XVIII C 1241/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, spółka z o.o., domagała się od Skarbu Państwa odszkodowania w wysokości 476.649,60 zł, twierdząc, że wyrządzono jej szkodę poprzez niezgodne z prawem postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 10 stycznia 2017 r. (sygn. II Cz 1658/16). Postanowienie to stwierdziło wygaśnięcie skutków przybicia nieruchomości i utratę rękojmi wpłaconej przez spółkę w związku z licytacją. Powódka argumentowała, że sąd II instancji błędnie ocenił możliwość zaliczenia jej wierzytelności hipotecznej na poczet ceny nabycia nieruchomości, a także wadliwie doręczył wezwanie do zapłaty. Skarb Państwa, reprezentowany przez Prokuratorię Generalną, wniósł o oddalenie powództwa, wskazując, że odpowiedzialność odszkodowawcza Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną prawomocnym orzeczeniem sądowym może powstać tylko w przypadku oczywistej sprzeczności orzeczenia z prawem, a nie wadliwości postępowania. Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając sprawę, oddalił powództwo. Sąd uznał, że orzeczenie Sądu Okręgowego z dnia 10 stycznia 2017 r. nie było oczywistą sprzecznością z prawem, a jedynie odmienną interpretacją przepisów dotyczących zaliczenia wierzytelności na poczet ceny nabycia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd podkreślił, że powódka nie wykazała posiadania tytułu wykonawczego do swojej wierzytelności hipotecznej, a sama hipoteka wygasła na skutek konfuzji. W związku z tym, powódka nie mogła skutecznie zaliczyć wierzytelności na poczet ceny nabycia, a jej nieuiszczenie w terminie skutkowało wygaśnięciem skutków przybicia i utratą rękojmi. Sąd stwierdził, że nie doszło do niezgodnego z prawem działania sądu, a tym samym nie ma podstaw do zasądzenia odszkodowania od Skarbu Państwa. Koszty postępowania zasądzono od powódki na rzecz Skarbu Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone orzeczeniami sądów, a także zasady zaliczania wierzytelności hipotecznych na poczet ceny nabycia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wygaśnięciem hipoteki na skutek konfuzji i zastosowaniem skargi pauliańskiej, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy orzeczenie sądu II instancji stwierdzające wygaśnięcie skutków przybicia nieruchomości i utratę rękojmi, wydane w wyniku odmiennej interpretacji przepisów dotyczących zaliczenia wierzytelności na poczet ceny nabycia, może stanowić podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie sądu nie stanowi podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa, jeśli nie jest ono oczywistą sprzecznością z prawem, a jedynie wynika z odmiennej wykładni przepisów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną prawomocnym orzeczeniem sądowym powstaje tylko w przypadku oczywistej sprzeczności orzeczenia z prawem, a nie wadliwości postępowania lub odmiennej interpretacji przepisów. W tej sprawie Sąd Okręgowy w Poznaniu nie naruszył prawa w sposób rażący, a jedynie zastosował wykładnię przepisów dotyczącą zaliczenia wierzytelności na poczet ceny nabycia, która była zgodna z uchwałą Sądu Najwyższego.
Czy wierzyciel hipoteczny, który nie posiada tytułu wykonawczego, może skutecznie zaliczyć swoją wierzytelność na poczet ceny nabycia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wierzyciel hipoteczny, który nie posiada tytułu wykonawczego, nie może skutecznie zaliczyć swojej wierzytelności na poczet ceny nabycia nieruchomości, nawet jeśli wierzytelność ta została ujawniona w opisie i oszacowaniu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 55/15), zgodnie z którą wierzytelność nabywcy licytacyjnego zabezpieczona hipoteką, przedstawiona do zaliczenia na poczet ceny nabycia, powinna być stwierdzona tytułem wykonawczym, podobnie jak w przypadku zaspokojenia z planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji.
Czy doręczenie wezwania do zapłaty pozostałej części ceny nabycia nieruchomości na adres nabywcy zamiast do jego pełnomocnika, a także brak pouczenia o skutkach nieuiszczenia należności, miały istotny wpływ na ważność czynności sądu?
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach sprawy, wadliwe doręczenie wezwania nie miało istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, ponieważ pełnomocnik nabywcy złożył wniosek o zaliczenie wierzytelności w terminie, co pozwoliło sądowi na ustalenie daty rozpoczęcia biegu terminu do zapłaty.
Uzasadnienie
Sąd II instancji uznał, że mimo wadliwego doręczenia wezwania do zapłaty, pełnomocnik nabywcy złożył wniosek o zaliczenie wierzytelności w terminie, co pozwoliło na ustalenie, że termin do zapłaty rozpoczął bieg od daty złożenia tego wniosku. Brak pouczenia o utracie rękojmi nie był istotny, gdyż utrata rękojmi jest bezpośrednim następstwem wygaśnięcia skutków przybicia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powódka |
| Skarb Państwa – Prezes Sądu Okręgowego w Poznaniu | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 417¹ § § 2
Kodeks cywilny
Szkoda wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji może być naprawiona po stwierdzeniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. W przypadku orzeczeń sądowych, odpowiedzialność Skarbu Państwa powstaje tylko w razie oczywistej sprzeczności orzeczenia z prawem.
k.p.c. art. 968 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nabywca może zaliczyć na poczet ceny własną wierzytelność lub jej część, jeżeli znajduje ona pokrycie w cenie nabycia. Wymagane jest przedstawienie tytułu wykonawczego, chyba że wierzytelność jest ujawniona w opisie i oszacowaniu jako hipoteka.
Pomocnicze
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
k.c. art. 417¹ § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 767⁴ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach egzekucyjnych skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje.
k.p.c. art. 424¹b
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadku prawomocnych orzeczeń, od których skarga nie przysługuje, odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi, chyba że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych.
k.p.c. art. 967
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 969 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1025 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1036 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wierzyciel hipoteczny, w celu uzyskania wypłaty kwot z planu podziału, obowiązany jest przedstawić tytuł wykonawczy.
u.p.g.r.p. art. 32 § ust. 3
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 art. 2 § pkt 7
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną orzeczeniem sądowym powstaje tylko w przypadku oczywistej sprzeczności orzeczenia z prawem. • Powódka nie wykazała posiadania tytułu wykonawczego do wierzytelności hipotecznej, która wygasła na skutek konfuzji. • Wierzyciel hipoteczny, aby zaliczyć wierzytelność na poczet ceny nabycia, musi przedstawić tytuł wykonawczy, zgodnie z uchwałą SN III CZP 55/15. • Wadliwe doręczenie wezwania do zapłaty nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż pełnomocnik powódki złożył wniosek o zaliczenie wierzytelności w terminie.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy wydał postanowienie niezgodne z prawem, co skutkowało szkodą dla powódki. • Doręczenie wezwania do zapłaty na adres nabywcy zamiast do pełnomocnika było wadliwe i miało istotny wpływ na wynik sprawy. • Powódka miała prawo zaliczyć swoją wierzytelność hipoteczną na poczet ceny nabycia nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
nie można stwierdzić, że orzeczenie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 10 stycznia 2017 r. jest orzeczeniem niewątpliwie sprzecznym z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami • Orzeczeniem niezgodnym z prawem - w rozumieniu art. 424 ( 1) § 2 k.p.c. w zw. z art. 417 ( 1) § 2 k.c. - jest orzeczenie niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa • Wierzytelność nabywcy licytacyjnego zabezpieczona na nieruchomości dłużnika hipoteką ujawnioną w opisie i oszacowaniu, przedstawiona do zaliczenia na poczet ceny nabycia nieruchomości, powinna być stwierdzona tytułem wykonawczym ( art. 968 § 1 w związku z art. 1036 § 2 k.p.c. )
Skład orzekający
Magdalena Ławrynowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone orzeczeniami sądów, a także zasady zaliczania wierzytelności hipotecznych na poczet ceny nabycia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wygaśnięciem hipoteki na skutek konfuzji i zastosowaniem skargi pauliańskiej, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii związanych z postępowaniem egzekucyjnym, prawem hipotecznym i odpowiedzialnością Skarbu Państwa, co czyni ją interesującą dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach. Pokazuje, jak skomplikowane mogą być procedury związane z obrotem nieruchomościami w kontekście długów.
“Czy błąd sądu w postępowaniu egzekucyjnym zawsze oznacza odszkodowanie od Skarbu Państwa? Kluczowa interpretacja przepisów.”
Dane finansowe
WPS: 476 649,6 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.