XXIV C 94/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód R. R. (1) wniósł pozew o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 450.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych poprzez przetrzymywanie go w celach, w których powierzchnia na osobę była mniejsza niż 3 m². Powód wskazał okresy pobytu w jednostkach penitencjarnych od marca 1993 r. do stycznia 2006 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo, uwzględniając zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego. Sąd uznał, że roszczenie przedawniło się na podstawie art. 442¹ § 1 k.c. najpóźniej z końcem 2009 roku, ponieważ powód dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia najpóźniej w 2006 roku. Sąd Okręgowy podkreślił również, że do dnia 6 grudnia 2009 r. obowiązywał art. 248 § 1 kkw, który w szczególnie uzasadnionych wypadkach pozwalał na odstępstwo od normy powierzchniowej, co mogło oznaczać, że przeludnienie nie było bezprawne, jeśli spełniono warunki tego przepisu. Apelację od wyroku wniosła powódka, zarzucając naruszenie art. 442¹ § 1 k.c. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Okręgowego za trafne. Sąd Apelacyjny potwierdził, że zarzut przedawnienia jest zasadny, a wyjazd powoda do Włoch nie zawiesił biegu przedawnienia. Podkreślono, że przepisy chroniące dobra osobiste obowiązywały od dawna, a wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie otwierał roszczenia, lecz jedynie potwierdzał jego bezprawność. Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia ani do uznania, że pozwany nadużył prawa, podnosząc ten zarzut.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych, w szczególności w kontekście warunków penitencjarnych.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i okresu obowiązywania przepisów, w tym art. 248 § 1 k.k.w.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych poprzez przetrzymywanie w przeludnionych celach ulega przedawnieniu i na jakich zasadach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych ulega przedawnieniu na zasadach ogólnych, zgodnie z art. 442¹ § 1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. W przypadku przeludnienia cel, moment ten następuje najpóźniej z chwilą osadzenia w takiej celi. Pozew złożony po upływie trzech lat od tego momentu jest przedawniony.
Czy przeludnienie cel więziennych, poniżej normy 3 m² na osobę, było bezprawne w okresie od 1993 do 2006 roku, zwłaszcza w kontekście art. 248 § 1 k.k.w. i wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 25/07?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przeludnienie cel poniżej 3 m² na osobę nie było bezprawne do dnia 6 grudnia 2009 r., o ile spełnione były warunki określone w art. 248 § 1 k.k.w.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 248 § 1 k.k.w. (który utracił moc 6.12.2009 r.) stanowił wyjątek od zasady zapewnienia minimalnej powierzchni, pozwalając na odstępstwa w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Jeśli te warunki były spełnione, działanie Skarbu Państwa nie było bezprawne. Wyrok TK SK 25/07 nie miał retroaktywnego wpływu na ocenę legalności działań przed jego wydaniem.
Czy podniesienie zarzutu przedawnienia przez Skarb Państwa w tej sprawie stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c.?
Odpowiedź sądu
Nie, podniesienie zarzutu przedawnienia nie stanowi nadużycia prawa w tej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd nie znalazł okoliczności uzasadniających przyjęcie, że podniesienie zarzutu przedawnienia jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Brak wiedzy powoda o wyroku TK czy przepisach nie usprawiedliwia opóźnienia w dochodzeniu roszczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. R. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Dyrektor Generalny Służby Więziennej | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w przypadku naruszenia dobra osobistego.
k.c. art. 442¹ § § 1
Kodeks cywilny
Określa trzyletni termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, biegnący od dnia dowiedzenia się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98 § par. 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów w określonych sytuacjach.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Reguluje kwestię nadużycia prawa podmiotowego.
k.c. art. 121
Kodeks cywilny
Wymienia przesłanki zawieszenia biegu przedawnienia.
k.c. art. 121 § pkt 4
Kodeks cywilny
Przesłanka zawieszenia biegu przedawnienia z powodu siły wyższej.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nieobciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.k.w. art. 110 § § 2 zdanie pierwsze
Kodeks karny wykonawczy
Zasada zapewnienia normy powierzchniowej w celi.
k.k.w. art. 248 § § 1
Kodeks karny wykonawczy
Wyjątek od normy powierzchniowej w celach penitencjarnych, obowiązujący do 06.12.2009 r.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Roszczenie o zadośćuczynienie za przeludnione cele więzienne nie uległo przedawnieniu. • Przeludnienie cel było bezprawne w całym okresie od 1993 do 2006 roku, niezależnie od art. 248 § 1 k.k.w. • Podniesienie zarzutu przedawnienia przez Skarb Państwa stanowi nadużycie prawa.
Godne uwagi sformułowania
Roszczenie powoda było przedawnione. • Moment dowiedzenia się przez powoda o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia był najpóźniej w 2006 r. • Nie ma podstaw do nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia. • Nie ma podstaw do przyjęcia, że podnosząc zarzut przedawnienia pozwany nadużywa swego prawa.
Skład orzekający
Ewa Kaniok
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Stefan Cendrowski
sędzia
Mariusz Łodko
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych, w szczególności w kontekście warunków penitencjarnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i okresu obowiązywania przepisów, w tym art. 248 § 1 k.k.w.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu praw człowieka w kontekście warunków więziennych i przedawnienia roszczeń, co może być interesujące dla prawników i osób zainteresowanych prawami człowieka.
“Czy można dochodzić zadośćuczynienia za przeludnione cele więzienne po latach? Sąd rozstrzyga o przedawnieniu.”
Dane finansowe
WPS: 450 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.