XXIII ZS 15/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał skargę konsorcjum wykonawców na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej (KIO) z dnia 10 stycznia 2023 r., który uwzględnił odwołanie wykonawcy W. S. (1) i nakazał unieważnienie jego wykluczenia z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Postępowanie dotyczyło odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych. Zamawiający – Gmina Z. – początkowo wybrał ofertę spółki (...), jednak następnie unieważnił ten wybór, podejrzewając poważne nieprawidłowości po stronie spółki (...), polegające na dosypywaniu odpadów do śmieciarek przed wyjazdem na trasę, co mogło prowadzić do zawyżania ilości odbieranych odpadów. Zamawiający wezwał spółkę (...) do wyjaśnień, a następnie wykluczył ją z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 5, 8 i 10 Pzp. Jednocześnie zamawiający wykluczył wykonawcę W. S. (1) na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp, uznając, że ponosi on odpowiedzialność za działania swojego podwykonawcy, spółki (...). KIO uwzględniła odwołanie W. S. (1), uznając, że zamawiający nie wykazał, iż przyczyny nienależytego wykonania umowy leżały również po stronie głównego wykonawcy, a odpowiedzialność kontraktowa nie przekłada się automatycznie na odpowiedzialność sankcyjną w postaci wykluczenia. Sąd Okręgowy oddalił skargę konsorcjum, podzielając stanowisko KIO. Sąd uznał, że wykluczenie na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp ma charakter quasi-karny i wymaga wykazania winy lub bezpośredniego udziału wykonawcy głównego w nieprawidłowościach, a nie tylko jego odpowiedzialności kontraktowej za działania podwykonawcy. Sąd podkreślił, że zamawiający nie wykazał, aby W. S. (1) miał świadomość nieuczciwych praktyk podwykonawcy lub winę w jego doborze. Dodatkowo, sąd stwierdził brak interesu prawnego skarżącego w rozumieniu art. 505 ust. 1 Pzp, gdyż umowa została już zawarta ze skarżącym, a oferta przeciwnika skargi i tak nie była najkorzystniejsza.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp w kontekście odpowiedzialności wykonawcy za działania podwykonawcy oraz wymóg posiadania interesu prawnego do wniesienia skargi.
Dotyczy specyficznej sytuacji wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wykonawca zamówienia publicznego może zostać wykluczony z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp za działania swojego podwykonawcy, jeśli nie wykazano jego bezpośredniego udziału w nieprawidłowościach lub winy w doborze podwykonawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykluczenie na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp ma charakter quasi-karny i wymaga wykazania, że przyczyny nienależytego wykonania leżą również po stronie wykonawcy głównego, a nie tylko jego odpowiedzialności kontraktowej za działania podwykonawcy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko KIO, że sankcja wykluczenia z postępowania jest surowsza niż odpowiedzialność kontraktowa i wymaga indywidualnego przypisania winy wykonawcy głównego. Zamawiający nie wykazał, aby W. S. (1) miał udział w nieuczciwych praktykach podwykonawcy ani winy w jego doborze. Odpowiedzialność kontraktowa za podwykonawcę nie jest równoznaczna z odpowiedzialnością sankcyjną.
Czy wykonawca, który nie uzyskał najkorzystniejszej oferty, a jego konkurent został już wykluczony, ma interes prawny w zaskarżeniu wyroku KIO, który przywrócił do postępowania innego wykonawcę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli umowa została już zawarta ze skarżącym, a oferta zaskarżonego wykonawcy i tak nie była najkorzystniejsza, skarżący nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 505 ust. 1 Pzp.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że skarżące konsorcjum nie wykazało interesu prawnego w zaskarżeniu wyroku KIO, ponieważ umowa została już zawarta ze skarżącym, a oferta przeciwnika skargi była mniej korzystna. Brak było również podstaw do przyjęcia, że utrzymanie wyroku KIO spowoduje szkodę dla skarżącego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina Z. | organ_państwowy | zamawiający |
| W. S. (1) | osoba_fizyczna | odwołujący |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | uczestnik postępowania (wykonawca wspólnie ubiegający się o zamówienie) |
| M. J. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (wykonawca wspólnie ubiegający się o zamówienie) |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | uczestnik postępowania (wykonawca) |
Przepisy (15)
Główne
Pzp art. 109 § 1 pkt 5
Prawo zamówień publicznych
Podstawa wykluczenia wykonawcy z postępowania z powodu poważnego naruszenia obowiązków zawodowych.
Pzp art. 109 § 1 pkt 7
Prawo zamówień publicznych
Podstawa wykluczenia wykonawcy z postępowania, jeśli przyczyny nienależytego wykonania zobowiązania leżą po jego stronie.
Pzp art. 226 § 1 pkt 2 lit a
Prawo zamówień publicznych
Podstawa odrzucenia oferty wykonawcy.
Pzp art. 505 § 1
Prawo zamówień publicznych
Wymóg posiadania interesu prawnego do wniesienia środka ochrony prawnej.
Pomocnicze
Pzp art. 109 § 1 pkt 8
Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 109 § 1 pkt 10
Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 110
Prawo zamówień publicznych
Dotyczy samooczyszczenia wykonawcy.
Pzp art. 462 § 8
Prawo zamówień publicznych
Odpowiedzialność wykonawcy za działania podwykonawców.
k.c. art. 474
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za osoby, przy pomocy których zobowiązanie zostało wykonane.
k.s.h. art. 551 § 5
Kodeks cywilny
k.s.h. art. 584
Kodeks cywilny
Pzp art. 554 § 1 pkt 1
Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 588 § 1
Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 589 § 1
Prawo zamówień publicznych
Ustawa COVID-19 art. 15zzs § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność wykonawcy głównego za działania podwykonawcy na gruncie art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp ma charakter sankcyjny i wymaga wykazania winy lub bezpośredniego udziału wykonawcy głównego, a nie tylko odpowiedzialności kontraktowej. • Zamawiający nie wykazał, że wykonawca główny miał świadomość nieuczciwych praktyk podwykonawcy lub winę w jego doborze. • Skarżący nie wykazał interesu prawnego w zaskarżeniu wyroku KIO, gdyż umowa została już zawarta ze skarżącym, a oferta przeciwnika skargi i tak nie była najkorzystniejsza.
Odrzucone argumenty
Wykonawca główny odpowiada za działania podwykonawcy na gruncie art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp, włączając w to konsekwencje działań/zaniechań podwykonawcy, zgodnie z art. 474 k.c. i art. 462 ust. 8 Pzp. • Umowa podwykonawcza nie zawierała bezwzględnego obowiązku kontroli, a zamawiający sam posiadał możliwość kontroli działań podwykonawcy.
Godne uwagi sformułowania
wykluczenie z postępowania jest quasi sankcją karną • nie można z automatu, przez samo powołanie się na odpowiedzialność wykonawcy za należyte wykonanie zamówienia powierzonego podwykonawcy, stwierdzić, że za przyczyny, które prowadziły do naruszenia zobowiązania odpowiada wykonawca • nie jest to jednak interes, którego wymaga norma prawna z art. 505 ust. 1 pzp
Skład orzekający
Arkadiusz Kucharski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 109 ust. 1 pkt 7 Pzp w kontekście odpowiedzialności wykonawcy za działania podwykonawcy oraz wymóg posiadania interesu prawnego do wniesienia skargi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności wykonawcy za podwykonawcę w zamówieniach publicznych, z praktycznymi konsekwencjami dla rynku i interpretacji przepisów Pzp.
“Wykonawca nie odpowiada za podwykonawcę? Kluczowa interpretacja Pzp w sprawie odpadów.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.