XXIII ZS 105/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący, spółka z o.o. w W., odwołał się od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej (KIO), która utrzymała w mocy decyzję zamawiającego (Jednostki Wojskowej nr (...) Bazy Lotnictwa Taktycznego w Ł.) o odrzuceniu wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Zamawiający wykluczył skarżącego na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo zamówień publicznych (Pzp), podejrzewając zawarcie porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji, ponieważ skarżący należał do tej samej grupy kapitałowej co inny wykonawca, który również złożył wniosek. KIO uznała wykluczenie za prawidłowe, wskazując na domniemanie zmowy przetargowej w przypadku wykonawców z tej samej grupy kapitałowej, chyba że wykażą oni niezależność swoich działań. Sąd Okręgowy, rozpoznając skargę, zmienił zaskarżony wyrok KIO. Sąd uznał, że interpretacja art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp przez zamawiającego i KIO była błędna. Sąd podkreślił, że sam fakt przynależności do tej samej grupy kapitałowej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wykluczenia, a zamawiający musi dysponować dodatkowymi, wiarygodnymi przesłankami wskazującymi na zawarcie porozumienia zakłócającego konkurencję. Sąd uznał, że wezwanie do wyjaśnień skierowane przez zamawiającego było przedwczesne, a wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, składane na standardowych formularzach, nie dawały podstaw do domniemania zmowy. W związku z tym Sąd stwierdził naruszenie przepisów Pzp przez zamawiającego i obciążył go kosztami postępowania odwoławczego i skargowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp, zasada zakazu automatycznego wykluczenia wykonawców z tej samej grupy kapitałowej, wymogi dotyczące wezwania do wyjaśnień.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z grupami kapitałowymi w postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy samo przynależenie wykonawców do tej samej grupy kapitałowej, przy jednoczesnym złożeniu przez nich odrębnych wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, stanowi wystarczającą przesłankę do wykluczenia z postępowania na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo przynależenie do tej samej grupy kapitałowej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wykluczenia. Zamawiający musi dysponować dodatkowymi, wiarygodnymi przesłankami wskazującymi na zawarcie porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji. Wezwanie do wyjaśnień jest przedwczesne, jeśli nie istnieją takie dodatkowe przesłanki.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że interpretacja art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp przez zamawiającego i KIO, która zakładała domniemanie zmowy przetargowej w przypadku wykonawców z tej samej grupy kapitałowej, była błędna. Sąd podkreślił, że przepis wymaga istnienia wiarygodnych przesłanek wskazujących na porozumienie, a nie automatycznego wykluczenia. Wnioski składane na standardowych formularzach, bez dostępu do specyfikacji warunków zamówienia, nie dają podstaw do domniemania zmowy. Wezwanie do wyjaśnień było przedwczesne.
Czy Krajowa Izba Odwoławcza naruszyła przepisy postępowania, w szczególności art. 559 ust. 2 Pzp, poprzez niewłaściwe uzasadnienie swojego wyroku?
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie wyroku KIO było jasne i pozwalało na rekonstrukcję ustaleń faktycznych i prawnych, mimo braku odniesienia się do wszystkich argumentów skarżącego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że uzasadnienie wyroku KIO było wystarczające do oceny toku rozumowania Izby, a brak odniesienia się do wszystkich argumentów skarżącego nie stanowił naruszenia art. 559 ust. 2 Pzp.
Czy wezwanie zamawiającego do złożenia wyjaśnień w zakresie przynależności do grupy kapitałowej było prawidłowe i zgodne z art. 128 ust. 4 Pzp?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wezwanie było przedwczesne z uwagi na brak dodatkowych przesłanek wskazujących na zmowę przetargową. Ponadto, zarzuty dotyczące wezwania były spóźnione, ponieważ skarżący nie odwołał się od samego wezwania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał wezwanie za przedwczesne. Dodatkowo, stwierdził, że zarzuty dotyczące wezwania były spóźnione, ponieważ skarżący nie złożył odwołania od czynności zamawiającego polegającej na wezwaniu w ustawowym terminie, a także nie zostały one podniesione w odwołaniu do KIO.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Jednostka Wojskowa nr (...) Baza Lotnictwa Taktycznego w Ł. | organ_państwowy | zamawiający |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | odwołujący |
| (...) spółki akcyjnej w B. | spółka | odwołujący |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. | spółka | odwołujący |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | uczestnik postępowania |
Przepisy (8)
Główne
pzp art. 108 § 1 pkt 5
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Samo przynależenie do tej samej grupy kapitałowej nie stanowi automatycznej podstawy do wykluczenia. Wymagane są dodatkowe, wiarygodne przesłanki wskazujące na zawarcie porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji.
pzp art. 146 § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Odrzucenie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, jeśli wykonawca podlega wykluczeniu.
Pomocnicze
pzp art. 128 § 4
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści oświadczenia lub złożonych dokumentów.
pzp art. 559 § 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Uzasadnienie orzeczenia KIO powinno zawierać ustalenia faktyczne i podstawę prawną.
k.c. art. 233 § § 1
Kodeks cywilny
Granice swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.s.h. art. 4 § § 1 pkt 4
Kodeks spółek handlowych
Definicja spółki dominującej.
k.s.h. art. 4 § § 1 pkt 5
Kodeks spółek handlowych
Definicja spółki powiązanej.
u.o.k.k.
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Definicja grupy kapitałowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna interpretacja art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp przez zamawiającego i KIO, polegająca na stosowaniu automatyzmu wykluczenia. • Brak wystarczających, wiarygodnych przesłanek wskazujących na zawarcie porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji. • Przedwczesne wezwanie do wyjaśnień przez zamawiającego. • Niewłaściwe uzasadnienie wyroku KIO (choć ostatecznie uznane za niezasadne).
Odrzucone argumenty
Wykluczenie wykonawcy z postępowania było uzasadnione na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp. • Krajowa Izba Odwoławcza prawidłowo oceniła stan faktyczny i prawny. • Zarzuty dotyczące wezwania do wyjaśnień były spóźnione.
Godne uwagi sformułowania
nie wystarczy jedynie okoliczność, że wykonawcy należą do tej samej grupy kapitałowej • nieuprawnione jest stosowanie automatyzmu, że sama przynależność do jednej grupy kapitałowej stwarza domniemanie zmowy przetargowej • wezwanie należało uznać za przedwczesne
Skład orzekający
Monika Skalska
przewodniczący
Alicja Dziekańska
sędzia
Magdalena Nałęcz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp, zasada zakazu automatycznego wykluczenia wykonawców z tej samej grupy kapitałowej, wymogi dotyczące wezwania do wyjaśnień."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z grupami kapitałowymi w postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa zamówień publicznych – potencjalnego konfliktu między wymogami konkurencji a strukturami grup kapitałowych. Wyrok Sądu Okręgowego stanowi istotne doprecyzowanie interpretacji przepisów.
“Grupa kapitałowa a zamówienia publiczne: Sąd Okręgowy koryguje interpretację przepisów o wykluczeniu wykonawców.”
Sektor
obronność
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.