XXIII ZS 104/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi wykonawcy (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej (KIO), który uwzględnił odwołanie innego wykonawcy i nakazał zamawiającemu (...) spółce akcyjnej w L. unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty oraz odrzucenie oferty skarżącego. Głównym zarzutem było niezłożenie przez skarżącego kluczowego Formularza Oferty, wymaganego przez specyfikację warunków zamówienia (SWZ) jako dokumentu niepodlegającego uzupełnieniu. KIO uznała, że brak ten jest istotnym uchybieniem materialnym, naruszającym zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, co skutkowało obowiązkiem odrzucenia oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo zamówień publicznych (PZP). Skarżący zarzucał KIO błędną wykładnię przepisów PZP i Kodeksu cywilnego, twierdząc, że brak formularza nie jest równoznaczny z niezgodnością oferty z warunkami zamówienia, a błąd ten mógł podlegać uzupełnieniu. Kwestionował również możliwość skutecznego zastrzeżenia w SWZ braku możliwości uzupełnienia formularza oraz brak możliwości żądania przez zamawiającego wyjaśnień w tej kwestii. Podnosił również zarzuty procesowe dotyczące oceny materiału dowodowego. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił skargę, w pełni podzielając ustalenia faktyczne i argumentację prawną KIO. Sąd podkreślił, że przepisy PZP stanowią lex specialis w stosunku do Kodeksu cywilnego, a kwestia oceny ofert jest ściśle uregulowana w ustawie PZP. Stwierdził, że brak Formularza Oferty, zawierającego kluczowe oświadczenia wykonawcy (m.in. o akceptacji warunków zamówienia, związaniu ofertą, terminie realizacji), stanowi istotne uchybienie materialne, a nie tylko formalne. Podkreślono, że wykonawcy profesjonalni są zobowiązani do zachowania podwyższonej staranności, a niezłożenie wymaganego dokumentu uniemożliwia stwierdzenie, że oferta jest zgodna z warunkami zamówienia i że wykonawca bierze udział w postępowaniu na równych zasadach z innymi. Sąd uznał również, że zamawiający nie mógł żądać wyjaśnień w zakresie brakującego formularza, gdyż oferta jako całość nie została prawidłowo złożona, a uzupełnienie jej po terminie otwarcia ofert naruszałoby zasady równego traktowania i uczciwej konkurencji. Sąd oddalił również zarzuty procesowe, uznając, że KIO dokonała wszechstronnej i logicznej oceny materiału dowodowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie konieczności skrupulatnego wypełniania wszystkich wymogów formalnych i materialnych specyfikacji warunków zamówienia, w tym kluczowych formularzy ofertowych, jako warunku dopuszczenia oferty do oceny.
Dotyczy specyfiki postępowań o udzielenie zamówień publicznych w Polsce, w szczególności interpretacji przepisów PZP dotyczących odrzucenia oferty i uzupełniania dokumentów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak złożenia formularza oferty, mimo że zawiera on kluczowe oświadczenia wykonawcy, stanowi podstawę do odrzucenia oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak formularza oferty, który zawiera istotne oświadczenia materialnoprawne, jest podstawą do odrzucenia oferty jako niezgodnej z warunkami zamówienia.
Uzasadnienie
Brak formularza oferty, zawierającego oświadczenia o akceptacji warunków zamówienia, związaniu ofertą i terminie realizacji, stanowi istotne uchybienie materialne, a nie tylko formalne. Niezłożenie tego dokumentu uniemożliwia stwierdzenie, że oferta jest zgodna z warunkami zamówienia i że wykonawca bierze udział w postępowaniu na równych zasadach z innymi, naruszając tym samym zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania.
Czy zamawiający może skutecznie zastrzec w SWZ, że formularz oferty nie podlega uzupełnieniu, a jeśli tak, to czy błąd w postaci niezłożenia formularza może być uzupełniony na podstawie art. 128 ustawy PZP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zamawiający może skutecznie zastrzec brak możliwości uzupełnienia formularza oferty. Ponadto, niezłożenie formularza oferty nie jest błędem, który podlega uzupełnieniu na podstawie art. 128 ustawy PZP, gdyż przepis ten dotyczy środków dowodowych, a nie samej oferty.
Uzasadnienie
Przepis art. 128 ustawy PZP, dotyczący uzupełniania dokumentów, nie ma zastosowania do oferty ani jej kluczowych elementów, takich jak formularz oferty. Dotyczy on przede wszystkim środków dowodowych służących wykazaniu braku podstaw wykluczenia lub spełnienia warunków udziału w postępowaniu. Zamawiający może zatem skutecznie zastrzec brak możliwości uzupełnienia formularza oferty.
Czy zamawiający, w przypadku wątpliwości co do niezłożenia formularza oferty, może wezwać wykonawcę do jego wyjaśnienia na podstawie art. 223 ust. 1 ustawy PZP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zamawiający nie może wezwać wykonawcy do wyjaśnienia lub uzupełnienia formularza oferty, który nie został złożony, gdyż przepis art. 223 ust. 1 ustawy PZP dotyczy wyjaśniania treści złożonej oferty, a nie uzupełniania brakujących dokumentów.
Uzasadnienie
Art. 223 ust. 1 ustawy PZP pozwala na żądanie wyjaśnień dotyczących treści złożonej oferty. Nie można jednak wyjaśniać treści dokumentów, które nie zostały w ogóle złożone. Uzupełnienie brakującego formularza po terminie otwarcia ofert byłoby niedozwolonym uzupełnieniem oferty, naruszającym zasady równego traktowania i uczciwej konkurencji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółka akcyjna | spółka | zamawiający |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | odwołujący wykonawca |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | uczestnik postępowania odwoławczego / przystępujący wykonawca |
Przepisy (9)
Główne
PZP art. 226 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia.
Pomocnicze
PZP art. 7 § 29
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Przez warunki zamówienia należy rozumieć warunki dotyczące zamówienia lub postępowania o udzielenie zamówienia, wynikające w szczególności z opisu przedmiotu zamówienia, wymagań związanych z realizacją zamówienia, kryteriów oceny ofert, wymagań proceduralnych lub projektowanych postanowień umowy.
PZP art. 16 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców.
PZP art. 128 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Jeżeli wykonawca nie złożył oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, podmiotowych środków dowodowych, innych dokumentów lub oświadczeń składanych w postępowaniu lub są one niekompletne lub zawierają błędy, zamawiający wzywa wykonawcę odpowiednio do ich złożenia, poprawienia lub uzupełnienia w wyznaczonym terminie, chyba że zachodzą przesłanki do odrzucenia oferty lub unieważnienia postępowania.
PZP art. 128 § 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Złożenie, uzupełnienie lub poprawienie oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, lub podmiotowych środków dowodowych nie może służyć potwierdzeniu spełniania kryteriów selekcji.
PZP art. 223 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
W toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert oraz przedmiotowych środków dowodowych lub innych składanych dokumentów lub oświadczeń, ale nie jest dopuszczalne prowadzenie negocjacji dotyczących złożonej oferty ani dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści.
k.c. art. 66
Kodeks cywilny
Złożenie oferty stanowi ofertę w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, jednakże w sprawach zamówień publicznych przepisy PZP mają pierwszeństwo.
k.c. art. 355 § 1
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju.
k.c. art. 355 § 2
Kodeks cywilny
W stosunkach danego rodzaju należytą staranność dłużnika określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak złożenia formularza oferty jest istotnym uchybieniem materialnym, a nie tylko formalnym. • Niezłożenie formularza oferty narusza zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. • Przepis art. 128 PZP nie pozwala na uzupełnienie formularza oferty. • Zamawiający nie może żądać wyjaśnień dotyczących formularza, który nie został złożony.
Odrzucone argumenty
Brak formularza oferty jest błędem formalnym, który mógł podlegać uzupełnieniu. • Zamawiający mógł wezwać do wyjaśnienia braku formularza na podstawie art. 223 ust. 1 PZP. • SWZ nie mógł skutecznie wyłączyć możliwości uzupełnienia formularza oferty.
Godne uwagi sformułowania
brak formularza oferty nie ogranicza się do aspektu formalnego dotyczącego postaci (formy), w jakiej zgodnie z wymaganiami zamawiającego wykonawca powinien był złożyć ofertę w postępowaniu, lecz ma charakter istotny, materialny. • w świetle dokumentów złożonych przez skarżącego nie można było przyjąć, że wykonawca ten bierze udział w postępowaniu na warunkach wymaganych przez zamawiającego (określonych w SWZ), a zarazem na tych samych zasadach co drugi wykonawca.
Skład orzekający
Alicja Dziekańska
przewodniczący
Monika Skalska
sędzia
Magdalena Nałęcz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności skrupulatnego wypełniania wszystkich wymogów formalnych i materialnych specyfikacji warunków zamówienia, w tym kluczowych formularzy ofertowych, jako warunku dopuszczenia oferty do oceny."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań o udzielenie zamówień publicznych w Polsce, w szczególności interpretacji przepisów PZP dotyczących odrzucenia oferty i uzupełniania dokumentów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak drobne z pozoru uchybienie formalne (brak jednego dokumentu) może prowadzić do wykluczenia z postępowania o znaczną wartość, podkreślając wagę precyzji w zamówieniach publicznych.
“Jeden brakujący formularz kosztował miliony: jak błąd formalny w zamówieniach publicznych może zadecydować o losach oferty.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.