XVII GC 1388/15

Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ w WarszawieWarszawa2015-07-22
SAOSGospodarczezobowiązaniaŚredniarejonowy
fakturausługi serwisoweciężar dowoduelektroniczne postępowanie upominawczesprzeciw od nakazu zapłatybrak dowodówroszczenie

Sąd oddalił powództwo o zapłatę, ponieważ powód nie udowodnił istnienia stosunku prawnego ani wykonania usług serwisowych, mimo wezwania do przedstawienia dowodów.

Powód M. K. dochodził od spółki (...) zapłaty 4 612,50 zł za usługi serwisowe, opierając się na fakturze VAT. Sąd pierwszej instancji wydał nakaz zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym, jednak pozwana wniosła sprzeciw, kwestionując dowód wykonania usług i istnienie zobowiązania. Po przekazaniu sprawy do Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ, powód został wezwany do uzupełnienia materiału dowodowego, czego nie uczynił. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo z powodu braku udowodnienia roszczenia.

Sprawa dotyczy roszczenia M. K. o zapłatę kwoty 4 612,50 zł od spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. za usługi serwisowe, udokumentowane fakturą VAT nr (...) z dnia 25 czerwca 2013 roku. Powód pierwotnie uzyskał nakaz zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym, jednak pozwana skutecznie wniosła sprzeciw, podnosząc brak dowodów na wykonanie usług i istnienie zobowiązania. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ, po przekazaniu sprawy, wezwał powoda do złożenia pisma zawierającego okoliczności faktyczne, twierdzenia, zarzuty i dowody na ich poparcie. Powód nie zastosował się do wezwania, a także nie odniósł się do twierdzeń pozwanej zawartych w sprzeciwie. W związku z tym, sąd uznał fakty przytoczone przez pozwaną za przyznane przez powoda na podstawie art. 230 k.p.c. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z niego wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c.), a faktura VAT sama w sobie nie stanowi dowodu istnienia stosunku prawnego ani wykonania usług. Brak wystarczających dowodów ze strony powoda doprowadził do oddalenia powództwa. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz pozwanej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, faktura VAT jest dokumentem księgowym, który nie kreuje stosunku cywilnoprawnego ani nie dowodzi istnienia zobowiązania bez dodatkowych dowodów potwierdzających zawarcie umowy i wykonanie usług.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego, wskazując, że faktura VAT dokumentuje transakcję, ale nie jest dowodem istnienia umowy ani jej realizacji. Bez dodatkowych dowodów, takich jak umowa czy protokół odbioru, nie można ustalić zobowiązania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwana (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N.

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznapowód
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N.spółkapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Strony są obowiązane wykazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.

Pomocnicze

k.p.c. art. 230

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd, mając na względzie wyniki postępowania, może uznać za przyznane fakty, o których strona miała możność wypowiedzieć się.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego, adwokackiego, radcy prawnego, rzecznika patentowego i osoby powołanej do pomocy w prowadzeniu sprawy.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 6 pkt 3

Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana nie udowodniła faktu wykonania usług serwisowych. Faktura VAT nie jest dokumentem kreującym stosunek cywilnoprawny ani dowodem zobowiązania. Powód nie przedstawił dowodów na istnienie stosunku prawnego i wykonanie usług. Powód nie zastosował się do wezwania sądu do uzupełnienia materiału dowodowego.

Odrzucone argumenty

Roszczenie powoda oparte na fakturze VAT jest zasadne.

Godne uwagi sformułowania

faktura jest dokumentem księgowym, którego zasadniczą funkcją jest udokumentowanie transakcji Wystawiona faktura, która nie dokumentuje rzeczywistej sprzedaży, jest bezskuteczna prawnie wyłącznie na podstawie wystawionej faktury nie sposób ustalić, że umowa określonej treści łączyła powoda z pozwaną dokument prywatny nie korzysta z domniemania prawdziwości zawartych w nim oświadczeń ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne samo twierdzenie strony powodowej nie jest dowodem

Skład orzekający

Anna Kociołek

SSR

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie znaczenia ciężaru dowodu w sprawach o zapłatę, zwłaszcza gdy podstawą roszczenia jest faktura VAT."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów i niezastosowania się do wezwań sądu. Interpretacja faktury jako dokumentu księgowego jest utrwalona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę ciężaru dowodu w postępowaniu cywilnym i pokazuje, że sama faktura nie wystarczy do udowodnienia roszczenia, co jest częstym problemem w praktyce.

Faktura to nie dowód? Kiedy sąd oddali powództwo o zapłatę.

Dane finansowe

WPS: 4612,5 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XVII GC 1388/15 UZASADNIENIE W dniu 19 listopada 2013 roku M. K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą M. (...) M. K. wniósł do Sądu pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym, w którym domagał się zasądzenia od pozwanej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. kwoty 4 612,50 złotych wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 10 lipca 2013 roku do dnia zapłaty oraz kosztów sądowych (pozew – k. 2-5). W uzasadnieniu M. K. wskazał, iż świadczył dla (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. usługi serwisowe. Pomimo wykonania usług zgodnie z ustaleniami i przyjęcia faktury przez pozwaną, nie uregulowała ona należności w kwocie 4 612,50 złotych za fakturę nr (...) z dnia 25 czerwca 2013 roku z terminem płatności 09 lipca 2013 roku. (pozew – k. 2-5) Uznając, iż zachodzą warunki do wydania nakazu zapłaty, w dniu 28 stycznia 2014 roku Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin – Zachód w Lublinie VI Wydział Cywilny wydał nakaz zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym, w którym uwzględnił roszczenie powoda w całości (nakaz zapłaty - k. 6). Od doręczonego nakazu zapłaty pozwana (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. w ustawowym terminie wniosła do Sądu sprzeciw, w którym zaskarżyła nakaz zapłaty wnosząc o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu sprzeciwu od nakazu zapłaty pozwana podniosła, że powód nie udowodnił faktu wykonania usług serwisowych na rzecz pozwanej, ich rodzaju ani przedmiotu umowy. Wskazała, że faktura VAT na którą powołuje się powód nie jest dokumentem w rozumieniu art. 245 k.p.c. , na podstawie którego mogą być jakiekolwiek ustalenia faktyczne, albowiem jest to dokument księgowy, który nie kreuje stosunku cywilnoprawnego i wysokości zobowiązania. Pozwana wskazała, że powód nie przedstawił żadnego dowodu, z którego mogłoby wynikać, iż pozwana jest faktycznie zobowiązana do zapłaty na rzecz powoda kwoty 4 612,50 złotych. Pozwana podniosła, że wielokrotnie podejmowała próby wyjaśnienia z czego wynika żądana przez powoda kwota, jednak brak było reakcji po stronie powoda. (sprzeciw od nakazu zapłaty – k. 9-10, 23-26). Postanowieniem z dnia 19 marca 2014 roku Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie VI Wydział Cywilny stwierdził skuteczne wniesienie sprzeciwu i utratę mocy nakazu zapłaty w całości oraz przekazał rozpoznanie sprawy do Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w W. (postanowienie – k. 13). Zarządzeniem z dnia 29 maja 2014 roku wezwano powoda do złożenia w terminie 14 dni pisma (wraz z odpisem) zawierającego przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie pozwu wraz z podaniem wszystkich twierdzeń, zarzutów i dowodów na ich poparcie pod rygorem pominięcia spóźnionych twierdzeń i dowodów. Wezwanie zostało doręczone powodowi (poprzez pozostawienie przesyłki w aktach ze skutkami doręczenia). (zarządzenie – k. 16) W dniu 22 grudnia 2014 roku doręczono powodowi sprzeciw od nakazu zapłaty zobowiązując go do złożenia odpowiedzi na sprzeciw i pouczając o treści art. 230 k.p.c. (zarządzenie – k. 36) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: M. K. w dniu 06 listopada 2013 r. wystosował do (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. wezwanie do zapłaty kwoty 4 612,50 złotych wynikającej z faktury VAT (...) (okoliczność bezsporna, odpowiedź na wezwanie do zapłaty – k. 34) (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. nie zapłaciła przedmiotowej kwoty uznając, iż jest ona nienależna. (okoliczność bezsporna, odpowiedź na wezwanie do zapłaty – k. 34) Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie wskazanych dokumentów, którym przyznał moc dowodową uznając, że stanowią pełnowartościowy materiał dowodowy, a wiarygodność i autentyczność tych dokumentów nie była przez strony procesu kwestionowana. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powód wnosił o zasądzenie od pozwanej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. kwoty 4 612,50 złotych wraz z ustawowymi odsetkami powołując się na fakturę nr (...) z dnia 25 czerwca 2013 roku jako na dowód istniejącego zobowiązania, jednak nie udowodnił, że pomiędzy stronami istniał stosunek prawny, z którego powód mógłby wywodzić swoje roszczenie. Faktura VAT na którą powoływał się powód nie została dołączona do akt sprawy. Na marginesie należy dodać, że w ocenie Sądu, faktura VAT nie wskazuje na istnienie zdarzenia prawnego pomiędzy podmiotami gospodarczymi, nie może wywoływać żadnych skutków po którejkolwiek ze stron (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 03 lutego 2009 roku, sygn. akt I SA/Go 860/08, LEX nr 489326). Jak podniósł WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 14 maja 2004 roku (sygn. akt I SA/Wr 1143/02, Lex nr 129689), faktura jest dokumentem księgowym, którego zasadniczą funkcją jest udokumentowanie transakcji i umożliwienie poprawnego ujęcia jej w księgach zarówno sprzedawcy jak i nabywcy. Wystawienie faktury jest jednym z podstawowych zdarzeń rodzących obowiązek podatkowy, a także jest ona tym dokumentem, który umożliwia podatnikowi - nabywcy towaru lub usługi - odliczenie podatku naliczonego przy nabyciu towarów lub usług. Wystawiona faktura, która nie dokumentuje rzeczywistej sprzedaży, jest bezskuteczna prawnie, a w związku z tym nie może wywołać żadnych skutków podatkowych zarówno u jej wystawcy jak i odbiorcy. Faktura powinna być konsekwencją i realizacją wcześniej zawartej między stronami umowy ale od jej ważności nie zależy ważność całego stosunku cywilnoprawnego. W każdym razie wyłącznie na podstawie wystawionej faktury nie sposób ustalić, że umowa określonej treści łączyła powoda z pozwaną, jak i tego czy i w jakim zakresie umowa ta została zrealizowana. Ponadto mając na uwadze powyższe rozważania, faktura jest dokumentem prywatnym, dlatego też informacje w niej zawarte należy oceniać ze szczególną ostrożnością. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na stanowisko jakie wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 15 kwietnia 1982 roku, sygn. akt III CRN 65/82 (Lex nr 8414), zgodnie z którym, „dokument prywatny nie korzysta z domniemania prawdziwości zawartych w nim oświadczeń, każda zaś osoba mająca w tym interes prawny może twierdzić i dowodzić, że treść złożonych oświadczeń nie odpowiada stanowi rzeczy”. Zgodnie z treścią art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W świetle zaś art. 232 k.p.c. strony są obowiązane wykazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Zatem gdy strona nie przedstawia dowodów, należy uznać, że dany fakt nie został wykazany. Należy zaakcentować, iż zgodnie z zasadą kontradyktoryjności ciężar dowodu spoczywa na stronach postępowania cywilnego, a zatem to strony, a nie Sąd są wyłącznym dysponentem toczącego się postępowania i one ponoszą odpowiedzialność za jego wynik. W związku z tym ewentualne ujemne skutki nie przedstawienia dowodu obciążają stronę, która nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 1999 roku, I CKN 415/99, LEX nr 8305). Ponadto należy dodać, iż samo twierdzenie strony powodowej nie jest dowodem, a twierdzenia dotyczące istotnej dla sprawy okoliczności ( art. 227 k.p.c. ) powinno być udowodnione przez stronę zgłaszającą ( art. 232 k.p.c. i art. 6 k.c. w zw. z art. 300 k.p.c. ) (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2001 roku, PKN 660/00). Jeżeli materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstawy do dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych w myśl twierdzeń jednej ze stron, Sąd musi wyciągnąć ujemne konsekwencje z braku udowodnienia faktów przytoczonych na uzasadnienie żądań lub zarzutów. Należy to rozumieć w ten sposób, że strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu, co do tych okoliczności na niej spoczywał (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2012 r., I ACa 1320/11). W przedmiotowej sprawie powód nie przytoczył wszystkich okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie pozwu, nie podał wszystkich twierdzeń, zarzutów i dowodów na ich poparcie pomimo wezwania go do tego w toku procesu (pod rygorem pominięcia spóźnionych twierdzeń i dowodów). Ponadto strona powodowa nie wypowiedziała się co do twierdzeń strony pozwanej zawartych w sprzeciwie od nakazu zapłaty, dlatego sąd na podstawie art. 230 kpc , mając na względzie wyniki postępowania, uznał powyższe fakty za przyznane przez powoda. Tym samym, powód nie udowodnił, iż strony łączył stosunek cywilnoprawny, że powód wykonał na rzecz pozwanej usługi serwisowe w ramach tego stosunku, a w konsekwencji, że pozwana była zobowiązana do zapłaty na rzecz powoda dochodzonej pozwem kwoty. Mając powyższe na uwadze oddalono powództwo M. K. . O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 3 w zw. z § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349 ze zm.), zasądzając na rzecz pozwanego od powódki kwotę 617,00 zł. Na kwotę zasadzonych kosztów procesu składa się kwota 600,00 zł stanowiąca wynagrodzenie pełnomocnika powoda, z uwagi na wartość przedmiotu sporu, oraz kwota 17,00 zł uiszczona przez powódkę tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa procesowego. SSR Anna Kociołek ZARZĄDZENIE odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanego. W. , dnia 22 lipca 2015 roku

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI