XX GC 461/17

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2022-05-24
SAOSGospodarczezobowiązaniaWysokaokręgowy
legitymacja czynnaprzelew wierzytelnościdoręczenie pozwukuratorbankowośćpostępowanie cywilne

Sąd Okręgowy oddalił powództwo banku o zapłatę z powodu utraty przez bank legitymacji czynnej po sprzedaży wierzytelności przed doręczeniem pozwu.

Bank (...) S.A. wniósł o zapłatę ponad 129 tys. zł od pozwanego M. B. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, ponieważ bank sprzedał wierzytelność funduszowi (...) w W. przed doręczeniem pozwu pozwanemu (reprezentowanemu przez kuratora). W związku z tym bank utracił legitymację czynną, a nabywca nie mógł skutecznie wstąpić do sprawy. Kosztami postępowania obciążono bank.

Powód Bank (...) S.A. wniósł pozew o zapłatę kwoty 129 478,53 zł wraz z odsetkami. W trakcie postępowania, po wniesieniu pozwu, ale przed doręczeniem jego odpisu pozwanemu (któremu ustanowiono kuratora z powodu nieznanego miejsca pobytu), bank sprzedał wierzytelność funduszowi (...) w W. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo, uznając, że bank utracił legitymację czynną. Sąd wskazał, że art. 192 pkt 3 k.p.c., który stabilizuje strony w przypadku zbycia rzeczy lub prawa w toku sprawy, ma zastosowanie tylko do zbycia po doręczeniu odpisu pozwu. Ponieważ zbycie nastąpiło wcześniej, bank nie mógł już dochodzić roszczenia. Sąd odmówił również wstąpienia do sprawy nabywcy wierzytelności na podstawie art. 196 k.p.c. (wymaga wniosku dotychczasowego powoda) oraz art. 195 k.p.c. (dotyczy współuczestnictwa koniecznego). W konsekwencji, wobec braku legitymacji czynnej powoda, sąd oddalił powództwo. Kosztami postępowania obciążono powoda, nakazując pobranie od niego wynagrodzenia kuratorów pozwanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zbycie wierzytelności przed doręczeniem odpisu pozwu skutkuje utratą przez powoda legitymacji czynnej, a przepis art. 192 pkt 3 k.p.c. nie ma zastosowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 192 pkt 3 k.p.c. stabilizuje strony w procesie tylko w przypadku zbycia rzeczy lub prawa po doręczeniu odpisu pozwu. W sytuacji, gdy zbycie nastąpiło wcześniej, powód nie może już dochodzić roszczenia, które mu nie przysługuje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwany M. B.

Strony

NazwaTypRola
Bank (...) - Spółka Akcyjna w W.spółkapowód
M. B.osoba_fizycznapozwany
Skarb Państwa – Sąd Okręgowy w Warszawieorgan_państwowyinne
kurator pozwanegoinneinne
(...) spółki z o.o. w W.spółkainne
(...) w W.inneinne

Przepisy (5)

Pomocnicze

k.p.c. art. 192 § pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ma zastosowanie tylko do zbycia rzeczy lub prawa po doręczeniu odpisu pozwu, nie dotyczy zbycia przed doręczeniem.

k.p.c. art. 196 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wstąpienie nabywcy wierzytelności do sprawy wymaga wniosku dotychczasowego powoda.

k.p.c. art. 195 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczy wyłącznie współuczestnictwa koniecznego.

k.p.c. art. 72 § § 1 pkt. 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja współuczestnictwa koniecznego.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zbycie wierzytelności przez powoda na rzecz funduszu przed doręczeniem odpisu pozwu skutkuje utratą legitymacji czynnej przez powoda. Nabywca wierzytelności nie może skutecznie wstąpić do sprawy na podstawie art. 196 k.p.c. bez wniosku dotychczasowego powoda. Nie zachodzą przesłanki do wstąpienia nabywcy do sprawy na podstawie art. 195 k.p.c. (brak współuczestnictwa koniecznego).

Godne uwagi sformułowania

Sąd zważył co następuje: powództwo zasługuje na oddalenie z powodu braku legitymacji czynnej powoda Banku (...) S.A. Zbycie nastąpiło po wniesieniu pozwu, ale przed doręczeniem jego odpisu pozwanemu Ww. przepis stabilizuje strony procesu wyłącznie w razie zbycia wierzytelności po doręczeniu odpisu pozwu. Nie ma natomiast zastosowania w przypadku, gdy – jak w sprawie niniejszej – do zbycia wierzytelności doszło przed doręczeniem odpisu pozwu. Powód nie może domagać się ochrony prawnej w zakresie roszczenia, które mu nie przysługuje.

Skład orzekający

Magdalena Gałązka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 192 pkt 3 k.p.c. w kontekście zbycia wierzytelności po wniesieniu pozwu, ale przed doręczeniem odpisu pozwanemu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie zbycie nastąpiło przed doręczeniem pozwu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje pułapkę procesową związaną ze zbyciem wierzytelności w trakcie postępowania, co jest częstym zagadnieniem w sprawach bankowych i windykacyjnych.

Bank przegrywa sprawę o zapłatę, bo sprzedał dług przed doręczeniem pozwu!

Dane finansowe

WPS: 129 426 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XX GC 461/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 maja 2022 roku Sąd Okręgowy w Warszawie XX Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSO Magdalena Gałązka Protokolant: Karolina Marciniak po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2022 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa Bank (...) - Spółka Akcyjna w W. przeciwko M. B. o zapłatę kwoty 129 426 złotych 1. oddala powództwo; 2. nakazuje pobrać od powoda Banku (...) - Spółka Akcyjna w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 2 160 złotych (dwa tysiące sto sześćdziesiąt złotych) tytułem wynagrodzenia kuratorów pozwanego. SSO Magdalena Gałązka Sygn. akt XX GC 461/17 UZASADNIENIE Pozwem z 30 maja 2017 r. powód Bank (...) S.A. w W. wniósł o zasądzenie od pozwanego M. B. łącznie kwoty 129 478, 53 złotych wraz z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu. Kurator ustanowiony dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego wniósł o oddalenie powództwa. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: I. Pozwany M. B. jest członkiem zarządu (...) spółki z o.o. w W. (odpis z KRS, k- 46 do 48). II . Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie wydał w dniu 12 lipca 2012 roku wyrok zaoczny, w którym zasądził od (...) spółki z o.o. w W. na rzecz Bank (...) S.A. w W. kwotę 70 316,48 złotych wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego NBP liczonymi od kwoty 46 852, 49 złotych od 7 kwietnia 2011 roku do 27 lipca 2011 roku oraz od kwoty 70 316, 48 złotych od 28 lipca 2011 roku do dnia zapłaty. Wyrok jest prawomocny. Postanowieniem z 15 listopada 2012 roku ww. wyrokowi została nadana klauzula wykonalności (wyrok, k- 39 i verte, oryginał w aktach VIII GC 1475/11). Kwota zasądzona wyrokiem stanowiła zobowiązanie wynikające z umowy kompleksowej pakietu honorarium (umowa, k- 9 do 34, pozew wraz z załącznikami, k- 2 do 26 w aktach VIII GC 1475/11). III. Na podstawie ww. tytułu wykonawczego wierzyciel wszczynał egzekucję dwukrotnie. Postanowieniami z 31 grudnia 2014 roku oraz z 27 lutego 2017 roku komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy - Woli umarzał egzekucję z powodu bezskuteczności (wniosek, k- 40, k- 43 – 44, wysłuchanie, k- 41, postanowienie, k- 42, k- 45). IV . Wierzytelność Banku (...) S.A. została sprzedana 11 stycznia 2019 roku na rzecz (...) w W. (umowa, k- 242 do 251). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty, których nie kwestionowała żadna ze stron. Sąd zważył co następuje: powództwo zasługuje na oddalenie z powodu braku legitymacji czynnej powoda Banku (...) S.A. Brak legitymacji czynnej wynika z następujących okoliczności. 1. Umową przelewu wierzytelności z 11 stycznia 2019 roku powód sprzedał wierzytelność zgłoszoną w niniejszym postępowaniu na rzecz (...) w W. . Zbycie nastąpiło po wniesieniu pozwu, ale przed doręczeniem jego odpisu pozwanemu (reprezentowanemu przez kuratora). Doręczenie kuratorowi odpisu pozwu miało bowiem miejsce w dniu 28 maja 2019 roku. Taka sentencja czasowa ww. czynności oznacza, że w sprawie nie ma zastosowania art. 192 pkt 3 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, z chwilą doręczenia pozwu zbycie w toku sprawy rzeczy lub prawa, objętych sporem, nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy; nabywca może jednak wejść na miejsce zbywcy za zezwoleniem strony przeciwnej. Ww. przepis stabilizuje strony procesu wyłącznie w razie zbycia wierzytelności po doręczeniu odpisu pozwu. Nie ma natomiast zastosowania w przypadku, gdy – jak w sprawie niniejszej – do zbycia wierzytelności doszło przed doręczeniem odpisu pozwu . 2. Nabywca wierzytelności z własnej inicjatywy (k- 206 i nast.) zgłosił się do niniejszej sprawy, powołując się na treść art. 196 § 1 i 2 k.p.c. Sąd odmówił nabywcy prawa wstąpienia do postępowania postanowieniem z 23 grudnia 2021 roku. Niezbędną przesłanką wstąpienia do procesu na ww. podstawie prawnej przez osobę, która winna występować w sprawie w charakterze powoda, jest złożenie wniosku przez dotychczasowego powoda. Dopiero po złożeniu takiego wniosku przez dotychczasowego powoda Sąd jest uprawniony do zawiadomienia osoby wskazanej przez powoda o toczącym się postępowaniu, wskutek którego osoba zawiadomiona może wstąpić do sprawy w charakterze powoda. W niniejszej sprawie powód nie złożył wniosku umożliwiającego wszczęcie przez Sąd procedury z art. 196 k.p.c. Brak wniosku wyklucza możliwość uznania, że doszło do skutecznego przekształcenia podmiotowego po stronie powoda w wyniku samodzielnej inicjatywy nabywcy. 3. Powód pismem z 16 kwietnia 2021 roku (k- 227 verte) złożył natomiast inny wniosek, tj. wniosek o dopuszczenie nabywcy do udziału w sprawie na podstawie art. 195 § 1 i 2 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli okaże się, że nie występują w charakterze powodów lub pozwanych wszystkie osoby, których łączny udział w sprawie jest konieczny, sąd wezwie stronę powodową, aby oznaczyła w wyznaczonym terminie osoby niebiorące udziału w taki sposób, by ich wezwanie lub zawiadomienie było możliwe. Przepis dotyczy wyłącznie współuczestnictwa koniecznego, tj. sytuacji, w której proces musi toczyć się w udziałem wszystkich współuczestników, tj. podmiotów, których prawa i obowiązki bądź są wspólne lub oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej, bądź ich roszczenia są jednego rodzaju, oparte na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej ( art. 72 § 1 pkt. 1 i 2 k.p.c. ). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi, bowiem ani powód ani nabywca nie są współuczestnikami w jakimkolwiek zakresie, a ich powiązanie polega wyłącznie na tym, że powód zbył wierzytelność na rzecz funduszu (...) . Z uwagi na brak podstawy do stosowania art. 195 § 1 i 2 k.p.c. , Sąd odmówił uwzględnienia tego wniosku powoda (postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 24 maja 2022 roku). Zbycie przez powoda wierzytelności przed doręczeniem odpisu pozwu i brak skutecznego wstąpienia nabywcy do sprawy oznacza, że powodowi nie przysługuje legitymacja czynna w niniejszej sprawie. Powód nie może domagać się ochrony prawnej w zakresie roszczenia, które mu nie przysługuje (por. wyrok SN. z 12 grudnia 2012 r., III CZP 83/12). Brak legitymacji uzasadniał oddalenie powództwa, o czym Sąd orzekł w punkcie pierwszym wyroku. Z uwagi na charakter rozstrzygnięcia, rozważanie merytorycznych przesłanek odpowiedzialności pozwanego było zbędne. Kwotę przyznanego kuratorom wynagrodzenia w łącznej wysokości 2 160 złotych Sąd nakazał pobrać od powoda, jako przegrywającego spór, na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnyc h oraz zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sporu (punkt drugi wyroku). SSO Magdalena Gałązka

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI