 23 ust. 2 regulaminu : „wysokość każdej raty odsetkowej lub kapitałowo – odsetkowej kredytu waloryzowanego kursem przyjętej waluty określona jest w tej walucie, natomiast jej spłata dokonywana jest w złotych po uprzednim jej przeliczeniu wg kursu sprzedaży danej waluty, określonym w tabeli kursowej (...) Banku S.A. na dzień spłaty”; Strona powodowa w dacie zawierania spornej umowy kredytu była konsumentem, zaciągnęła przedmiotowe zobowiązanie celem zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Zgodnie z art. 22 1 k.c. za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Nie budzi wątpliwości, że status konsumenta nie zależy od cech podmiotowych osoby zawierającej umowę z przedsiębiorcą, lecz oceniany jest na podstawie związku dokonywanej czynności prawnej z działalnością gospodarczą. Jak stwierdził Sąd Apelacyjny w Szczecinie w postanowieniu z dnia 28 sierpnia 2012 r. (sygn. akt I ACz 399/12) „w przypadku pojęcia konsumenta nie chodzi o cechę własną osoby fizycznej, a analizę stosunku zobowiązaniowego, z jakiego dochodzi ona roszczenia. O tym, czy podmiot jest konsumentem, czy też nie, decyduje to, z kim wchodzi w relacje i jaki mają one charakter." Zgodnie ze stanowiskiem judykatury, aby odmówić osobie fizycznej dokonującej czynności prawnej z przedsiębiorcą statusu konsumenta czynność ta musiałaby się bezpośrednio wiązać z jej działalnością gospodarczą lub zawodową, co więcej związek taki musi istnieć w dacie dokonywania czynności prawnej. Jak zauważył Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 9 lutego 2012 r. (sygn. akt V ACa 96/12) „status osoby fizycznej, jako konsumenta, w rozumieniu art. 221 k.c. powinien być oceniany na chwilę dokonywania czynności prawnej." Żadnego znaczenia dla niniejszej sprawy nie ma również wykształcenie i zawód strony powodowej. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny bez znaczenia dla celów ustalenia, czy mamy do czynienia z konsumentem, jest wiedza danej osoby co do przysługujących jej praw lub co do materii, której dotyczy transakcja z przedsiębiorcą. Konsumentem może być zatem zarówno specjalista z zakresu prawa konsumenckiego, jak i osoba, która ma taką wiedzę o rzeczach, lub usługach, które świadczy jej przedsiębiorca, jak on sam, lecz dokonuje czynności poza zakresem działalności gospodarczej lub zawodowej. Wyodrębnienie kategorii konsumentów jest bowiem dokonane ze względu na ich strukturalną słabość rynkową, nie zaś w zależności od stanu wiedzy lub świadomości konkretnych podmiotów" (P. Mikłaszewicz, Objaśnienia do art. 221 k.c., w: Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Osajda, Legalis 2014). Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wyrażonym w wyroku z dnia 3 września 2015 r. sygn. (C-110/14) „pojęcie „konsumenta" w rozumieniu art. 2 lit. b) dyrektywy 93/13 ma, jak wskazał rzecznik generalny w pkt 28-33 opinii, charakter obiektywny i jest niezależne od konkretnego zasobu wiedzy, jaki może mieć dana osoba, czy też od posiadanych przez nią w rzeczywistości informacji. (...) Adwokat zawierający z osobą fizyczną lub prawną działającą w ramach jej działalności zawodowej umowę, która - w szczególności ze względu na brak związku z działalnością kancelarii tego adwokata - nie jest związana z wykonywaniem zawodu adwokata, znajduje się bowiem względem owej osoby na słabszej pozycji (...). W takim przypadku, choćby uznane zostało, że adwokat reprezentuje wysoki poziom wiedzy fachowej (zob. wyrok Ś. , C-537/13, EU:C:2015:14, pkt 23), nie będzie to uzasadniać przyjęcia domniemania, iż nie jest on słabszą stroną w stosunku zawieranym z przedsiębiorcą. Jak już przypomniano w pkt 18 niniejszego wyroku, słabsza pozycja konsumenta wobec przedsiębiorcy, której zaradzić ma wprowadzony przez dyrektywę 93/13 reżim ochronny, dotyczy bowiem zarówno stopnia poinformowania konsumenta, jak i jego siły przetargowej w obliczu sformułowanych z góry przez przedsiębiorcę warunków, na których treść tenże konsument nie może mieć wpływu". W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do wyłączenia spornych postanowień umownych spod kontroli przewidzianej w art. 385 1 k.c. Po pierwsze, postanowienia umowne dotyczące klauzul waloryzacyjnych nie zostały z kredytobiorcą indywidualnie uzgodnione. Art. 385 1 § 3 k.c. stanowi, że nie uzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Przez „rzeczywisty wpływ” należy rozumieć realną możliwość oddziaływania na treść postanowień umownych. Z tego też powodu okoliczność, iż konsument znał treść danego postanowienia i rozumiał je, nie przesądza o tym, że zostało ono indywidualnie uzgodnione. Za uzgodnione indywidualnie trzeba bowiem uznawać tylko takie klauzule umowne, na których treść istotnie mógł on w praktyce oddziaływać. Innymi słowy należy badać, czy konsument miał realny wpływ na ewentualną zmianę klauzul proponowanych przez przedsiębiorcę i czy z możliwości tej zdawał sobie sprawę. Zatem do tego, by skutecznie wykazać fakt, że klauzula była uzgodniona z konsumentem, nie wystarcza opatrzenie kontrolowanego postanowienia wzmiankami typu: „wyrażam zgodę”, „przyjmuję własnoręcznym podpisem” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 6 marca 2013 r., VI ACa 1241/12, LEX nr 1322083). W konsekwencji postanowieniami indywidualnie uzgodnionymi będą takie, które były w sposób rzeczywisty negocjowane lub włączone do umowy wskutek propozycji zgłoszonej przez samego konsumenta. W ocenie Sądu sama okoliczność, że klauzule indeksacyjne zostały zawarte w regulaminie, a więc dokumencie, który nie podlega indywidualnym uzgodnieniom, a ponadto może być w każdej chwili zmieniony przez pozwanego, świadczy o tym, że strony nie uzgadniały indywidualnie treści przedmiotowych postanowień. Odnosząc się do argumentów pozwanego w tym zakresie, że to w umowie kredytu zawarto postanowienie, że kredyt jest indeksowany do waluty obcej CHF – o co kredytobiorca sam wnioskował, należy zauważyć, że powyższe w żadnym razie nie świadczy o indywidualnym uzgodnieniu umowy. Poza sporem pozostaje, że strona powodowa złożyła wniosek do pozwanego o udzielenie jej kredytu indeksowanego do waluty obcej CHF, złożyła go na gotowym formularzu przez niego przedstawionym i nie budzi wątpliwości, że wybór rodzaju kredytu musiał być elementem indywidualnych uzgodnień. Nie ulega wątpliwości, że kredytobiorca wyraził zgodę na indeksację, brak jest jednak jakichkolwiek dowodów, że sposób tej indeksacji został z nim indywidualnie uzgodniony. Zgoda na zawarcie umowy o kredyt zawierający klauzule waloryzacyjne nie jest bynajmniej tożsama z faktem indywidualnych negocjacji w przedmiocie treści tych klauzul. Bank próbował wyprowadzać brak abuzywności z tego, że konsument miał możliwość wyboru kredytu. Jednakże swoboda kredytobiorcy ograniczała się jedynie do wyboru jednej z proponowanych ofert, które w swojej konstrukcji opierały się na ogólnych schematach i mechanizmach obowiązujących w banku w owym czasie. Z punktu widzenia banku kredytobiorca był traktowany jak zwykły klient, w związku z czym nie było motywów, aby przyznawać mu jakiekolwiek preferencje czy też uprawnienia prawnokształtujące względem wzorców umownych stosowanych przez bank. Z uwagi na to uznać należy, że kredytobiorca nie miał żadnego wpływu na treść tych postanowień poza jednoznaczną i prostą aprobatą równą zawarciu umowy lub też negacją wyrażającą się odmową nawiązania stosunku obligacyjnego. W myśl art. 385(1) § 4 k.c. ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje. Umowa ze stroną powodową została zawarta na podstawie wzorca opracowanego oraz przedstawionego przez pozwanego. W tej sytuacji obowiązuje domniemanie, że zawarte w niej postanowienia nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentem ( art. 385(1) § 3 k.c. ). Do obowiązków pozwanego w związku z tym należało udowodnienie, że przedmiotowe postanowienie zostało indywidualnie uzgodnione z konsumentem (art. 6 k.c., art. 385(1) § 4 k.c., por. M. Bednarek, w: „System Prawa Prywatnego. Prawo zobowiązań. Część ogólna”, tom 5 pod red. E. Łętowskiej, Wyd. C.H. Beck, 2006 r, str. 659). Uznać należało, że obowiązkowi temu w procesie pozwany nie podołał. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie spełniony został wymóg rażącego naruszenia interesów konsumenta oraz sprzeczności z dobrymi obyczajami postanowień umownych odnoszących się do klauzul waloryzacyjnych zawartych w regulaminie. W orzecznictwie i doktrynie uważa się, iż w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami rażąco naruszają interesy konsumenta postanowienia umowne godzące w równowagę kontraktową stron, a także te, które zmierzają do wprowadzenia konsumenta w błąd, wykorzystując jego zaufanie i brak specjalistycznej wiedzy (W. Popiołek, Objaśnienia do art. 3851 [w:] K. Pietrzykowski, Kodeks cywilny. Komentarz. T. 1, Warszawa 2005; K. Zagrobelny, Objaśnienia do art. 385 1 [w:] E. Gniewek, Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2008). Postanowienia umowy rażąco naruszają interes konsumenta, jeżeli poważnie i znacząco odbiegają od sprawiedliwego wyważenia praw i obowiązków stron. Między innymi o takiej sytuacji można mówić w razie nadmiernego naruszenia równowagi interesów stron poprzez wykorzystanie przez jedną z nich swojej przewagi przy układaniu wzorca umowy (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2009 r., VI ACa 1395/08, opubl. baza prawna LEX Nr 1120219). Rażące naruszenie interesów konsumenta oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym. Natomiast działanie wbrew dobrym obyczajom w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego wyraża się w tworzeniu przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową tego stosunku (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2005 r., sygn. akt I CK 832/04, Biul. SN 2005/11/13). Jednocześnie podnieść należy, iż rażące naruszenie interesów konsumenta nie musi dotyczyć nierównowagi ekonomicznej. Wystarczy, że będzie wynikać z poważnego naruszenia sytuacji prawnej konsumenta (ograniczenia treści praw, które przysługują mu na podstawie umowy i stosownie do przepisów prawa, utrudnienia w korzystaniu z tych praw lub nałożenia na konsumenta dodatkowego obowiązku, którego nie przewidują przepisy prawa (wyrok TSUE dnia 16.01.2014 r. w sprawie C-226/12). Taki stan rzeczy zaistniał w spornej umowie, albowiem bank mógł kształtować kurs waluty w sposób dowolny. Sprzeczne z dobrymi obyczajami są te postanowienia wzorca umownego, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta, nie pozwalając na realizację takich wartości jak szacunek wobec partnera, uczciwość, szczerość, zaufanie, lojalność, rzetelność (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt VI ACa 1096/12, Lex nr 1335762). Przyjmuje się, że klauzula dobrych obyczajów, podobnie jak klauzula zasad współżycia społecznego, nakazuje dokonać oceny w świetle norm pozaprawnych, przy czym chodzi o normy moralne i obyczajowe, powszechnie akceptowane albo znajdujące szczególne uznanie w określonej sferze działań, na przykład w obrocie profesjonalnym, w określonej branży, w stosunkach z konsumentem itp. Przez "dobre obyczaje" w rozumieniu art. 385 (1) § 1 k.c. należy rozumieć pozaprawne reguły postępowania niesprzeczne z etyką, moralnością i aprobowanymi społecznie obyczajami (G. Bieniek, H. Ciepła, St. Dmowski, J. Gudowski, K. Kołakowski, M. Sychowicz, T. Wiśniewski, Cz. Żuławska, Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, tom 1, Wielkie Komentarze, Lexis Nexis 2009). Sprzeczne z dobrymi obyczajami będą działania wykorzystujące niewiedzę, brak doświadczenia konsumenta, naruszenie równorzędności stron umowy, działania zmierzające do dezinformacji, wywołania błędnego przekonania konsumenta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności. Chodzi więc o działanie potocznie określane jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające in minus od przyjętych standardów postępowania (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2011 r., VI ACa 771/10, LEX nr 824347). W ocenie Sądu abuzywność spornych postanowień umownych przejawia się po pierwsze w tym, że klauzule te nie odwoływały się do ustalanego w sposób obiektywny kursu CHF, do obiektywnych wskaźników, na które żadna ze stron nie miała wpływu, lecz pozwalały w rzeczywistości pozwanemu kształtować ten kurs w sposób dowolny, wedle swej woli. Na mocy spornych postanowień to pozwany bank mógł jednostronnie i arbitralnie, a przy tym w sposób wiążący, modyfikować wskaźnik, według którego obliczana była wysokość zobowiązania kredytobiorcy, a tym samym mógł wpływać na wysokość świadczenia kredytobiorcy. Przyznanie sobie przez pozwanego prawa do jednostronnego regulowania wysokości rat kredytu poprzez wyznaczanie w tabelach kursowych kursu kupna oraz sprzedaży franka szwajcarskiego oraz wysokości tzw. spreadu (różnica między kursem sprzedaży i zakupu waluty obcej) przy pozbawieniu konsumenta jakiegokolwiek wpływu, bez wątpienia narusza jego interesy i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami. Mianem spreadu określa się wynagrodzenie za wykonanie usługi wymiany waluty. Między stronami nie dochodziło do transakcji wymiany walut. Pobieranemu od strony powodowej spreadowi nie odpowiadało żadne świadczenie banku. W istocie była to prowizja na rzecz banku, której wysokości strona powodowa nie mogła oszacować. Wysokość tej prowizji zależała wyłącznie od banku. Treść kwestionowanych postanowień umożliwiała bankowi jednostronne kształtowanie sytuacji konsumenta w zakresie wysokości jego zobowiązań wobec banku, przez co zakłócona została równowaga pomiędzy stronami przedmiotowej umowy. To powodowało, że postanowienia te były sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz w sposób rażący naruszały interesy konsumentów. Należy także zauważyć, że umowa kredytu, jak i regulamin, nie określały szczegółowego sposobu ustalania kursu CHF, przez kredytobiorca była zdany na arbitralne decyzje banku w tej kwestii. Nie może ulegać zaś wątpliwości, że klauzula waloryzacyjna może działać prawidłowo jedynie wówczas, gdy miernik wartości, według którego dokonywana jest waloryzacja, ustalany jest w sposób obiektywny, a więc przede wszystkim w sposób niezależny od woli którejkolwiek ze stron umowy. Ponadto o abuzywności tych postanowień świadczy ich nietransparentność. Umowa kredytu nie przedstawiała w sposób przejrzysty konkretnych działań mechanizmu wymiany waluty obcej, tak aby kredytobiorca był w stanie samodzielnie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla niego z umowy konsekwencje ekonomiczne. Strona powodowa nie znała sposobu, w jaki bank kształtował kurs CHF, zwiększając go bądź zmniejszając wedle swego uznania. Umowa nie dawała kredytobiorcy żadnego instrumentu pozwalającego bronić się przed decyzjami banku w zakresie wyznaczanego kursu CHF, czy też weryfikować je. Bank przy tym uwzględniał inny kurs CHF przy przeliczaniu wartości wypłaconego kredytu (kurs kupna) i inny przy obliczaniu wartości raty spłaty kredytu (kurs sprzedaży). Pomiędzy stronami przedmiotowej umowy zakłócona została w ten sposób równowaga, treść kwestionowanych postanowień umożliwiała bowiem bankowi jednostronne kształtowanie sytuacji konsumenta w zakresie wysokości jego zobowiązań wobec banku. Waloryzacja rat kredytu udzielonego na podstawie umowy o kredyt hipoteczny odbywała się w oparciu o tabele kursowe sporządzane przez pozwanego, będące jego wewnętrznym dokumentem i to uprawnienie banku do określania wysokości kursu CHF nie doznawało żadnych formalnie uregulowanych ograniczeń. Umowa o kredyt hipoteczny nie precyzuje bowiem sposobu ustalania kursu wymiany walut wskazanego w tabeli kursów banku. W szczególności postanowienia przedmiotowej umowy nie przewidują wymogu, aby wysokość kursu ustalanego przez bank pozostawała w określonej relacji do aktualnego kursu CHF ukształtowanego przez rynek walutowy lub np. kursu średniego publikowanego przez Narodowy Bank Polski. Bank może wybrać dowolne kryteria ustalania kursów, niekoniecznie związanych z aktualnym kursem ukształtowanym przez rynek walutowy i ma możliwość uzyskania korzyści finansowych stanowiących dla kredytobiorcy dodatkowe koszty kredytu, których oszacowanie nie jest możliwe ze względu na brak oparcia zasad ustalania kursów wymiany o obiektywne i przejrzyste kryteria. Kursy wykorzystywane przez bank nie są kursami średnimi, lecz kursami kupna i sprzedaży, a więc z zasady zawierają wynagrodzenie - marżę banku za dokonanie transakcji kupna lub sprzedaży, której wysokość jest zależna tylko i wyłącznie od woli pozwanego. Dobre obyczaje nakazują, aby ponoszone przez konsumenta koszty związane z zawarciem umowy, o ile nie wynikają z czynników obiektywnych, były możliwe do przewidzenia. Brak określenia w umowie sposobu ustalania kursów walutowych na potrzeby przeliczenia salda zadłużenia na walutę obcą oraz przeliczenia na złote kwoty wymaganej do spłat kredytu w rażący sposób narusza interes konsumenta. Rację ma pozwany, że kredytobiorca został przez niego zapoznany z kwestią ryzyka kursowego. Oczywistym dla Sądu jest, że konsument zawierając umowę kredytu waloryzowanego powinien liczyć się i akceptować ogólne ryzyko, jakie się z tym wiąże, a więc wynikające ze zmienności kursów walut obcych. Ogólne ryzyko tego rodzaju jest oczywiste dla każdego w sposób powszechny i na podstawowym poziomie, lecz nie ma ono nic wspólnego z ryzykiem całkowicie dowolnego kształtowania kursu wymiany przez kredytodawcę i narażenia konsumenta na nieprzewidywalne koszty, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Czym innym jest bowiem ryzyko zmienności kursu walutowego, a czym innym ustalanie kursów walut przez zarząd pozwanego. Te dwie kwestie są ze sobą powiązane tylko w takim stopniu, w jakim czynniki rynkowe mają wpływ na kurs waluty w banku. Natomiast ryzyko to nie ma żadnego wpływu na ryzyko związane z możliwością dowolnego kształtowania przez p

[... tekst skrócony ...]