XXV C 147/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka Z. S. (1) wniosła o zasądzenie od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego kwoty 100 000 zł zadośćuczynienia za śmierć syna A. S. w wypadku z dnia 14 lipca 2004 roku. Powódka argumentowała, że roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ wypadek był wynikiem przestępstwa, co zgodnie z art. 442(1) § 2 KC powinno skutkować 20-letnim terminem przedawnienia. Pozwany UFG wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia i wskazując, że brak jest dowodów na popełnienie przestępstwa przez nieustalonego sprawcę. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo, uznając zarzut przedawnienia za zasadny. Sąd ustalił, że wypadek miał miejsce w nocy, poszkodowany A. S. znajdował się w stanie nietrzeźwości (2 promile) i leżał na jezdni z niesprawnym oświetleniem roweru. Nie ustalono sprawcy wypadku ani pojazdu, który go potrącił. Śledztwo zostało umorzone z powodu niewykrycia sprawcy. Sąd uznał, że powódka nie wykazała, iż wypadek był wynikiem przestępstwa w rozumieniu art. 177 KK, co uniemożliwiło zastosowanie dłuższego, 20-letniego terminu przedawnienia. W związku z tym zastosowano trzyletni termin przedawnienia z art. 442(1) § 1 KC. Roszczenie przedawniło się z dniem 22 września 2007 roku (trzy lata od doręczenia postanowienia o umorzeniu śledztwa), a pozew został złożony w 2016 roku. Sąd podkreślił również, że powódka nie udowodniła, iż skutki zdarzenia są normalnym następstwem wypadku, wskazując na upływ czasu i proces żałoby. Mimo oddalenia powództwa, sąd, stosując art. 102 kpc, odstąpił od obciążenia powódki kosztami procesu ze względu na jej trudną sytuację materialną i psychiczną, związaną z utratą syna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń z czynów niedozwolonych, w szczególności w kontekście wypadków z nieustalonym sprawcą i brakiem dowodów na popełnienie przestępstwa. Uzasadnienie stosowania art. 102 kpc w sprawach o zadośćuczynienie.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej (wypadek z 2004 r., stan nietrzeźwości poszkodowanego, brak ustalenia sprawcy) i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w sprawach, gdzie okoliczności są inne lub istnieją dowody na popełnienie przestępstwa.
Zagadnienia prawne (4)
Czy roszczenie o zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej, wynikające z wypadku komunikacyjnego, w którym sprawca nie został ustalony, ulega przedawnieniu na zasadach ogólnych (3 lata) czy jako szkoda wynikła z przestępstwa (20 lat)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie ulega przedawnieniu na zasadach ogólnych (3 lata), jeśli powódka nie udowodni, że wypadek był wynikiem przestępstwa w rozumieniu prawa karnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka nie przedstawiła wystarczających dowodów na popełnienie przez nieustalonego sprawcę przestępstwa drogowego (art. 177 KK). Brak możliwości ustalenia znamion przestępstwa, w tym winy sprawcy, uniemożliwił zastosowanie dłuższego, 20-letniego terminu przedawnienia. W związku z tym zastosowano trzyletni termin przedawnienia z art. 442(1) § 1 KC.
Czy stan nietrzeźwości poszkodowanego oraz brak oświetlenia roweru mogą stanowić o jego przyczynieniu się do powstania szkody?
Odpowiedź sądu
Tak, stan nietrzeźwości poszkodowanego (2 promile) i brak sprawnego oświetlenia roweru mogły mieć wpływ na możliwość uniknięcia wypadku i stanowią o jego przyczynieniu się do powstania szkody.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opiniach biegłych, które wskazały, że stan nietrzeźwości poszkodowanego miał niekorzystny wpływ na jego zachowanie i możliwość przewidzenia zagrożenia. Również brak oświetlenia roweru w warunkach nocnych przyczynił się do sytuacji.
Czy sąd cywilny może samodzielnie ustalać znamiona przestępstwa dla potrzeb zastosowania dłuższego terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd cywilny jest uprawniony do ustalenia winy sprawcy i kwalifikacji czynu jako przestępstwa, jeśli wymaga tego zastosowanie przepisów prawa cywilnego, w tym dłuższego terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że w przypadku braku ustaleń w postępowaniu karnym, sąd cywilny może dokonać własnych ustaleń dotyczących znamion przestępstwa, jednak ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na stronie powodowej.
Czy w przypadku oddalenia powództwa ze względu na przedawnienie, sąd powinien odstąpić od obciążenia powódki kosztami procesu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w szczególnych wypadkach, sąd może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu, kierując się zasadami słuszności (art. 102 kpc).
Uzasadnienie
Sąd uwzględnił trudną sytuację materialną i życiową powódki, jej stan zdrowia związany z utratą syna oraz przeświadczenie o słuszności roszczenia, co uzasadniało zastosowanie art. 102 kpc i odstąpienie od zasądzenia kosztów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. S. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 442 § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.
k.c. art. 442 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na wiedzę poszkodowanego o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia.
Pomocnicze
k.c. art. 117 § 2
Kodeks cywilny
Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
k.c. art. 120 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli termin przedawnienia jest oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach, przedawnienie kończy się z upływem dnia, który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu lub jego brakującemu końcowi.
k.k. art. 177 § 1
Kodeks karny
Kto, naruszając zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, powoduje nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała określone w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
k.k. art. 177 § 2
Kodeks karny
Jeżeli następstwem wypadku jest śmierć innej osoby albo ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
u.u.o. art. 109 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Roszczenia poszkodowanego do Funduszu przedawniają się z upływem terminu przewidzianego dla tych roszczeń w przepisach Kodeksu cywilnego.
Dz.U.2007.80.538
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks cywilny
Do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a według przepisów dotychczasowych w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, stosuje się przepisy art. 442[1] Kodeksu cywilnego w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powódki uległo przedawnieniu na podstawie art. 442(1) § 1 KC z uwagi na brak dowodów na popełnienie przestępstwa przez nieustalonego sprawcę. • Stan nietrzeźwości poszkodowanego oraz brak oświetlenia roweru stanowiły o jego przyczynieniu się do powstania szkody. • Powódka nie wykazała, że skutki zdarzenia są normalnym następstwem wypadku.
Odrzucone argumenty
Roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ wypadek był wynikiem przestępstwa, co skutkuje 20-letnim terminem przedawnienia (art. 442(1) § 2 KC). • Pozwany ponosi odpowiedzialność jako UFG z uwagi na nieustalenie sprawcy wypadku.
Godne uwagi sformułowania
ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie która z faktu tego wychodzi skutki prawne • przestępstwa nie można domniemywać • wątpliwości na korzyść oskarżonego • nie można domniemywać, że zostały spełnione wszystkie znamiona czynu określonego w art. 177 k.k. • w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami
Skład orzekający
Anna Zalewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń z czynów niedozwolonych, w szczególności w kontekście wypadków z nieustalonym sprawcą i brakiem dowodów na popełnienie przestępstwa. Uzasadnienie stosowania art. 102 kpc w sprawach o zadośćuczynienie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej (wypadek z 2004 r., stan nietrzeźwości poszkodowanego, brak ustalenia sprawcy) i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w sprawach, gdzie okoliczności są inne lub istnieją dowody na popełnienie przestępstwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy tragicznej śmierci syna i walki matki o zadośćuczynienie, co ma silny ładunek emocjonalny. Jednocześnie pokazuje złożoność prawną ustalania odpowiedzialności i przedawnienia w przypadku nieustalonych sprawców wypadków.
“Czy matka może dochodzić zadośćuczynienia za śmierć syna po 12 latach? Sąd rozstrzyga o przedawnieniu i dowodach przestępstwa.”
Dane finansowe
WPS: 100 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.