XX GC 298/14

Sygn. akt XX GC 298/14 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 27 marca 2013 r. (data stempla pocztowego) Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo – Rozliczeniowa (...) w W. wniosła o ustalenie nieistnienia uchwały nr (...) Zgromadzenia Wspólników (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. , podjętej przez Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników w dniu 19 grudnia 2013 roku, w przedmiocie zmiany umowy spółki w zakresie zmiany §16, §20 i §21 umowy spółki. Powódka wniosła również o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Uzasadniając swoje żądanie powódka wskazała, że w dniu 19 grudnia 2013 roku jedyny wspólnik pozwanego, reprezentowany przez komplementariusza spółki (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w W. , (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością bez wiedzy komandytariusza (...) — powoda, uczestniczył w Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników pozwanej Spółki, które odbyło się w trybie art. 240 kodeksu spółek handlowych i podjął na nim m.in. Uchwałę nr (...) w sprawie zmiany umowy Spółki w przedmiocie usunięcia w pozwanej spółce Rady Nadzorczej, jako organu nadzorczego spółki oraz zmiany w zakresie Zarządu Spółki. Zdaniem powódki komplementariusz (...) , korzystając ze swojego prawa do reprezentowania spółki (...) , w przekonaniu powódki nadużył swoje prawo i czynił z niego użytek w sposób sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem oraz z zasadami współżycia społecznego. Powód, jako komandytariusz (...) , co prawda nie miał prawa reprezentowania (...) na Zgromadzeniu Wspólników pozwanej Spółki, jednakże uwzględniając treść § 8 ust. 2 umowy spółki (...) , jako wspólnik (...) uprawniony był do współdecydowania o sprawach przekraczających zwykły zarząd, a nadto wspólnicy (...) uzgodnili szczegółowe zasady funkcjonowania pozwanej Spółki, w szczególności polegające na obowiązku istnienia Rady Nadzorczej oraz powołania w jej skład osób . Powódka wskazała, że dotychczasowe brzmienie umowy pozwanej Spółki, skład osobowy organów pozwanej Spółki oraz powołanie Rady Nadzorczej jako jej organu nadzorczego, miało na celu przede wszystkim zapewnienie prawidłowego i zgodnego z interesami pozwanej Spółki nadzoru nad działalnością. W skład Zarządu i Rady Nadzorczej wchodziły dotychczas osoby zaufane SKOK (...) , powiązane ze SKOK (...) , jako jedynego komandytariusza spółki (...) , która jest jedynym wspólnikiem pozwanej Spółki. Mając na uwadze umowę pozwanej Spółki oraz odwołanie Rady Nadzorczej jako organu, należy stwierdzić, iż wpływ na pozwaną Spółkę został zdecydowanie ograniczony. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością , jako komplementariusz spółki (...) , wniosła do niej wkład pieniężny w wysokości 1.000,00 zł. Działania komplementariusza (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością podczas Zgromadzenia Wspólników pozwanej Spółki skierowane były przeciwko interesom powódki. Dokonane przez komplementariusza (...) (reprezentującego (...) , jako wspólnika pozwanej Spółki) na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników z dnia 19 grudnia 2013 r. czynności w pozwanej Spółce zostały podjęte przeciwko i na niekorzyść powoda, ale również na niekorzyść pozwanej Spółki oraz spółki (...) . Zdaniem powódki istnieje zagrożenie naruszenia interesów majątkowych powódki, pozwanej Spółki oraz spółki (...) . Powód wniósł niewspółmiernie większy wkład do spółki (...) , jako komandytariusz, aniżeli komplementariusz spółki (...) . Z całą pewnością dokonanie tak istotnych zmian w spółce 100% zależnej, stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłych czynności. Zmiany zostały dokonane z naruszeniem interesów powódki, jako komandytariusza spółki (...) i zostały dokonane z pokrzywdzeniem powódki, jako (...) spółki (...) . Struktura powiązań osobowych pozwanej Spółki, jak i zmiany umowy pozwanej Spółki dokonane podczas Zgromadzenia Wspólników w dniu 19 grudnia 2013 roku, w obecnym stanie faktycznym stanowią zagrożenie interesów komandytariusza (...) . Odpis pozwu został doręczony pozwanemu (...) Sp. z o.o. w W. w dniu 8 maja 2014 r. Mimo odebrania pozwu strona pozwana nie odniosła się do jego treści i nie zajęła żadnego stanowiska w sprawie. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Aktem notarialnym z dnia 21 grudnia 2009 r. P. O. reprezentująca spółkę (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. , oraz M. P. i W. K. uprawnieni do łącznej reprezentacji Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowa (...) z siedzibą w W. zawiązali spółkę komandytową, która miała działać pod firmą (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ” Spółka Komandytowa. Komplementariusz (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wniósł do spółki tytułem wkładu kwotę 1000 zł, natomiast komandytariusz Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa (...) z siedziba w W. wniosła do spółki aporty o łącznej wartości 10.418.575,79 zł. W § 8 pkt 2 umowy strony ustaliły, że w sprawach przekraczających zakres zwykłych czynności Spółki wymagana jest zgoda wszystkich wspólników. Sprawy przekraczające zakres zwykłych czynności obejmują w szczególności nabycie i zbycie nieruchomości, użytkowania wieczystego lu8b udziału w tych prawach, zbycie i wydzierżawienie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz ustanowienie na nich ograniczonego prawa rzeczowego , nabycie lub zbycie udziałów w innych spółkach rozporządzenie prawem lub zaciągnięcie zobowiązania o wartości przekraczającej 500.000 zł (dowód: kopia aktu notarialnego k. 25-40 akt) Z kolei w dniu 5 lipca 2012 r. odbyło się Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. , które otworzył i któremu przewodniczył M. P. . Zgromadzenie podjęło uchwałę o zmianie nazwy spółki, która miała od tego dnia brzmieć (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością , ustanowiona także Radę Nadzorczą, która miała się składać od 3 do 6 członków (dowód: kopia aktu notarialnego k. 49-57 akt). W dniu 19 grudnia 2013 roku jedyny wspólnik pozwanego, reprezentowany przez komplementariusza spółki (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością bez wiedzy komandytariusza (...) — powoda, uczestniczył w Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników pozwanej Spółki, które odbyło się w trybie art. 240 kodeksu spółek handlowych i podjął na nim m.in. Uchwałę nr (...) w sprawie zmiany umowy Spółki w przedmiocie usunięcia w pozwanej spółce Rady Nadzorczej, jako organu nadzorczego spółki oraz zmiany w zakresie Zarządu Spółki. Ponadto podjęto uchwały o odwołaniu dotychczasowych członków Zarządu i Rady Nadzorczej przy jednoczesnym powołaniu Pana K. J. na funkcję Prezesa Zarządu w pozwanej Spółce. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jako komplementariusz nie poinformowała komandytariusza (...) o planach odbycia Zgromadzenia Wspólników pozwanej Spółki oraz nie uzyskała zgody komandytariusza (...) na dokonanie tak istotnych zmian w pozwanej Spółce, która to spółka jest spółką 100% zależną od (...) (dowód: kopia aktu notarialnego k. 59-71). Zgodnie z brzmieniem umowy spółki (...) § 8 st. 2 w sprawach przekraczających zakres zwykłych czynności spółki (...) wymagana jest zgoda wszystkich wspólników (...) . Zdaniem powoda zmiany umowy pozwanej Spółki dokonane podczas Zgromadzenia Wspólników w dniu 19 grudnia 2013 roku, w obecnym stanie faktycznym stanowią zagrożenie interesów komandytariusza (...) , dlatego powództwo o ustalenie nieistnienia uchwały nr. (...) Zgromadzenia Wspólników (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością stało się konieczne. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że jedynym (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. jest firma (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. . Z kolei spółka (...) Spółka z o.o. jest komplemetariuszem spółki (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa z siedzibą w W. , gdzie komandytariuszem jest powodowa spółka. Swoje roszczenie powódka oparła o treść art. 189 k.p.c. , który mówi, że powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Swój interes prawny strona powodowa uzasadniała tym, że uchwała z dnia 19 grudnia 2013 r. czynności w pozwanej spółce zostały podjęte przeciwko i na niekorzyść powoda, a także na niekorzyść pozwanej spółki i spółki (...) . Jak powód sam wskazał w pozwie, zgromadzenie w dniu 19 grudnia 2013 r. zostało zwołane w oparciu o treść art. 240 ksh , który mówi, że uchwały można powziąć pomimo braku formalnego zwołania zgromadzenia wspólników, jeżeli cały kapitał zakładowy jest reprezentowany, a nikt z obecnych nie zgłosił sprzeciwu dotyczącego odbycia zgromadzenia lub wniesienia poszczególnych spraw do porządku obrad. Taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż cały kapitał zakładowy jest w posiadaniu spółki (...) spółka z ograniczona odpowiedzialnością . W ocenie Sądu Okręgowego powódka nie ma interesu prawnego w tym, by kierować powództwo przeciwko spółce (...) Sp. z o.o. w W. . Jak słusznie wskazuje powódka, zgodnie z § 8 umowy spółki komandytowej w sprawach przekraczających zakres zwykłych czynności spółki wymagana jest zgoda wszystkich wspólników. Nie ulega wątpliwości, że (...) Sp. z o.o. nie uzyskała takiej zgody od komandytariusza, jednak zadaniem Sądu taka zgoda nie była konieczna, gdyż zapisy § 8 umowy spółki komandytowej, tej spółki właśnie dotyczą. Powódka i tak nie mogła reprezentować (...) na zgromadzeniu wspólników pozwanej spółki, gdyż nie jest jej udziałowcem i nie jest w żaden sposób z nią związana. Dlatego w ocenie Sądu powództwo przeciwko (...) Sp. z o.o. nie zostało skierowane właściwie. Jeżeli chodzi o skład osobowy spółki to trzeba wskazać, że regulowały go personalnie uchwały Nr 2, 3, 4, 5, 6 i 7, które przez powódkę nie zostały zaskarżone. W wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 3 lipca 2008 r. w sprawie V ACa 227/08 stwierdzono, że „bez uruchomienia przewidzianych w Kodeksie spółek handlowych środków, poza trybem w nim przewidzianym, nie można domagać się ustalenia nieważności uchwały zgromadzenia wspólników. Jedynie w razie, gdyby na podstawie uchwały sprzecznej z ustawą wystąpiono z procesem przeciwko określonej osobie, przysługuje jej nieograniczony w czasie zarzut nieważności ( art. 252 § 4 k.s.h. ). Przepis ten pełni funkcję ochronną i byłby zbędny w razie istnienia równolegle możliwości zakwestionowania uchwały przez każdego zainteresowanego i w każdym czasie na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego . Z wykładni przepisów o zaskarżaniu uchwał wynika, że tryb przewidziany w Kodeksie spółek handlowych wyczerpuje prawne możliwości wzruszania uchwał zgromadzenia wspólników, zaś orzeczenie sądu - w przeciwieństwie do wydawanych na podstawie art. 189 k.p.c. w przedmiocie ustalenia bezwzględnej nieważności czynności - nie ma charakteru deklaratoryjnego. Wyłączenie jego stosowania należy zatem rozumieć jako zakaz ustalania przez kogokolwiek, kto powołuje się na swój interes prawny, że uchwała nie wywołuje skutków prawnych, czyli nie doprowadziła do powstania prawa lub stosunku prawnego”. Z kolei Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 26 marca 2008 r. w sprawie I ACa 200/08 wskazał, że „ wyrok w procesie o ustalenie, wydany na podstawie przepisu art. 189 k.p.c. może mieć wyłącznie charakter deklaratywny, to znaczy może jedynie stwierdzać istniejący już obiektywnie stan praw i stosunków prawnych”. Zdaniem Sądu Okręgowego z powyższych ustaleń wynika, ze powództwo należało oddalić, gdyż powód nie wykazał przesłanek z art. 6 k.c. , który mówi, że „ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne”. O ile można uznać za dopuszczalne skierowanie powództwa w niniejszej sprawie to tylko przeciwko spółce (...) Sp. z o.o. w W. , która naruszyła umowę spółki komandytowej nie uzyskując zgody komandytariusza. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało orzec, jak w sentencji wyroku. SSO Piotr Wierzchowski