XVII AMW 71/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania spółki Zakład (...) sp. z o.o. od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która nakazywała spółce zawarcie umowy o odprowadzanie ścieków z nieruchomości należącej do Z. K. Spółka argumentowała, że nie posiada statusu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego na terenie Gminy Wiejskiej Ż. i nie jest właściwym podmiotem do zawarcia takiej umowy. Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając sprawę po jej uchyleniu przez Sąd Apelacyjny, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 13 września 2023 r. (sygn. akt I NZP 3/22), która stwierdziła, że spółka komunalna, wyposażona przez gminę w infrastrukturę, może być zobowiązana do zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków nawet bez formalnego zezwolenia, jeśli spełnia inne przesłanki. Jednakże, Sąd Najwyższy wskazał również, że decyzja nakazująca zawarcie umowy musi zawierać istotne postanowienia umowy, określone w art. 6 ust. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, w tym cenę. Ponieważ zaskarżona decyzja organu regulacyjnego nie zawierała tych elementów, a ustalenie ceny za odprowadzanie ścieków jest wyłączną kompetencją organu regulacyjnego (Wody Polskie) w trybie administracyjnym, sąd uznał, że decyzja jest wadliwa i nie może zostać wykonana. Sąd podkreślił, że nie jest właściwy do ustalania stawek opłat za odprowadzanie ścieków, gdyż leży to w gestii organu regulacyjnego. W związku z tym, uchylił decyzję, wskazując, że organ regulacyjny będzie musiał ponownie rozpatrzyć sprawę i określić warunki umowy, w tym cenę, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków przez spółki komunalne, wymogów formalnych decyzji administracyjnych zastępujących umowę oraz kompetencji sądu i organu regulacyjnego w sprawach taryfowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji spółek komunalnych i ich statusu jako przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych w kontekście ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka komunalna, która nie posiada formalnego zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków, może być zobowiązana do zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków z odbiorcą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka komunalna wyposażona przez gminę w infrastrukturę i spełniająca inne przesłanki może być zobowiązana do zawarcia umowy, nawet bez formalnego zezwolenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, stosując wykładnię funkcjonalną, systemową i celowościową, uznał, że wymóg posiadania zezwolenia nie dotyczy spółki komunalnej, która realizuje zadania gminy w zakresie odprowadzania ścieków i została wyposażona w infrastrukturę, zwłaszcza gdy istnieje spór z gminą.
Czy decyzja administracyjna nakazująca zawarcie umowy o odprowadzanie ścieków powinna zawierać istotne postanowienia umowy, w tym cenę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja taka powinna zawierać istotne elementy umowy, w tym cenę, aby była wykonalna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy i Sąd Okręgowy uznały, że decyzja zastępująca umowę musi regulować wszystkie jej istotne elementy, aby mogła kształtować stosunek prawny. Brak określenia ceny przez organ regulacyjny czyni decyzję niewykonalną.
Czy sąd powszechny jest właściwy do ustalania ceny za odprowadzanie ścieków w ramach decyzji zastępującej umowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenie ceny za odprowadzanie ścieków jest wyłączną kompetencją organu regulacyjnego (Wody Polskie) w trybie administracyjnym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustalanie taryf i cen za usługi wodno-kanalizacyjne należy do kompetencji organu regulacyjnego, a sąd nie jest umocowany do ingerencji w ten proces, aby zapewnić jednolitość stawek i ochronę odbiorców.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zakład (...) sp. z o.o. | spółka | powód |
| Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie | organ_państwowy | pozwany |
| Z. K. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
Przepisy (10)
Główne
u.z.z.w. art. 27e § ust. 1 pkt 1
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Podstawa do rozstrzygania sporów dotyczących odmowy zawarcia umowy.
u.z.z.w. art. 27e § ust. 2 pkt 1
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Podstawa do nakazania zawarcia umowy.
u.z.z.w. art. 2 § pkt 4
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Definicja przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego.
u.z.z.w. art. 16 § ust. 1
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Wymóg uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności.
u.z.z.w. art. 6 § ust. 3
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Elementy umowy o odprowadzanie ścieków.
u.z.z.w. art. 24i
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Ustalanie cen i stawek opłat w drodze decyzji organu regulacyjnego.
Pomocnicze
u.z.z.w. art. 27a § ust. 3 pkt 3
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Określenie kompetencji organu regulacyjnego do rozstrzygania sporów.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Zadania własne gminy, w tym kanalizacja.
u.g.k. art. 2 § ust. 4
Ustawa o gospodarce komunalnej
Definicja przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja organu nie zawierała istotnych postanowień umowy, w tym ceny, co czyni ją niewykonalną. • Ustalenie ceny za odprowadzanie ścieków jest wyłączną kompetencją organu regulacyjnego. • Spółka komunalna może być zobowiązana do zawarcia umowy nawet bez formalnego zezwolenia, jeśli spełnia inne przesłanki.
Odrzucone argumenty
Pozwany organ argumentował, że był uprawniony do nakazania zawarcia umowy, a sąd powinien rozstrzygnąć o meritum sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja nakazująca zawarcie umowy, wydawana na podstawie art. 27e ust. 2 pkt 1 u.z.z.w., powinna określać przedmiotowo istotne postanowienia (essentialia negotti) umowy o odprowadzanie ścieków. • W sytuacji, w której nie jest możliwe przypisanie statusu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego gminie, dopuszczalne jest nakazanie zawarcia umowy o odprowadzenie ścieków podmiotowi stanowiącemu spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością utworzoną przez gminę lub spółkę do której przystąpiła kolejna gmina... • Rozstrzygnięcie w sprawie spornej dotyczącej odmowy zawarcia umowy o odprowadzania ścieków... powinno zawierać istotne elementy umowy określone w art. 6 ust. 3 tej ustawy.
Skład orzekający
Anna Maria Kowalik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków przez spółki komunalne, wymogów formalnych decyzji administracyjnych zastępujących umowę oraz kompetencji sądu i organu regulacyjnego w sprawach taryfowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółek komunalnych i ich statusu jako przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych w kontekście ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z dostępem do podstawowych usług komunalnych i interpretacją przepisów przez Sąd Najwyższy, co ma znaczenie praktyczne dla wielu odbiorców i przedsiębiorstw.
“Spółka komunalna bez zezwolenia musi zawrzeć umowę o ścieki? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
woda i ścieki
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.