XX GC 230/17

Sygn. akt XX GC 230/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lutego 2018 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XX Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSO Iwona Grzegorzewska Protokolant: sekr.sądowy Paulina Ogorzałek po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2018 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa J. Ż. przeciwko (...) sp. z o.o. w W. o uchylenie/stwierdzenie nieważności uchwały orzeka: 1. oddala powództwo w całości; 2. ustala, że przegrywającym sprawę w 100% jest powód, a szczegółowe rozliczenie kosztów pozostawia referendarzowi sądowemu. SSO Iwona Grzegorzewska Sygn. akt XX GC 230/17 UZASADNIENIE Pismem z dnia 23 marca 2017 roku J. Ż. (dalej: powód) wniósł pozew przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. (dalej: pozwana, spółki (...) ) o ustalenie nieistnienia uchwały Nr 2 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki pozwanej, w przedmiocie powołania na funkcję prezesa zarządu J. Ż. . W uzasadnieniu powód wskazał, że pełnomocnictwo udzielone J. S. do udziału, w imieniu spółki (...) S.A. (jedynego wspólnika spółki (...) ) w Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników oraz do m.in. powoływania i odwoływania członków zarządu spółki (...) zostało udzielone z naruszeniem zasad reprezentacji spółki (...) . Powód wskazał, że pełnomocnictwo zostało udzielone przez dwóch członków zarządu, przy czym jeden z nich – P. J. – skazany wyrokiem karnym 14/07/2006 roku, zgodnie z art. 18 § 2 k.s.h. nie mógł pełnić funkcji członka zarządu, a w konsekwencji nie mógł udzielić – wspólnie z drugim członkiem zarządu – pełnomocnictwa J. S. do działania w imieniu spółki (...) . Podjęcie uchwały przez NZW spółki (...) przez J. S. działającego w imieniu jedynego (...) spółki (...) nie było możliwe, a uchwała Nr 2 – nieistniejąca. W odpowiedzi na pozew (...) sp. z o.o. w W. wniósł o oddalenie powództwa podnosząc, że do udzielenia pełnomocnictwa J. S. nie doszło z naruszeniem zasad reprezentacji, o której mowa w art. 22 Statutu spółki (...) S.A. jak również podniósł brak interesu prawnego po stronie powoda. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Jedynym wspólnikiem spółki (...) sp. z o.o. w W. jest (...) spółka akcyjna w W. . Wyrokiem z dnia 24/07/2006 roku Sądu Rejonowego (...) – (...) w G. , Wydział II Karny - P. J. został skazany za popełnienie dwóch czynów zabronionych z art. 299 § 1 i 5 k.k. w zw. z art. 12 k.k. oraz art. 286 §1 k.k. w zw. z art. 294 §1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. P. J. wymierzono m.in. karę łączną 4 lat pozbawienia wolności, której wykonanie zawieszono warunkowo na okres 10 lat. Wyrok uprawomocnił się 01/08/2006 roku. (kopia wyroku k. 11-12, akta karne) (...) S.A. została zawiązana 09/09/2010 roku przez P. J. i A. T. . Zgodnie z art. 20 pkt 1 Statutu (...) : Zarząd spółki składa się z 1 (jednego) do 5 (pięciu) członków, na czele z prezesem Zarządu. Zgodnie z art. 22 pkt 1 i 2 w przypadku Zarządu jednoosobowego, przy składaniu oświadczeń i podpisywaniu w imieniu Spółki Spółkę reprezentuje jedyny członek Zarządu; W przypadku gdy Zarząd będzie wieloosobowy, do składania oświadczeń i podpisywania w imieniu Spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków Zarządu albo jednego członka Zarządu łącznie z prokurentem. (akt notarialny k. 13 – 17 oraz k. 57) 09/09/2010 roku P. J. został powołany na funkcję prezesa zarządu spółki (...) . W dniu 30/09/2011 roku P. J. jako przez zarządu (...) oraz M. A. jako członek zarządu złożyli oświadczenie o udzieleniu pełnomocnictwa J. S. m.in. do brania udziału z prawem głosu na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników spółki (...) sp. z o.o. w W. w dniu 01/10/2011 roku, a w szczególności do odwoływania i powoływania członków zarządu spółki (...) . (pełnomocnictwo k. 19) W dniu 01/10/2011 roku odbyło się Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki (...) , na którym została podjęta Uchwała Nr 1 odwołująca z funkcji prezesa zarządu spółki (...) L. T. oraz Uchwała Nr 2 powołująca na funkcję prezesa zarządu spółki (...) J. Ż. . Obydwie uchwały podjęto jednogłośnie, przez jedynego (...) spółki (...) – spółkę (...) reprezentowaną przez J. S. . (protokół k. 20 – 22, lista obecności k. 22) Powyższy stan faktyczny w niniejszej sprawie był niesporny – wszystkie okoliczności wynikały z niespornych twierdzeń stron jak również znalazły potwierdzenie w załączonych przez strony kopiach i odpisach dokumentów prywatnych i urzędowych. Żadna ze stron nie kwestionowała tych dokumentów pod względem autentyczności oraz zgodności treści z rzeczywistym stanem rzeczy, a Sąd nie znalazł podstaw do czynienia tego z urzędu. Rozstrzygnięcie sprawy zależało wyłącznie od oceny prawnej opisanych wyżej okoliczności faktycznych. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Powództwo zostało oddalone w całości jako niezasadne. Istotą sprawy było rozstrzygnięcie, czy pełnomocnictwo udzielone J. S. w dniu 30/09/2011 roku do reprezentowania spółki (...) , jedynego wspólnika spółki (...) , na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników w dniu 01/10/2011 roku, w szczególności do odwoływania i powoływania zarządu spółki (...) było udzielone zgodne z zasadami reprezentacji, a więc ważne i skuteczne. Nie jest sporne, że P. J. został prawomocnie skazany za przestępstwa określone w rozdziałach XXXIII-XXXVII Kodeksu Karnego , wyrokiem z dnia 24/07/2006 roku, prawomocnym od 01/08/2006 roku. Zgodnie z art. 18 § 2 k.s.h. nie może być członkiem zarządu (…) osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach rozdziałów XXXIII-XXXVII Kodeksu karnego ; zgodnie z § 3 zakaz, o którym mowa w § 2 , ustaje z upływem piątego roku od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego, jednakże nie może zakończyć się wcześniej niż z upływem trzech lat od dnia zakończenia okresu odbywania kary. Zgodnie z art. 75 § 4 k.k. wykonanie kary warunkowo zawieszonej w niniejszej sprawie można było zarządzić do dnia 01/02/2017 roku. Niemniej wykonanie kary nie zostało zarządzone. Niezależnie od interpretacji daty końcowej obowiązywania zakazu z art. 18 k.s.h. jest oczywiste, że zakaz pełnienia funkcji członka zarządu dla P. J. trwał minimum do 01/08/2011 roku. Regulacja art. 18 § 2 k.s.h. stanowi negatywną przesłankę dopuszczalności skutecznego powołania danej osoby na funkcje wskazane w § 2 art. 18 k.s.h. wyłączając zdolność do ich pełnienia. Powołanie osoby skazanej za przestępstwa wymienione tym przepisie jest nieważne wobec sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa. W konsekwencji akt powołania P. J. na prezesa zarządu spółki (...) w dniu 09/09/2010 roku był nieważny i nie odniósł zamierzonych skutków prawnych. P. J. w dniu 30/09/2011 roku, tj. w dniu udzielania pełnomocnictwa J. S. nie był członkiem/prezesem zarządu spółki (...) . W konsekwencji uznać należy, że w dniu 30/09/2010 roku jedynym członkiem zarządu spółki (...) był M. A. . W świetle Statutu spółki (...) , a w szczególności art. 20 pkt 1 i art. 22 pkt 1 i 2 zarząd spółki może być jedno albo wieloosobowy (od 1 do 5 osób). W przypadku zarządu jednoosobowego, przy składaniu oświadczeń i podpisywaniu w imieniu spółki, spółkę reprezentuje jedyny członek zarządu, a w przypadku gdy zarząd będzie wieloosobowy, do składania oświadczeń i podpisywania w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. W ocenie Sądu przepisy statutu wyraźnie wskazują, że zarząd spółki (...) może działać zarówno gdy jest jednoosobowy jak i wieloosobowy. Dla każdej z tych sytuacji jest przewidziany sposób reprezentacji. Ponieważ P. J. nie mógł być członkiem zarządu, zarząd w dniu 30/09/2011 roku był jednoosobowy. Nie miała miejsca sytuacja, że z powodu braku osób w zarządzie spółka nie mogła działać, czemu służyło widełkowe (od 1 do 5) określenie liczby członków zarządu. W konsekwencji pełnomocnictwo udzielone J. S. było ważne i skuteczne. Tylko w sytuacji sztywnego określenia liczby członków zarządu, wygaśnięcie mandatu jednego bądź nieważność powołania jednego z nich prowadzi do braku organu w spółce. Reasumując – skoro pełnomocnictwo udzielone J. S. było ważne i skuteczne, to brak jest podstaw to ustaleń, że uchwały Nr 1 i Nr 2 na NZW w dniu 01/10/2011 roku są nieistniejące. Już z tego powodu powództwo podlegało oddaleniu. Wskazać trzeba, że powód oparł powództwo na art. 189 k.p.c. albowiem w dniu wytoczenia powództwa wygasł termin do zaskarżenia przedmiotowych uchwał w trybie art. 249 § 1 k.s.h. i art. 252 § 1 k.s.h. , co nie było sporne. Zgodnie z art. 189 k.p.c. Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny . O interesie prawnym w rozumieniu art. 189 k.p.c. można mówić wówczas, gdy występuje stan niepewności, co do istnienia prawa lub stosunku prawnego, a wynik postępowania doprowadzi do usunięcia tej niejasności i zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, definitywnie kończąc trwający spór. Sąd Najwyższy w wyroku z 27 czerwca 2001 roku (IICKN 898/00) podkreślił, że interes prawny jako przesłanka merytoryczna uwzględnienia powództwa o ustalenie ( art. 189 k.p.c. ) musi być zgodny z prawem, zasadami współżycia społecznego oraz celem, któremu ma służyć art. 189 k.p.c. Przesłankami materialnoprawnymi powództwa opartego na art. 189 k.p.c. są: istnienie interesu prawnego w ustaleniu istnienia albo nieistnienia określonego stosunku prawnego lub prawa (przesłanka skuteczności powództwa o ustalenie) oraz istnienie albo nieistnienie określonego stosunku prawnego lub prawa (przesłanka zasadności powództwa o ustalenie). Wskazać trzeba, że Sąd ma obowiązek badania istnienia interesu prawnego w każdym stanie sprawy. Interes prawny to obiektywna – w świetle obowiązujących przepisów prawnych, to jest wywołana rzeczywistym naruszeniem albo zagrożeniem określonej strefy prawnej, potrzeba uzyskania określonej treści wyroku. Taki interes powinien rzecz jasna występować w dacie zamknięcia rozprawy (zasada aktualności). Skuteczne powołanie się na interes prawny wymaga wykazania, ze oczekiwane rozstrzygnięcie wywoła takie skutki w stosunkach między stronami, w następstwie, których ich sytuacja prawna zostanie określona jednoznacznie i tym samym wyeliminowane zostanie ryzyko naruszenia w przyszłości praw powoda. Wydane orzeczenie ma na celu zakończyć istniejący spór lub prewencyjnie zapobiec jego powstaniu, przy czym powództwo o ustalenie musi być jedynym i niezbędnym środkiem ochrony praw. W przypadku, gdy ochrona może być zapewniona przez innego rodzaju środki prawne, interes prawny nie istnieje. Interes prawny musi istnieć obiektywnie, a nie jedynie hipotetycznie. Powód nie wykazał tak rozumianego interesu prawnego. Powód nie podał przyczyn, dla których stwierdzenie nieistnienia przedmiotowej uchwały ma oddziaływać w jego sferze prawnej. Zauważyć należy, że uchwała została podjęta 6 lat przed wytoczeniem tego powództwa. Przyczyna, na jaką powoływał się powód istniała i była znana od chwili podjęcia uchwały albowiem wyrok skazujący P. J. zapadł już w 2006 roku. Ewentualne, hipotetyczne procesy wobec powoda w trybie przykładowo art. 299 k.s.h. nie mogą wskazywać na istnienie po stronie powoda interesu prawnego. Powództwo z art. 189 k.p.c. nie może zmierzać do rozstrzygania jedynie hipotetycznych sporów. Nadto jak stwierdził Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z 7 lutego 2014 roku (I ACa 409/13) postępowanie o ustalenie nie może służyć do weryfikowania prawomocnych rozstrzygnięć zapadłych w innych sprawach. Również i z tego względu powództwo zasługiwało na oddalenie. W punkcie II wyroku Sąd na podstawie art. 98 k.p.c. ustalił, że stroną przegrywającą w 100% jest powód, a szczegółowe rozliczenie pozostawił Referendarzowi Sądowemu. Iwona Grzegorzewska (...)