XXIII ZS 124/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał skargę wykonawcy (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w J. na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej (KIO) z dnia 22 lipca 2025 r. w sprawie o udzielenie zamówienia publicznego na odbiór, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych. KIO uwzględniła odwołanie skarżącego jedynie w zakresie zarzutu naruszenia art. 18 ust. 1 i 3 Pzp dotyczącego tajemnicy przedsiębiorstwa, nakazując odtajnienie dokumentów i unieważnienie wyboru najkorzystniejszej oferty. Pozostałe zarzuty, w tym te dotyczące wykluczenia wykonawcy (...) Centrum sp. z o.o. z powodu zatajenia informacji o karach umownych i naruszeń prawa ochrony środowiska, zostały oddalone. Sąd Okręgowy, rozpoznając skargę, częściowo ją uwzględnił. Zmienił zaskarżony wyrok KIO w punktach 2 i 3, nakazując zamawiającemu Gminie C. odrzucenie oferty wykonawcy (...) Centrum sp. z o.o. Sąd uznał, że wykonawca ten podlegał wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) Pzp w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 7) Pzp (nienależyte wykonanie istotnego zobowiązania) oraz art. 226 ust. 1 pkt 2) lit. a) Pzp w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 2) lit. c) Pzp (naruszenie przepisów prawa ochrony środowiska). Sąd podkreślił, że nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu stanowi istotne naruszenie umowy i obowiązków ustawowych, a kary umowne z tego tytułu mają charakter odszkodowawczy. Ponadto, kary nałożone na wykonawcę na podstawie przepisów o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zostały uznane za naruszenie prawa ochrony środowiska w szerokim rozumieniu. Sąd oddalił pozostałe zarzuty skargi, w tym te dotyczące wprowadzenia zamawiającego w błąd w zakresie posiadania zezwolenia na przetwarzanie odpadów budowlanych. Sąd uznał, że wykonawca wykazał spełnienie warunku udziału w postępowaniu, a interpretacja warunku przez skarżącego była zbyt restrykcyjna. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego i skargowego zostało dokonane z uwzględnieniem proporcjonalnego wyniku sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Pzp dotyczących wykluczenia wykonawcy z powodu naruszeń środowiskowych i nienależytego wykonania umowy, a także zasady wykładni warunków udziału w postępowaniu.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Pzp, ale jego interpretacja przepisów o ochronie środowiska i nienależytym wykonaniu umowy ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zatajenie informacji o nałożonych karach umownych, które nie zostały ujawnione w JEDZ, stanowi podstawę do wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wykonawca złożył późniejsze wyjaśnienia dotyczące kar, a zamawiający miał możliwość samodzielnej oceny sytuacji. Sąd uznał, że wykonawca nie wprowadził zamawiającego w błąd, gdyż złożył wyjaśnienia dotyczące kar, a brak informacji o dwóch konkretnych karach wynikał z ich późniejszego doręczenia lub kwestionowania.
Uzasadnienie
Wykonawca złożył wyjaśnienia dotyczące kar umownych, co pozwoliło zamawiającemu na ocenę sytuacji. Brak informacji o dwóch konkretnych karach wynikał z przyczyn niezależnych od wykonawcy (późniejsze doręczenie, kwestionowanie kary). Sąd uznał, że nie można mówić o celowym działaniu lub rażącym niedbalstwie wprowadzającym w błąd.
Czy nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu, skutkujące nałożeniem kar umownych, stanowi podstawę do wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego z powodu nienależytego wykonania istotnego zobowiązania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu jest istotnym naruszeniem umowy i obowiązków ustawowych, a kary umowne z tego tytułu mają charakter odszkodowawczy i mogą stanowić podstawę do wykluczenia wykonawcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uzyskanie poziomów recyklingu jest istotnym zobowiązaniem umownym i ustawowym w przetargach na odbiór i zagospodarowanie odpadów. Kary umowne za nieosiągnięcie tych poziomów mają charakter odszkodowawczy i świadczą o nienależytym wykonaniu umowy, co może prowadzić do wykluczenia wykonawcy.
Czy kary pieniężne nałożone na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach za nieosiągnięcie poziomów recyklingu stanowią kary za naruszenie prawa ochrony środowiska, uzasadniające wykluczenie wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, szerokie rozumienie pojęcia 'prawo ochrony środowiska' obejmuje kary nałożone na podstawie różnych ustaw, w tym ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, za naruszenia dotyczące ochrony środowiska.
Uzasadnienie
Sąd przyjął szerokie rozumienie pojęcia 'prawo ochrony środowiska', zgodnie z którym kary nałożone na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach za nieosiągnięcie poziomów recyklingu są traktowane jako naruszenie prawa ochrony środowiska, co może stanowić podstawę do wykluczenia wykonawcy.
Czy wykonawca wykazał spełnienie warunku posiadania zezwolenia na przetwarzanie odpadów budowlanych lub umowy z podmiotem posiadającym takie zezwolenie, zgodnie z wymaganiami specyfikacji warunków zamówienia?
Odpowiedź sądu
Tak, wykonawca wykazał spełnienie warunku poprzez przedłożenie decyzji o pozwoleniu zintegrowanym oraz ciągu umów z podmiotami posiadającymi odpowiednie zezwolenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykonawca przedłożył dokumenty (pozwolenie zintegrowane, umowy z podmiotami zagospodarowującymi odpady), które potwierdzają spełnienie warunku udziału w postępowaniu. Interpretacja warunku przez skarżącego była zbyt restrykcyjna i niezgodna z literalnym brzmieniem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina C. | organ_państwowy | zamawiający |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w J. | spółka | odwołujący |
| (...) Centrum spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | przystępujący po stronie zamawiającego |
Przepisy (35)
Główne
pzp art. 226 § ust.1 pkt 2 lit a)
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Nakazuje odrzucenie oferty wykonawcy podlegającego wykluczeniu.
pzp art. 109 § ust.1 pkt 7)
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Podstawa wykluczenia wykonawcy, który w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał istotne zobowiązanie wynikające z wcześniejszej umowy.
pzp art. 109 § ust.1 pkt 2 lit c)
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Podstawa wykluczenia wykonawcy, wobec którego zostały nałożone ostateczne decyzje administracyjne kary pieniężne wynikające z prawa ochrony środowiska.
Pomocnicze
pzp art. 18 § ust. 1 i 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Dotyczy tajemnicy przedsiębiorstwa i obowiązku jej ochrony.
pzp art. 110 § ust. 2 i 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Dotyczy samooczyszczenia wykonawcy.
pzp art. 109 § ust. 1 pkt 8)
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Podstawa wykluczenia wykonawcy, który wprowadził zamawiającego w błąd lub zataił informacje.
pzp art. 109 § ust. 1 pkt 10)
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Podstawa wykluczenia wykonawcy, który w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd.
pzp art. 226 § ust.1 pkt 2 lit b)
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Nakazuje odrzucenie oferty wykonawcy, który nie spełnia warunków udziału w postępowaniu.
pzp art. 11 § ust. 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa.
uznk art. 11 § ust. 2
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa.
u.d.i.p. art. 3
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Tryb dostępu do informacji publicznej.
u.o. art. 41
Ustawa o odpadach
Dotyczy zezwolenia na przetwarzanie odpadów budowlanych.
u.u.c.p.g. art. 9x § ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1, art. 9 zb ust. 1 art. 9 zd ust. 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Dotyczy kar administracyjnych za nieosiągnięcie poziomów recyklingu.
k.c. art. 483
Kodeks cywilny
Kara umowna.
pzp art. 109 § ust. 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Możliwość nie wykluczenia wykonawcy, gdyby wykluczenie było nieproporcjonalne.
pzp art. 6d § ust. 1 pkt 4
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Obowiązek wskazania instalacji w formularzu ofertowym.
u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o odpadach
Definicja gospodarowania odpadami.
u.u.c.p.g. art. 9 ea § ust. 7
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Obowiązek przekazywania odpadów do instalacji odzysku lub unieszkodliwiania.
pzp art. 16 § pkt 1 i 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
pzp art. 17 § ust. 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zasady udzielania zamówień publicznych.
pzp art. 239 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Obowiązek przestrzegania zasad uczciwej konkurencji.
pzp art. 109 § ust. 1 pkt 5)
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Podstawa wykluczenia wykonawcy, który w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa nie wykonał lub nienależycie wykonał zamówienie.
pzp art. 109 § ust. 1 pkt 7)
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Podstawa wykluczenia wykonawcy, który w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał istotne zobowiązanie.
pzp art. 109 § ust. 1 pkt 2 lit c)
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Podstawa wykluczenia wykonawcy, wobec którego nałożono kary pieniężne z prawa ochrony środowiska.
pzp art. 110 § ust. 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Samooczyszczenie wykonawcy.
pzp art. 109 § ust. 1 pkt 8)
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Podstawa wykluczenia wykonawcy, który wprowadził zamawiającego w błąd lub zataił informacje.
pzp art. 109 § ust. 1 pkt 10)
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Podstawa wykluczenia wykonawcy, który lekkomyślnie lub niedbale przedstawił informacje wprowadzające w błąd.
pzp art. 226 § ust. 1 pkt 2 lit b)
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Nakazuje odrzucenie oferty wykonawcy, który nie spełnia warunków udziału w postępowaniu.
pzp art. 109 § ust. 1 pkt 7)
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Podstawa wykluczenia wykonawcy za nienależyte wykonanie istotnego zobowiązania.
pzp art. 109 § ust. 1 pkt 2 lit c)
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Podstawa wykluczenia wykonawcy za kary pieniężne z prawa ochrony środowiska.
pzp art. 588 § ust. 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zmiana zaskarżonego orzeczenia przez sąd.
pzp art. 554 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Uwzględnienie odwołania przez KIO w przypadku naruszenia przepisów Pzp.
pzp art. 557
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego przez KIO.
pzp art. 589 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania skargowego.
pzp art. 107
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Koszty interwenienta ubocznego (nie dotyczy).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu stanowi istotne naruszenie umowy i obowiązków ustawowych. • Kary umowne za nieosiągnięcie poziomów recyklingu mają charakter odszkodowawczy i mogą stanowić podstawę do wykluczenia wykonawcy. • Kary pieniężne nałożone na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach za nieosiągnięcie poziomów recyklingu są karami za naruszenie prawa ochrony środowiska. • Wykonawca nie wykazał spełnienia warunku posiadania zezwolenia na przetwarzanie odpadów budowlanych lub umowy z podmiotem posiadającym takie zezwolenie.
Odrzucone argumenty
Zatajenie informacji o karach umownych nie stanowiło podstawy do wykluczenia, gdyż wykonawca złożył wyjaśnienia, a zamawiający miał możliwość oceny. • Wykonawca wykazał spełnienie warunku posiadania zezwolenia na przetwarzanie odpadów budowlanych lub umowy z podmiotem posiadającym takie zezwolenie.
Godne uwagi sformułowania
nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu jest niewątpliwie nieosiągnięciem celu zamówienia • nie można przyjąć, że wykluczenie byłoby oczywiście nieproporcjonalne do stwierdzonych naruszeń • kary umowne za brak osiągnięcia poziomów recyklingu mają stricto charakter odszkodowawczy • nie można mówić, że uzyskanie ustawowych poziomów recyklingu nie jest istotnym zobowiązaniem umownym
Skład orzekający
Monika Skalska
przewodniczący
Magdalena Nałęcz
sędzia
Alicja Dziekańska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Pzp dotyczących wykluczenia wykonawcy z powodu naruszeń środowiskowych i nienależytego wykonania umowy, a także zasady wykładni warunków udziału w postępowaniu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Pzp, ale jego interpretacja przepisów o ochronie środowiska i nienależytym wykonaniu umowy ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z zamówieniami publicznymi, ochroną środowiska i rzetelnością wykonawców, co jest istotne dla wielu podmiotów gospodarczych i prawników.
“Kary za brak recyklingu mogą wykluczyć wykonawcę z przetargu!”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.