XXIII GZ 1302/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda, potwierdzając niewłaściwość miejscową sądu pierwszej instancji w sprawie o zapłatę z umowy ubezpieczenia, gdyż prawo wyboru sądu przysługuje wyłącznie poszkodowanemu, a nie cesjonariuszowi wierzytelności.
Sąd Rejonowy stwierdził swoją niewłaściwość miejscową w sprawie o zapłatę z umowy ubezpieczenia, przekazując ją do sądu właściwego dla siedziby pozwanego. Sąd uznał, że prawo wyboru sądu, wynikające z art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, przysługuje tylko poszkodowanemu, a nie cesjonariuszowi wierzytelności. Powód wniósł zażalenie, zarzucając błędne zastosowanie przepisów. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji.
Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Rejonowego dla (...) w W., który stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w (...). Sąd Rejonowy uzasadnił swoją decyzję tym, że sprawa dotyczy zapłaty odszkodowania z umowy ubezpieczenia, a powód, będący cesjonariuszem wierzytelności, nie jest poszkodowanym. Według sądu, szczególne uprawnienie poszkodowanego do wyboru sądu (art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych) nie przechodzi na cesjonariusza. Powód zaskarżył to postanowienie, argumentując naruszenie przepisów i błędne uznanie, że prawo wyboru sądu nie przechodzi na cesjonariusza. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, w pełni podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że art. 20 ust. 1 ustawy stanowi wyjątek od ogólnych reguł właściwości i powinien być interpretowany ściśle. Powód nie był ani poszkodowanym, ani uprawnionym z umowy ubezpieczenia w rozumieniu ustawy, a jego roszczenie wynikało z cesji wierzytelności, a nie bezpośrednio z umowy ubezpieczenia. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 43 k.p.c. jest bezpodstawny, ponieważ powód nie był uprawniony do wyboru sądu. W konsekwencji, właściwość miejscową należało ustalić według zasad ogólnych (art. 30 k.p.c.), czyli według sądu miejsca siedziby pozwanego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, uprawnienie to przysługuje wyłącznie poszkodowanemu i nie przechodzi na cesjonariusza.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych stanowi lex specialis i wyjątek od ogólnych reguł właściwości, który należy interpretować ściśle. Powód, jako cesjonariusz, nie jest poszkodowanym ani uprawnionym z umowy ubezpieczenia w rozumieniu tej ustawy, a jego roszczenie wynika z cesji, a nie bezpośrednio z umowy ubezpieczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono zażalenie
Strona wygrywająca
(...) spółka akcyjna w S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | powód |
| (...) spółce akcyjnej w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.u.o. art. 20 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Przepis ten wprowadza przemienną właściwość sądu w sporach o roszczenia wynikające z umowy ubezpieczenia obowiązkowego, ale uprawnienie do wyboru sądu przysługuje wyłącznie poszkodowanemu lub uprawnionemu z umowy ubezpieczenia i nie przechodzi na cesjonariusza.
Pomocnicze
k.c. art. 822
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 43 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten dotyczy właściwości przemiennej, ale nie ma zastosowania, gdy powód nie był uprawniony do wyboru sądu na podstawie przepisów szczególnych.
k.p.c. art. 30
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten określa zasady ogólne właściwości miejscowej, które należy stosować, gdy przepisy szczególne nie przyznają prawa wyboru sądu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo wyboru sądu wynikające z art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych przysługuje wyłącznie poszkodowanemu, a nie cesjonariuszowi wierzytelności. Art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych jest przepisem szczególnym (lex specialis) i wyjątkiem od ogólnych reguł właściwości miejscowej, wymagającym ścisłej interpretacji. Roszczenie powoda wynika z cesji wierzytelności, a nie bezpośrednio z umowy ubezpieczenia, co wyklucza zastosowanie art. 20 ust. 1 ustawy. Zastosowanie art. 30 k.p.c. (właściwość ogólna) było prawidłowe po stwierdzeniu braku podstaw do zastosowania art. 20 ust. 1 ustawy.
Odrzucone argumenty
Uprawnienie do wyboru sądu na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych przechodzi wraz z wierzytelnością na cesjonariusza. Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował art. 20 ust. 1 ustawy oraz art. 43 § 1 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Uprawnienie, co do wyboru sądu przyznane zostało jedynie poszkodowanemu w wypadku komunikacyjnym i jest ściśle związane z jego szczególną pozycją prawną, i nie przechodzi wraz z wierzytelnością przysługującą mu wobec ubezpieczyciela na cesjonariusza. art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych (...) stanowi lex specialis w stosunku do przepisów dotyczących właściwości miejscowej sądu zawartych w kodeksie postępowania cywilnego . Jako wyjątek winien być interpretowany ściśle.
Skład orzekający
Anna Gałas
przewodniczący
Maria Więckowska
sędzia sprawozdawca
Małgorzata Siemianowicz – Orlik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w kontekście cesji wierzytelności i prawa wyboru sądu przez cesjonariusza."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cesji wierzytelności z umowy ubezpieczenia obowiązkowego, gdzie powód nie jest pierwotnie poszkodowanym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej związanej z właściwością sądu w sprawach ubezpieczeniowych, co jest istotne dla praktyków prawa. Wyjaśnia, że prawo wyboru sądu nie zawsze przechodzi na cesjonariusza.
“Czy cesjonariusz wierzytelności ubezpieczeniowej może wybrać sąd? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XXIII Gz 1302/14 POSTANOWIENIE Dnia 19 listopada 2014 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anna Gałas Sędziowie: SO Maria Więckowska (spr.) SO Małgorzata Siemianowicz – Orlik po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. przeciwko (...) spółce akcyjnej w S. o zapłatę na skutek zażalenia powoda od postanowienia Sądu Rejonowego dla (...) w W. z dnia 16 czerwca 2014 r., sygn. akt XV GC 1779/14 postanawia: 1. oddala zażalenie, 2. zasądza od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na rzecz (...) spółki akcyjnej w S. kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. Sygn. akt XXIII Gz 1302/14 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2014 r. Sąd Rejonowy dla (...) w W. stwierdził swą niewłaściwość miejscową i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w (...) W uzasadnieniu wskazał, że niniejsza sprawa jest sprawą o zapłatę odszkodowania z tytułu umowy ubezpieczenia, przy czym powód nie jest poszkodowanym, lecz jedynie cesjonariuszem wierzytelności poszkodowanego przysługującej mu bezpośrednio od ubezpieczyciela. Przepisy ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych przyznają poszkodowanemu w wypadku komunikacyjnym roszczenie bezpośrednio wobec ubezpieczyciela, a więc podmiotu z którym powoda nie łączy żaden stosunek umowny. Z tym szczególnym uprawnieniem poszkodowanego związane jest równocześnie szczególne jego uprawnienie procesowe w postaci prawa wyboru sądu przez którym może wytoczyć powództwo o roszczenie wynikające z umów ubezpieczeń obowiązkowych lub obejmujące roszczenie z tytułu tych roszczeń. Sąd Rejonowy podniósł, że art. 20 ust. 1 ww. ustawy stanowi odstępstwo od reguł ogólnych i jako wyjątek winien być interpretowany ściśle. Uprawnienie, co do wyboru sądu przyznane zostało jedynie poszkodowanemu w wypadku komunikacyjnym i jest ściśle związane z jego szczególną pozycją prawną, i nie przechodzi wraz z wierzytelnością przysługującą mu wobec ubezpieczyciela na cesjonariusza. Powód w wyniku nabycia wierzytelności poszkodowanego nie stał się poszkodowanym i w związku z tym nie może korzystać z uprawnienia przyznanego poszkodowanemu w art. 20 ust. 1 ustawy. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uwzględnił zgłoszony zarzut przez pozwanego w sprzeciwie od nakazu zapłaty i uznając się niewłaściwym przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w (...) według właściwości ogólnej- miejsca siedziby pozwanego. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył powód zaskarżając je w całości wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22.05.2003 o ubezpieczeniach obowiązkowych, (...) (Dz.U. 2003 r. Nr 124, poz. 1152 ze zm.) w zw. z art. 43 § 1 k.p.c. oraz art. 30 k.p.c. poprzez ich błędne zastosowanie w sprawie przez uznanie, że uprawnienie co do wyboru Sądu zostało przyznane tylko poszkodowanemu w wypadku komunikacyjnym i jest ściśle związane z jego szczególną pozycją prawną i nie przechodzi wraz z wierzytelnością przysługującą mu wobec ubezpieczyciela na cesjonariusza, co skutkowało uwzględnieniem wniosku pozwanego i przekazaniem sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w (...) (...) , podczas gdy rozpoznanie sprawy winno nastąpić zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i z wybraną przez powoda właściwością miejscową przez Sąd Rejonowy właściwy dla siedziby powoda. W odpowiedzi na zażalenie pozwany wniósł o jego oddalenie w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji w sposób trafny dokonał oceny podniesionego przez pozwanego zarzutu niewłaściwości miejscowej sądu. Sąd Okręgowy w całości podziela zaprezentowane przez Sąd Rejonowy stanowisko i przyjmuje je własne. Stosownie do treści art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, (...) powództwo o roszczenie wynikające z umów ubezpieczeń obowiązkowych lub obejmujące roszczenia z tytułu tych ubezpieczeń można wytoczyć bądź według przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Powyższy przepis wprowadza zatem przemienną właściwość sądu w sporach o roszczenia wynikające z umowy ubezpieczenia obowiązkowego. Powołany przepis znajduje zastosowanie w sprawach obejmujących roszczenia z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych, do których bez wątpienia należy roszczenie poszkodowanego wobec ubezpieczyciela sprawcy szkody o wypłatę odszkodowana z tytułu szkody w pojeździe. Jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych (...) stanowi lex specialis w stosunku do przepisów dotyczących właściwości miejscowej sądu zawartych w kodeksie postępowania cywilnego . Jako wyjątek winien być interpretowany ściśle. W ocenie Sądu Okręgowego wskazanie przez powoda sądu właściwego miejscowo według siedziby powoda nie może być wywiedzione z treści art. 20 ust. 1 przytoczonej ustawy. Powód nie jest bowiem, ani poszkodowanym, ani uprawnionym z umowy ubezpieczenia w rozumieniu przywołanej ustawy. Jak wynika z dokumentów dołączonych do pozwu, powód roszczenie swe wywodzi z art. 822 k.c , a zatem nie z umowy lecz z ustawy. Jest jedynie nabywcą wierzytelności (beneficjentem świadczenia), wynikającego z umowy łączącej sprawcę szkody (ubezpieczającego) z ubezpieczycielem. Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 43 k.p.c , który stanowi, że jeżeli uzasadniona jest właściwość kilku sądów albo jeżeli powództwo wytacza się przeciwko kilku osobom, dla których według przepisów o właściwości ogólnej właściwe są różne sądy, wybór między tymi sądami należy do powoda, bowiem powód nie był uprawniony do dokonania wyboru sądu. Sąd Rejonowy, po zgłoszeniu przez pozwanego zarzutu niewłaściwości miejscowej sądu, był zobligowany do jego rozpoznania, w wyniku czego zasadnie uznał ten zarzut za trafny wobec niespełnienia przez powoda przesłanek z art. 20 przytaczanej ustawy. W konsekwencji, nie było podstaw do ustalenia właściwości miejscowej sądu w oparciu o art. 43 k.p.c. i należało ustalić ją według, wskazanych w art. 30 k.p.c. zasad ogólnych - według sądu miejsca siedziby pozwanego. Zastosowanie przez sąd pierwszej instancji art. 30 k.p.c. było prawidłowe i zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. postanowił jak w sentencji. O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI