XXIII ZS 47/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał skargę konsorcjum wykonawców na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej, który oddalił ich odwołanie od decyzji zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Konsorcjum zarzucało zamawiającemu i przystępującemu naruszenie przepisów Pzp, w tym art. 109 ust. 1 pkt 10, 8, 7 i 2 lit. c, dotyczące wykluczenia wykonawców z postępowania. Główne zarzuty dotyczyły rzekomego wprowadzania w błąd przez przystępującego w oświadczeniach JEDZ, nienależytego wykonywania wcześniejszych umów przez podmioty tworzące konsorcjum przystępujące oraz naruszenia obowiązków w zakresie ochrony środowiska. Sąd Okręgowy, po analizie materiału dowodowego i przepisów, oddalił skargę. Stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki do wykluczenia przystępującego z postępowania, w szczególności w zakresie naruszenia obowiązków ochrony środowiska, gdyż decyzja administracyjna nie była ostateczna w momencie składania oświadczeń. Podobnie, zarzuty dotyczące nienależytego wykonywania wcześniejszych umów nie znalazły potwierdzenia, gdyż skarżący nie wykazał kumulatywnego spełnienia wszystkich przesłanek określonych w art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP. Sąd uznał również, że nie doszło do wprowadzenia zamawiającego w błąd w rozumieniu art. 109 ust. 1 pkt 8 PZP, gdyż zamawiający (będący tym samym podmiotem co w poprzednich umowach) miał wiedzę o nałożonych karach umownych. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia art. 123 i 128 PZP w związku z uzupełnianiem dokumentów przez przystępującego. W związku z zawarciem umowy w międzyczasie, sąd stwierdził naruszenie przepisów ustawy, ale nie unieważnił umowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek wykluczenia wykonawcy z postępowania o zamówienie publiczne, w szczególności w kontekście ostateczności decyzji administracyjnych, nienależytego wykonania wcześniejszych umów oraz wprowadzania w błąd zamawiającego.
Dotyczy specyfiki postępowań o udzielenie zamówień publicznych i interpretacji przepisów Pzp.
Zagadnienia prawne (4)
Czy naruszenie obowiązków w dziedzinie ochrony środowiska, wobec którego wydano decyzję administracyjną, ale nieostateczną w momencie składania oświadczeń, stanowi podstawę do wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ostateczność decyzji administracyjnej jest warunkiem koniecznym do zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c PZP.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w momencie składania oświadczeń w JEDZ, decyzja WIOŚ nakładająca karę pieniężną nie była ostateczna, gdyż przysługiwało od niej odwołanie do GIOŚ. Dopiero decyzja GIOŚ miała charakter ostateczny, a wykonawca złożył skargę do WSA od tej drugiej decyzji. Zatem, hipoteza normy z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c PZP nie zmaterializowała się.
Czy nienależyte wykonanie lub długotrwałe nienależyte wykonywanie istotnych zobowiązań wynikających z wcześniejszych umów o zamówienie publiczne, skutkujące nałożeniem kar umownych, stanowi podstawę do wykluczenia wykonawcy z postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko pod warunkiem kumulatywnego spełnienia wszystkich przesłanek określonych w art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP, w tym istotności zobowiązania, znaczącego stopnia naruszenia oraz przyczyn leżących po stronie wykonawcy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał kumulatywnego spełnienia wszystkich przesłanek z art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP. Samo nałożenie kar umownych nie jest wystarczające. W przypadku wykonawcy (...) sp. z o.o., zarzuty oparto na doniesieniach prasowych, a inwestycja została ostatecznie odebrana. W przypadku (...) S.A., mimo nałożenia kar umownych, nie wykazano, że przyczyny leżały po stronie wykonawcy i że naruszenie było istotne w znacznym stopniu.
Czy przedstawienie informacji wprowadzających w błąd, które mogły mieć istotny wpływ na decyzje zamawiającego, stanowi podstawę do wykluczenia wykonawcy z postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli jest wynikiem zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa, lub lekkomyślności/niedbalstwa, a informacja dotyczy braku podstaw do wykluczenia lub spełnienia warunków udziału.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w tym konkretnym przypadku nie doszło do wprowadzenia zamawiającego w błąd w rozumieniu art. 109 ust. 1 pkt 8 PZP, ponieważ zamawiający (będący tym samym podmiotem co w poprzednich umowach) miał wiedzę o nałożonych przez siebie karach umownych, co wyklucza możliwość wprowadzenia go w błąd.
Czy wykonawca może powoływać się na zdolności podmiotów udostępniających zasoby, jeśli nie polegał na nich w danym zakresie na etapie składania oferty, a następnie uzupełnia te dokumenty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykonawca nie może po terminie składania ofert powoływać się na zdolności podmiotów udostępniających zasoby, jeśli na etapie składania ofert nie polegał na nich w danym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że konsorcjum konsekwentnie wskazywało zakres zasobów, na które będzie polegać od podmiotu trzeciego już od momentu złożenia oferty, a późniejsze uzupełnienia jedynie potwierdzały ten zakres, a nie go rozszerzały. Zatem nie doszło do naruszenia art. 123 PZP.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| konsorcjum wykonawców (...) spółki akcyjnej w K. , (...) spółki akcyjnej w K. , (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością we W. | spółka | skarżący (odwołujący) |
| (...) spółki akcyjnej w W. | spółka | zamawiający |
| (...) spółki akcyjnej w P. , (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. , Przedsiębiorstwa Usług (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. oraz (...) w T. | spółka | przystępujący po stronie zamawiającego |
Przepisy (27)
Główne
Pzp art. 109 § 1 pkt 10
Prawo zamówień publicznych
Zaniechanie wykluczenia wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia w sytuacji, gdy przedstawili informacje wprowadzające Zamawiającego w błąd.
Pzp art. 109 § 1 pkt 8
Prawo zamówień publicznych
Zaniechanie wykluczenia wykonawcy, który w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego.
Pzp art. 109 § 1 pkt 7
Prawo zamówień publicznych
Zaniechanie wykluczenia wykonawcy, który z przyczyn leżących po jego stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązanie wynikające z wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego lub umowy koncesji, co doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy, odszkodowania, wykonania zastępczego lub realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady.
Pzp art. 109 § 1 pkt 2
Prawo zamówień publicznych
Zaniechanie wykluczenia wykonawcy, wobec którego wydano ostateczną decyzję administracyjną o naruszeniu obowiązków wynikających z prawa ochrony środowiska, prawa pracy lub przepisów o zabezpieczeniu społecznym, jeżeli wymierzono tą decyzją karę pieniężną.
Pzp art. 109 § 1 pkt 2 lit. c
Prawo zamówień publicznych
Naruszenie obowiązków w dziedzinie ochrony środowiska, wobec którego wydano ostateczną decyzję administracyjną o naruszeniu obowiązków wynikających z prawa ochrony środowiska, prawa pracy lub przepisów o zabezpieczeniu społecznym, jeżeli wymierzono tą decyzją karę pieniężną.
Pzp art. 109 § 1 pkt 8
Prawo zamówień publicznych
Wprowadzenie zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub zatajenie tych informacji.
Pzp art. 109 § 1 pkt 10
Prawo zamówień publicznych
Przedstawienie informacji wprowadzających w błąd, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu.
Pomocnicze
Pzp art. 226 § 1 lit. a
Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 16 § pkt 1
Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 128 § 1
Prawo zamówień publicznych
Wzywanie wykonawcy do uzupełnienia dokumentów, chyba że zachodzą przesłanki odrzucenia oferty lub unieważnienia postępowania.
Pzp art. 123 § 1
Prawo zamówień publicznych
Wykonawca nie może po upływie terminu składania ofert powoływać się na zdolności lub sytuację podmiotów udostępniających zasoby, jeżeli na etapie składania ofert nie polegał on w danym zakresie na zdolnościach lub sytuacji podmiotów udostępniających zasoby.
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nie stosuje się w postępowaniu skargowym, co uniemożliwia uchylenie orzeczenia KIO i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.a. art. 16 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja decyzji ostatecznych.
Pzp art. 554 § 3 pkt
Prawo zamówień publicznych
Możliwość stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy po zawarciu umowy.
Pzp art. 588 § 2 zd. 2
Prawo zamówień publicznych
Nie stosuje się art. 386 § 4 k.p.c. w postępowaniu skargowym.
Pzp art. 577
Prawo zamówień publicznych
Zawarcie umowy po wydaniu orzeczenia KIO nie narusza przepisów PZP.
Pzp art. 111 § 4
Prawo zamówień publicznych
Okres 3 lat od zaistnienia zdarzenia będącego podstawą wykluczenia.
Pzp art. 109 § 1 pkt 5
Prawo zamówień publicznych
Podstawa wykluczenia wykonawcy, który nie wykonał lub nienależycie wykonał zamówienie, co doprowadziło do wypowiedzenia lub odstąpienia od umowy.
Pzp art. 531
Prawo zamówień publicznych
Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie.
Pzp art. 533 § 1
Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 534 § 1
Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 535
Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 552 § 1
Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 559 § 2
Prawo zamówień publicznych
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku KIO.
Pzp art. 555
Prawo zamówień publicznych
Błędne uznanie podstaw faktycznych zarzutu.
Pzp art. 125 § 1
Prawo zamówień publicznych
Oświadczenie wykonawcy dotyczące spełniania warunków udziału w postępowaniu.
Dyrektywa 2014/24/UE art. 57 § 4 lit. g
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE
Podstawa do wykluczenia wykonawcy z powodu znaczących lub uporczywych niedociągnięć w spełnieniu istotnego wymogu w ramach wcześniejszej umowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak ostateczności decyzji administracyjnej w momencie składania oświadczeń JEDZ. • Niespełnienie kumulatywnych przesłanek wykluczenia z art. 109 ust. 1 pkt 7 PZP. • Brak wprowadzenia zamawiającego w błąd w rozumieniu art. 109 ust. 1 pkt 8 PZP z uwagi na wiedzę zamawiającego o nałożonych karach. • Prawidłowe uzupełnienie dokumentów dotyczących zasobów podmiotów trzecich.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów Pzp w zakresie wykluczenia wykonawcy z postępowania. • Rzekome wprowadzenie w błąd przez przystępującego w oświadczeniach JEDZ. • Nienależyte wykonywanie wcześniejszych umów przez podmioty tworzące konsorcjum przystępujące. • Naruszenie obowiązków w zakresie ochrony środowiska przez przystępującego. • Naruszenie art. 123 i 128 PZP w związku z uzupełnianiem dokumentów.
Godne uwagi sformułowania
Uchybienia Izby nie mogły jednak prowadzić do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, gdyż na podstawie art. 588 ust. 2 zd. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych, w postępowaniu skargowym przepisu art. 386 § 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego nie stosuje się. • W ocenie Sądu Okręgowego, w niniejszym postępowaniu nie zostało wykazane, że wobec Wykonawców doszło do zaistnienia wszystkich przesłanek wykluczenia go z postępowania wymienionych w art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c PZP. • Tymczasem w rozpoznawanej sytuacji wprawdzie doszło do nałożenia kar umownych na wykonawcę realizującego umowę, niemniej nie musi to automatycznie oznaczać, że umowa realizowana była nienależycie. • Okoliczność jednakowej w każdym z tym postępowań konfiguracji podmiotowej pozostaje zatem kluczowa dla zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. • Z przedstawionych względów, uznając podniesione w skardze zarzuty i argumenty za bezzasadne, Sąd Okręgowy na podstawie art. 588 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych, skargę tą oddalił.
Skład orzekający
Andrzej Sobieszczański
przewodniczący
Monika Skalska
sędzia
Magdalena Nałęcz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wykluczenia wykonawcy z postępowania o zamówienie publiczne, w szczególności w kontekście ostateczności decyzji administracyjnych, nienależytego wykonania wcześniejszych umów oraz wprowadzania w błąd zamawiającego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań o udzielenie zamówień publicznych i interpretacji przepisów Pzp.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych zarzutów w postępowaniu o zamówienie publiczne, w tym kwestii ochrony środowiska i rzetelności wykonawców, co jest istotne dla branży i prawników zajmujących się zamówieniami publicznymi.
“Kary umowne, błędy w JEDZ i ochrona środowiska – Sąd Okręgowy rozstrzyga spór o zamówienie publiczne.”
Sektor
zamówienia publiczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.