XXIII Ga 1517/15

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2015-12-01
SAOSGospodarczerejestracja spółekŚredniaokręgowy
KRSspółka z o.o.umowa przedwstępnaumowa sprzedażywspólnicyzarząduchwałysąd rejestrowyKodeks cywilnyKodeks spółek handlowych

Sąd Okręgowy oddalił apelację od postanowienia Sądu Rejonowego, uznając umowę sprzedaży udziałów za przedwstępną, co skutkowało nieważnością uchwał zgromadzenia wspólników.

Sąd Rejonowy oddalił wniosek o wpis zmian w KRS dotyczących wspólników i zarządu spółki, uznając umowę sprzedaży udziałów za przedwstępną. Apelacja wnioskodawcy zarzucała błędne ustalenia faktyczne i prawne. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji, że umowa z dnia 10 kwietnia 2014 r. była umową przedwstępną, a nie definitywną sprzedażą udziałów.

Sprawa dotyczyła wniosku o wpis zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym, obejmujących zmianę wspólników i prezesa zarządu spółki. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając umowę z dnia 10 kwietnia 2014 r. za umowę przedwstępną sprzedaży udziałów, a nie umowę definitywną. W konsekwencji, uchwały podjęte na zgromadzeniu wspólników, na którym jedynym wspólnikiem był N. A. (który nie nabył jeszcze udziałów), uznał za nieważne. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że umowa przedwstępna jedynie zobowiązuje do zawarcia umowy przyrzeczonej, a nie przenosi własności. Ręczne dopiski w umowie uznano za czynność techniczną dostosowującą tekst do jej przedwstępnego charakteru, a nie zmianę prawną. W związku z tym, że N. A. nie stał się wspólnikiem, uchwały zgromadzenia wspólników były nieważne na mocy art. 240 k.s.h. w zw. z art. 227 k.s.h. Apelacja została oddalona jako bezzasadna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, umowa z dnia 10 kwietnia 2014 r. została prawidłowo zakwalifikowana jako umowa przedwstępna sprzedaży udziałów.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że tytuł umowy, termin zawarcia umowy przyrzeczonej oraz odniesienia do podpisania umowy właściwej sprzedaży wskazują na jej przedwstępny charakter. Ręczne dopiski uznano za czynność techniczną dostosowującą treść do przedwstępnego charakteru umowy, a nie zmianę prawną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy

Strony

NazwaTypRola
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkawnioskodawca
S. J.osoba_fizycznawspólnik
D. J.osoba_fizycznawspólnik
N. A.osoba_fizycznawspólnik
G. W.osoba_fizycznaprezes zarządu

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 389 § § 1

Kodeks cywilny

Definicja umowy przedwstępnej.

k.s.h. art. 240

Kodeks spółek handlowych

Nieważność uchwał zgromadzenia wspólników.

u.k.r.s. art. 23

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

Podstawa do oddalenia wniosku o wpis zmian.

Pomocnicze

k.c. art. 65 § § 2

Kodeks cywilny

Zasady wykładni oświadczeń woli.

k.s.h. art. 227

Kodeks spółek handlowych

Reprezentacja kapitału zakładowego na zgromadzeniu wspólników.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów do postępowań w przedmiocie wpisu do KRS.

k.p.c. art. 694 § 8 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w sprawach rejestrowych.

u.k.s.c. art. 84 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zwrot nienależnie uiszczonych kosztów.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa z dnia 10 kwietnia 2014 r. ma charakter umowy przedwstępnej. Ręczne dopiski w umowie stanowią czynność techniczną, a nie zmianę prawną. N. A. nie nabył udziałów w spółce na mocy umowy przedwstępnej. Uchwały zgromadzenia wspólników podjęte przez N. A. jako jedynego wspólnika są nieważne.

Odrzucone argumenty

Umowa z dnia 10 kwietnia 2014 r. jest umową definitywną sprzedaży udziałów. Poprawki w umowie są czynnością prawną wymagającą formy aktu notarialnego. Nieważność uchwał zgromadzenia wspólników.

Godne uwagi sformułowania

ręczne przeredagowanie § 1 ust. 2 umowy polegało na przekreśleniu sformułowań wskazujących na zawarcie umowy o skutku rozporządzającym na rzecz sformułowań charakterystycznych dla umowy przedwstępnej w celu dostosowania tych postanowień do pozostałej treści umowy i była to czynność techniczna Między umową przedwstępną a stanowczą istnieje ta różnica, że umowa przedwstępna tylko zobowiązuje strony do zawarcia umowy przyrzeczonej, której wykonanie jest ich ostatecznym celem, natomiast umowa przyrzeczona, chociażby zawarta z zastrzeżeniem warunku lub terminu, określa już zachowania stron, prowadzące do osiągnięcia celu gospodarczego. Niewątpliwie umowa ta nie jest umową ostateczną

Skład orzekający

Aneta Łazarska

przewodniczący

Anna Gałas

sprawozdawca

Andrzej Sobieszczański

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja umowy przedwstępnej sprzedaży udziałów w spółce z o.o., kwalifikacja ręcznych dopisków jako czynności technicznej, ocena ważności uchwał zgromadzenia wspólników w kontekście niepełnego składu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji konkretnej umowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z interpretacją umów i procesem rejestracji zmian w KRS, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców.

Czy ręczne dopiski w umowie unieważniają jej skutki? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XXIII Ga 1517/15 POSTANOWIENIE Dnia 1 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Aneta Łazarska Sędziowie: SO Andrzej Sobieszczański SO Anna Gałas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zmianę wpisu na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego dla (...) w W. z dnia 2 lipca 2015 r. sygn. akt Wa XIII Ns-Rej. KRS (...) postanawia: oddalić apelację. SSO Anna Gałas SSO Aneta Łazarska SSO Andrzej Sobieszczański Sygn. akt XXIII Ga 1517/15 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy dla W. w W. postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r. w sprawie z wniosku (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. (dalej też: wnioskodawca, spółka) o zmianę wpisu oddalił wniosek (pkt 1.), ustalił, że wnioskodawca ponosi koszty postępowania rejestrowego (pkt 2.) oraz zwrócił wnioskodawcy kwotę 100 zł uiszczoną tytułem ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (pkt 3.). Sąd Rejonowy ustalił, że spółka wnioskiem z dnia 6 marca 2015 r. domagała się wpisania w KRS zmian danych obejmujących wykreślenie dotychczasowych wspólników S. J. i D. J. i wpisanie w ich miejsce jedynego wspólnika N. A. , a ponadto wykreślenie dotychczasowego prezesa zarządu D. J. i wpisanie w jego miejsce G. W. oraz zmiany przedmiotu działalności spółki. Sąd Rejonowy ustalił dalej, że nadzwyczajne zgromadzenie wspólników spółki zezwoliło S. J. i D. J. na zbycie posiadanych przez nich wszystkich udziałów N. A. na podstawie odrębnej przedwstępnej umowy sprzedaży udziałów. W dniu 10 października 2014 r. S. J. i D. J. zawarli z N. A. „Umowę przedwstępną sprzedaży udziałów w (...) sp. z o.o. ” w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Umowa ta zawierała odręczne dopiski, opatrzone parafami stron umowy. Sąd Rejonowy zważył, że wniosek podlegał oddaleniu. Sąd Rejonowy doszedł do wniosku, że przedmiotowa umowa miała charakter umowy przedwstępnej, dokonując wykładni jej postanowień w świetle art. 389 § 1 k.c. oraz art. 65 § 2 k.c. W ocenie Sąd Rejonowego ręczne przeredagowanie § 1 ust. 2 umowy polegało na przekreśleniu sformułowań wskazujących na zawarcie umowy o skutku rozporządzającym na rzecz sformułowań charakterystycznych dla umowy przedwstępnej w celu dostosowania tych postanowień do pozostałej treści umowy i była to czynność techniczna. W konsekwencji Sąd Rejonowy wywiódł, że wnioskodawca nie wykazał, aby doszło do przeniesienia udziałów na N. A. oraz wskazał na fakt, że nie można uznać za ważne uchwały podjęte przez nadzwyczajne zgromadzenie wspólników, na którym N. A. działał jako jedyny wspólnik. Apelację od powyższego postanowienia wniósł wnioskodawca, postanowienie to zaskarżył w całości i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zarejestrowanie zmian zgodnie z wnioskiem. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błędne ustalenie faktyczne polegające na stwierdzeniu, że strony zawarły umowę przedwstępną w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy można wywieść, ze strony zawarły umowę definitywną sprzedaży oraz błędne ustalenie faktyczne polegające na zakwalifikowaniu poprawek w umowie jako czynności technicznej, a nie czynności prawnej. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się bezzasadna. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, Sąd Okręgowy akceptuje te ustalenia i uznaje za własne. Na aprobatę zasługuje również ocena prawna dokonana przez sąd pierwszej instancji. W ocenie Sądu Okręgowego sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował umowę z dnia 10 kwietnia 2014 r. łączącą strony ( D. J. , S. J. i N. A. ), jako umowę przedwstępną, zatem uchwały w przedmiocie zmian w zarządzie podjęte na zgromadzeniu wspólników, na którym obecny był jedynie N. A. jako wspólnik posiadający 100 % udziałów w spółce, są nieważne ( art. 240 k.s.h. ). W związku z tym wykreślenie dotychczasowego prezesa zarządu D. J. i wpis w jego miejsce G. W. oraz wykreślenie dotychczasowych wspólników i wpis w ich miejsce N. A. oraz wnioskowana zmiana przedmiotu działalności spółki nie znajdowałyby oparcia w obowiązujących przepisach prawa i słusznie Sąd Rejonowy, działając na podstawie art. 23 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oddalił wniosek o wpis zmian. Najistotniejsza dla oceny zasadności wniosku o wpis zmian okazała się złożona na wezwanie referendarza umowa z dnia 10 kwietnia 2014 r. dotycząca przejścia udziałów w kapitale spółki z dotychczasowych wspólników na N. A. . Niewątpliwie umowa ta nie jest umową ostateczną, co słusznie zważył Sąd Rejonowy. Między umową przedwstępną a stanowczą istnieje ta różnica, że umowa przedwstępna tylko zobowiązuje strony do zawarcia umowy przyrzeczonej, której wykonanie jest ich ostatecznym celem, natomiast umowa przyrzeczona, chociażby zawarta z zastrzeżeniem warunku lub terminu, określa już zachowania stron, prowadzące do osiągnięcia celu gospodarczego. Celem gospodarczym stron przedmiotowej umowy sprzedaży było przeniesienie własności udziałów w spółce. W związku z tym, że N. A. posiadał jedynie zobowiązanie od S. J. i D. J. zawarcia umowy sprzedaży udziałów w spółce ( art. 389 § 1 k.c. ), nie nastąpił skutek rozporządzający umowy w postaci przeniesienia prawa własności udziałów spółki. Innymi słowy N. A. nie nabył udziałów i nie był wspólnikiem spółki. Wobec tego na zgromadzeniu wspólników w dniu 3 lutego 2015 r. cały kapitał zakładowy nie był reprezentowany i uchwały na nim podjęte są nieważne ( art. 240 k.s.h. w zw. z art. 227 k.s.h. ). Prawdą jest, że w przypadkach wątpliwości co do woli stron zawarcia umowy przedwstępnej czy też ostatecznej decydować winien przede wszystkim sens złożonych oświadczeń woli, ustalany przy uwzględnieniu dyrektyw płynących z art. 65 k.c. W niniejszym postępowaniu skarżący twierdził, że umowa łącząca strony była umową stanowczą (ostateczną). W ocenie Sądu Okręgowego interpretacja poszczególnych jej postanowień nie potwierdza tezy skarżącego. Na przedwstępny charakter umowy wskazuje sam jej tytuł, termin w ciągu którego ma być zawarta umowa przyrzeczona, tj. 15 listopada 2014 r. (§ 6 ust. 3 umowy) oraz odniesienia do podpisania umowy właściwej sprzedaży (§ 4, § 7 ust. 2 umowy). Powyższe okoliczności, przemawiające za interpretacją przedmiotowej umowy jako przedwstępnej, nie zostały dopisane ręcznie, stanowią tekst drukowany. Ręczne przeredagowanie tekstu sprowadza się natomiast do dostosowania treści postanowień umowy do jej przedwstępnego charakteru, była to czynność techniczna, i taka była również w ocenie sądu drugiej instancji wola jej stron. Parafki przy każdej zmianie potwierdzają, że każda ze stron zapoznała się z treścią zmiany i ją akceptuje. Przeredagowanie tekstu nie było z pewnością zmianą umowy, zatem nie było wymagane zachowanie jakiejkolwiek formy dla takiej czynności czy też złożenie podpisów pełnych przez strony. Notariusz poświadczył podpisy stron umowy i przy takiej czynności notarialnej nie miał obowiązku badania treści umowy czy też omawiania dopisków ręcznych. Apelujący zdaje się akceptuje to, niezrozumiałe pozostają zatem twierdzenia apelacji o obowiązku notariusza omówienia zmian umowy przy okazji dokonywania czynności technicznych przy okazji poświadczenia podpisu pod umową, takich jak spięcie umowy. W tym kontekście niezasadne są zarzuty apelacji o błędnym ustaleniu faktycznym. Sąd Rejonowy prawidłowo zakwalifikował przedmiotową umowę jako umowę przedwstępną i apelacja nie zdołała podważyć tej interpretacji. W konsekwencji, słusznie sąd pierwszej instancji orzekł o kosztach na podstawie art. 694 8 § 1 k.p.c. Prawidłowo również zwrócono wnioskodawcy 100 zł uiszczoną tytułem ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, bowiem był to koszt nienależny na mocy art. 84 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych podlegał zwrotowi wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną na mocy art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. SSO Anna Gałas SSO Aneta Łazarska SSO Andrzej Sobieszczański

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI