XXV C 189/15

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2015-05-22
SAOSCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaŚredniaokręgowy
odszkodowanieSkarb Państwawładza publicznaniezgodność z prawemzwłoka w postępowaniuklauzula wykonalnościkoszty zastępstwa prawnego

Sąd Okręgowy oddalił powództwo o zapłatę odszkodowania za rzekomo niezgodne z prawem postanowienie sądu oddalające skargę na przewlekłość postępowania, uznając brak przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa.

Powód dochodził od Skarbu Państwa odszkodowania za rzekomo niezgodne z prawem postanowienie Sądu Okręgowego, które oddaliło jego skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez uzasadnionej zwłoki w postępowaniu klauzulowym. Powód twierdził, że jego wniosek o nadanie klauzuli wykonalności był nierozpoznawany przez zbyt długi czas. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że postanowienie oddalające skargę nie było niezgodne z prawem, a powód nie wykazał ani szkody, ani związku przyczynowego.

Powód M. W. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Okręgowego w Warszawie, domagając się zapłaty 1500 zł tytułem szkody majątkowej i niemajątkowej. Szkoda miała wynikać z wydania przez Sąd Okręgowy niezgodnego z prawem postanowienia z dnia 1 marca 2012 r. (sygn. akt IV S 20/12), które oddaliło jego skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez uzasadnionej zwłoki w postępowaniu klauzulowym. Powód argumentował, że jego wniosek o nadanie klauzuli wykonalności nie został rozpoznany w ustawowym terminie, co skutkowało złożeniem skargi. Po jej wniesieniu wniosek został rozpoznany, jednak skarga została oddalona. Powód uważał postanowienie oddalające skargę za niezgodne z prawem i krzywdzące. Pozwany Skarb Państwa, reprezentowany przez Prokuratorię Generalną, wniósł o oddalenie powództwa, wskazując na brak dowodów bezprawności działań i szkody po stronie powoda. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, stwierdzając, że powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa z art. 417 k.c. Sąd uznał, że postanowienie oddalające skargę powoda nie było niezgodne z prawem, a powód nie udowodnił poniesienia szkody ani krzywdy. Sąd powołał się na orzecznictwo wskazujące, że okresy bezczynności trwające od dwóch do trzech miesięcy mogą być akceptowalne. Koszty postępowania zasądzono od powoda na rzecz Skarbu Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli postanowienie oddalające skargę nie nosi znamion niezgodności z prawem, a powód nie wykazał szkody ani związku przyczynowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powód nie wykazał, aby postanowienie oddalające jego skargę było niezgodne z prawem. Podkreślono, że dla odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa konieczne jest wykazanie szkody, bezprawności działania oraz związku przyczynowego. Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że działanie sądu było kwalifikowanie niezgodne z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Prezes Sądu Okręgowego w Warszawie

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Prezes Sądu Okręgowego w Warszawieorgan_państwowypozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 417 § § 1

Kodeks cywilny

Za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa.

k.c. art. 417 § 1 § 2

Kodeks cywilny

Jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem.

Pomocnicze

k.c. art. 361 § § 2

Kodeks cywilny

Szkoda obejmuje straty oraz utracone korzyści.

k.c. art. 445

Kodeks cywilny

Dotyczy zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę.

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Dotyczy zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę.

k.p.c. art. 231

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek przedstawienia dowodów przez strony.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez powoda szkody majątkowej i niemajątkowej. Brak wykazania przez powoda krzywdy. Postanowienie oddalające skargę na zwłokę nie było niezgodne z prawem w kwalifikowany sposób. Brak normalnego związku przyczynowego między ewentualnym bezprawnym działaniem a szkodą.

Odrzucone argumenty

Postanowienie Sądu Okręgowego oddalające skargę na zwłokę było niezgodne z prawem. Nierozpoznanie wniosku o klauzulę wykonalności w terminie jednego miesiąca stanowiło podstawę do odszkodowania.

Godne uwagi sformułowania

Niezgodność ta musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty. Sąd Okręgowy przywołał przy tym szereg rozstrzygnięć Sądu Administracyjnego i Najwyższego, w których Sądy aprobują okresy bezczynności trwające od dwóch do trzech miesięcy.

Skład orzekający

Hanna Jaworska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działania przy wykonywaniu władzy publicznej, w tym za niezgodne z prawem orzeczenia, oraz wymogów dowodowych w takich sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez uzasadnionej zwłoki. Wymaga wykazania kwalifikowanej niezgodności z prawem i szkody.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności Skarbu Państwa za działania sądów, co jest tematem budzącym zainteresowanie, choć rozstrzygnięcie jest oparte na standardowych przesłankach odpowiedzialności odszkodowawczej.

Czy sądowe opóźnienia zawsze oznaczają odszkodowanie? Sprawdź, kiedy Skarb Państwa musi zapłacić.

Dane finansowe

WPS: 1500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. XXV C 189/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Hanna Jaworska Protokolant: sekr. sąd. Anna Wsół po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2015 r. w Warszawie sprawy z powództwa M. W. przeciwko Skarbowi Państwa- Prezesowi Sądu Okręgowego (...) w W. o zapłatę 1. powództwo oddala; 2. zasądza na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. XXV C 189/15 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 4 lutego 2015r powód M. W. dochodził od Skarbu Państwa- Prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie zasądzenia kwoty 1 500zł tytułem szkody majątkowej i niemajątkowej wyrządzonej przez wydanie przez Sąd Okręgowy (...) niezgodnego z prawem postanowienia z dnia 1 marca 2012r w sprawie sygn. akt IV S 20/12 oddalającego jego skargę na naruszenie prawa dłużnika do rozpoznania sprawy bez uzasadnionej zwłoki w postępowaniu Sądu Rejonowego dla (...) Pragi- Północ w sprawie sygn. akt II Co744/11. W uzasadnieniu powód wskazał, że w dniu 29 listopada 2011r w sprawie sygn. akt II Co 744/11 powód złożył wniosek o nadanie klauzuli wykonalności punktowi 3 postanowienia Sądu Rejonowego dla (...) P. Wydział II Cywilny z dnia 28 października 2011r. w sprawie skargi na czynności komornika i doręczenie mu tytułu wykonawczego zaopatrzonego w klauzule wykonalności. Wobec nie załatwienia wniosku w terminie jednego miesiąca, powód ponowił swój wniosek. Wobec nieskutecznego upływu kolejnego miesiąca powód złożył skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu klauzulowym bez uzasadnionej zwłoki. Wniesienie powyższej skargi odniosło spodziewany skutek, ponieważ Sąd rozpoznał jego wniosek i doręczył mu tytuł wykonawczy. Postanowieniem z dnia 1 marca 2012r Sąd Okręgowy oddalił skargę powoda na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu klauzulowym bez uzasadnionej zwłoki. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do uznania, że rozpoznanie skargi odbyło się w warunkach uzasadniających uznanie zwłoki. Z takim stanowiskiem nie zgadza się powód, który twierdził, że orzeczenie to jest niezgodne z prawem i wyrządziło powodowi szkodę. Ustawowy termin do rozpoznania wniosku o nadanie klauzuli wynosi bowiem maksymalnie trzy dni. Powód zwrócił przy tym uwagę, że inne wnioski złożone przez inne osoby czy podmioty w innych sprawach później, zostały rozpoznane znacznie wcześniej. Pozwany reprezentowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu stanowiska wskazał, iż udowodnienie zaistnienia bezprawnych działań obciąża powoda. Powód nie wykazał by wskazywane przez niego fakty zaistniały. Wobec powyższego jego roszczenia są niezasadne w świetle art. 445§1 w zw. z art. 444 kc i art. 448 oraz 417 kc. Sąd ustalił i zważył co następuje: W dniu 29 listopada 2011r w sprawie sygn. akt II Co 744/11 powód złożył wniosek o nadanie klauzuli wykonalności punktowi 3 postanowienia Sądu Rejonowego dla (...) P. Wydział II Cywilny z dnia 28 października 2011r. w sprawie skargi na czynności komornika i doręczenie mu tytułu wykonawczego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności(k5). Wobec nie załatwienia wniosku w terminie jednego miesiąca, powód ponowił swój wniosek pismem z dnia 3 stycznia 2012r(k6). Wobec nieskutecznego upływu kolejnego miesiąca pismem z dnia 31 stycznia 2012r powód złożył skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu klauzulowym bez uzasadnionej zwłoki(k7). Postanowieniem z dnia 1 lutego 2012r Sąd rozpoznał wniosek powoda i nadał klauzulę wykonalności postanowieniu z dnia 28.10.2011r(k 8). Postanowieniem z dnia 1 marca 2012r Sąd Okręgowy oddalił skargę powoda na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu klauzulowym bez uzasadnionej zwłoki. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do uznania, że rozpoznanie skargi odbyło się w warunkach uzasadniających uznanie zwłoki(k 10). Z takim stanowiskiem nie zgodził się powód i wystąpił ze sprawą niniejszą. Powyższe fakty pomiędzy stronami nie były sporne, a przedstawione, cytowane dokumenty nie budziły wątpliwości Sądu co do ich wiarygodności, nie zostały zakwestionowane przez żadną ze stron. Przy tak ustalonym stanie faktycznym powództwo podlega oddaleniu z przyczyn następujących: W myśl art. 417§ 1 k.c. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Zgodnie zaś z art. 417 1 § 2 k.c. jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją , ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Po to, żeby można było dochodzić odszkodowania, musi być spełniona podstawowa przesłanka – musi istnieć szkoda. Taka sama przesłanka musi być spełniona przy dochodzeniu odszkodowania od Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej (wyrok SN z dnia 27 sierpnia 2008 r., II CSK 132/2008, niepubl.). Przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 417 k.c. jest więc szkoda w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. , czyli obejmująca straty oraz utracone korzyści, które poszkodowany mógł osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono; szkodą może być też zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę w przypadkach wskazanych w art. 445 i 448 k.c. Podstawową przesłanką odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu zadań z zakresu władzy publicznej jest ich bezprawność, którą ustawodawca określił w komentowanym przepisie jako zachowanie „niezgodne z prawem" Wśród przesłanek konstytuujących obowiązek odszkodowawczy na tle komentowanego przepisu nie występuje wina. Samo stwierdzenie bezprawności działania funkcjonariuszy Skarbu Państwa nie powoduje powstania obowiązku odszkodowawczego przy braku szkody (wyrok SN z dnia 27 sierpnia 2008 r., II CSK 132/08, LEX nr 465603). Nie każde bezprawne działanie władzy skutkuje odszkodowaniem. Niezbędny jest jeszcze normalny związek między bezprawnością a szkodą (wyrok SA w Warszawie z dnia 18 lutego 2010 r., I ACa 1094/2009, niepubl.). Z kolei pojęcie związku przyczynowego winno być oceniane na ogólnych zasadach wynikających z art. 361 § 1 k.c. , wobec czego Skarb Państwa i inne osoby prawne ponoszą odpowiedzialność za normalne następstwa niezgodnego z prawem działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej. W ocenie Sądu orzekającego powód nie wykazał, że orzeczenie Sądu Okręgowego oddalające jego skargę nosiło znamiona zawinionego działania. Wprawdzie skarżone postanowienie wydane w sprawie IV S 20/12 jest niezaskarżalne , wobec czego nie było poddane kontroli instancyjnej, to jednak, dla zaistnienia odpowiedzialności z art. 417 1 par. 2 k.c. zachodzi konieczność uzyskania prejudicatu . Tymczasem powód nie udowodnił, ażeby działania Sądu Okręgowego były niezgodne z prawem. Sąd orzekający w całości podziela stanowisko pozwanego, że orzeczenie niezgodne z prawem w rozumieniu art. 417 1 par 2 k.c. to takie orzeczenie, które jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć, albo zostało wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawnej. Niezgodność ta musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty. W niniejszym przypadku taka sytuacja nie zachodzi. Sad Okręgowy mając na uwadze obowiązujące przepisy w tym w zakresie terminów do rozpoznania wniosku o nadanie klauzuli wykonalności wskazał na powody, dla który uznał, że nie zachodzi sytuacja rozpoznania sprawy w terminie uzasadniającym uwzględnienie wniosku powoda. Możliwość subsumcji materiału dowodowego jest podstawowym prawem i obowiązkiem Sądu orzekającego i stanowi istotę orzekania. Sąd Okręgowy ocenił zwłokę w okolicznościach danej sprawy i uznał, ze przekroczenie trzy miesięczne terminu wynikającego z ustawy nie wypełniło przesłanek do uwzględnienia skargi. Sąd orzekający w sprawie niniejszej nie znajduje podstaw do uznania, że to działanie było niezgodne z prawem. Strona nie może oczekiwać, że wszelkie czynności w sprawie będą zawsze podejmowane natychmiast. Sąd Okręgowy przywołał przy tym szereg rozstrzygnięć Sądu Administracyjnego i Najwyższego, w których Sądy aprobują okresy bezczynności trwające od dwóch do trzech miesięcy. Oznacza to dalej, ze oddalenie przez Sąd Okręgowy skargi powoda nie było bezprawne, co samo w sobie stanowi podstawę oddalenia powództwa. Zwrócić jednak należy również uwagę, że powód, wbrew ciążącego na nim zgodnie z treścią art. 6 k.c i art. 231 kpc nie wykazał zarówno szkody majątkowej jak i szkody niemajątkowej. Krzywda o jakiej mowa w pozwie również nie została przez powoda, w jakikolwiek sposób udowodniona. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc . Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania na art. 102 k.p.c. do zwolnienia ze względów słuszności powoda z obowiązku zwrotu kosztów postępowania pozwanemu. Dlatego, przyznała koszty zastępstwa prawnego na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, która reprezentowała w sprawie niniejszej pozwanego. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI