XX GC 335/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na nadawcę programu radiowego nałożono karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o radiofonii i telewizji, polegające na umieszczeniu ukrytej reklamy w audycjach. Nadawca odwołał się od tej decyzji, argumentując, że brak było ukrytej reklamy oraz że zastosowana podstawa prawna była niewłaściwa. Sąd Okręgowy, analizując stan faktyczny ustalony na podstawie dokumentów i nagrań, oddalił odwołanie. Sąd uznał, że zastosowana podstawa prawna, w tym art. 16c w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy o radiofonii i telewizji, była prawidłowa, a materiały dowodowe jednoznacznie wskazywały na intencję osiągnięcia skutku reklamowego poprzez promowanie podmiotów trzecich (uczelni, firm) w sposób, który mógł wprowadzić publiczność w błąd co do charakteru przekazu. Sąd podkreślił, że brak wynagrodzenia nie wyklucza kwalifikacji przekazu jako ukrytej reklamy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparte zostało na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ukrytej reklamy w mediach, w szczególności w radiofonii, oraz stosowanie przepisów przejściowych.
Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji ustawy o radiofonii i telewizji. Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące charakteru audycji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zastosowana przez KRRiT podstawa prawna (art. 16c w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy o radiofonii i telewizji) jest prawidłowa w przypadku nałożenia kary za ukrytą reklamę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podstawa prawna jest prawidłowa.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że do postępowań wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Art. 16c zakazywał ukrytej reklamy, a art. 4 pkt 11 definiował ją jako przedstawianie towarów, usług lub działalności przedsiębiorcy w audycjach, jeśli zamiarem nadawcy było osiągnięcie skutku reklamowego i możliwe było wprowadzenie publiczności w błąd.
Czy promowanie podmiotów trzecich w audycjach radiowych, bez wyraźnego oznaczenia jako reklama i bez wynagrodzenia dla nadawcy, stanowi ukrytą reklamę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi ukrytą reklamę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że używanie sformułowań promocyjnych i emitowanie treści jednoznacznie pozytywnych dla promowanych podmiotów, a także podziękowania za wsparcie finansowe, wyczerpują znamiona przekazu reklamowego. Fakt braku wynagrodzenia nie jest warunkiem koniecznym do uznania przekazu za ukrytą reklamę, jeśli intencją było osiągnięcie skutku reklamowego i mogło to wprowadzić odbiorcę w błąd.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji | organ_państwowy | organ wydający decyzję |
| W. Prowincja Redemptorystów / (...) (...) Radia (...) | inne | skarżący / nadawca |
| R. M. | inne | skarżący (powiadomił KRRiT) |
Przepisy (7)
Główne
u.r.t. art. 16c
Ustawa o radiofonii i telewizji
Zakazuje nadawania ukrytej reklamy.
u.r.t. art. 4 § pkt 11
Ustawa o radiofonii i telewizji
Definiuje ukrytą reklamę jako przedstawianie w audycjach towarów, usług, nazwy, firmy, znaku towarowego lub działalności przedsiębiorcy, jeżeli zamiarem nadawcy jest osiągnięcie skutku reklamowego i możliwe jest wprowadzenie publiczności w błąd co do charakteru przekazu.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 25 marca 2011 r. o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji oraz niektórych innych ustaw art. 10 § ust. 1
Do postępowań wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
u.r.t. art. 10 § ust. 2
Ustawa o radiofonii i telewizji
Podstawa do wezwania nadawcy do zaniechania działań naruszających przepisy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 109
Kodeks postępowania cywilnego
Żądanie zasądzenia zwrotu kosztów przez stronę wygrywającą.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 6 § pkt 3
Minimalna stawka wynagrodzenia radcy prawnego przy wartości przedmiotu sporu w granicach 1.500 – 5000 zł wynosi 600 zł.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowość zastosowanej podstawy prawnej (art. 16c w zw. z art. 4 pkt 11 u.r.t.). • Wyczerpanie znamion ukrytej reklamy poprzez promowanie podmiotów trzecich w audycjach. • Możliwość wprowadzenia publiczności w błąd co do charakteru przekazu. • Fakt braku wynagrodzenia nie wyklucza kwalifikacji jako ukryta reklama.
Odrzucone argumenty
Brak ukrytej reklamy w audycjach. • Niewłaściwa podstawa prawna decyzji KRRiT. • Odwołanie dotyczyło innej audycji niż ta, za którą nałożono karę.
Godne uwagi sformułowania
możliwe jest wprowadzenie publiczności w błąd co do charakteru przekazu • intencja nadawcy było osiągnięcie skutku reklamowego • treści jednoznacznie pozytywnych dla (...) , które miały charakter jednoznacznie promocyjny wyczerpuje znamiona przekazu o charakterze reklamowym • fakt, że nadawca nie otrzymał z tego tytułu wynagrodzenia nie jest warunkiem niezbędnym do tego aby dany przekaz mógł zostać zakwalifikowany jako ukryta reklama
Skład orzekający
Piotr Wierzchowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ukrytej reklamy w mediach, w szczególności w radiofonii, oraz stosowanie przepisów przejściowych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji ustawy o radiofonii i telewizji. Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące charakteru audycji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zjawiska ukrytej reklamy w mediach, co jest istotne zarówno dla nadawców, jak i odbiorców. Interpretacja przepisów i kryteria oceny są praktycznie użyteczne.
“Czy Twoje ulubione audycje radiowe zawierają ukryte reklamy? Sąd wyjaśnia, kiedy promocja staje się nielegalna.”
Sektor
media
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt XX GC 335/12 UZASADNIENIE Decyzją nr (...) z dnia 30 marca 2012 r. Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji nałożył na (...) (...) w, nadawcę programu Radio (...) karę pieniężną w wysokości (...) zł za naruszenie przez nadawcę obowiązku wynikającego z art. 16c w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 20 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji w programie Radia (...) wyemitowanego w dniach 11,12 i 16 maja 2011 r. Powyższe naruszenie polegało na umieszczeniu przez nadawcę w w/w audycjach ukrytej reklamy. Od powyższej decyzji pismem z dnia 11 kwietnia 2012 r. odwołała się W. Prowincja Redemptorystów i wniosła o uchylenie w całości przedmiotowej decyzji. Skarżący w uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że w jego opinii we wskazanych audycjach brak było ukrytej reklamy. Skarżący wskazał nadto, że przytoczona w decyzji podstawa prawna jej wydania ( art. 4 pkt 11 ) nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że dotyczy pojęcia osoby zagranicznej. W dalszej części odwołania skarżący powoływał się na pojęcie przekazu handlowego, a ostatecznie wskazał, że treść przekazu wyemitowana na antenie Radia (...) w dniu 3 grudnia 2011 r. stanowiła relację z imprezy stanowiącej 20 lecie obchodów rocznicy radia. W odpowiedzi na odwołanie Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wniósł o oddalenie odwołania w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Skargą z dnia 19 maja 2011 r. R. M. powiadomił Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o tym, że mimo upomnień W. Prowincja Redemptorystów, która jest uprawniona do nadawania programu Radio (...) , wbrew przepisom ustawy nadaje reklamy i reklamy ukryte. Skarżący wskazał dokładnie, o które audycje chodzi, w jakich dniach były one nadawane i o jakich godzinach. W związku z powyższym zażądał wydania decyzji nakazującej zaniechanie przez nadawcę społecznego działań naruszających przepisy ustawy, nałożenia na nadawcę kary pieniężnej ewentualnie cofnięcia koncesji ( dowód: skarga k. 30-31 akt ). W oparciu o uzyskane informacje pismem z dnia 7 lipca 2011 r. Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji skierował do (...) (...) Radia (...) pismo, w którym wskazał, że analiza przesłanych do kontroli dokumentów i nagrań fragmentów programu wyemitowanego przez Radio (...) w dniach 11,12 i 16 maja 2011 r. wykazała po raz kolejny naruszenie przepisu zawartego w art. 16 c w związku z art. 4 pkt. 11 ustawy o radiofonii i telewizji . W swoim piśmie Przewodniczący precyzyjnie wskazał, o które fragmenty audycji chodzi. W związku z powyższym na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy o radiofonii i telewizji nadawca audycji po raz kolejny został wezwany do bezzwłocznego zaniechania działań naruszających przepisy ustawy. Jednocześnie Przewodniczący (...) przypomniał, że decyzją nr (...) z dnia 20 października 2010 r. nakazano (...) (...) zaniechanie nadawania przekazów będących ukrytą reklamą. Jednocześnie nadawca został zobowiązany do złożenia w terminie 7 dni końcowego oświadczenia w przedmiotowej kwestii. Po tym terminie Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji miał wydać stosowną decyzję administracyjną ( dowód: pismo Przewodniczącego (...) k. 22-24, notatka służbowa k. 26-28 akt ). Ponieważ do dnia 30 marca 2012 r. Koncesjonariusz nie złożył końcowego oświadczenia, decyzją z tego dnia Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji nałożył na (...) (...) w karę pieniężną w wysokości (...) zł. W uzasadnieniu decyzji Przewodniczący (...) wskazał, że w audycjach, które były nadawane w dniach 11 maja 2011 r. o godzinie 2.28, 18.54, 12 maja 2011 r. w godzinach 21.43-23.40 i w dniu 16 maja 2011 r. około godziny 18.37 koncesjonariusz dopuścił nadawanie ukrytej reklamy. Odwołanie od decyzji złożył koncesjonariusz i wskazał, że organ zastosował niewłaściwą podstawę prawną, powołał się na audycję wyemitowaną w dniu 3 grudnia 2011 r. i odnosił się do pojęcia przekazu handlowego ( dowód: odwołanie k. 8-11 akt ). Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dokumenty i nagrania znajdujące się w aktach sprawy, które nie były kwestionowane przez strony. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ wydający decyzję o ukaraniu karą pieniężną zastosował prawidłową podstawę prawną. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 25 marca 2011 r. o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z dnia 22 kwietnia 2011 r. ) „do postępowań wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe”. Tak więc w niniejszej sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy przed zmianami. Zgodnie z nimi w art. 16c zostało wskazane wprost, że zakazane jest nadawanie reklamy ukrytej. Natomiast art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 20.12.1992 r. wskazywał precyzyjnie, że „reklamą ukrytą jest przedstawianie w audycjach towarów, usług, nazwy, firmy, znaku towarowego lub działalności przedsiębiorcy będącego producentem towaru lub świadczącego usługi, jeżeli zamiarem nadawcy, w szczególności związanym z wynagrodzeniem lub uzyskaniem innej korzyści, jest osiągnięcie skutku reklamowego oraz jeżeli możliwe jest wprowadzenie publiczności w błąd co do charakteru przekazu”. Materiały znajdujące się w aktach sprawy wskazują w sposób jednoznaczny, że intencja nadawcy było osiągnięcie skutku reklamowego w interesie podmiotów autonomicznych wobec nadawcy – Wyższej Szkoły (...) w T. , (...) i (...) . Używanie przez prowadzącego i gości sformułowań o zabarwieniu promocyjnym takich jak „ (...) (...) , (...) ”, czy emitowanie w trakcie całej audycji w dniu 12 maja 2011 r. w godzinach 21.43-23.40 treści jednoznacznie pozytywnych dla (...) , które miały charakter jednoznacznie promocyjny wyczerpuje znamiona przekazu o charakterze reklamowym. Trzeba również wskazać, że podczas emisji audycji objętych decyzją nadawca promował również (...) (...) dziękując za wsparcie finansowe szkoły. Takie przekazy niewyodrębnione wyraźnie w programie nadawcy w sposób nie budzący wątpliwości , że są reklamami i nie pochodzą od nadawcy, sprawiają że odbiorca może odnieść wrażenie, że jest informacja obiektywna. Takie działanie należy zatem uznać za sprzeczne z ustawą. Należy w tym miejscu wskazać także, że odwołanie skarżącego nie odnosi się w zasadzie do treści decyzji wydanej przez organ, gdyż skarżący powołuje się w nim na audycję nadaną w dniu 3 grudnia 2011 r. i odnosi się do ukrytego przekazu handlowego. Mimo wszystko trzeba jednak uznać, że decyzja organu jest w pełni zasadna. Analiza dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy i nagrań wskazuje jednoznacznie, że we wskazanych audycjach mamy do czynienia z ukryta reklamą. A fakt, że nadawca nie otrzymał z tego tytułu wynagrodzenia nie jest warunkiem niezbędnym do tego aby dany przekaz mógł zostać zakwalifikowany jako ukryta reklama. W związku z powyższym odwołanie skarżącego nie zasługiwało na uwzględnienie i zostało oddalone. Ponieważ Przewodniczący (...) wygrał sprawę w całości zastosowanie znajduje – w zakresie kosztów procesu – art. 98 k.p.c. , z którego to wynika, że strona przegrywająca sprawę w całości obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw (zasada odpowiedzialności za wynik procesu). Zwrot tych kosztów przysługuje Prezesowi albowiem jego pełnomocnik procesowy będący radcą prawnym zgłosił żądanie ich zasądzenia ( art. 109 k.p.c. ). Jedyny koszt celowej obrony w przedmiotowym postępowaniu to wynagrodzenie jego pełnomocnika procesowego będącego radcą prawnym. Koszt wynagrodzenia pełnomocnika procesowego będącego radcą prawnym ustalono na podstawie przepisu § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm./ minimalna stawka wynagrodzenia radcy prawnego przy wartości przedmiotu sporu w granicach 1.500 – 5000 zł – wynosi 600 zł. W ocenie Sądu Okręgowego ta stawka jest właściwa albowiem o ile w zakresie procedury w niniejszej sprawie ustawa odsyła do przepisów dotyczących praktyk monopolistycznych, o tyle w zakresie przepisów dotyczących kosztów zastępstwa procesowego odwołania takiego brak co powoduje, że konieczne staje się stosowanie ogólnej reguły uzależniającej wysokość kosztów zastępstwa procesowego od wartości przedmiotu sporu, a w sprawie o nałożenie kary pieniężnej wartością przedmiotu sporu jest wysokość nałożonej kary. Biorąc powyższe pod uwagę należało orzec jak w sentencji. SSO Piotr Wierzchowski