XXIV C 1407/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka D. P. pozwała (...) Bank S.A. o ustalenie, że wiąże ją z bankiem umowa kredytu hipotecznego nr (...) z 2007 r., która została wypowiedziana przez bank. Powódka argumentowała, że wypowiedzenie jest bezskuteczne, ponieważ § 22 pkt 1 umowy stanowi niedozwoloną klauzulę umowną, dającą bankowi nadmierne uprawnienia, a także że bank nadużył prawa, wypowiadając umowę w sytuacji jej trudnej sytuacji życiowej i finansowej. Sąd pierwszej instancji, po analizie materiału dowodowego, ustalił stan faktyczny wskazujący na wielokrotne zaległości powódki w spłatach rat kredytu, mimo wcześniejszego cofnięcia wypowiedzenia przez bank po uregulowaniu zaległości. Sąd uznał, że powódka posiadała interes prawny w ustaleniu istnienia umowy, jednakże oddalił powództwo. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem powódki, że § 22 pkt 1 umowy jest klauzulą niedozwoloną, wskazując, że jego część jest powtórzeniem regulacji ustawowej (art. 75 prawa bankowego), a powódka miała możliwość wcześniejszej spłaty kredytu bez dodatkowych opłat. Sąd uznał jednak, że fragment dotyczący "złego stanu majątkowego kredytobiorcy" może być uznany za niedookreślony i naruszający równowagę kontraktową, ale nie miał on decydującego wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż bank miał prawo wypowiedzieć umowę na podstawie niedotrzymania warunków udzielenia kredytu. Sąd odrzucił również argument o nadużyciu prawa podmiotowego (art. 5 k.c.), stwierdzając, że sytuacja powódki, choć trudna (śmierć ojca, rozpad związku), nie była na tyle wyjątkowa, aby uzasadnić zastosowanie tego przepisu, zwłaszcza że powódka miała świadomość konsekwencji i nie podjęła działań zapobiegawczych. Sąd podkreślił, że zaległość powódki przekraczała pięć miesięcznych rat, co stanowiło znaczną kwotę. Ostatecznie, mimo oddalenia powództwa, sąd nie obciążył powódki kosztami procesu ze względu na jej trudną sytuację materialną i swoisty charakter sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja klauzul umownych w umowach kredytowych, zastosowanie art. 5 k.c. w kontekście wypowiedzenia umowy przez bank, interes prawny w powództwie o ustalenie.
Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki umowy kredytowej, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach. Ocena "wyjątkowości" sytuacji życiowej jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy § 22 pkt 1 umowy kredytu hipotecznego, dotyczący możliwości wypowiedzenia umowy przez bank, stanowi niedozwoloną klauzulę umowną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd uznał, że klauzula ta nie jest niedozwolona w całości, a jej część jest zgodna z przepisami prawa bankowego. Sąd wskazał, że powódka miała możliwość wcześniejszej spłaty kredytu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że część klauzuli jest powtórzeniem art. 75 prawa bankowego, a powódka mogła spłacić kredyt wcześniej bez opłat. Choć fragment o "złym stanie majątkowym" mógł być niedookreślony, nie miał decydującego wpływu na rozstrzygnięcie.
Czy wypowiedzenie umowy kredytu przez bank, w kontekście trudnej sytuacji życiowej powódki, stanowi nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd uznał, że wypowiedzenie umowy nie było nadużyciem prawa.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że sytuacja powódki, choć trudna, nie była na tyle wyjątkowa, aby uzasadnić zastosowanie art. 5 k.c. Powódka miała świadomość konsekwencji i nie podjęła wystarczających działań zapobiegawczych, a jej zaległości były znaczne.
Czy powódka posiadała interes prawny w ustaleniu istnienia umowy kredytu hipotecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że powódka posiadała interes prawny.
Uzasadnienie
Ewentualny wyrok ustalający istnienie umowy mógłby zapewnić powódce ochronę prawną i uchronić ją od konieczności spłaty całości kredytu oraz ewentualnej egzekucji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Bank S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
pr. bank. art. 75 § 1
Prawo bankowe
Uprawnienia banku do wypowiedzenia umowy kredytu w przypadku niedotrzymania warunków udzielenia kredytu.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące klauzul niedozwolonych w umowach z konsumentami.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zasad współżycia społecznego i społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa podmiotowego.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący nieobciążania strony przegrywającej kosztami procesu w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
pr. bank. art. 69 § 1
Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wypowiedzenie umowy kredytu przez bank było skuteczne, ponieważ powódka naruszyła warunki umowy poprzez wielomiesięczne zaległości w spłatach. • Klauzula § 22 pkt 1 umowy kredytowej nie stanowi niedozwolonej klauzuli umownej w całości, a jej część jest zgodna z przepisami prawa bankowego. • Wypowiedzenie umowy nie stanowiło nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.), gdyż sytuacja powódki nie była na tyle wyjątkowa, a jej zaległości były znaczne.
Odrzucone argumenty
Wypowiedzenie umowy kredytu przez bank było bezskuteczne z powodu niedozwolonych klauzul umownych. • Wypowiedzenie umowy przez bank stanowiło nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.) ze względu na trudną sytuację życiową powódki.
Godne uwagi sformułowania
W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umowy są te, które pozbawiają wyłącznie konsumenta uprawnienia do rozwiązania umowy, odstąpienia od niej lub jej wypowiedzenia. • Pojęcie „złego stanu majątkowego” nie zostało bowiem legalnie zdefiniowane w jakimkolwiek akcie prawnym może stanowi klauzulę niedookreśloną, która w przedmiotowej umowie została skonkretyzowana w sposób nie wyczerpujący. • Tak sformułowane postanowienie umowne w oceni sądu, stosownie do treści art. 385(1) par. 1 kc nie wiąże konsumenta gdyż kształtuje jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. • Powódka dopiero po dokonaniu przewalutowania dokonała spłaty większej części zadłużenia. • Przy ocenie zaś, czy wykonywanie prawa nie narusza zasad współżycia społecznego, należy brać pod uwagę całokształt okoliczności konkretnego przypadku, a nie tylko jedną z tych okoliczności, choćby jej znaczenie było doniosłe.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul umownych w umowach kredytowych, zastosowanie art. 5 k.c. w kontekście wypowiedzenia umowy przez bank, interes prawny w powództwie o ustalenie."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki umowy kredytowej, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach. Ocena "wyjątkowości" sytuacji życiowej jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia trudną sytuację życiową kredytobiorcy w kontekście jego zobowiązań umownych i czy może ona stanowić podstawę do podważenia wypowiedzenia umowy przez bank. Jest to temat interesujący dla osób zadłużonych i prawników zajmujących się prawem bankowym.
“Czy trudna sytuacja życiowa usprawiedliwia zaległości w spłacie kredytu? Sąd rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.