XXV C 1347/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, wniósł o zasądzenie od pozwanego Ośrodka kwoty 480.000 zł tytułem zwrotu wadium. Spółka złożyła ofertę w przetargu publicznym na dostawę gołąbków w sosie pomidorowym, która została wybrana jako najkorzystniejsza. Do zawarcia umowy nie doszło, ponieważ powód oświadczył o niemożności jej zawarcia z powodu wzrostu cen mięsa wieprzowego (związanego z ASF) i podwyżki płacy minimalnej, co groziłoby mu rażącą stratą. Pozwany Ośrodek odmówił zwrotu wadium, uznając odmowę zawarcia umowy za nieuprawnioną i zatrzymując wadium na podstawie przepisów Prawa zamówień publicznych. Sąd Okręgowy oddalił powództwo. Sąd uznał, że powód był związany ofertą do upływu terminu określonego w SIWZ, który jeszcze nie minął w momencie odmowy zawarcia umowy. Podnoszone przez powoda okoliczności – wzrost cen mięsa i płacy minimalnej – nie zostały uznane za nadzwyczajne, nieprzewidywalne i uniemożliwiające zawarcie umowy. Sąd podkreślił, że powód jako profesjonalny podmiot powinien był uwzględnić te czynniki przy kalkulacji oferty. Brak wykazania przez powoda nadzwyczajnej zmiany stosunków lub groźby rażącej straty, a także fakt, że inny oferent zawarł i wykonał umowę na nieznacznie wyższych warunkach, doprowadziły do wniosku, że odmowa zawarcia umowy była bezpodstawna. W związku z tym, sąd uznał, że pozwany był uprawniony do zatrzymania wadium na podstawie art. 46 ust. 5 pkt 1 Pzp, gdyż wykonawca odmówił podpisania umowy na warunkach określonych w ofercie. Sąd oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących obowiązku związania ofertą, zasad zatrzymania wadium w przypadku odmowy zawarcia umowy, oraz oceny nadzwyczajności i nieprzewidywalności okoliczności uzasadniających odmowę.
Orzeczenie dotyczy specyfiki zamówień publicznych i nie może być bezpośrednio stosowane do umów cywilnych bez uwzględnienia różnic w reżimach prawnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odmowa zawarcia umowy w przetargu publicznym z powodu wzrostu kosztów produkcji i płacy minimalnej, grożąca rażącą stratą, uzasadnia zwrot wadium?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa zawarcia umowy z powodu wzrostu kosztów produkcji i płacy minimalnej, które nie są nadzwyczajne i nieprzewidywalne, nie uzasadnia zwrotu wadium, jeśli wykonawca był związany ofertą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód jako profesjonalny podmiot powinien był przewidzieć i uwzględnić w kalkulacji oferty potencjalny wzrost cen surowców i płacy minimalnej. Podnoszone przez niego okoliczności nie miały charakteru nadzwyczajnego i nieprzewidywalnego, a fakt, że inny oferent zawarł umowę, świadczy o możliwości jej wykonania. Odmowa zawarcia umowy była bezpodstawna, co uprawniało zamawiającego do zatrzymania wadium.
Czy zamawiający jest uprawniony do zatrzymania wadium, gdy wykonawca odmawia zawarcia umowy w okresie związania ofertą z powodu rzekomo nieprzewidzianych okoliczności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli odmowa zawarcia umowy jest bezpodstawna i wynika z przyczyn leżących po stronie wykonawcy, zamawiający jest uprawniony do zatrzymania wadium zgodnie z art. 46 ust. 5 Pzp.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że odmowa zawarcia umowy przez powoda była bezpodstawna, ponieważ nie wykazał on nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności uniemożliwiających realizację umowy. W związku z tym, zamawiający miał prawo zatrzymać wadium jako zabezpieczenie interesów przed nierzetelnym wykonawcą.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| (...) Ośrodkowi (...) w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
pzp art. 46 § ust. 5 pkt 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zamawiający zatrzymuje wadium, jeżeli wykonawca, którego oferta została wybrana, odmówił podpisania umowy w sprawie zamówienia publicznego na warunkach określonych w ofercie.
pzp art. 85 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Wykonawca jest związany ofertą aż do upływu terminu określonego w Specyfikacji istotnych warunków zamówienia.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 357(1)
Kodeks cywilny
Dotyczy nadzwyczajnej zmiany stosunków jako podstawy do zmiany zobowiązania lub rozwiązania umowy.
pzp art. 94 § ust. 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Umożliwia zamawiającemu wybór kolejnej najkorzystniejszej oferty, gdy wybrany wykonawca uchyla się od zawarcia umowy.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § ust. 7
Określa stawkę minimalną kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód był związany ofertą do upływu terminu określonego w SIWZ. • Podnoszone przez powoda okoliczności (wzrost cen mięsa, płacy minimalnej) nie były nadzwyczajne, nieprzewidywalne i nie uniemożliwiały zawarcia umowy. • Powód jako profesjonalny podmiot powinien był uwzględnić te czynniki w kalkulacji oferty. • Odmowa zawarcia umowy była bezpodstawna, co uzasadnia zatrzymanie wadium. • Zamawiający miał prawo zatrzymać wadium na podstawie art. 46 ust. 5 Pzp.
Odrzucone argumenty
Odmowa zawarcia umowy z powodu wzrostu cen mięsa i płacy minimalnej była uzasadniona groźbą rażącej straty. • Wzrost cen mięsa był spowodowany ASF i był nieprzewidywalny. • Wzrost płacy minimalnej był niezależny od powoda i nie mógł być przewidziany. • Zamawiający nie poniósł szkody, ponieważ zawarł umowę z innym oferentem.
Godne uwagi sformułowania
Powód jako podmiot profesjonalny zobowiązany był do należytego skalkulowania wszelkich możliwych kosztów, kształtujących cenę wskazaną przez niego ostatecznie w ofercie. • Oferowana cena musiała być ceną realną i rzeczywistą, a nie ustaloną w oderwaniu od okoliczności, z pominięciem istotnych czynników mających lub mogących mieć wpływ na jej wysokość, przyjętą jedynie w celu wygrania przetargu. • Wadium nie ma bowiem na celu rekompensowania faktycznie powstałej szkody, a ustawa nie uzależnia jego zatrzymania od wystąpienia takiej szkody.
Skład orzekający
Tomasz Gal
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących obowiązku związania ofertą, zasad zatrzymania wadium w przypadku odmowy zawarcia umowy, oraz oceny nadzwyczajności i nieprzewidywalności okoliczności uzasadniających odmowę."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki zamówień publicznych i nie może być bezpośrednio stosowane do umów cywilnych bez uwzględnienia różnic w reżimach prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu w przetargach publicznych – sytuacji, gdy wykonawca chce się wycofać z oferty z powodu zmieniających się warunków rynkowych. Pokazuje, jak sąd interpretuje granice między ryzykiem gospodarczym a nadzwyczajnymi okolicznościami.
“Czy wzrost cen mięsa i płacy minimalnej zwalnia z obowiązku zawarcia umowy w przetargu? Sąd odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 480 000 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 10 817 PLN
Sektor
zamówienia publiczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.