XX GC 706/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód W. D. wniósł pozew o ustalenie, że umowa dzierżawy nieruchomości zawarta z Gminą W. (poprzednikiem prawnym pozwanego (...) W. ) została przedłużona na czas nieoznaczony od 1 listopada 2003 r. oraz że istnieje zgoda pozwanego na wynajem przez powoda osobom trzecim powierzchni w budynku wzniesionym na tej nieruchomości. Sprawa przeszła przez wiele instancji, w tym Sąd Najwyższy, który uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy, po ponownym rozpoznaniu sprawy, ustalił stan faktyczny, zgodnie z którym strony od 1995 r. zawierały kolejne umowy dzierżawy, a ostatnia z nich obowiązywała do 31 października 2003 r. Powód po tym terminie nadal władał nieruchomością i uiszczał opłaty, które traktował jako czynsz dzierżawny. Pozwany wezwał powoda do zapłaty za bezumowne korzystanie z gruntu dopiero pod koniec 2005 r. Sąd uznał, że bierność pozwanego, jego akceptacja dla działalności inwestycyjnej powoda na nieruchomości oraz przyjmowanie wpłat świadczą o milczącym przedłużeniu umowy dzierżawy na czas nieoznaczony, zgodnie z art. 674 k.c. w zw. z art. 694 k.c. Sąd stwierdził również, że pozwany wyraził zgodę na wynajem powierzchni w budynku przez powoda, co wynikało z zeznań świadków i wcześniejszych pism pozwanego dotyczących zgód na rozbudowę i zmianę przeznaczenia budynku. W konsekwencji Sąd ustalił istnienie stosunku dzierżawy na czas nieoznaczony oraz zgodę na wynajem powierzchni, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 28.589 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie milczącego przedłużenia umowy dzierżawy na czas nieoznaczony mimo zastrzeżenia formy pisemnej dla zgody na przedłużenie, a także interpretacja zgody na wynajem powierzchni w budynku.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych sprawy, w tym długotrwałej bierności jednej ze stron i jej wpływu na interpretację woli stron.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa dzierżawy nieruchomości, której termin oznaczony w umowie upłynął, może zostać uznana za przedłużoną na czas nieoznaczony, jeśli dzierżawca nadal używa rzeczy za zgodą wydzierżawiającego, mimo zastrzeżenia wymogu pisemnej zgody na przedłużenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa dzierżawy może zostać uznana za przedłużoną na czas nieoznaczony na podstawie art. 674 k.c. w zw. z art. 694 k.c., nawet jeśli strony zastrzegły wymóg pisemnej zgody na przedłużenie, jeśli zachowanie wydzierżawiającego (np. bierność, przyjmowanie opłat) świadczy o milczącej zgodzie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bierność pozwanego po upływie terminu umowy, uiszczanie przez powoda czynszu dzierżawnego, akceptacja inwestycji powoda na nieruchomości oraz brak żądania zwrotu gruntu świadczą o milczącej zgodzie na przedłużenie umowy dzierżawy na czas nieoznaczony, mimo zapisu o wymogu pisemnej zgody. Sąd powołał się na art. 674 k.c. w zw. z art. 694 k.c. oraz na orzecznictwo Sądu Najwyższego.
Czy istnieje zgoda wydzierżawiającego na wynajem przez dzierżawcę osobom trzecim powierzchni w budynku wzniesionym na nieruchomości będącej przedmiotem dzierżawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieje zgoda pozwanego na wynajem osobom trzecim powierzchni w budynku.
Uzasadnienie
Sąd oparł ustalenie o zgodzie na wynajem na zgodnych zeznaniach świadków oraz na przedłożonych pismach pozwanego dotyczących kolejnych zezwoleń na rozbudowę i zmianę przeznaczenia budynku, co wskazuje na intencję stron umożliwienia powodowi wynajmowania powierzchni w budynku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. D. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) W. | inne | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 674
Kodeks cywilny
Jeżeli po upływie terminu oznaczonego w umowie albo w wypowiedzeniu najemca używa nadal rzeczy za zgodą wynajmującego, poczytuje się w razie wątpliwości, że najem został przedłużony na czas nie oznaczony.
k.c. art. 694
Kodeks cywilny
Do dzierżawy stosuje się odpowiednio przepisy o najmie.
Pomocnicze
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Wola osoby prawnej może być wyrażona przez każdy organ, który jest umocowany do jej reprezentowania.
k.c. art. 76
Kodeks cywilny
Jeżeli strony zastrzegły w umowie dla jej zawarcia albo dla dokonania w niej zmian formę pisemną, a nie przewidziały dla tych wypadków skutku nieważności, poczytuje się w razie wątpliwości umowę za zawartą pod tym warunkiem.
k.c. art. 74 § 3
Kodeks cywilny
Przepisów o formie pisemnej przewidzianej dla celów dowodowych nie stosuje się do czynności prawnych w stosunkach między przedsiębiorcami.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 479 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach gospodarczych pozwany jest obowiązany podać wszystkie twierdzenia, zarzuty oraz dowody na ich poparcie pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bierność pozwanego po upływie terminu umowy dzierżawy. • Uiszczanie przez powoda opłat za dzierżawę po wygaśnięciu umowy. • Akceptacja przez pozwanego działalności inwestycyjnej powoda na nieruchomości. • Brak żądania przez pozwanego zwrotu nieruchomości lub opuszczenia gruntu po wygaśnięciu umowy. • Plany zagospodarowania przestrzennego pozwanego wskazujące na chęć kontynuacji dzierżawy i czerpania dochodów.
Odrzucone argumenty
Pozwany argumentował, że umowa nie została przedłużona na czas nieoznaczony z powodu braku pisemnej zgody. • Pozwany twierdził, że wpłaty powoda powinny być zaliczane na poczet bezumownego korzystania z gruntu.
Godne uwagi sformułowania
Postawa pozwanego i brak pisemnego potwierdzenia stosunku prawnych łączących strony w praktyce uniemożliwia odbiór budynku. • Pozwany od ponad 5 lat zachowuje bierność w sprawie. • Pozwany zachowywał bierną postawę w sprawie gruntu zajmowanego przez powoda przez okres dwóch lat i dopiero 28 listopada 2005r. zażądał od powoda zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy. • Sama okoliczność, że w wewnętrznym systemie pozwanego wpłaty dokonywane przez W. D. były księgowane jako należność za bezumowne korzystanie z nieruchomości nie ma znaczenia dla oceny zasadności żądania pozwu.
Skład orzekający
Agnieszka Baran
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie milczącego przedłużenia umowy dzierżawy na czas nieoznaczony mimo zastrzeżenia formy pisemnej dla zgody na przedłużenie, a także interpretacja zgody na wynajem powierzchni w budynku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych sprawy, w tym długotrwałej bierności jednej ze stron i jej wpływu na interpretację woli stron.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwałe zaniedbania i bierność jednej ze stron mogą prowadzić do nieoczekiwanych skutków prawnych, w tym do przedłużenia umowy wbrew jej formalnym zapisom. Jest to przykład na znaczenie faktycznego zachowania stron w stosunkach prawnych.
“Czy milczenie pozwanego przedłużyło umowę dzierżawy na czas nieoznaczony? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 28 589 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.