XXIII ZS 27/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa (...) S.A. na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej (KIO), który oddalił odwołanie od decyzji Miasta K. o udzieleniu zamówienia publicznego w trybie z wolnej ręki (in-house) spółce Przedsiębiorstwo (...) sp. z o.o. na odbiór i transport odpadów komunalnych. Skarżący zarzucał naruszenie art. 67 ust. 1 pkt 12 Pzp, twierdząc, że spółka nie wykazała, iż ponad 90% jej działalności dotyczy zadań powierzonych przez Miasto K., a także naruszenie zasad konkurencji i Traktatu o funkcjonowaniu UE. Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając skargę, w pełni podzielił ustalenia i argumentację KIO. Stwierdzono, że przychody od odbiorców końcowych usług wodociągowo-kanalizacyjnych należy wliczać do działalności powierzonej przez zamawiającego, zgodnie z interpretacją przepisów i orzecznictwem TSUE. Podkreślono, że spółka została powołana do realizacji zadań własnych gminy, a uchwała rady miejskiej i umowa spółki stanowią podstawę powierzenia tych zadań. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia zasad konkurencji i TFUE, wskazując, że tryb in-house jest dopuszczalny, gdy spełnione są przesłanki ustawowe, a jego zastosowanie nie wymaga analizy konkurencji na rynku właściwym w każdym przypadku. Sąd pominął również nowe zarzuty zgłoszone w skardze, które nie były przedmiotem odwołania przed KIO, oraz wniosek o skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE jako nieuzasadniony. W konsekwencji skarga została oddalona, a skarżący obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja warunku 90% działalności w trybie in-house, dopuszczalność trybu in-house w kontekście TFUE i zasad konkurencji, granice kognicji sądu w postępowaniu skargowym.
Dotyczy specyfiki zamówień publicznych w Polsce i interpretacji przepisów Pzp.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przychody od odbiorców końcowych usług wodociągowo-kanalizacyjnych należy wliczać do 90% działalności powierzonej przez zamawiającego w kontekście stosowania trybu in-house?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przychody od odbiorców końcowych usług wodociągowo-kanalizacyjnych należy wliczać do działalności powierzonej przez zamawiającego, nawet jeśli opłaty są uiszczane bezpośrednio przez odbiorców, a nie przez zamawiającego.
Uzasadnienie
Sąd i KIO powołały się na orzecznictwo TSUE (np. wyrok C-340/04) oraz własne orzecznictwo, zgodnie z którym decydujący jest przychód uzyskany dzięki decyzjom jednostki kontrolującej o udzieleniu zamówienia, obejmujący przychód od beneficjentów usług w wykonaniu tych decyzji. Nie ma znaczenia, kto płaci wynagrodzenie.
Czy udzielenie zamówienia publicznego w trybie in-house narusza zasady konkurencji i swobodnego przepływu towarów, swobody przedsiębiorczości oraz swobody świadczenia usług (TFUE)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, udzielenie zamówienia w trybie in-house, jeśli spełnione są przesłanki ustawowe, nie narusza zasad konkurencji i TFUE. Tryb ten jest wyłączony spod dyrektywy zamówieniowej, a jego stosowanie nie wymaga każdorazowej analizy konkurencji na rynku właściwym.
Uzasadnienie
Sąd i KIO wskazały, że tryb in-house jest dopuszczalny na mocy art. 12 dyrektywy 2014/24/UE i art. 67 ust. 1 pkt 12 Pzp. Wyrok TSUE C-285/18 potwierdza, że państwa członkowskie mają swobodę w wyborze sposobu świadczenia usług, a przepisy krajowe mogą wprowadzać dodatkowe wymogi, ale nie nakładają obowiązku analizy konkurencji w każdym przypadku. Zastosowanie trybu in-house jest zgodne z TFUE, jeśli spełnione są przesłanki ustawowe.
Czy sąd może orzekać co do zarzutów, które nie były przedmiotem odwołania przed Krajową Izbą Odwoławczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może orzekać co do zarzutów, które nie były przedmiotem odwołania przed KIO.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na art. 583 nPZP, zgodnie z którym sąd odrzuca skargę w zakresie zarzutów niebędących przedmiotem odwołania. W związku z tym nowe zarzuty zgłoszone w skardze zostały pozostawione bez rozpoznania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Miasto K. | organ_państwowy | zamawiający |
| Przedsiębiorstwo (...) spółka akcyjna w K. | spółka | odwołujący |
| Przedsiębiorstwo (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | wykonawca |
| Przedsiębiorstwo (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | przystępujący po stronie zamawiającego |
| Przedsiębiorstwo (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | przystępujący po stronie odwołującego |
Przepisy (11)
Główne
Pzp art. 67 § 1 pkt 12
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Umożliwia udzielenie zamówienia z wolnej ręki, gdy zamawiający sprawuje kontrolę nad osobą prawną, ponad 90% jej działalności dotyczy zadań powierzonych przez zamawiającego, a nie ma bezpośredniego udziału kapitału prywatnego.
Pomocnicze
Pzp art. 67 § 8
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Określa sposób obliczania 90% działalności dla celów art. 67 ust. 1 pkt 12 Pzp, uwzględniając średni przychód z 3 lat poprzedzających udzielenie zamówienia.
u.g.k. art. 4 § 1 pkt 1
Ustawa o gospodarce komunalnej
Dotyczy form prowadzenia gospodarki komunalnej przez jednostki samorządu terytorialnego.
u.o.z.z.w.z.o.ś. art. 3 § 1
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Definiuje zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jako zadanie własne gminy.
u.o.k.i.k. art. 9 § 1
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Dotyczy zakazu praktyk ograniczających konkurencję.
TFUE art. 49
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dotyczy swobody przedsiębiorczości.
TFUE art. 56
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dotyczy swobody świadczenia usług.
TFUE art. 102
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dotyczy zakazu nadużywania pozycji dominującej.
dPZP art. 190 § 7
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Dotyczy oceny dowodów przez KIO.
nPZP art. 583
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Ogranicza kognicję sądu do zarzutów będących przedmiotem odwołania.
nPZP art. 589 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Reguluje zasady ponoszenia kosztów postępowania skargowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przychody od odbiorców końcowych usług wodociągowo-kanalizacyjnych należy wliczać do 90% działalności powierzonej przez zamawiającego w trybie in-house. • Udzielenie zamówienia w trybie in-house, przy spełnieniu przesłanek ustawowych, nie narusza zasad konkurencji i TFUE. • Sąd nie może orzekać co do zarzutów niebędących przedmiotem odwołania przed KIO.
Odrzucone argumenty
Niespełnienie warunku ponad 90% działalności spółki związanej z zadaniami powierzonymi przez zamawiającego. • Naruszenie zasad konkurencji i TFUE poprzez udzielenie zamówienia w trybie in-house. • Niewłaściwa ocena dowodów przez KIO. • Naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce komunalnej i zasad dotyczących aktów erekcyjnych spółki.
Godne uwagi sformułowania
decydujący charakter ma przychód uzyskany przez przedsiębiorstwo dzięki decyzjom jednostki kontrolującej o udzieleniu mu zamówień, obejmujący przychód uzyskany od beneficjentów usług w wykonaniu tych decyzji. • Nie ma znaczenia, kto płaci wynagrodzenie temu przedsiębiorstwu - jednostka samorządu terytorialnego sprawująca kontrole, czy też osoby trzecie będące beneficjentami usług świadczonych na podstawie koncesji lub innych stosunków prawnych nawiązanych przez te jednostkę. • Dyrektywa 2014/23 nie może pozbawić państw członkowskich swobody optowania za jednym sposobem zarządzania na niekorzyść innych. • Sąd nie może orzekać co do zarzutów, które nie były przedmiotem odwołania.
Skład orzekający
Aneta Łazarska
przewodniczący
Monika Skalska
sędzia
Andrzej Sobieszczański
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja warunku 90% działalności w trybie in-house, dopuszczalność trybu in-house w kontekście TFUE i zasad konkurencji, granice kognicji sądu w postępowaniu skargowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zamówień publicznych w Polsce i interpretacji przepisów Pzp.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu zamówień publicznych - trybu in-house, który budzi wiele kontrowersji i jest często przedmiotem sporów. Wyjaśnia praktyczne aspekty stosowania tego trybu i jego zgodność z prawem UE.
“Zamówienia publiczne 'in-house': Czy 90% działalności powierzonej to fikcja czy realny wymóg?”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.