XXIII Ga 401/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację spółki z o.o. od postanowienia Sądu Rejonowego odmawiającego wpisu zmian dotyczących kapitału zakładowego i wspólników, uznając, że uchwała o podwyższeniu kapitału zawierała sprzeczności, a potrącenie umowne stanowiło wkład niepieniężny.
Spółka z o.o. wniosła o zmianę danych w rejestrze, w tym podwyższenie kapitału i zmianę wspólników. Sąd Rejonowy odmówił wpisu kapitału i wspólników, wskazując na sprzeczności w uchwale o podwyższeniu kapitału oraz nieprawidłowe pokrycie udziałów poprzez potrącenie. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji co do merytorycznych przeszkód do wpisu, uznając potrącenie umowne za wkład niepieniężny (aport).
Wnioskodawca, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, złożył wniosek o wpis zmian w rejestrze przedsiębiorców, obejmujący m.in. zmianę siedziby, przyjęcie nowego tekstu umowy, zmianę wspólników, zarządu, sposobu reprezentacji, przedmiotu działalności, podwyższenie kapitału zakładowego do kwoty (...) zł, wpisanie prokurenta oraz wzmianki o dokumentach finansowych. Sąd Rejonowy odmówił wpisu kapitału po podwyższeniu oraz wykreślenia dotychczasowych wspólników i wpisania nowego, wskazując na sprzeczności w uchwale o podwyższeniu kapitału (liczba i wartość nowych udziałów nie zgadzały się z deklarowaną kwotą podwyższenia) oraz nieprawidłowe dane dotyczące wartości udziałów nowego wspólnika. Sąd Rejonowy uznał jednak, że możliwe jest wpisanie zmian w umowie spółki, nowego zarządu, wzmianki o sprawozdaniach finansowych i prokurenta. Apelację od tego postanowienia złożył wnioskodawca, zarzucając naruszenie przepisów o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych oraz błędne uznanie potrącenia umownego za wkład niepieniężny. Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że sprzeczności w uchwale o podwyższeniu kapitału stanowią merytoryczne przeszkody do wpisu, a nie braki formalne, które wymagałyby wezwania do uzupełnienia. Sąd Okręgowy uznał również, że potrącenie umowne w realiach sprawy stanowiło pokrycie udziałów w podwyższonym kapitale poprzez wniesienie aportu (majątkowego prawa zbywalnego), a nie wkładu pieniężnego, co było zgodne z prawem spółek handlowych i nie naruszało przepisów o potrąceniu. W związku z tym, że dokumenty stanowiące podstawę wpisu nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu rzeczy, odmowa wpisu była uzasadniona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sprzeczności w uchwale o podwyższeniu kapitału zakładowego stanowią merytoryczne przeszkody do dokonania wpisu, a nie braki formalne, które wymagałyby wezwania do uzupełnienia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy rozróżnił braki formalne od merytorycznych przeszkód do wpisu. Stwierdził, że niewłaściwe określenie wysokości podwyższenia kapitału w uchwale, wynikające z niezgodności liczby i wartości nowych udziałów z deklarowaną kwotą, jest merytoryczną przeszkodą, która uniemożliwia dokonanie wpisu, a nie brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić apelację
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) sp. z o.o. | spółka | wnioskodawca |
Przepisy (8)
Główne
u.KRS art. 19 § ust. 3a
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
W przypadku braków formalnych wniosku, sąd zobowiązany jest wezwać wnioskodawcę do ich uzupełnienia. Jednakże, do braków formalnych nie zalicza się merytorycznych przeszkód do dokonania wpisu.
k.s.h. art. 14 § § 4 zd. 2
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy wpisu zmian w umowie spółki.
k.s.h. art. 262 § § 2
Kodeks spółek handlowych
Przepis dotyczący dokumentów stanowiących podstawę wpisu.
u.KRS art. 23
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
Przepis dotyczący odmowy wpisu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 130 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący obowiązku wzywania do uzupełnienia braków formalnych.
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący potrącenia wierzytelności. Sąd uznał, że nie ma zastosowania do potrącenia umownego w kontekście pokrycia wkładu.
k.c. art. 353
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący swobody umów, na podstawie którego zawierane jest potrącenie umowne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzeczności w uchwale o podwyższeniu kapitału zakładowego stanowią merytoryczne przeszkody do wpisu. Potrącenie umowne wierzytelności wspólnika z tytułu pożyczki z należnym wkładem na podwyższony kapitał zakładowy stanowi aport. Sąd rejestrowy nie ma obowiązku wzywać do uzupełnienia braków formalnych, gdy istnieją merytoryczne przeszkody do wpisu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 19 ust. 3a ustawy o KRS w związku z art. 130 § 1 k.p.c. poprzez brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Naruszenie art. 19 ust. 3a ustawy o KRS w zw. z art. 130 § 1 k.p.c. poprzez oddalenie wniosków o wpis zmiany udziałowca i wpis podwyższenia kapitału bez podstawy prawnej. Naruszenie art. 14 § 4 zd. 2 k.s.h. w zw. z art. 498 k.c. poprzez przyjęcie, iż potrącenie umowne nie stanowi formy umorzenia zobowiązania pieniężnego, a co za tym idzie przedmiotowy wkład jest wkładem niepieniężnym.
Godne uwagi sformułowania
Od braków formalnych wniosku należy odróżnić przeszkody do dokonania wpisu, które mają merytoryczny charakter. Wzywanie do uzupełnienia przeszkód, które są nieusuwalne jest bezprzedmiotowe, jeżeli mają one charakter nieusuwalny. W przedmiotowej sprawie uchwała zawiera sprzeczności (przeszkody o charakterze nieusuwalnym), zatem nie mogła stanowić skutecznej podstawy wpisu zmian w rejestrze. Na skutek umownego potrącenia, nastąpiło pokrycie udziałów w podwyższonym kapitale poprzez przeniesienie przez wspólnika jego wierzytelności przysługującej wobec spółki oraz uznanie przez spółkę, że w ten sposób zostało zrealizowane objęcie udziałów w podwyższonym kapitale.
Skład orzekający
Renata Puchalska
przewodniczący
Tomasz Pałdyna
sędzia
Bolesław Wadowski
sędzia (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpisów do KRS, rozróżnienie braków formalnych od merytorycznych przeszkód do wpisu, a także kwalifikacja potrącenia umownego jako aportu w kontekście podwyższenia kapitału zakładowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki z o.o. i jej umowy spółki, a także konkretnych przepisów KRS i k.s.h.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem spółek i rejestracją w KRS, ponieważ precyzuje rozróżnienie między brakami formalnymi a merytorycznymi przeszkodami do wpisu oraz wyjaśnia kwestię potrącenia umownego jako formy wniesienia aportu.
“Potrącenie umowne jako aport do spółki – Sąd Okręgowy wyjaśnia zasady wpisu do KRS.”
Sektor
gospodarcze
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XXIII Ga 401/13 POSTANOWIENIE Dnia 11 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy w następującym składzie : Przewodniczący: SSO Renata Puchalska Sędziowie: SO Tomasz Pałdyna SO Bolesław Wadowski (spr.) Protokolant: sekr. sądowy Hanna Nowicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2013 r. w Warszawie sprawy z wniosku (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. o zmianę na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego (...) w Warszawie z dnia 23 stycznia 2013 r. sygn. akt Wa XII Ns Rej KRS (...) postanawia: oddalić apelację. Sygn. akt XXIII Ga 401/13 UZASADNIENIE Wnioskodawca (...) spółka z ograniczona odpowiedzialnością złożyła wniosek o zmianę danych w rejestrze przedsiębiorców poprzez zmianę siedziby i adresu spółki, przyjęcia nowego tekstu umowy spółki, wykreślenia dotychczasowych wspólników i wpisania w to miejsce K. K. - jako posiadającego 1370 udziałów po (...) zł. o wartości (...) zł., wykreślenia zarządu i wpisanie do zarządu M. K. , wprowadzenia nowego sposobu reprezentacji, wprowadzenia zmiany przedmiotu działalności, wpisania kapitału spółki po podwyższeniu do kwoty (...) zł., wpisania prokurenta w osobie K. K. oraz wpisania wzmianki o dokumentach finansowych za lata 2008-2011. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2013 r. Sąd Rejonowy odmówił wpisu kapitału spółki po podwyższeniu do kwoty (...) zł., oraz wykreślenia dotychczasowych wspólników i wpisania w to miejsce K. K. . Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i rozważań prawnych Sądu Rejonowego: Sąd ustalił, iż wniosek o wpis w zakresie kapitału oparty jest na uchwale zgromadzenia wspólników z dnia 15 października 2012 r., o podwyższeniu kapitału do takiej wysokości (...) zł. Tymczasem z treści tej uchwały, treści umowy o potrąceniu umownym oraz z treści formularza (...) wynik, że nowo utworzone udziały w liczbie 370 mają wartość nominalną (...) zł. Kapitał wynikający z uchwały o podwyższeniu nie może zatem wynosić (...) zł., gdyż liczba i wartość nowych udziałów wskazuje, powinien on wynosić (...) zł. Z tego względu wniosek w części należało oddalić, gdyż dokument stanowiący podstawę wpisu oraz sam wniosek o zawierają nieprawidłowości. Kapitał po podwyższeniu zatem nie może zostać wpisany. Zdaniem Sądu brak jest możliwości wpisu danych dotyczących wspólników, gdyż zgłoszone do wpisu dane zawierają informację o nowym wspólniku dotyczące wartości jego udziałów nie odpowiadające informacji o wysokości kapitału, który wynosi aktualnie (...) zł. Jest zasadne wpisanie danych dotyczących zmian w umowie spółki z dnia 4.10.2012 r., gdyż, nie były one związane z kapitałem. Możliwe jest ponadto wpisanie nowego zarządu spółki oraz wzmianki o sprawozdaniach finansowych i prokurencie, gdyż zmiany te w kształcie zgłoszonym przez wnioskodawcę w istocie zaistniały. Zarząd zaś winien w trybie art. 24 ustawy o KRS zgłosić do rejestru w ciągu 7 dni dane wynikające ze zmian wspólników ze wskazaniem liczby i wartości udziałów. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia złożył wnioskodawca zaskarżając postanowienie w części tj. co do pkt II, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi rejestrowemu oraz zobowiązanie sądu I instancji do rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie: - art. 19 ust. 3a ustawy o KRS w związku z art. 130 § 1 k.p.c , który zobowiązuje sąd do wezwania do uzupełnienia braków w przypadku niedochowania warunków formalnych, poprzez pominięcie tej czynności i brak wezwanie do sprostowania przed wydaniem rozstrzygnięcie w sprawie, - art. 19 ust. 3a ustawy o KRS w zw. z art. 130 § 1 k.p.c , w postaci oddalenie wniosków o wpis zmiany udziałowca i wpis podwyższenia kapitału bez istniejącej ku temu podstawy prawnej, - art. 14 § 4 zd. 2 k.s.h. w zw. z art. 498 k.c. poprzez przyjęcie, iż potrącenie umowne nie stanowi formy umorzenia zobowiązania pieniężnego, a co za tym idzie przedmiotowy wkład jest wkładem niepieniężnym. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Nie można zgodzić się z apelującym, iż Sąd Rejonowy naruszył art. 19 ust. 3a ustawy o KRS w zw. z art. 130 § 1 k.p.c. nie wzywając wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Z treści powyższych przepisów istotnie wynika, iż w przypadku braków formalnych wniosku Sąd zobowiązany jest wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia tych braków. Nie mniej jednak do braków formalnych wniosku o zmianę wpisu, które prowadzą do wezwania wnioskodawcy do ich uzupełnienia, można zaliczyć m. in., niezłożenie wystarczającej liczby wniosków i ich wystarczającej liczby odpisów, brak aneksu do umowy, jeżeli jest on wymagany, albo innych dokumentów uzasadniających zmianę, niedołączenie załączników RZ-Z i RZ-W jeżeli są wymagane, błędne wskazanie żądania zmiany, niepodpisanie wniosku przez wnioskodawcę, brak podpisu pełnomocnika w przypadku osoby fizycznej będącej wnioskodawcą lub np. brak podpisu prokurenta, gdy wnioskodawcą jest osoba prawna. Od braków formalnych wniosku należy odróżnić przeszkody do dokonania wpisu, które mają merytoryczny charakter. Okoliczności będące przeszkodami do dokonania wpisu wynikają z prawa materialnego. Mogą mieć one charakter usuwalny albo nieusuwalny. Wzywanie do uzupełnienia przeszkód, które są nieusuwalne jest bezprzedmiotowe, jeżeli mają one charakter nieusuwalny. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż niewłaściwe określenie wysokości podwyższenia kapitału zakładowego w uchwale wspólników nie stanowi braku formalnego wniosku. Z uchwały nr (...) (k.353) znajdującej się w aktach wynika, iż kapitał zakładowy spółki został podwyższony z kwoty (...) zł do (...) zł poprzez utworzenie 370 nowych udziałów po (...) zł każdy. Jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy kapitał wynikający z uchwały o podwyższeniu nie może zatem wynosić (...) zł gdyż liczba i wartość nowych udziałów wskazuje, iż powinien on wynosić (...) zł. Uchwała o podwyższeniu kapitału zakładowego stanowi podstawę prawną do dokonania wpisu w KRS zatem istotne jest aby suma wartości nominalnych objętych udziałów była zgodna z wielkością podwyższenia kapitału zakładowego. Podkreślenia wymaga, iż w zakresie kognicji Sądu rejestrowego mieści się badanie czy dołączonych do wniosku o zmianę dokumenty stanowią wystarczającą podstawę do dokonania zmiany. W przedmiotowej sprawie uchwała zawiera sprzeczności (przeszkody o charakterze nieusuwalnym), zatem nie mogła stanowić skutecznej podstawy wpisu zmian w rejestrze. Zarzuta naruszenia art. 19 ust. 3a ustawy o KRS w zw. z art. 130 § 1 k.p.c , w postaci oddalenie wniosków o wpis zmiany udziałowca i wpis podwyższenia kapitału bez istniejącej ku temu podstawy prawnej, również jest bezzasadny. Zgodzić się należy z Sądem Rejonowym, iż nie można dokonać zmiany w rejestrze dotyczących wspólników, gdyż zgłoszone do wpisu dane zawierają informację o nowym wspólniku dotyczące wartości jego udziałów nie odpowiadające informacji o wysokości kapitału, który aktualnie wynosi (...) zł. Odnosząc się do ostatniego zarzutu wskazać należy, iż Sąd Okręgowy uznaje, że dokonanie umownego potrącenia, w realiach niniejszej sprawy, stanowiło o pokryciu udziałów w podwyższonym kapitale poprzez wniesienie aportu. Wniesienie bowiem wkładu pieniężnego, to dokonanie przelewu kwoty pieniężnej lub wpłata w kasie określonej sumy pieniężnej na ten wkład. Natomiast w niniejszej sprawie nastąpiła kompensata poprzez uznanie przez spółkę i wspólnika, że ich wzajemne wierzytelności (z tytułu pożyczki udzielonej spółce i z tytułu należnego wkładu) ulegają „potrąceniu". Zatem wspólnik obejmując udział w podwyższonym kapitale faktycznie nie wniósł wkładu pieniężnego do spółki, a jedynie zostało zaliczone na poczet świadczenia z tytułu podwyższenia kapitału, świadczenie spełnione na podstawie innego stosunku prawnego (umowy pożyczki). Na skutek umownego potrącenia, nastąpiło pokrycie udziałów w podwyższonym kapitale poprzez przeniesienie przez wspólnika jego wierzytelności przysługującej wobec spółki oraz uznanie przez spółkę, że w ten sposób zostało zrealizowane objęcie udziałów w podwyższonym kapitale. Strony bowiem w umowie nie określiły w bardziej konkretny sposób warunków i skutków umownego potrącenia. Potrącenie umowne jest pozakodeksową umową zawieraną w ramach art.353 ł kc , a więc jest zawierana na ustalonych przez strony warunkach i nawet nie muszą być jednorodne wzajemne wierzytelności. Wbrew zarzutom apelacji nie mogło nastąpić naruszenie art.498 k.c , bowiem przepis ten nie ma zastosowania do potrącenia umownego. W tym stanie rzeczy zarzuty apelacji nie są zasadne, natomiast prawidłowo Sąd I instancji uznał iż nastąpiło wniesienie wkładu niepieniężnego tj. aportu jako majątkowego prawa zbywalnego. Skoro dokumenty stanowiące podstawę wpisu zgodnie z art.262§2 ksh , nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu rzeczy, to uwzględniając treść art.23 ustawy o KRS, uzasadniona była odmowa wpisu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art.385 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił apelację.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI