XXIII GZ 16/17

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2017-02-09
SAOSGospodarczepostępowanie zabezpieczająceŚredniaokręgowy
zabezpieczeniedepozyt sądowyinteres prawnyroszczenie pieniężnezażaleniepostępowanie cywilnesąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku o zabezpieczenie roszczenia pieniężnego poprzez złożenie kwoty do depozytu sądowego, uznając wniosek za niedopuszczalny i nieuprawdopodobniony.

Powód domagał się zabezpieczenia roszczenia pieniężnego poprzez zobowiązanie pozwanego do złożenia dochodzonej kwoty do depozytu sądowego. Sąd Rejonowy oddalił wniosek z powodu braku uprawdopodobnienia interesu prawnego. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, wskazując, że wniosek o zabezpieczenie w tej formie nie jest przewidziany w przepisach k.p.c., a wskazany sposób zabezpieczenia (złożenie do depozytu) służy zwolnieniu się dłużnika z długu, a nie zabezpieczeniu roszczenia. Ponadto, powód nie uprawdopodobnił swojego interesu prawnego.

Powód (...) sp. z o.o. w W. złożył wniosek o zabezpieczenie roszczenia o zapłatę kwoty 40.318,68 zł poprzez zobowiązanie pozwanego do złożenia tej sumy do depozytu sądowego. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2016 r. oddalił ten wniosek, uznając brak uprawdopodobnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, gdyż powód nie wykazał, aby stan majątkowy pozwanego rodził obawę co do wykonalności przyszłego wyroku. Powód złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak analizy materiałów dowodowych i błędne uznanie braku interesu prawnego. Wskazał, że pozwany nie wywiązuje się z płatności, co może świadczyć o jego niewypłacalności. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że wskazany przez powoda sposób zabezpieczenia (złożenie kwoty do depozytu sądowego) nie jest przewidziany w art. 747 k.p.c. jako sposób zabezpieczenia roszczeń pieniężnych, który enumeratywnie wymienia dopuszczalne środki. Złożenie do depozytu sądowego, zgodnie z art. 467 k.c., służy zwolnieniu się dłużnika z długu w określonych sytuacjach, a nie zabezpieczeniu roszczenia. Sąd zaznaczył również, że dla zabezpieczenia roszczenia konieczne jest kumulatywne spełnienie przesłanek uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego (art. 731 § 1 i 2 k.p.c.). Powód nie przedstawił żadnych twierdzeń uzasadniających interes prawny, poza ogólnym stwierdzeniem o możliwości niewypłacalności pozwanego, co nie stanowiło wystarczającej podstawy do przyjęcia realnego zagrożenia dla wykonania przyszłego orzeczenia. Sąd Okręgowy uznał, że zażalenie miało jedynie charakter polemiczny i na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. oddalił je.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taki sposób zabezpieczenia nie jest przewidziany w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących zabezpieczenia roszczeń pieniężnych.

Uzasadnienie

Przepisy art. 747 k.p.c. enumeratywnie wymieniają dopuszczalne sposoby zabezpieczenia roszczeń pieniężnych, a złożenie kwoty do depozytu sądowego nie znajduje się wśród nich. Instytucja depozytu sądowego (art. 467 k.c.) służy zwolnieniu się dłużnika z długu, a nie zabezpieczeniu roszczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
(...) sp. z o.o. w W.spółkapowód
(...) sp. z o.o. W.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 747

Kodeks postępowania cywilnego

Enumeratywne wyliczenie dopuszczalnych sposobów zabezpieczenia roszczeń pieniężnych.

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ogólne przesłanki udzielenia zabezpieczenia (uprawdopodobnienie roszczenia i interes prawny).

k.p.c. art. 731 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymóg uprawdopodobnienia roszczenia.

k.p.c. art. 731 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymóg uprawdopodobnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia.

Pomocnicze

k.c. art. 467

Kodeks cywilny

Określenie sytuacji, w których dłużnik może złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego (zwolnienie z długu).

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia przez skarżącego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o zabezpieczenie w formie zobowiązania pozwanego do złożenia kwoty do depozytu sądowego nie jest przewidziany w art. 747 k.p.c. Instytucja depozytu sądowego służy zwolnieniu się dłużnika z długu, a nie zabezpieczeniu roszczenia. Powód nie uprawdopodobnił interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia, przedstawiając jedynie ogólne twierdzenia o możliwości niewypłacalności pozwanego.

Odrzucone argumenty

Zażalenie powoda zarzucające naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak analizy materiałów dowodowych i błędne uznanie braku interesu prawnego.

Godne uwagi sformułowania

powód wskazał sposób zabezpieczenia nie objęty dyspozycją 747 k.p.c. złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego, który jest instytucją prawa materialnego brak jest możliwości zabezpieczenia roszczenia w sposób wskazany przez powoda, gdyż ta instytucja służy jak wskazano wyżej, zwolnieniu się dłużnika z długu lub uwolnienia się od zabezpieczenia, które zostało już wcześniej orzeczone Dla zabezpieczenia roszczenia koniecznym jest kumulatywne spełnienie zarówno przesłanki uprawdopodobnienia roszczenia jak i uprawdopodobnienia interesu prawnego Samo w sobie twierdzenie o możliwości kłopotów finansowych nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że spłata zobowiązania wobec uprawnionego jest zagrożona lub pozwany będzie unikać zaspokojenia powoda.

Skład orzekający

Renata Puchalska

przewodniczący-sprawozdawca

Monika Skalska

sędzia

Agnieszka Grzybczak - Stachyra

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zabezpieczenia roszczeń pieniężnych, w szczególności niedopuszczalności wniosków o złożenie kwoty do depozytu sądowego jako formy zabezpieczenia oraz wymogów uprawdopodobnienia interesu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego sposobu zabezpieczenia, który został uznany za niedopuszczalny. Interpretacja interesu prawnego jest standardowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne rozróżnienie między instytucją zabezpieczenia roszczenia a instytucją zwolnienia się dłużnika z długu poprzez złożenie świadczenia do depozytu. Jest to istotne z punktu widzenia praktyki procesowej.

Zabezpieczenie roszczenia czy zwolnienie z długu? Sąd wyjaśnia kluczowe różnice.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XXIII Gz 16/17 POSTANOWIENIE Dnia 9 lutego 2017 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Renata Puchalska (spr.) Sędziowie: SO Monika Skalska SO Agnieszka Grzybczak - Stachyra po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. w W. przeciwko (...) sp. z o.o. W. o zapłatę na skutek zażalenia powoda od postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2016 r., sygn. akt XVI GNc 5874/16 postanawia: oddalić zażalenie. SSO Monika Skalska SSO Renata Puchalska SSO Agnieszka Grzybczak – Stachyra Sygn. akt XXIII Gz 16/17 UZASADNIENIE W pozwie powód (...) sp. z o.o. w W. złożył wniosek o zabezpieczenie roszczenia o zapłatę poprzez zobowiązanie pozwanego do złożenia kwoty 40.318,68 zł do depozytu sądowego. W uzasadnieniu pozwu nie odniósł się do wniosku o zabezpieczenie. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2016r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie oddalił wniosek powoda o zabezpieczenie uzasadniając swoje stanowisko brakiem uprawdopodobnienia istnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. W ocenie Sądu Rejonowego powód winien uprawdopodobnić, iż stan majątkowy drugiej strony rodzi obawę co do wykonalności wyroku, czego powód w żaden sposób nie zrobił, gdyż poza złożeniem wniosku o zabezpieczenie nie wskazał żadnych takich okoliczności. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył powód zaskarżając je w całości wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i udzielenie powodowi zabezpieczenia dochodzonego roszczenia poprzez zobowiązanie pozwanego do złożenia kwoty dochodzonej pozwem do depozytu sądowego. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów poprzez brak analizy materiałów dowodowych poprzez uznanie braku uprawdopodobnienia istnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że z uwagi na wskazanie w pozwie, iż pozwany nie wywiązuje się z płatności, a wcześniej współpraca układała się poprawnie, istnieje duże zagrożenie, iż pozwany może być niewypłacalny lub może postępować tak aby windykacja po zasądzeniu wskazanych kwot była utrudniona lub niemożliwa. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zażalenie okazało się niezasadne i jako takie podlegało oddaleniu. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że powód wskazał sposób zabezpieczenia nie objęty dyspozycją 747 k.p.c. gdyż, zgodnie z treścią tego przepisu zabezpieczenie roszczeń pieniężnych następuje przez: 1) zajęcie ruchomości, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunku bankowego albo innej wierzytelności lub innego prawa majątkowego; 2) obciążenie nieruchomości obowiązanego hipoteką przymusową; 3) ustanowienie zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości, która nie ma urządzonej księgi wieczystej lub której księga wieczysta zaginęła lub uległa zniszczeniu; 4) obciążenie statku albo statku w budowie hipoteką morską; 5) ustanowienie zakazu zbywania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu; 6) ustanowienie zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem lub gospodarstwem rolnym obowiązanego albo zakładem wchodzącym w skład przedsiębiorstwa lub jego częścią albo częścią gospodarstwa rolnego obowiązanego. Wskazane wyżej sposoby zabezpieczenia roszczeń pieniężnych są enumeratywnie określone przez ustawodawcę. Tymczasem powód we wniosku o zabezpieczenie żądał aby Sąd zobowiązał pozwanego do złożenia żądanej kwoty do depozytu sądowego, skoro niniejsza sprawa dotyczy zapłaty należy domniemywać, iż intencją wnioskodawcy pozostawało zabezpieczenie roszczenia pieniężnego. Abstrahując od charakteru takiego złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego, który jest instytucją prawa materialnego, wskazać należy że zgodnie z art. 467 k.c. poza wypadkami przewidzianymi w innych przepisach dłużnik może złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego: 1) jeżeli wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, nie wie, kto jest wierzycielem, 2) wierzyciel nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, 3) powstał spór, kto jest wierzycielem, 4) z powodu innych okoliczności dotyczących osoby wierzyciela świadczenie nie może być spełnione. Zgodnie natomiast z treścią art. 742 § 1 k.p.c. zabezpieczenie upada gdy obowiązany złoży na rachunek depozytowy sądu sumę zabezpieczenia żądaną przez uprawnionego. Skarżący zdaje się nie odróżniać instytucji zabezpieczenia od zwolnienia się z długu dłużnika. Brak jest bowiem możliwości zabezpieczenia roszczenia w sposób wskazany przez powoda, gdyż ta instytucja służy jak wskazano wyżej, zwolnieniu się dłużnika z długu lub uwolnienia się od zabezpieczenia, które zostało już wcześniej orzeczone. Odnosząc się w następnej kolejności do kwestii przesłanek oceny uprawdopodobnienia twierdzeń faktycznych w postępowaniu cywilnym przypomnieć należy, że ta definiowana w art. 243 k.p.c. instytucja polega na dopuszczalności ustalania przez sąd faktów istotnych dla sprawy z odstępstwem od wynikających z ustawy przepisów o postępowaniu dowodowym. Innymi słowy – w przypadku, gdy ustawa wymaga uprawdopodobnienia a nie udowodnienia jakiegoś faktu, Sąd może czynić ustalenia faktyczne bez zachowania szczegółowych reguł dowodowych przewidzianych przez k.p.c. , zatem jeśli przepisy te dopuszczają możliwość poprzestania na uprawdopodobnieniu istotnego dla przebiegu postępowania faktu, strona nie musi przedstawiać dla osiągnięcia oczekiwanych przez siebie skutków procesowych dowodów rozumieniu przepisów k.p.c. , zaś sąd nie ma obowiązku przeprowadzania postępowania dowodowego z zachowaniem reguł i gwarancji wynikających z przepisów prawa dowodowego. Dopuszczalność ograniczenia się jedynie do uprawdopodobnienia nie upoważnia jednak strony do poprzestania na dokonaniu przytoczeń faktycznych (twierdzeń o faktach) i nie zwalnia od obowiązku przedstawienia (dla poparcia swoich twierdzeń faktycznych) takich środków (np. notatek nie będących dokumentami czy oświadczeń pisemnych osób trzecich zastępujących zeznania świadków itp.), które (mimo że nie stanowią w rozumieniu k.p.c. dowodów przytaczanych przez stronę okoliczności faktycznych) pozwalać powinny Sądowi na weryfikację twierdzeń strony o faktach i nabranie przekonania co do znacznego ich prawdopodobieństwa (patrz K. Piasecki, Kodeks postępowania cywilnego, Komentarz, Tom I Warszawa 1996, s. 812- 813). Dla zabezpieczenia roszczenia koniecznym jest kumulatywne spełnienie zarówno przesłanki uprawdopodobnienia roszczenia jak i uprawdopodobnienia interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia ( art. 731 1 § 1 i 2 k.p.c. ). W niniejszej sprawie dla uzasadnienia interesu prawnego powód we wniosku nie przedstawił żadnych nawet twierdzeń, poza tym, że nieregulowanie przez pozwanego wymagalnych zobowiązań wobec powoda może świadczyć o jego niewypłacalności. Nie wskazał natomiast żadnych innych powodów dla których roszczenie to miałby być nieegzekwowalne, np. wskazanie, że pozwany nie posiada żadnego majątku, bądź majątek wyprzedaje itp. Ogólnie postawiona przez wnioskodawcę teza o możliwości niewypłacalności dłużnika nie poparta żadna argumentacją nie może świadczyć o realnym zagrożeniu unikania przez dłużnika odpowiedzialności, w razie przegrania sprawy. Co więcej, również w treści zażalenia wnioskodawca nie wskazuje na okoliczności faktyczne mogące uzasadnić interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, wobec powyższego zażalenie ma wymiar jedynie polemiczny. Zgodnie z art. 730 1 § 2 k.p.c. interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. W realiach niniejszej sprawy oznaczałoby to niemożność lub poważne trudności w zaspokojeniu się uprawnionego z majątku obowiązanego na skutek czy to redukcji wierzytelności. Wniosek o zabezpieczenie i swój interes prawny w jego uzyskaniu uprawniony uzasadnił jedynie nieregulowaniem zobowiązań wobec powoda. Powód nie uprawdopodobnił swego interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia z uwagi na stopień ogólności wniosku i zażalenia, a samo w sobie twierdzenie o możliwości kłopotów finansowych nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że spłata zobowiązania wobec uprawnionego jest zagrożona lub pozwany będzie unikać zaspokojenia powoda. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. postanowił jak w sentencji. SSO Monika Skalska SSO Renata Puchalska SSO Agnieszka Grzybczak - Stachyra

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI