XXIII Zs 103/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał skargę (...) Związku (...) w W. na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej (KIO) z dnia 5 lipca 2021 r., który dotyczył postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na projekt i budowę obwodnicy K. KIO częściowo uwzględniła odwołanie odwołującego, nakazując zmianę Specyfikacji Warunków Zamówienia (SWZ) w zakresie wysokości zabezpieczenia należytego wykonania umowy, ale oddaliła pozostałe zarzuty. Skarżący zaskarżył wyrok KIO w części, w której oddalono jego odwołanie dotyczące m.in. wymogów dotyczących umów o podwykonawstwo, możliwości jednostronnej zmiany umowy przez zamawiającego, kar umownych, sposobu obliczania wartości robót przy zmianach oraz dowodów zapłaty podwykonawcom. Sąd Okręgowy uznał skargę za zasadną jedynie w części dotyczącej zarzutu nr IX, dotyczącego dowodów zapłaty podwykonawcom. Sąd stwierdził, że KIO błędnie nie uwzględniła części tego zarzutu, dyskwalifikując oświadczenie podwykonawcy o braku wymagalnych wierzytelności jako dowód zapłaty. Sąd Okręgowy uznał, że takie oświadczenie powinno być traktowane jako dowód zapłaty, zgodnie z art. 65 § 1 k.c. i art. 447 ust. 1 PZP. W pozostałym zakresie Sąd Okręgowy oddalił skargę, podzielając ustalenia i ocenę prawną KIO co do bezzasadności pozostałych zarzutów. Sąd zmienił zaskarżony wyrok KIO w punkcie 4. w części, uwzględniając odwołanie skarżącego w zakresie części zarzutu nr IX i nakazując zamawiającemu zmianę SWZ. W pozostałym zakresie skarga została oddalona. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących dowodów zapłaty wynagrodzenia podwykonawcom w postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych, w szczególności dopuszczalność oświadczenia podwykonawcy jako dowodu zapłaty.
Dotyczy specyfiki postępowań o udzielenie zamówień publicznych i interpretacji przepisów PZP.
Zagadnienia prawne (5)
Czy oświadczenie podwykonawcy o braku wymagalnych wierzytelności może być uznane za dowód zapłaty wynagrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oświadczenie podwykonawcy o braku wymagalnych wierzytelności powinno być traktowane jako dowód zapłaty, a jego dyskwalifikacja przez zamawiającego jest niezgodna z prawem.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że oświadczenie podwykonawcy o braku wymagalnych wierzytelności jest pewnym źródłem wiedzy o fakcie zapłaty i ma walory rzetelnego dowodu, a jego wyłączenie przez zamawiającego w SWZ narusza art. 447 ust. 1 PZP i art. 65 § 1 k.c.
Czy zamawiający może narzucić wykonawcy wymogi dotyczące treści umów o podwykonawstwo, których przedmiotem są dostawy lub usługi?
Odpowiedź sądu
Tak, zamawiający może ustalać pewne standardy w odniesieniu do wszystkich umów podwykonawczych, niezależnie od ich przedmiotu, w tym dotyczące bezpieczeństwa, higieny pracy, warunków płatności i kar umownych, o ile nie naruszają one bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko KIO, że zamawiający ma prawo określać pewne wymagania w umowach o podwykonawstwo dotyczące dostaw i usług, aby chronić interesy podwykonawców i zapewnić zgodność z art. 463 PZP, nie naruszając przy tym zasady swobody umów.
Czy postanowienia SWZ umożliwiające zamawiającemu jednostronne wydzielenie odcinków robót i nakładanie kar umownych są zgodne z prawem?
Odpowiedź sądu
Tak, pod warunkiem, że procedura ta zakłada współdziałanie stron i nie prowadzi do arbitralnych decyzji.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że postanowienia SWZ dotyczące wydzielania odcinków robót nie naruszają prawa, ponieważ zakładają współdziałanie stron i nie dają inżynierowi kontraktu prawa do arbitralnej ingerencji. Zarzut naruszenia art. 99 PZP w kontekście opisu przedmiotu zamówienia został uznany za nieudowodniony.
Czy kary umowne za nieterminowe przedłożenie harmonogramu lub raportów są związane z przedmiotem umowy lub jej prawidłowym wykonaniem?
Odpowiedź sądu
Tak, kary te są co najmniej pośrednio związane z przedmiotem umowy i bezpośrednio z jej prawidłowym wykonaniem.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że kary umowne za nieterminowe przedkładanie dokumentacji są związane z prawidłowym wykonaniem umowy, ponieważ terminowość tych działań jest istotna dla oceny postępu prac i realizacji zamówienia.
Czy zamawiający może wymagać od wykonawcy przedstawienia dowodów zapłaty wynagrodzenia nie tylko podwykonawcom robót budowlanych, ale także dostawcom i usługodawcom?
Odpowiedź sądu
Tak, zamawiający jest uprawniony do gromadzenia informacji o zapłacie i otrzymywania dowodów zapłaty od wszystkich podwykonawców, w tym dostawców i usługodawców.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że art. 465 ust. 1 PZP nakłada na zamawiającego obowiązek bezpośredniej zapłaty również podwykonawcom usług i dostaw, co uzasadnia oczekiwanie zamawiającego na informacje o dokonanych płatnościach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w W. | organ_państwowy | zamawiający |
| (...) Związek (...) w W. | inne | odwołujący |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | wykonawca przystępujący po stronie odwołującego |
| (...) spółki akcyjnej w K. | spółka | wykonawca przystępujący po stronie odwołującego |
| Przedsiębiorstwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M. | spółka | wykonawca przystępujący po stronie odwołującego |
Przepisy (25)
Główne
PZP art. 447 § ust. 1
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Warunki zapłaty wynagrodzenia podwykonawcom.
PZP art. 452 § ust. 2 i 3
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Wysokość zabezpieczenia należytego wykonania umowy.
Pomocnicze
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 505 § pkt 4
Kodeks cywilny
Nie jest możliwe potrącenie wierzytelności, w odniesieniu do których istnieje wyłączenie ustawowe.
k.c. art. 475
Kodeks cywilny
Dotyczy niemożliwości świadczenia.
k.c. art. 647
Kodeks cywilny
Dotyczy umowy o roboty budowlane.
k.c. art. 65 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli.
PZP art. 8
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Zasada uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
PZP art. 16
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Zasady prowadzenia postępowania.
PZP art. 99
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Opis przedmiotu zamówienia.
PZP art. 433 § pkt 2
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Zakaz naliczania kar umownych za zachowanie niezwiązane z przedmiotem umowy lub jej prawidłowym wykonaniem.
PZP art. 463
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Kształtowanie praw i obowiązków podwykonawcy w umowach o podwykonawstwo.
PZP art. 464
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Umowy o podwykonawstwo.
PZP art. 465 § ust. 1 i 6
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Bezpośrednia zapłata wynagrodzenia podwykonawcy.
PZP art. 505 § pkt 4
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Zakres kognicji Krajowej Izby Odwoławczej.
PZP art. 513 § pkt 1
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Przedmiot odwołania.
PZP art. 553 § ust. 1
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Orzekanie przez Krajową Izbę Odwoławczą.
PZP art. 554 § ust. 1 pkt 1 i 6
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Uwzględnienie odwołania przez Krajową Izbę Odwoławczą.
PZP art. 579 § ust. 2
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Stosowanie przepisów k.p.c. do postępowania skargowego.
PZP art. 588 § ust. 1 i 2
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Zmiana wyroku KIO przez sąd okręgowy.
PZP art. 589
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Orzekanie o kosztach postępowania skargowego.
PZP art. 3 § ust. 1
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Progi unijne w zamówieniach publicznych.
PZP art. 134
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Treść Specyfikacji Warunków Zamówienia.
PZP art. 431
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Obowiązek współdziałania stron umowy.
PZP art. 469 § pkt 15
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Uprawnienie organizacji do wniesienia odwołania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oświadczenie podwykonawcy o braku wymagalnych wierzytelności powinno być traktowane jako dowód zapłaty wynagrodzenia.
Odrzucone argumenty
Zamawiający może narzucić wykonawcy wymogi dotyczące treści umów o podwykonawstwo, których przedmiotem są dostawy lub usługi. • Postanowienia SWZ umożliwiające zamawiającemu jednostronne wydzielenie odcinków robót i nakładanie kar umownych są zgodne z prawem. • Kary umowne za nieterminowe przedłożenie harmonogramu lub raportów są związane z przedmiotem umowy lub jej prawidłowym wykonaniem. • Zamawiający może wymagać od wykonawcy przedstawienia dowodów zapłaty wynagrodzenia nie tylko podwykonawcom robót budowlanych, ale także dostawcom i usługodawcom.
Godne uwagi sformułowania
Dowodem zapłaty nie jest oświadczenie Podwykonawcy (dalszego Podwykonawcy) o braku wymagalnych wierzytelności w stosunku do Wykonawcy. • Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, że postanowienie SWK w Subklauzuli 14.3. w brzmieniu zdania: „Dowodem zapłaty nie jest oświadczenie podwykonawcy (dalszego podwykonawcy) o braku wymagalnych wierzytelności w stosunku do wykonawcy” naruszyło także art. 447 ust. 1 PZP.
Skład orzekający
Anna Gałas
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dowodów zapłaty wynagrodzenia podwykonawcom w postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych, w szczególności dopuszczalność oświadczenia podwykonawcy jako dowodu zapłaty."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań o udzielenie zamówień publicznych i interpretacji przepisów PZP.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu zamówień publicznych – relacji między wykonawcą a podwykonawcami oraz dowodów zapłaty. Wyrok Sądu Okręgowego stanowi istotną wykładnię przepisów PZP.
“Oświadczenie podwykonawcy dowodem zapłaty? Sąd Okręgowy zmienia zasady gry w zamówieniach publicznych.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.