XXIII ZS 6/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na zaprojektowanie i budowę drogi ekspresowej. Wykonawca wniósł odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej (KIO) wobec wezwania zamawiającego do udzielenia wyjaśnień dotyczących treści złożonej oferty. Wykonawca zarzucił, że pytania zamawiającego nie dotyczyły wątpliwości co do treści oferty, naruszały zasady przejrzystości, proporcjonalności i równego traktowania, a także mogły prowadzić do niedopuszczalnej zmiany SWZ po terminie składania ofert. KIO uwzględniła odwołanie, unieważniając czynność zamawiającego, uznając, że pytania nie spełniały przesłanek z art. 223 ust. 1 Pzp, ponieważ treść oferty była jasna i klarowna, a wątpliwości zamawiającego nie były uzasadnione. Zamawiający wniósł skargę do Sądu Okręgowego, zarzucając KIO naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd Okręgowy uznał skargę za zasadną, zmieniając wyrok KIO. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko KIO co do interesu prawnego odwołującego, ale nie zgodził się z oceną dopuszczalności wezwania do wyjaśnień. Sąd zinterpretował art. 223 ust. 1 Pzp szerzej niż KIO, uznając, że zamawiający może żądać wyjaśnień nie tylko w przypadku wątpliwości, ale także w celu uszczegółowienia treści oferty, przedmiotowych środków dowodowych czy innych oświadczeń, zwłaszcza w postępowaniach typu "zaprojektuj i wybuduj". Sąd uznał, że pytania zamawiającego były zasadne i mieściły się w ramach procedury wyjaśniającej, nie prowadząc do zmiany oferty ani nierównego traktowania wykonawców, gdyż dotyczyły wykonawcy, którego oferta została wstępnie uznana za najkorzystniejszą. Sąd uznał również, że zarzut naruszenia prawa procesowego (brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego) był zasadny, ponieważ KIO błędnie oceniła charakter pytań i fakt złożenia odpowiedzi przez wykonawcę. W konsekwencji Sąd Okręgowy oddalił odwołanie wykonawcy i obciążył go kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 223 ust. 1 Pzp w kontekście możliwości żądania wyjaśnień od wykonawców, zasada równego traktowania w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego, specyfika postępowań "zaprojektuj i wybuduj".
Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań "zaprojektuj i wybuduj" oraz interpretacji przepisów Pzp w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2021 roku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zamawiający może żądać od wykonawcy wyjaśnień dotyczących treści złożonej oferty w trybie art. 223 ust. 1 Pzp, nawet jeśli treść oferty jest jasna i klarowna, a wątpliwości zamawiającego nie są uzasadnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zamawiający może żądać wyjaśnień nie tylko w przypadku wątpliwości, ale także w celu uszczegółowienia treści oferty, przedmiotowych środków dowodowych lub innych oświadczeń, zwłaszcza w postępowaniach typu "zaprojektuj i wybuduj", aby rzetelnie ocenić ofertę.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy zinterpretował art. 223 ust. 1 Pzp szerzej niż KIO, uznając, że celem wyjaśnień jest nie tylko usunięcie wątpliwości, ale także doprecyzowanie treści oferty i innych dokumentów, co jest szczególnie istotne w złożonych postępowaniach typu "zaprojektuj i wybuduj". Brak konieczności wystąpienia wątpliwości po stronie zamawiającego jest potwierdzony przez porównanie z art. 224 ust. 1 Pzp, który wyraźnie wspomina o wątpliwościach przy badaniu rażąco niskiej ceny.
Czy wezwanie zamawiającego do wyjaśnień skierowane tylko do jednego wykonawcy, którego oferta została wstępnie uznana za najkorzystniejszą, narusza zasadę równego traktowania wykonawców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wezwanie skierowane do wykonawcy, którego oferta jawi się jako najkorzystniejsza, nie narusza zasady równego traktowania, ponieważ jest to uzasadnione etapem oceny ofert i ma na celu weryfikację tej konkretnej oferty przed ewentualnym wyborem.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wezwanie do wyjaśnień skierowane do wykonawcy z najwyżej ocenioną ofertą jest zgodne z zasadą równego traktowania, ponieważ jest to uzasadnione kryterium oceny ofert. Inni wykonawcy byliby wezwani do wyjaśnień, gdyby ich oferty okazały się najkorzystniejsze. Ponadto, nowa ustawa Pzp ma na celu odformalizowanie procedur, a takie wezwanie wpisuje się w tę tendencję.
Czy pytania zadane w ramach wezwania do wyjaśnień w postępowaniu "zaprojektuj i wybuduj" mogą dotyczyć szczegółów projektowych, ryzyk kontraktowych czy sposobu realizacji zamówienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w postępowaniu "zaprojektuj i wybuduj" pytania mogą dotyczyć szczegółów projektowych, ryzyk i sposobu realizacji, ponieważ celem jest ustalenie, jak wykonawca rozumie i zamierza uwzględnić wymagania SWZ i PFU, co pozwala na rzetelną ocenę oferty.
Uzasadnienie
Specyfika formuły "zaprojektuj i wybuduj" wymaga od wykonawcy dokonania wstępnych założeń i kalkulacji już na etapie składania oferty. Pytania zamawiającego miały na celu doprecyzowanie tych założeń i sposobu rozumienia przez wykonawcę zapisów SWZ i PFU, co jest niezbędne do rzetelnej oceny oferty i nie stanowi zmiany jej treści ani przerzucenia ryzyk.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w W. | organ_państwowy | zamawiający |
| (...) | inne | odwołujący |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | uczestnik postępowania po stronie zamawiającego |
| (...) spółki akcyjnej | spółka | uczestnik postępowania po stronie zamawiającego |
| (...) | inne | uczestnik postępowania po stronie zamawiającego |
Przepisy (64)
Główne
Pzp art. 223 § 1
Prawo zamówień publicznych
Zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert, przedmiotowych środków dowodowych lub innych składanych dokumentów lub oświadczeń. Wyjaśnienia nie mogą prowadzić do zmiany treści oferty.
Pzp art. 16
Prawo zamówień publicznych
Zamawiający jest zobowiązany do zapewnienia uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców, przejrzystości i proporcjonalności.
Pomocnicze
Pzp art. 224 § 1
Prawo zamówień publicznych
Dotyczy sytuacji, gdy cena lub koszt oferty wydają się rażąco niskie lub budzą wątpliwości co do możliwości wykonania zamówienia.
Pzp art. 126 § 1
Prawo zamówień publicznych
Dotyczy przedmiotowych środków dowodowych.
Pzp art. 128 § 5
Prawo zamówień publicznych
Dotyczy wątpliwości co do oświadczenia o niepodleganiu wykluczeniu lub spełnianiu warunków udziału.
Pzp art. 334
Prawo zamówień publicznych
Dotyczy wyjaśnienia wątpliwości w kontekście treści regulaminu konkursu.
Pzp art. 588 § 2
Prawo zamówień publicznych
Podstawa do uwzględnienia skargi i zmiany wyroku KIO.
Pzp art. 557
Prawo zamówień publicznych
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania odwoławczego.
Pzp art. 575
Prawo zamówień publicznych
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania odwoławczego.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania
Reguluje koszty postępowania odwoławczego i wpis.
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 94
Dotyczy obciążania kosztami sądowymi strony przegrywającej.
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 113
Dotyczy obciążania kosztami sądowymi strony przegrywającej.
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 32 § 1
Określa wysokość wpisu od skargi.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 2a
Określa wysokość wynagrodzenia radcy prawnego.
Pzp art. 139 § 1
Prawo zamówień publicznych
Dotyczy żądania podmiotowych środków dowodowych od wykonawcy najwyżej ocenionego w procedurze odwróconej.
Pzp art. 126 § 1
Prawo zamówień publicznych
Dotyczy przedmiotowych środków dowodowych.
Pzp art. 137 § 1
Prawo zamówień publicznych
Dotyczy zasad przejrzystości, proporcjonalności, równego traktowania i uczciwej konkurencji.
Pzp art. 224 § 1-6
Prawo zamówień publicznych
Procedura badania rażąco niskiej ceny.
Pzp art. 74 § 2
Prawo zamówień publicznych
Dotyczy nieujawniania treści odwołania w części dotyczącej korespondencji.
Pzp art. 73 § 1
Prawo zamówień publicznych
Dotyczy załączników do protokołu postępowania.
Pzp art. 557
Prawo zamówień publicznych
Dotyczy kosztów postępowania odwoławczego.
Pzp art. 59
Prawo zamówień publicznych
Dotyczy Jednolitego Europejskiego Dokumentu Zamówienia (JEDZ).
Pzp art. 18
Prawo zamówień publicznych
Zasady równego i niedyskryminacyjnego traktowania wykonawców oraz przejrzystości i proporcjonalności.
Pzp art. 56 § 3
Prawo zamówień publicznych
Dotyczy uzupełniania informacji i dokumentacji z poszanowaniem zasad równego traktowania i przejrzystości.
Pzp art. 16 § 1-3
Prawo zamówień publicznych
Zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania, przejrzystości i proporcjonalności.
Pzp art. 137 § 1
Prawo zamówień publicznych
Zasady przejrzystości, proporcjonalności, równego traktowania i uczciwej konkurencji.
Pzp art. 223 § 1
Prawo zamówień publicznych
Wyjaśnienia dotyczące treści złożonych ofert.
Pzp art. 224 § 1-6
Prawo zamówień publicznych
Badanie rażąco niskiej ceny.
Pzp art. 16 § 1-3
Prawo zamówień publicznych
Zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania, przejrzystości i proporcjonalności.
Pzp art. 223 § 1
Prawo zamówień publicznych
Wyjaśnienia dotyczące treści złożonych ofert.
Pzp art. 16 § 1
Prawo zamówień publicznych
Zasada uczciwej konkurencji.
Pzp art. 16 § 3
Prawo zamówień publicznych
Zasada równego traktowania wykonawców.
Pzp art. 542
Prawo zamówień publicznych
Brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego.
Pzp art. 223 § 1
Prawo zamówień publicznych
Wyjaśnienia dotyczące treści złożonych ofert.
Pzp art. 16 § 1
Prawo zamówień publicznych
Zasada uczciwej konkurencji.
Pzp art. 16 § 3
Prawo zamówień publicznych
Zasada równego traktowania wykonawców.
Pzp art. 588 § 2
Prawo zamówień publicznych
Podstawa do uwzględnienia skargi.
Pzp art. 557
Prawo zamówień publicznych
Koszty postępowania odwoławczego.
Pzp art. 575
Prawo zamówień publicznych
Koszty postępowania odwoławczego.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania
Szczegółowe rodzaje kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczanie oraz wysokość i sposób pobierania wpisu od odwołania.
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 94
Obciążenie kosztami sądowymi strony przegrywającej.
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 113
Obciążenie kosztami sądowymi strony przegrywającej.
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 32 § 1
Wysokość wpisu od skargi.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 2a
Wynagrodzenie radcy prawnego.
Pzp art. 139 § 1
Prawo zamówień publicznych
Podmiotowe środki dowodowe w procedurze odwróconej.
Pzp art. 126 § 1
Prawo zamówień publicznych
Przedmiotowe środki dowodowe.
Pzp art. 137 § 1
Prawo zamówień publicznych
Zasady przejrzystości, proporcjonalności, równego traktowania i uczciwej konkurencji.
Pzp art. 224 § 1-6
Prawo zamówień publicznych
Badanie rażąco niskiej ceny.
Pzp art. 16 § 1-3
Prawo zamówień publicznych
Zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania, przejrzystości i proporcjonalności.
Pzp art. 223 § 1
Prawo zamówień publicznych
Wyjaśnienia dotyczące treści złożonych ofert.
Pzp art. 16 § 1
Prawo zamówień publicznych
Zasada uczciwej konkurencji.
Pzp art. 16 § 3
Prawo zamówień publicznych
Zasada równego traktowania wykonawców.
Pzp art. 542
Prawo zamówień publicznych
Brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego.
Pzp art. 223 § 1
Prawo zamówień publicznych
Wyjaśnienia dotyczące treści złożonych ofert.
Pzp art. 16 § 1
Prawo zamówień publicznych
Zasada uczciwej konkurencji.
Pzp art. 16 § 3
Prawo zamówień publicznych
Zasada równego traktowania wykonawców.
Pzp art. 588 § 2
Prawo zamówień publicznych
Podstawa do uwzględnienia skargi.
Pzp art. 557
Prawo zamówień publicznych
Koszty postępowania odwoławczego.
Pzp art. 575
Prawo zamówień publicznych
Koszty postępowania odwoławczego.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania
Szczegółowe rodzaje kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczanie oraz wysokość i sposób pobierania wpisu od odwołania.
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 94
Obciążenie kosztami sądowymi strony przegrywającej.
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 113
Obciążenie kosztami sądowymi strony przegrywającej.
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 32 § 1
Wysokość wpisu od skargi.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 2a
Wynagrodzenie radcy prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pytania zamawiającego w trybie art. 223 ust. 1 Pzp były zasadne i mieściły się w ramach procedury wyjaśniającej. • Wezwanie do wyjaśnień skierowane do wykonawcy z najkorzystniejszą ofertą nie narusza zasady równego traktowania. • W postępowaniu "zaprojektuj i wybuduj" pytania mogą dotyczyć szczegółów projektowych i ryzyk. • KIO błędnie zinterpretowała art. 223 ust. 1 Pzp, ograniczając możliwość żądania wyjaśnień tylko do sytuacji wątpliwości. • KIO nie rozważyła wszechstronnie materiału dowodowego, błędnie oceniając charakter pytań i fakt złożenia odpowiedzi przez wykonawcę.
Odrzucone argumenty
Pytania zamawiającego nie dotyczyły wątpliwości co do treści oferty, naruszały zasady przejrzystości, proporcjonalności i równego traktowania. • Wezwanie do wyjaśnień naruszało zasadę równego traktowania, gdyż skierowano je tylko do jednego wykonawcy. • KIO prawidłowo uznała, że treść oferty była jasna i klarowna, a pytania zamawiającego nie spełniały przesłanek z art. 223 ust. 1 Pzp.
Godne uwagi sformułowania
Celem wyjaśnień jest uzyskanie jednoznacznych informacji dotyczących całości lub części oferty, jak również przedmiotowych środków dowodowych lub innych składanych dokumentów lub oświadczeń, tak aby możliwa była ocena czy badana oferta w danym zakresie spełnia wymagania postawione przez zamawiającego. • Wyjaśnienie nie może stanowić uzupełnienia oferty o dane, które powinny być zamieszczone w ofercie jako jej istotna treść. • Literalna wykładnia każe uznać, że nie muszą się pojawić [wątpliwości] po stronie Zamawiającego, gdy chce on skorzystać z mechanizmu przewidzianego w art. 223 ust. 1 ustawy PZP. • W czynności Zamawiającego polegającej na wezwaniu do wyjaśnień z dnia 10 listopada 2022 roku tylko Wykonawcy (...) z siedzibą w Turcji, którego ofertę wstępnie uznano za najkorzystniejszą, Sąd Okręgowy nie dopatrzył się naruszenia zasady uczciwej konkurencji oraz zasady równego traktowania wykonawców.
Skład orzekający
Monika Skalska
przewodniczący
Arkadiusz Kucharski
sędzia
Anna Żuława
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 223 ust. 1 Pzp w kontekście możliwości żądania wyjaśnień od wykonawców, zasada równego traktowania w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego, specyfika postępowań \"zaprojektuj i wybuduj\"."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań "zaprojektuj i wybuduj" oraz interpretacji przepisów Pzp w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2021 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego etapu postępowania o zamówienie publiczne – wyjaśnień oferty, a także interpretacji przepisów Pzp, co jest istotne dla praktyków prawa zamówień publicznych. Rozbieżność między KIO a Sądem Okręgowym dodaje jej wagi.
“Czy zamawiający może "przesłuchiwać" wykonawcę? Sąd Okręgowy rozstrzyga kluczową kwestię w zamówieniach publicznych.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.