XXIII GA 381/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku o zmianę danych w rejestrze przedsiębiorców, uznając, że uchwały powołujące nowy zarząd spółki są nadal skuteczne.
Wnioskodawca domagał się zmiany danych w rejestrze przedsiębiorców, w tym wykreślenia A.O. z zarządu i wpisania R.S. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że uchwały z 17 października 2011 r. powołujące A.O. i E.S. do zarządu są nadal skuteczne, mimo wcześniejszego stwierdzenia nieważności uchwał z 6 grudnia 2010 r. Sąd Okręgowy utrzymał to postanowienie w mocy, podkreślając deklaratoryjny charakter wyroku stwierdzającego nieważność i skuteczność uchwał wspólników w stosunkach wewnętrznych spółki.
Sprawa dotyczyła wniosku o zmianę danych w rejestrze przedsiębiorców spółki z o.o. Wnioskodawca domagał się wykreślenia A.O. z zarządu i wpisania R.S. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, opierając się na uchwałach Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 17 października 2011 r., które odwołały dotychczasowy zarząd (w tym R.S., którego odwołanie z 6 grudnia 2010 r. zostało później prawomocnie uznane za nieważne) i powołały nowy zarząd w osobach A.O. (prezes) i E.S. (wiceprezes). Sąd Rejonowy uznał, że uchwały z 17 października 2011 r. są skuteczne, a wpis do KRS ma charakter deklaratoryjny. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił stanowisko Sądu Rejonowego. Podkreślono, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia dotyczy sentencji, a nie motywów. Sąd Okręgowy wskazał, że stwierdzenie nieważności uchwał z 6 grudnia 2010 r. miało charakter deklaratoryjny i potwierdziło, że R.S. nie został skutecznie odwołany, a A.O. nie została powołana na podstawie tych uchwał. Jednakże, uchwały z 17 października 2011 r., które odwołały dotychczasowy zarząd (w tym R.S.) i powołały nowy zarząd (A.O. i E.S.), nie zostały uchylone ani uznane za nieważne, przez co nadal obowiązują. Sąd Okręgowy zaznaczył, że powołanie i odwołanie członków zarządu następuje uchwałą wspólników, która jest skuteczna w stosunkach wewnętrznych spółki, a wpis do KRS ma charakter potwierdzający. W związku z tym, apelacja wnioskodawcy, kwestionująca skuteczność uchwał z 17 października 2011 r. i powoływanie się na art. 365 § 1 k.p.c., została oddalona jako bezzasadna.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd rejestrowy jest związany jedynie sentencją prawomocnego orzeczenia, a nie jego motywami, i może dokonywać własnych ustaleń faktycznych w zakresie skuteczności uchwał.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia dotyczy rozstrzygnięcia zawartego w sentencji i nie obejmuje motywów. Stwierdzenie nieważności uchwały ma charakter deklaratoryjny, potwierdzając istniejący stan prawny, a nie kreując nowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
wnioskodawca (w sensie utrzymania w mocy postanowienia o oddaleniu wniosku)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Sp. z o.o. w W. | spółka | wnioskodawca |
Przepisy (11)
Główne
k.s.h. art. 201 § § 4
Kodeks spółek handlowych
Powołanie i odwołanie członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością następuje w drodze uchwały wspólników, która jest skuteczna w stosunkach wewnętrznych spółki.
Pomocnicze
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu ogranicza się do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji i nie obejmuje jego motywów.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania rozpoznawczego stosuje się odpowiednio do innych postępowań.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
k.s.h. art. 252 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Każdy wspólnik może zaskarżyć uchwałę wspólników sprzeczną z ustawą lub umową spółki.
u.KRS art. 19
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
u.KRS art. 23
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
k.p.c. art. 694 § 8 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu nieprocesowym.
u.k.s.s.c. art. 84 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.s.c. art. 5 § ust. 1 pkt 7
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwały z 17 października 2011 r. odwołujące dotychczasowy zarząd i powołujące nowy zarząd są skuteczne, ponieważ nie zostały uchylone ani uznane za nieważne. Wpis do KRS ma charakter deklaratoryjny i potwierdza istniejący stan prawny, a nie go tworzy. Sąd rejestrowy nie jest związany motywami prawomocnego orzeczenia, a jedynie jego sentencją.
Odrzucone argumenty
Sąd Rejonowy nie zastosował art. 365 § 1 k.p.c. i nie był związany prawomocnym wyrokiem stwierdzającym nieważność uchwał z 6 grudnia 2010 r. Uchwała z 17 października 2011 r. odwołująca wszystkich członków zarządu nie dotyczyła R.S., ponieważ jego odwołanie z 6 grudnia 2010 r. zostało uznane za nieważne. Wniosek do KRS oparty na uchwale z 17 października 2011 r. nie obejmował wykreślenia R.S. i wpisania A.O., a jedynie wpisanie E.S.
Godne uwagi sformułowania
istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy, muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Wynikający z niej stan związania ograniczony jest jednak, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów prawomocne orzeczenie sądu o stwierdzeniu nieważności uchwał jest orzeczeniem deklaratoryjnym, bowiem nie kreują w swej treści żadnych zmian w istniejącym stanie prawnym, a jedynie potwierdza jego istnienie. Wpis do rejestru danych członków zarządu nie tworzy nowego stanu prawnego. W odniesieniu do powołania i odwołania członków zarządu decydujące znaczenia ma bowiem ważnie powzięta uchwała o ich powołaniu (odwołaniu) sąd rejestrowy nie jest uprawniony do rozstrzygania, kto jest, a kto nie jest członkiem organu. O tym decydują bowiem określone stosunki spółki.
Skład orzekający
Tomasz Pałdyna
przewodniczący
Bolesław Wadowski
sprawozdawca
Małgorzata Siemianowicz - Orlik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja mocy wiążącej orzeczeń sądowych (art. 365 k.p.c.), charakteru wpisu do KRS, skuteczności uchwał wspólników w spółkach z o.o. oraz zasad odwoływania i powoływania członków zarządu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z kolejnością i ważnością uchwał dotyczących zarządu spółki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje złożoność prawną związaną z zarządzaniem spółkami i znaczenie precyzyjnego stosowania przepisów Kodeksu spółek handlowych oraz Kodeksu postępowania cywilnego, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego.
“Kto naprawdę rządzi spółką? Sąd rozstrzyga spór o zarząd po skomplikowanych uchwałach.”
Sektor
gospodarcze
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XXIII Ga 381/13 POSTANOWIENIE Dnia 18 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Tomasz Pałdyna Sędziowie: SO Bolesław Wadowski (spr.) SO Małgorzata Siemianowicz - Orlik Protokolant: Sylwia Majka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2013 r. w Warszawie sprawy z wniosku (...) Sp. z o.o. w W. o wpis na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego (...) w Warszawie z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt Wa XIII Ns Rej KRS (...) postanawia: oddalić apelację. Sygn. akt XXIII Ga 381/13 UZASADNIENIE (...) SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ złożyła wniosek o zmianę danych w rejestrze przedsiębiorców. Postanowieniem z 8 stycznia 2013 r. referendarz sądowy oddalił wniosek (pkt 1), ustalił, że koszty opłaty stałej ponosi wnioskodawca (pkt 2) oraz zwrócił wnioskodawcy opłatę za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym w wysokości 250 zł (pkt 3). (...) SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ złożyła skargę na orzeczenie referendarza sądowego z 8 stycznia 2013 r. Postanowieniem z 29 stycznia 2013 r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek (pkt 1), ustalił, że koszty opłaty stałej ponosi wnioskodawca (pkt 2) oraz zwrócił wnioskodawcy opłatę za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym w wysokości 250 zł (pkt 3). Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i rozważań prawnych Sądu Rejonowego: Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością uchwałą nr (...) z dnia 06 grudnia 2010 r. odwołało wszystkich członków zarządu, a uchwałą nr (...) z dnia 06 grudnia.2010 r. , powołało w skład zarządu A. O. i powierzyło jej sprawowanie funkcji prezesa zarządu. Na dzień 06 grudnia 2010 r. jedynym członkiem zarządu spółki (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością był R. S. , wobec czego uchwałą nr (...) z dnia 06 grudnia 2012 r. odwołującą wszystkich członków zarządu odwołano faktycznego prezesa zarządu R. S. . Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2010 r. (sygn. akt Wa XIII Ns Rej KRS (...) ) Sąd wykreślił z rejestru przedsiębiorców prezesa zarządu R. S. i wpisano jako prezesa zarządu A. O. . W dniu 17 października 2011 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki (...) spółka z o.o. , podjęli uchwałę o odwołaniu zarządu spółki w dotychczasowym składzie (uchwała nr 2) oraz uchwałę o powołaniu do zarządu spółki A. O. i powierzeniu jej funkcji prezesa zarządu (uchwała nr (...) ), a uchwałę o powołaniu do zarządu spółki E. S. i powierzeniu jej funkcji wiceprezesa (uchwała nr (...) ). Postanowieniem z dnia 25 listopada 2011 r. (sygn. akt Wa XIII Ns Rej KRS (...) ) wpisano do rejestru przedsiębiorców wiceprezesa zarządu E. S. . Wyrokiem z dnia 02 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy (...) w Warszawie (...) stwierdził nieważność uchwał nr (...) i nr (...) powziętych w dniu 06 grudnia 2010 r., tj. nieważność uchwały o odwołaniu prezesa zarządu R. S. i nieważność uchwały o powołaniu prezesa zarządu A. O. . Apelacja od wskazanego wyżej wyroku, wniesiona przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialność została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 03 października 2012 r. Powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie NSA w Warszawie z dnia 18 października 2011 r. I OSK 1783/11), Sąd Rejonowy uznał iż stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą w trybie art. 252 § 1 k.s.h. ma charakter deklaratoryjny, a sama uchwała jest bezwzględnie nieważna ( art. 58 k.c. ) od momentu jej podjęcia. Wobec czego uznanie prawomocnym wyrokiem z dnia 02 grudnia 2011 r. nieważności uchwał podjętych w dniu 06 grudnia 2010 r. jest jednoznaczne z ustaleniem, że ex tunc nie istnieje stosunek prawny objęty treścią tych uchwał. Oznacza to, że w dniu 06 grudnia 2010 r. R. S. nie został odwołany z zarządu spółki, jak również nie została powołana w skład zarządu spółki A. O. . Wniosek z dnia 24 października 2012 r. dotyczący wykreślenia z rejestru przedsiębiorców prezesa zarządu A. O. i wpisania prezesa zarządu R. S. nie zasługiwał jednak na uwzględnienie, bowiem Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością uchwałą (...) z dnia 17 października 2011 r. odwołało zarząd spółki w dotychczasowym składzie czyli jedynego członka R. S. i w tym samym dniu uchwałą nr (...) powołało nowy zarząd w osobach A. O. i E. S. . Sąd Rejonowy wskazał, iż zgodnie z treścią art. 201 § 4 k.s.h. powołanie i odwołanie członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością następuje w drodze uchwały wspólników, która jest skuteczna w stosunkach wewnętrznych spółki. Podjęte przez Zgromadzenie Wspólników w dniu 17 października 2011 r. uchwały nie zostały uchylone, ani nie stwierdzono ich nieważności wobec czego nadal obowiązują, a to sprawia, iż brak jest podstaw do wykreślenia z rejestru przedsiębiorców z zarządu spółki (...) spółka z ograniczona odpowiedzialności ; A. O. i do wpisania R. S. . Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz wskazane wyżej przepisy prawa oraz art. 23 ustawy o KRS, Sąd oddalił wniosek. O kosztach orzeczono na podstawie art. 694 8 § 1 k.p.c. Opłatę za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym Sąd zwrócił na podstawie art. 84 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398). Apelację od powyższego postanowienia złożył wnioskodawca, wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku z dnia 24 października 2012 r. o dokonanie zmian w rejestrze. Zarzucił naruszenie: 1) art. 365 §1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że Sąd Rejestrowy nie jest związany prawomocnym wyrokiem stwierdzającym nieważność uchwał i ma prawo podejmować w tej mierze własne ustalenia, co miało wpływ na rozstrzygnięcie, 2) art. 201 § 4 k.s.h. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że uchwała podjęta 17 października 2011 r. odwołująca wszystkich członków zarządu dotyczy także R. S. odwołanego uchwałą z dnia 6 grudnia 2010 r., której nieważność została stwierdzona dopiero prawomocnym wyrokiem z dnia 5 grudnia 2012 r. 3) art. 19 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez odmowę wykreślenia A. O. z rejestru w sytuacji, gdy przyjmowana za podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie uchwała z 17 października 2011 r. i oparty na niej wniosek do KRS nie obejmował wykreślania R. S. i wpisania A. O. , lecz jedynie wpisanie E. S. . Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Rejonowy właściwie, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał prawidłowej oceny prawnej. Nie zasadnie skarżący podnosi w apelacji, iż w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy nie zastosował art. 365 §1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , pomijając treść prawomocnego orzeczenia o stwierdzeniu nieważności uchwał, którym był związany i poczynił własne ustalenia w tym zakresie. Sąd Okręgowy wskazuje, iż istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy, muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Wynikający z niej stan związania ograniczony jest jednak, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów (wyroku z dnia 13 stycznia 2000 r., II CKN 655/98, Lex nr 51062). Przedstawiona w apelacji argumentacja w ogóle nie znajduje potwierdzenia w podjętych przez Sąd I instancji ustaleniach, z których wynika, iż Sąd wziął pod uwagę treść prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego (...) w Warszawie z dnia 02 grudnia 2011 r. o stwierdzenie nieważności uchwał nr (...) i nr (...) powziętych w dniu 06 grudnia 2010 r. tj. nieważność uchwały o odwołaniu prezesa zarządu R. S. i nieważność uchwały o powołaniu prezesa zarządu A. O. . Ponadto słusznie Sąd Rejonowy, uznał, iż prawomocne orzeczenie sądu o stwierdzeniu nieważności uchwał jest orzeczeniem deklaratoryjnym, bowiem nie kreują w swej treści żadnych zmian w istniejącym stanie prawnym, a jedynie potwierdza jego istnienie. W związku z tym rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nieważności, potwierdza jedynie określone okoliczności, które już istniały. Wydane w tym zakresie orzeczenie daje możliwość nierespektowania skutków uchwały z mocą wsteczną dopiero po uprawomocnieniu się wyroku stwierdzającego nieważność. Zatem konsekwencją zapadłego orzeczenia, było słuszne przyjęcie przez Sąd Rejonowy, iż uchwały nr (...) i nr (...) powzięte w dniu 06 grudnia 2010 r. są bezwzględnie nieważne od chwili podjęcia. W związku z tym nie zaistniał stosunek prawny objęty ich treścią, R. S. nie został odwołany z zarządu spółki, a A. O. nie została powołana w skład zarządu spółki. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem apelującego, iż uchwała nr 2 podjęta przez Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników w dniu 17 października 2011 r., odwołująca dotychczasowych członków zarządu, nie dotyczyła R. S. , bowiem nie wskazywała konkretnych osób. Podkreślenia wymaga, iż w czasie jej podjęcia jedynym członkiem zarządu był R. S. . Zasadą jest, że powołanie i odwołanie członków zarządu odbywa się uchwałą wspólników. Podjęta zgodnie z treścią art. 201 § 4 k.s.h. uchwała wspólników odnosi skutek w stosunkach wewnętrznych spółki. Uchwała z dnia 17 października 2011 r., odwołująca dotychczasowych członków zarządu nie została uchylona, nie stwierdzono również jej nieważności, nie za zatem podstaw do przyjęcia, iż R. S. nie został skutecznie odwołany z pełnienia funkcji członka zarządu. Odnosząc się do ostatniego zarzutu apelacji wskazać należy, iż Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników na mocy uchwały nr (...) z dnia 17 października 2011 r., powołało w skład zarządu spółki (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A. O. , której powierzono funkcję prezesa zarządu. Uchwałą nr (...) z tego samego dnia do zarządu powołano E. S. i powierzono jej funkcję wiceprezesa. Stosownie do wyroku SN z 5 grudnia 2002 r. (I PKN 619/01, OSNP 2004, nr 11, poz. 191) odwołanie oraz wybór członka zarządu spółki z o.o. następuje na mocy uchwały zgromadzenia wspólników, której skuteczność nie zależy od dokonania odpowiedniego wpisu w rejestrze (KRS). Wpis do rejestru danych członków zarządu nie tworzy nowego stanu prawnego. W odniesieniu do powołania i odwołania członków zarządu decydujące znaczenia ma bowiem ważnie powzięta uchwała o ich powołaniu (odwołaniu); (wyrok NSA w Katowicach z 9 września 2002 r. (I SA/Ka 1259/01, POP 2004, nr 1, poz. 5 oraz wyrok WSA w Warszawie z 6 czerwca 2007 r., III SA/Wa 3618/06, LEX nr 413845). Zatem za członka zarządu można uznawać osobę, która w przewidzianym prawem trybie powołana została na tę funkcję i której mandat nie wygasł. Z uchwał podjętych przez Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników wynika, iż w skład zarządu spółki (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wchodzi prezes zarządu A. O. oraz wiceprezes E. S. , bez znaczenia jest fakt, iż tylko wiceprezes została wpisana do KRS. Wpis do rejestru ma bowiem charakter deklaratoryjny potwierdza on tylko istniejący stan prawny. Uchwały, którymi zostali powołani członkowie zarządu wywołują skutki wewnątrz i na zewnątrz spółki. Ich wyeliminowanie z „obrotu” i zniweczenie ich skutków może nastąpić jedynie w przypadku ich uchylenia bądź stwierdzenia ich nieważności. Ewentualnie poprzez podjęcie nowych uchwał odwołujących i powołujących innych członków zarządu. Wskazać należy, iż żaden ze wspólników nie wystąpił z inicjatywą zniweczenia uchwał powołujących zarząd spółki, zatem nadal obowiązuje stan prawny nimi ukonsytyuowany. W związku z tym nie ma podstaw do dokonania wpisu zgodnie z wnioskiem. Podkreślenia wymaga, iż sąd rejestrowy nie jest uprawniony do rozstrzygania, kto jest, a kto nie jest członkiem organu. O tym decydują bowiem określone stosunki spółki. Jeżeli powstają w związku z tym problemy, to konieczny jest inny tryb, mianowicie sięgnięcie do art. 189 k.p.c. i wniesienie powództwa o ustalenie. Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI